MODUL PELAKSANAAN ALAT UKUR PSIKOLOGI: KES PAROL di JABATAN PENJARA MALAYSIA

PROF. MADYA MOHAMAD FADZIL CHE DIN, DR. KHAMSIAH ISMAIL, DR. WAN MARZUKI WAN JAAFAR, TAQIYUDDIN ABD. MUKTI, AMIR SHARIFFUDDIN ABD. MAJID, AHMAD ZAINI ABU HASAN, ABD ZAINI BIN IBRAHIM, MOHAMED ALI, NORZILA BOHANI, MOHAMAD SOLEHUDDIN SHUID

i

PRAKATA

BAB 1 LATAR PENGARAH PAROL JABATAN PENJARA MALAYSIA BELAKANG
Saya mengucap syukur ke hadrat illahi dengan keizinan Nya maka dapatlah dihasilkan Modul Perlaksanaan Alat Ukur Psikologi Kes Parol di Jabatan Penjara Malaysia. Usahasama dan kesungguhan yang diberikan oleh pihak ISM, UPM, LPPKN dan UPSI amat dihargai dan membanggakan Jabatan Penjara Malaysia. Kandungan modul ini dengan penggunaan beberapa alat ukur psikologi yang berasaskan pemikiran, penerokaan sikap dan perkembangan orang yang diparol serta banduan berpotensi menambah nilai program pemulihan kepada orang yang diparol dan banduan. Modul ini secara praktikal dapat dilaksanakan oleh pelaksana dan tenaga pengajar untuk membangunkan sikap banduan secara saintifik dan cekap. Saya ingin mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih atas sumbangan tenaga pakar dan pemikiran yang telah dijelmakan oleh para panel dan semua pihak yang terlibat secara langsung ataupun tidak langsung. Sumbangan yang diberikan daripada pihak Pengarah ISM, UPM, LPPKN dan UPSI amat dihargai dalam menjayakan pembinaan modul ini. Saya doakan semoga sumbangan idea dan usaha-usaha murni serta kesungguhan ini akan mendapat ganjaran yang sewajarnya dari Allah S.W.T dan memberi manfaat kepada masyarakat keseluruhannya.

TKP Dato’ Hj. Hassan Sakimon Pengarah Bahagian Parol Jabatan Penjara Malaysia

ii

KETUA PENULIS
Sejak kebelakangan ini sistem parol telah dikenalpasti sebagai salat satu alternatif yang berkesan dalam membendung peningkatan jumlah banduan dalam penjara disamping sebagai satu usaha pemulihan yang baik melalui aktiviti pembangunan kendiri dalam komuniti dan keluarga. Dalam usaha yang berterusan pihak Penjara Malaysia membantu memulihkan para banduan untuk kembali aktif, normal dan bertanggungjawab sudah pasti ianya memerlukan aspirasi, komitmen kerja dan kaedah pembangunan insaniah yang kompleks, pelbagai dan berkesan. Bagi mempertingkatkan kecekapan dan keberkesanan usaha pemulihan dan pembangunan insaniah ini maka segala elemen yang diaplikasikan melalui aktiviti ini juga perlu cekap dan berkesan. Banyak kajian memperlihatkan keberkesanan rawatan yang berbeda terhadap para banduan, banduan layak diparol (BLDP) dan orang yang diparol (ODP). Keberkesanan sistem rawatan samada berbentuk pemulihan, pencegahan atau pembangunan kendiri banyak bergantung kepada isi kandungan program atau rawatan, personalia yang mengendalikan rawatan, masa dan tempat rawatan dijalankan, individu yang melalui proses rawatan tersebut dan kemudahan-kemudahan yang digunakan dalam program rawatan itu. Namun, satu perkara penting yang perlu juga dititik beratkan oleh personalia yang ditugaskan untuk membantu memulih atau membangunkan para banduan, BLDP atau ODP ialah keperluan untuk meneroka, mengetahui dan memahami profil psiko-sosial individu tersebut. Sesungguhnya ada banyak cara dan kaedah yang boleh digunakan untuk meneroka dan memahami profil para banduan, BLDP atau ODP. Kaedah yang mudah adalah melalui pemerhatian, temubual atau perbincangan umum ke atas individu tersebut. Namun, secara saintifik profil psiko-sosial seseorang itu boleh dikenalpasti, dikutip, diteroka dan difahami melalui penggunaan alat-alat ukur psikologi yang wujud dalam sistem pendidikan psikologi itu sendiri.

iii

Buku “Modul Pelaksanaan Alat Ukuran Psikologi: kes Parol Di Malaysia” yang mengandungi 4 bab asas berkaitan penggunaan asas ke atas 11 alat-alat ukur psikologi secara terus memberi penerangan, pengetahuan, panduan dan pengalaman kepada para personalia Jabatan Penjara Malaysia dalam melaksanakan tugas untuk memahami kumpulan klien masingmasing. Melalui kefahaman ini, diharapkan usaha untuk membantu kumpulan banduan, BLDP dan ODP akan dapat dijalankan secara saintifik dan akhirnnya mencapai objektif yang dihasratkan. Semoga buku ini akan membantu kita untuk terus maju dan berjaya. Prof Madya Dr Mohamed Fadzil Che Din Ketua Penulis

iv

ISI KANDUNGAN BAB 1 LATAR BELAKANG 1.1 Latar Belakang Sistem Parol 1.1.1 Penyesuaian Diri Dalam Masyarakat 1.1.2 Mengurangkan Kadar Residivis (Banduan Berulang Kali Masuk Penjara) 1.1.3 Mendorong Banduan Berkelakuan Baik 1.1.4 Peluang Mendapat Pekerjaan Yang Sesuai 1.1.5 Menggalakkan Penglibatan Masyarakat 1.1.6 Mengurangkan Kos Operasi Banduan Di Dalam Penjara 1.1.7 Membantu Mengurangkan Kesesakan Dalam Penjara 1.2 Program Pemulihan Banduan Sebelum Pelepasan Parol 1.2.1 Sebelum Pelepasan 1.2.2 Keperluan Alat Ukur Psikologi Dalam Sistem Parol dan Pemulihan Lanjutan ODP 1.3 Objektif Modul 1.3.1 Objektif Umum 1.3.2 Objektif Khusus

M/S 1 2 2 3 5 5 6 6 6

8 8 9

12 12 13

v

3.3 Mini Mental State (MMS) 2.2 2.1 3.3.7 Stages of Change Readiness & Treatment (SOCRATES) 2.10 Beck Depression Inventory (BDI) 2.3.3.1 Kiersy Temperamental Sorter (KTS) 2.3 Pentadbiran Umum Pentadbiran Khusus 42 Prosedur Pentadbiran 42 3.3.4 BAB 3 PENTADBIRAN ALAT UJIAN 3.5 Bem Sexul Role Inventory (BSRI) 2.11 Social Support Behavior (SSB) 2.3.1 2.BAB 2 STRATEGI PELAKSANAAN ODP 15 2.3.6 Hare’s Psychopathy Checklist Revised (PCL-R) 2.3.3.3 Kumpulan Sasaran 16 Pegawai Pelaksana 16 Alat Ukur Psikologi 2.3.8 Aggressive Questionaires (AQ) 2.9 Aggression Inventory (AI)* 2.2 3.4 Emotional Assessment Scale (EAS)* 2.2 Drug Abuse Screening Test 2.3.4 Etika Pentadbiran Alat Ukur vi 40 41 Kriteria Pemilihan Alat Ukur 39 33 35 36 38 31 (DAST-20) 16 17 18 20 23 25 27 .

4 4.1 4.5 4.3.6 Pengenalan Laporan Keperluan Pelaporan Tatacara Dan Garis Panduan Pelaporan Kaedah Penulisan Pelaporan Pengurusan Dan Pentadbiran – Pemfailan Laporan/ Dokumentasi 51 BAB 5 RUMUSAN LAMPIRAN 1: BORANG C4 LAMPIRAN 2: ALAT UKUR PSIKOLOGI LAMPIRAN 3: KOD ETIKA PERKHIDMATAN PAROL LAMPIRAN 4: KOD ETIKA KAUNSELOR LAMPIRAN 5: ALAMAT-ALAMAT PEJABAT PAROL 58 64 190 200 266 53 48 49 49 49 50 51 vii .5 BAB 4 Etika Pengukuran Dan Penilaian 43 44 PELAPORAN DAN DOKUMENTASI 4.3 4.2 4.

BAB 1 LATAR BELAKANG

1

1.1 Latar Belakang Sistem Parol Parol ialah satu pelepasan secara perintah parol, di mana banduan yang mempunyai tarikh bebas dan layak, boleh memohon untuk pelepasan tersebut. Pelepasan ini adalah berdasarkan kepada

NOTA

syarat-syarat yang ditetapkan oleh Lembaga Parol, Kementerian Dalam Negeri dan banduan dikehendaki menjalani baki hukumannya di luar penjara di bawah pengawasan pegawai parol (Akta Penjara 1995 (Pindaan) 2008). Bagi tujuan modul ini banduan yang dilepaskan secara perintah parol dipanggil Orang Yang Diparol (ODP) dan, banduan yang akan dilepaskan secara perintah parol dipanggil Banduan Yang Layak Diparol (BLDP). Jabatan Penjara Malaysia melaksanakan

Sistem Parol untuk memenuhi hasrat berikut: 1.1.1 Penyesuaian Diri Dalam Masyarakat Sistem Parol membantu banduan menyesuaikan diri dalam masyarakat melalui penerimaan keluarga, majikan dan ahli masyarakat. Negara-negara maju yang telah melaksanakan Sistem Parol seperti Australia, United Kingdom dan Amerika Syarikat mendapati bahawa sistem tersebut telah penjara. berjaya mengurangkan kadar kemasukan semula banduan ke dalam

2

Parol: Pembebasan seseorang banduan sebelum habis tempoh menjalani hukuman penjara kerana berkelakuan baik dsb. Tempoh seseorang banduan menjalani pembebasan bersyarat itu.
Kamus Dewan

1.1.2

Mengurangkan Kadar Residivis (Banduan Berulang Kali Masuk Penjara) Sistem Parol dijangka dapat mengurangkan kadar residivis (berulang kali masuk penjara). Statistik Residivis Jabatan Penjara Malaysia 2007-2008, menunjukkan purata antara 25% hingga 30% banduan yang terdapat di penjara adalah merupakan banduan yang berulang kali masuk penjara. Punca utama kenaikan kadar residivis adalah 150 dipercayai banduan kehidupan berkaitan mengadaptasi dalam dengan dan masyarakat kesukaran setelah mengasimilasi

NOTA

dibebaskan dari penjara.
STATISTIK KEMASUKAN PESALAH RESIDIVIS BAGI TAHUN 2007
BULAN Januari Februari Mac April Mei Jun Julai Ogos September Oktober November Disember JUMLAH JUMLAH KEMASUKAN 8,121 7,626 7,336 7,821 7,494 6,677 5,567 5,758 4,986 61,386 JUMLAH RESIDIVIS 748 787 1,059 1,050 568 1,019 1,013 1,099 1,034 8,377 PERATUS(%) 9.21 10.32 14.44 13.43 7.58 15.26 18.2 19.09 20.74 13.65

3

STATISTIK KEM ASUKAN PESALAH RESIDIVIS BAGI TAHUN 2 0 07

10,000 JUMLAH KEMASUKAN 8,000 6,000 4,000 2,000 0 A pr M ei Jun Jul A ug S ep O k t Nov Dis
JU MLBUL AN AH K EMASU KAN - JU ML AH R ESID IVIS - - PER ATU S (% ) -

25 20 15 10 5 0 JUMLAH RESIDIVIS

NOTA

STATISTIK KEMASUKAN PESALAH RESIDIVIS BAGI TAHUN 2008

BULAN Januari Februari Mac April Mei Jun Julai Ogos September Oktober November Disember JUMLAH

JUMLAH KEMASUKAN 4,435 4,462 3,843 7,208 7,593 8,992 9,009 6,085 7,438 5,928 7,337 6,814 79,144

JUMLAH RESIDIVIS 925 622 534 692 623 682 900 590 705 560 619 567 8,019

PERATUS(%) 20.86 13.94 13.90 9.60 8.20 7.58 9.99 9.70 9.48 9.45 8.44 8.32 10.13

4

STATISTIK KEMASUKAN BANDUAN RESIDIVIS BAGI TAHUN 2008

10000 9000 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0
Ju l Au g Se p Ok t No v Ap r M ei Ju n Ja nu Fe a ri br ua ri M ac Di s

25
JUMLAH RESIDIVIS

JUMLAH KEMASUKAN

20 15 10 5 0

NOTA

JU MLAH KEMASU KAN BULAN JU MLAH R ESID IVIS PER ATU S(% )

1.1.3 Mendorong Banduan Berkelakuan Baik Sistem ini akan mendorong banduan untuk penjara berkelakuan supaya baik semasa mereka dalam layak

dipertimbangkan untuk dilepaskan secara perintah parol. 1.1.4 Peluang Mendapat Pekerjaan Yang Sesuai Peluang ODP untuk mendapat pekerjaan yang sesuai adalah lebih cerah kerana mereka akan dibantu oleh Pegawai Parol. Pegawai Parol akan memberi khidmat nasihat, bimbingan dan kaunseling kepada banduan dan membantu mereka mengukuhkan keyakinan diri apabila kembali ke pangkuan keluarga dan masyarakat.

5

5 Menggalakkan Penglibatan Masyarakat Sistem Parol menggalakkan penglibatan dan komitmen yang tinggi dari kalangan masyarakat dan keluarga terhadap aspek pemulihan di samping memberikan peluang kepada ini ODP akan untuk dapat menjalani mengubah kehidupan sebagai seorang manusia biasa. 1.1.6 Mengurangkan Kos Operasi Banduan Di Dalam Penjara Sistem Parol dapat mengurangkan kos operasi dilepaskan menanggung kerana secara sara pengurangan perintah hidup bilangan boleh melalui banduan dalam penjara dan banduan yang parol sendiri NOTA pekerjaan yang dilakukan.000 banduan (Jabatan Penjara Malaysia.1. 6 .7 Membantu Mengurangkan Kesesakan Dalam Penjara Populasi banduan dalam penjara dari tahun 1999 hingga tahun 2006 menunjukkan peningkatan sehingga 60% iaitu berjumlah lebih kurang 42. 1.1.1. 2007) menyebabkan berlakunya kesesakan yang serius.000 banduan berbanding had kapasiti sebanyak 24. Pendekatan persepsi masyarakat terhadap banduan dan akan memudahkan proses integrasi semula sosial banduan ke dalam masyarakat.

60 10.681 42.30 39. di membolehkan menggunakan secara optimum untuk pelaksanaan program pemulihan melalui Pelan Pembangunan Insan dengan lebih efektif dan efisyen.650 36. Januari 2009).785 33. Jabatan Penjara Malaysia.1 16.20 23.552 38.00 11. Anggaran peningkatan ialah sebanyak 2.602 343.Jabatan akan datang.284 33.884 23.900 38.000 banduan setahun.50 5.294 27.380 307.90 9. Penjara jumlah Malaysia akan 75% menjangkakan dalam tempoh sepuluh tahun banduan sehingga mengalami peningkatan daripada jumlah yang ada sekarang iaitu 36.854 36.762 42.130 38.830 36.884 23.787 PERATUS PERBEZAAN KAPASITI(%) 4.416 (Master Populasi Banduan.331 34.10 10.30 BULAN 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 JUMLAH 7 .862 26.40 0.147 JUMLAH KAPASITI PENJARA 23.884 23.90 5.471 36.914 27. penjara samping Malaysia Sistem Parol dijangka dapat populasi Penjara penjara mengurangkan 30% daripada Jabatan ruang NOTA dari kalangan banduan sabitan. STATISTIK JUMLAH MASTER TAHUN 2009 -2008 JUMLAH MASTER 24.

00 15.000 25.Dec.000 10.STATISTIK JUMLAH MASTER TAHUN 1999-2008 45.000 20.Dec.000 5.Dec.Dec.00 10. pemulihan yang dikenali sebagai Pembangunan Insan (PPI) adalah satu pelan tindakan mengikut tempoh masa atau fasa tertentu.00 5.000 40.Dec.Dec.000 15.00 20.00 30.Dec.2. Banduan wajib mengikuti modulmodul pemulihan yang telah ditetapkan.00 25.Dec.000 JUMLAH MASTER 30.1 Sebelum Pelepasan Banduan yang menjalani hukuman Program Pelan pemenjaraan dikehendaki mengikuti program pemulihan yang telah disediakan.00 40.00 0.000 Dec.00 % PERBEZAAN KAPASITI NOTA NOTA 1.000 35. Pada setiap fasa.2 Program Pemulihan Banduan Sebelum Pelepasan Parol 1. 8 . banduan akan dinilai secara berterusan dari segi pencapaian perubahan sikap dan tingkahlaku yang didokongi oleh penonjolan disiplin yang tinggi.Dec99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 TAHUN JUMLAH MASTER JUMLAH KAPASITI PENJARA PERATUS PERBEZAAN KAPASITI(%) 45.00 35.

Usaha untuk mengaplikasikan ujian psikologi dalam Sistem Parol adalah selaras dengan hasrat kerajaan yang mengutamakan pembangunan modal insan. banduan yang akan dilepaskan diwajibkan secara menjalani perintah beberapa parol siri juga ujian NOTA psikologi yang berkaitan. Laporan Kemajuan Penghuni. siri keputusan penilaian psikologi akan dapat memberikan maklumat dan nilai tambah yang lebih spesifik dan saintifik berkaitan banduan dan penghuni.2 Keperluan Selain maklumat Alat Ukur Psikologi penilaian Dalam dan Sistem Parol dan Pemulihan Lanjutan ODP daripada Laporan Kemajuan Penghuni berasaskan PPI. Pengaplikasian ini juga menegaskan Penjara agar pengurusan melaksanakan sumber manusia sektor awam termasuk Jabatan Malaysia penambahbaikan dalam urusannya dengan 9 . merupakan secara oleh untuk pihak-pihak yang diberi mengakses penilaian daripada daripada maklumat tersebut elemen maklumat Keputusan sebahagian Selain yang penting sebagai pengesyoran pelepasan parol. 1.Laporan penilaian tersebut dimasukkan ke dalam Buku Laporan Kemajuan Penghuni (BLKP) bagi memudahkan semakan apabila diperlukan kebenaran tersebut.2. semasa Sistem Parol dilaksanakan.

inventori dan skala) untuk mengukur kecerdasan. kebolehan mental secara umum dan spesifik. Ujian psikologi juga merujuk kepada satu alat yang digunakan sama ada secara bertulis. pencegahan dan pemulihan ini dapat membolehkan faktor manusia sebagai modal insan diperkasakan ke tahap yang optimum. motivasi dan elemen-elemen psikologi lain yang telah dibangunkan serta mempunyai kesahan dan kebolehpercayaan (JPA. 2005). perkembangan. secara lisan. dan ditadbir dalam pelbagai seting termasuk di pra sekolah. hospital. nilai. komputer dan juga secara pemerhatian untuk menilai kefungsian kognitif dan emosi serta untuk mengenal pasti kekuatan dan kelemahan personaliti seseorang. penjara dan agensi sosial yang lain. institusi pendidikan. Pendekatan yang menekankan aspek pembangunan.menerapkan aspek psikologi dan kaunseling. Psikologi: ilmu mengenai jiwa atau mengenai fikiran manusia Kamus Dewan NOTA 10 . kebolehan dalaman. personaliti. pemulihan. minat. Definisi Ujian Psikologi Ujian psikologi boleh didefinisikan sebagai bentuk ujian yang telah dipiawaikan (ujian.

Mendapatkan maklumat daripada klien selain daripada prosedur temuduga klinikal. Secara amnya. iii. tepat dan boleh dipercayai (secure.Bagi tujuan modul ini. accurate and reliable information) diperolehi mengenai banduan dan ODP. memahami personaliti. potensi diri dan nilai yang ada pada ODP. kemahiran. Aplikasi membantu khususnya alat ukur psikologi dapat NOTA Jabatan Bahagian Penjara Parol Malaysia. Keputusan yang diperolehi boleh digunakan oleh pihak penjara untuk 11 . sikap. konsisten berbanding dengan temuduga klinikal. Memperolehi maklumat daripada ujian yang lebih saintifik. Dapatan ujian juga akan membantu Jabatan Penjara membuat keputusan dalam aspek penilaian ke atas ODP sebelum pelepasan parol dan semasa mengikuti Pelepasan Secara Perintah Parol. alat atau instrumen yang digunakan untuk tujuan ujian psikologi juga disebut sebagai alat ukur psikologi . Mendiagnos masalah klien. minat. ii. Biasanya alat ukur ini digunakan untuk tiga tujuan yang saling berkaitan: i. kebolehan. aplikasi alat ukur psikologi dalam Sistem Parol membolehkan maklumat yang selamat. sifat semula jadi (temperamen).

OBJEKTIF MODUL Objektif Umum Modul ini bertujuan untuk mendapatkan maklumat saintifik dan tekal tentang profil kemajuan Penjara psikososial Malaysia ODP dan aspek langkahpsikologi BLDP serta membantu Jabatan merancang langkah sokongan psikososial yang sesuai dalam kalangan ODP dan BLDP.membantu serta membimbing banduan dan ODP memperbaiki pencapaian dari aspek psikososial termasuk sikap. NOTA 12 . maklum balas daripada alat ukur psikologi juga dapat menolong menilai hasil perkhidmatan bimbingan dan kaunseling serta merancang program pemulihan selanjutnya. perlakuan. Selain itu. 2. Maklumat daripada alat ukur psikologi juga boleh menjadi asas yang baik untuk membuat jangkaan (prediction) mengenai kemungkinan kejayaan dalam program parol dan seterusnya menentukan perancangan untuk memperbaikinya. sistem pemikiran dan masalah penyesuaian klien ke dalam keluarga dan masyarakat.

Objektif Khusus Modul ini akan dapat: (a) Menjadi panduan kepada Bahagian Parol. (b) Digunakan Malaysia Pemulihan oleh untuk dan Jabatan melatih Pegawai Penjara Pegawai Parol banduan mentadbir serta membuat pemarkatan dan tafsiran berasaskan alat ukur psikologi yang digunakan ke atas BLDP dan ODP. 13 . (d) Membantu Jabatan Penjara Malaysia memantapkan program pemulihan dan sokongan psikososial untuk ODP dan BLDP dengan memasukkan elemen psikologi. (c) Membolehkan Jabatan Penjara Malaysia menggunakan maklumat tentang aspek psikologi yang saintifik dan tekal dalam kemajuan psikososial ODP dan penilaian ke atas BLDP. Jabatan Penjara Malaysia memilih dan mengendalikan alat ukur yang sesuai dan layak (fit and proper) untuk mengukur aspek psikologi BLDP dan ODP.

spt rasa bimbang (takut dll). Psikososial: Bkn gangguan fizikal manusia yg timbul akibat masalah psikologi. Kamus Dewan 14 .(e) Membolehkan ODP dan BLDP mendapat bantuan pengukuhan hasil kesejahteraan pengukuran psikososial yang sesuai dan terancang berdasarkan psikologi.

BAB 2 STRATEGI PERLAKSANAAN 15 .

kebanyakan koreksional penjara NOTA negara di dunia termasuk Malaysia. Alat-alat ukur psikologi ini telah digunakan secara meluas dan dalam seting di pemulihan.2 Pegawai Pelaksana Pegawai yang akan mengendalikan alat ukur psikologi adalah seperti berikut: (a) Kaunselor Penjara (b) Pegawai Psikologi (c) Pegawai Rundingcara (d) Penolong Kaunselor Penjara (e) Penolong Pegawai Psikologi (f) Agensi atau individu yang layak dan sesuai.2. 16 .3 Alat Ukur Psikologi Sebelas (11) alat ukur psikologi dipilih untuk digunakan ke atas ODP dan BLDP.1 Kumpulan Sasaran Kumpulan sasaran yang akan menjalani siri ujian psikologi adalah seperti berikut: (a) ODP (b) BLDP 2. yang dilantik oleh Jabatan Penjara Malaysia 2. Bagi tujuan aplikasi modul ini alat-alat ukur ini telah diadaptasi mengikut keperluan kumpulan sasaran dalam konteks budaya Malaysia.

Alat ukur tersebut adalah seperti berikut: 2. Permulaan rawatan penyakit yang berkaitan dengan kecelaruan tingkahlaku. (c) (d) Individu mengendalikan dengan jayanya masalah-masalah yang dihadapi. MD. (b) Pasangan dan keluarga mempelajari nilai-nilai perbezaan dan persamaan diri masing–masing. www.1 Kiersy Temperamental Sorter (KTS) Pengarang Tujuan Dr. March 2007.70 pada tahap kesesuaian dengan MBTI Bagi tahap kesahan ujian pada kolerasi +.com) 17 . Pemarkatan Kesahan dan Kebolehpercayaan Rujuk lampiran alat ukur KTS KTS mempunyai tahap kepercayaan pada korelasi +. Thinking JudgementFeeling Judgement dan Judgement-Perception. keunikan kelebihan diri mereka berdasarkan kecenderungan yang telah dikenalpasti. Deskripsi KTS mempunyai 70 item dan dibahagikan kepada empat dimensi iaitu Extraversion-Introversion.60 pada tahap kesesuaian dengan MBTI (SUMBER : Robert I. Winner foundation neurocareusa. Winner. David Keirsey (1978) (a) memahami Individu mengenalpasti dan jenis personaliti mencari arah tujuan hidup dengan kekuatan.3.20 hingga +. Sensing Perception-Intuitive Perception.

Kesahan dan Kebolehpercayaan (b) Kesahan serentak . Skinner (1985) Profesor and Chair Department of Public Health Sciences. Harvey A. (b) Menghasilkan skor indeks secara kuantitatif terhadap Deskripsi tahap permasalahan yang berhubungkait dengan penyalahgunaan dadah. Kanada. Tujuan (a) Menyediakan satu kaedah ujian saringan yang singkat. DAST mencapai 85 % ketepatan dalam 18 . Universiti Toronto.3. Pemarkatan Maklumbalas terhadap pernyataan dalam ujian adalah berdasarkan pengalaman seseorang itu dalam masa satu tahun lepas dengan menggunakan skala berikut: (a) (b) (c) (d) Skala ‘Ya’ = 1 dan ‘Tidak’ = 0 Pemarkatan adalah seperti di bawah: Skor 6 hingga 15 dicadangkan sebagai tujuan penerokaan kes. mudah. Skor 6 dan ke bawah menunjukkan menunjukkan individu tidak ketagih.85.2 Drug Abuse Screening Test (DAST-20) Pengarang Dr. praktikal dan bagi mengenal pasti tahap individu menggunakan dadah. DAST-20 yang dibentuk mengikut persamaan ujian yang terdahulu iaitu Michigan Alcoholism Screening Test (MAST) boleh digunakan kepada orang dewasa dan juga diadaptasikan kepada remaja.2. Fakulti Perubatan. Skor 16 ke atas menunjukan ketagihan yang teruk atau dalam keadaan pergantungan dan memerlukan program pemulihan dadah.

E.3.mengklasifikasi klien berdasarkan diagnosis DSM III menggunakan sampel klinikal seramai 501 penagih dadah/akohol. S.F.3 Mini Mental State (MMS) Pengarang Dr. Folstein.R Mc Hugh 19 . Folstein dan P.92. M. Ujian ini telah diuji kepada 256 penagih dadah/akohol hasil kebolehpercayaan yang konsisten α= . 2.

aturcara arahan dan peniruan bentuk MMS boleh digunakan kepada banduan pada 1 bagi diagnosis peringkat awal untuk menentukan sama ada mereka mempunyai masalah kognitif yang mungkin memerlukan pakar psikiatrik. sesuatu. penguasaan mental. orientasi tumpuan. kognitif. (b) Alat ukur ini gunakan untuk tujuan saringan bagi masalah pendek. pengalaman mental yang abnormal dan bentuk pemikiran seseorang.(1975) Tujuan MMS digunakan untuk mengukur fungsi-fungsi kognitif tanpa melihat aspek mood. pembacaan. rujukan kepada 20 . ingatan jangkamasa masalah sesuatu. (c) Fasa permasalahan menamakan kefahaman.

Ianya memerlukan pemeriksaan lebih lanjut dari pakar psikiatrik. tumpuan dan pengiraan. (c) MMS mengambil masa lebih kurang 10 minit untuk ditadbirkan. pengiraan. ingatan jangkamasa pendek (b) Bahagian kedua iaitu menamakan. Skor dibawah 24 secara umumnya dikira menandakan terdapat masalah fungsi kognitif. aturcara arahan lisan dan tulisan dan peniruan objek polygon yang sama dengan Bender-Gestalt Figure. (e) Ujian ini mempunyai 11 item yang dibahagikan kepada beberapa dimensi iaitu orientasi kognitif. Pemarkatan MMS mempunyai skor 0 hingga 30. bahasa. ingatan jangkamasa pendek. 21 . penguasaan mental . markah penuh 30 menandakan tiada masalah dalam ujian fungsi kognitif.bahasa.Deskripsi (a) Ujian ini dibahagikan kepada dua bahagian iaitu bahagian pertama adalah tindakbalas vokal merangkumi dimensi dan tumpuan. penguasaan mental. aturcara arahan dan peniruan bentuk sesuatu. (d) Penguji diarahkan supaya memulakan sesi dengan membuat klien merasa selesa dahulu dengan mewujudkan rapport bagi tidak menekan klien ke atas item yang sukar bagi klien.

Kesahan dan Kebolehpercayaan Kajian terhadap 137 pesakit (9 dementia. 31 kemurungan. 14 di Hospital manic depresi. 24 York skizofrenia. (b) Kajian yang sama menunjukkan aras kebolehpercayaan .88.66 ke . 32 kesahan kecelaruan personaliti & 27 neurosis) dan 63 normal New menunjukkan serentak . 22 .77.

Jean F. takut. perasaan meluat. perasaan bersalah. bimbang. Ia boleh ditadbir/dijawab dalam masa kurang dari satu minit. 23 . Stewart. dan Cheryl O.4 Emotional Assessment Scale (EAS) Pengarang Tujuan (a) Charles R. iaitu: emosi marah.3. Carlson. Frank L. (b) Mengukur tahap momentum dan perubahan emosi. Deskripsi EAS memeriksa lapan (8) keadaan/tahap emosi yang dilihat sebagai asas dan konsisten dalam pelbagai silang budaya. Lind Bertujuan untuk mengukur reaksi emosi seperti berikut: Mengukur respon emosi terkini (immediate emotional responses) merangkumi julat menyerikutluruh emosi (full range of emotions) pada masa yang sama. seronok. Jeffrey A. Nitz.2. sedih dan terkejut. dan boleh digunakan dalam pelbagai seting klinik dan situasi. Collins. James Porzelius.

Pemarkatan Hanya dengan mengukur panjang (mm) dari hujung kiri ke tanda (X) disepanjang garisan 100 mm. EAS mempunyai validity sejajar (concurrent) yang baik. Kesahan dan Kebolehpercayaan EAS didapati di tahap baik hingga reliabiliti cemerlang. 24 . Beck Depression Inventory. dengan beberapa korelasi sub-skala dengan ukuran sediada seperti POMS. dengan relibiliti inter-item bagi emosi dengan jarak di antara . Sub-skala EAS juga didapati sensitif kepada sebarang perubahan terhadap tahap penggalak ketegangan stress luaran (external induced stress levels).04.70 hingga . Tiada jumlah skor digunakan. Tiada data mengenai kemantapan (stability) dilaporkan. Tiga (3) items yang mengandungi setiap emosi kemudiannya dicampur kepada skor bagi emosi.91 dan reliabiliti split-half bagi keseluruhan ukuran iaitu . dan State-Trait Anxiety Inventory (State form).

3. Aras kebolehpercayaan berdasarkan sub skala seperti berikut: Maskulin. BSRI mempunyai tiga dimensi: ] (a) (b) (c) Pemarkatan (a) Dimensi Maskulin. Pembahagian kategori bagi setiap dimensi adalah seperti berikut:Markah 20-50 51-80 81-110 110-140 Maskulin Low Average Strong Dominant Feminin Low Average Strong Dominant Social Desirability Low Average Strong Dominant Kesahan dan Kebolehpercayaan Kajian untuk melihat aras kebolehpercayaan telah dijalankan ke atas 444 sampel lelaki dan 279 sampel perempuan.2.5 Bem Sexual Role Inventory (BSRI) Pengarang Tujuan Bem. α=.80. 25 . Masa untuk melengkapi ujian ini adalah 15 minit. Dimensi ketiga merupakan sifat-sifat yang dimiliki oleh kedua-dua jantina di bawah tajuk ‘Social Desirability’. α= . (b) (c) Berdasarkan ini. Permakahan bagi setiap item dalam setiap dimensi adalah di antara 1 hingga 7 pada skala Likert. Feminin. 1974 Memperihalkan kaedah soal-selidik untuk mengenalpasti se-seorang mempunyai minat seksual terhadap individu yang sama jantina Deskripsi BSRI mempunyai 60 item yang bersifat self-descriptive.86. julat markah di antara 20 ke 140. Dimensi Feminin.

6 Hare’s Psychopathy Checklist Revised (PCL-R) Pengarang Tujuan Robert Hare.3. α= 75.Social Desirability. Profesor Emiritus Psikologi di University British Columbia. 2. Tujuan ujian ini adalah untuk menilai kewujudan personaliti 26 .

pesalah seks dan psychiatric yang menunggu perbicaraan atau penilaiaan dalam penahanan. emosi cetek dan sejarah menjadikan individu lain mangsa. a psychopathic personality is one usually characterized by largely amoral and asocial behaviour. and perverse or related behaviours.psychopathic (anti-social) sesorang klien. impulsiveness. penting diri. lack of remorse. Hare Checklist adalah alat diagnostik digunakan untuk menilai kecenderungan psychopath dan anti sosial seseorang. irresponsibility. PCL-R digunakan bagi mendiagnostik psychopath klinikal atau individu. Dibangunkan dalam tahun1990 bagi mengenalpasti kecenderungan psychopath. Digunakan di Institusi dan mahkamah sebagai indikator potensi rasiko dimiliki subjek. Simptom Psychopath termasuk kekurangan suara hati dan sense kepada kesalahan. Deskripsi Hare Cheklist digunakan pada populasi. For instance. 27 . mengulang keganasan norma sosial. Psychopathy generally refers to mental disorders. pengabaian undang-undang. Keputusan digunakan dalam setting forensik sebagai faktor menentukan jenis dan lanjutan penahanan dan rawatan yang diperlu diterima atau tidak. empati. psychiatric kriminal. tipu muslihat. banduan dewasa. keganasan dan method lain untuk membenarkan apa yang mereka mahukan. mengikut undang-undang dan bagi tujuan kajian. Psychopath mengunakan cara penarikan.

(1) semi-struktur temuduga dan review kepada rekod dan sejarah subjek. Pemarkatan No Soalan 1 hingga 16. lebih dari 3 kali Ya. kadangkala Tidak Ya Tidak Ya. Oleh itu alat ukur ini meliputi dua aspek utama iaitu penting diri dan tiada perasaan terhadap mangsa terhadap orang lain dan gaya hidup anti sosial dan tidak stabil. respon kepada orang lain dan situasi. kurang dari 3 kali Skor 2 1 0 1 0 2 1 28 . score adalah 20 item yang menyukat elemen ciri psikopatik. Item mengandungi perhubungan interpersonal. selalu Ya. pembabitan emosi efektif.PCL-R mengandungi dua bahagian. kelencongan sosial dan gaya hidup. dan 18 17 19 Pilihan Ya. Semasa menilai.

Markah penuh 40 2. 20 hingga 30 4.Tidak 20 Tidak pernah dialami Ya. sedikit INTERPRETASI: PCL-R 1. banyak kali Tidak Ya.Ke bawah 20 - 0 0 2 0 1 Darjah psychopathy yang tinggi sama Borderline Normal /40 JUMLAH SKOR: 29 . 30 hingga 40 3.

histrionic.87 ke . Harpur. 97 30 . (b) Rumusan PCL-R dapat mengumpul secara positif peratusan anti sosial. Hart & Newman (1990) daripada analisis data dari 5 penjara di Amerika Utara sebanyak 925 sample menunjukkan inter-rater reliability . Hakstian.Kesahan dan Kebolehpercayaan (a) Kesahihan adalah kukuh berdasarkan kajian yang dibuat oleh Hart dan Hare (1989) ke atas 80 pesakit forensik lelaki menunjukkan keputusan sama yang terlibat jenayah yang bukan populasi psikitrik berbanding ujian axis 1 dan axis 2 antara kreteria dalam DMS-iii dengan keputusan . (c) Kajian yang dibuat oleh Hare. Forth.86. narcissistic personality disorder dan kolerasi negatif dengan pengelakan gangguan personaliti.

”Ambivalence” dan Taking Steps. Newcastle City Health NHS Trust. praktikal dan sahih bagi menilai tahap motivasi diri seseorang bagi persedian mengikut program pemulihan dadah. Nick Heather. Telah Mengambil Langkah / Taking Steps = 8 – 40 RECOGNITION (a) Markah yang tinggi dalam recognition masalah menunjukan mereka mempunyai dengan penyalagunaan dadah kecenderungan untuk ingin berubah dan beranggapan masalah akan timbul jika mereka tidak berubah.2. Tujuan Tujuan ujian adalah bagi menyediakan kaedah ujian yang singkat.20 3. United Kingdom. Perasaan Berbelah Bagi / Ambivalence = 4 . mereka menafikan dadah untuk menyebabkan masalah besar kepada mereka tidak menunjukan kecenderungan berubah AMBIVALENCE (a) Markah yang tinggi dalam AMBIVALENCE 31 .7 Stages of Change Readiness & Treatment (SOCRATES) Pengarang Dr.3. iaitu:1. Mengenalpasti / Recognition = 7 – 35 markah 2. (b) Markah dan rendah . Consultant Clinical Psyhologist. Deskripsi Ujian ini mempunyai 19 item yang dibahagikan kepada 3 dimensi iaitu ”Recognition”. Boleh digunakan kepada orang dewasa dan remaja. Northern Regional Drug and Alcohol Service. mudah. Pemarkatan Skor ujian ini terbahagi kepada 3 bahagian.

2.8 Aggressive Questionaires (AQ) Pengarang Dr. (b) Markah rendah menunjukan mereka tidak mungkin untuk membuat perubahan untuk dan mungkin pernah berjaya pada suatu masa. menyalahguna dadah keterlaluan. dikawal oleh dadah. menyakiti orang lain dan atau seorang penagih. Bus dan Dr. mereka tidak sedar samada mereka menyalahgunakan dadah. Arnold H. menyakiti orang lain dan atau seorang penagih.menunjukan mereka kadangkala sedar dikawal oleh dadah.L Warren dalam tahun 2000 merupakan versi penambahbaikan asal Buss-Durkee 32 . memerlukan bantuan meneruskannya atau untuk mencegah kejatuhan melakukan sesuatu untuk berubah dan berhenti menagih pada masa kini.3. Namun markah tinggi menggambarkan perasaan berbelah bagi dan tidak menentu (b) Markah rendah. W. TAKING STEPS (a) Markah yang tinggi menunjukan mereka telah melakukan sesuatu Mereka semula.

Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel PA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Fizikal (iv). Skala Ver. Pemarkatan (i).1957). B. Skala Anger 33 /145 . Tujuan AQ digunakan untuk mengukur kecenderungan seseorang terhadap tingkahlaku agresif dan bagi membantu individu tersebut mengelakkan diri daripada memiliki tingkahlaku agresif yang merugikan. Untuk membantu banduan yang layak diparol dan banduan yang diparolkan (ODP). Deskripsi Ujian ini mempunyai 29 item yang dibahagikan kepada 4 dimensi iaitu Agresif Fizikal. Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel VA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Lisan (v). Campurkan jumlah kenyataan 1-29 untuk mendapatkan markah ke-seluruhan Aggesi (iii). Agg. 9 dan 16 hendaklah diberi markah songsang (ii). Agresif Percakapan. Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel H untuk mendapatkan markah Hostiliti A. D. MARKAH KESELURUHAN AGGRESSION: Skala Phy Agg. Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel A untuk mendapatkan markah Kemarahan (anger) (vi). Kenyataan no. C.Hostility Inventory (BDHI: Buss & Durkee. Dimensi Kemarahan dan Dimensi Kekasaran.

L.062 dari sample di etnik Amerika Utara terdiri dari populasi sekolah.59 dan .94.E. Buss & W.55 ke 0. temple dan pusat – pelbagai menunjukkan reliability 0. Warren pusat terhadap komuniti 1.138 dengan menggunakan cara perbandingan alatan ujian kemarahan (anger) yang lain seperti Novaco Anger Scale dan Provocation Inventory menunjukkan validiti perbandingan . Buss & W. sampel di seluruh Amerika Warren terhadap 2. gereja.L. Kesahan dan Kebolehpercayaan Skala Hostiliti Kajian dibuat oleh Arnold H.74. Kajian dibuat oleh Arnold H. 34 .

Ia berdasarkan kepada 5 skala jawapan.81. dan Avoid = . Sementara bagi wanita pula.76. Pemarkatan Skor sub-skala ialah dengan cara mencampurkan responrespon item dan kemudiannya dibahagikan dengan jumlah item bagi sub-skala berkenaan. Impulsif/Impatient Mengasingkan diri/Avoidance.76. iaitu:Agresif Verbal.2.82. ialah PA = .70 Agresif Fizikal. Validiti sub-skala AI telah disokong oleh analisis faktor dan perbezaan di antara lelaki dan wanita. alpha coefficients ialah PA = . Gladue Mengukur Karekteristik Tingkahlaku Agresif atau Tret Mengandungi 30 items bagi mengukur trait agresif yang berbeza. Skor adalah di antara 1 hingga 5 dengan skor tertinggi menunjukkan tahap agresif tinggi/lebih. II = .10 Beck Depression Inventory (BDI) Pengarang Dr.9 Aggression Inventory (AI) Pengarang Tujuan Deskripsi Brian A. II = .3. 70. Kesahan dan Kebolehpercayaan AI menunjukkan darjah konsistensi dalaman (internal consistency) di antara patut atau munasabah hingga baik. VA = . (tidak sabar). Aaron T.” 2.65. AI mengandungi empat subskala.80. Disebabkan kemungkinan berlakunya perbezaan jantina (gender) dalam pelbagai aspek agresif. Avoid = . (Wanita) “The latter serves to suggest the AI has fair known-groups validity where men and women significantly differed on each subscale and all but six of the individual items.3. VA = . Beck seorang pakar psikologi yang juga merupakan salah seoarang pengasas Cognitive Behavioral 35 . skor AI hendaklah diasingkan di antara lelaki dan wanita. Bagi lelaki.

Mild Emotional Distortion dan Normal. publish tahun 1961. yang mengambarkan keadaan klien pada satu minggu yang . Moderate Depression. Boderline Clinical Depresion. BDI boleh mengukur keluasan ‘depression’ atau kekecewaan seseorang. Severe Depresion. BDI lepas. Mempunyai 3 versi iaitu BDI.Tujuan Therapy (CBT) di Amerika. kemudian dipinda pada 1971 iaitu BDI-1A dan BDI – II publish tahun 1991. Pemarkatan 1 hingga 10: Perasaan yang turun naik ini adalah normal 11 hingga 16: Gangguan emosi yang Sederhana 17 hingga 20: Sempadan kemurungan klinikal (borderline clinical depression) 21 hingga 30: Kemurungan yang tidak keterlaluan (moderate depression) 31 hingga 40: Kemurungan teruk 36 mengandungi 21 item pelbagai pilihan. BDI digunakan secara luas sebagai alat penilaian oleh ahli perubatan dan pengkaji dalam pelbagai setting. terdapat enam dimensi iaitu Extreme Depression. Di dalam BDI. Untuk membantu banduan yang layak diparol dan banduan Deskripsi yang diparolkan (ODP).

bantuan kewangan dan nasihat /bimbingan. 2. Groth Marnat.55 ke . dan Doreen Stewart. pergaulan.76. (1988) menunjukkan BDI mempunyai kebolehpercayaan α=.86.(severe depression) 40 ke atas: Kemurungan ekstrim Kesahan dan Kebolehpercayaan (a) (extreme depression) Kesahan BDI adalah sama daripada 9 kategori DSM tahap III bagi dengan 6 diagnosis kemurungan (Groth – Marnat 1990).96 (Beck. (b) Kesahan serentak BDI mengikut carta klinikal bagi pesakit psikiatrik dari . Deskripsi SSB merupakan instrumen yang terdiri daripada 45 item yang dibentuk untuk mengukur lima mod sokongan sosial iaitu: emosi. SSB dibentuk untuk 37 . Steer & Garbin.11 Social Support Behavior (SSB) Pengarang Alan Vaux. (d) Kajian Beck et al.3. Tujuan SSB bertujuan untuk mengukur mod sokongan sosial. Sharon Riedal. 1990). bantuan praktikal. 1988. (c) Kesahan perbandingan dengan alatan ujian lain seperti MMPI (Minnesota Multiphasic Personality Inventory) Depression Scale adalah .

jika SSB digunakan untuk mengenalpasti sokongan sosial. Nunnaly. Walaubagaimanapun.4 Kriteria Pemilihan Alat Ukur Pemilihan alat ukur di atas adalah berdasarkan kriteria di bawah: (a) Mempunyai kesahan (reliability) (validity) dengan yang tinggi alfa dan melebihi nilai . 1973. Lima subskala telah dikenalpasti melalui analisis faktor. Skor untuk subskala dan jumlah skala dijumlahkan itemitem berdasarkan skala lima mata (julat skor 42-225). 38 . skala ditukarkan kepada skala 2 mata iaitu (0 = tidak.60 kebolehpercayaaan koefisyen berdasarkan kajian-kajian lepas (Kerlinger.85 2. Alat ukur ini penting bukan sahaja dalam kajian sokongan sosial tetapi digunakan dalam amalan klinikal untuk memahami sokongan sebenar dan potensi sokongan yang Pemarkatan diterima oleh klien.menilai tingkahlaku menyokong ysng diterima daripaa keluarga dan rakan. 1978.. 1 = ya) dan item itu Kesahan dan Kebolehpercayaan dijumlahkan seperti di atas. SSB mempunyai konsistensi internal yang sangat baik iaitu skor alpha . Hair et al.

Skizofrenia : penyakit jiwa yg dicirikan dgn fikiran yang bercelaru. 2002) khususnya ODP dan BLDP. 39 . 1991). (b) Alat ukur yang sesuai mengikut keperluan klien atau kumpulan sasaran (Anastasi. koreksional dan penjara. APA. dan emosi yg tidak stabil Neurosis : gangguan emosi akibat konflik yg tidak dapat diselesaikan. 1988. (c) Mempunyai pernyataan atau item yang mudah difahami (Robin. halusinasi. pemencilan diri.1998) dalam kalangan orang awam dan dalam seting pemulihan. yang dicirikan dgn keresahan (sama ada melalui pertuturan atau perlakuan tertentu) Kamus Dewan Shaver & Wrightsman.

BAB 3 Pentadbiran alat ujian 40 .

(berdasarkan jumlah item dan keupayaan individu atau kumpulan sasaran iaitu klien).3. dan profil keputusan ujian ke atas klien adalah dokumen rahsia. masa yang diberi mencukupi. 41 . penerangan tentang tujuan ujian atau alat ukur. alat ukur psikologi atau ujian dijalankan di tempat yang kondusif dan sesuai. memaklumkan kepada klien bahawa maklumat ujian adalah dirahsiakan. analisis dan penulisan laporan atau dokumen yang berkaitan. Setiap set soalan hendaklah ditadbirkan satu demi satu dengan merujuk kepada arahan setiap alat ukur. menggunakan arahan yang piawai. Beberapa langkah perlu diikuti seperti pengenalan diri pentadbir atau penguji secara ringkas.1 Pentadbiran Umum Alat ukur psikologi perlu ditadbir mengikut prosedur yang piawai berdasarkan etika pentadbiran alat ujian psikologi (American Psychology Association. Berikut adalah antara tatacara umum NOTA pentadbiran ujian atau alat ukur. Manakala penyimpanan alat ukur yang telah digunakan atau dijawab hendaklah diletakkan di tempat selamat sebelum dan Selepas pemarkatan.KPMSKBK07). Pada umumnya. memaklumkan kepada klien tentang tahap kerahsiaan dan keperluan untuk memaklumkannya kepada pihak ketiga (pihak berkuasa lain) jika ada keperluan. dan mendapatkan persetujuan klien untuk menjalankan ujian psikologi (Kontrak Persetujuan Menjalankan Sesi Kaunseling dan Ujian Psikologi Orang Diparol (ODP) – BR. 2007).

tidak berkomunikasi dan tidak meniru semasa menjawab soalan.2 Pentadbiran Khusus (a) Klien dikehendaki memberi pilihan jawapan yang paling tepat tentang keperihalan diri.3. (f) Klien tidak dibenarkan membawa keluar alat ukur dari bilik ujian. (e) Individu hendaklah menjawab semua item dan pernyataan secara jujur berdasarkan kepada dirinya yang sebenar. jangka masa ujian dan peraturan lain kepada klien seperti meminta klien mematikan telefon bimbit. (b) Klien hendaklah memastikan setiap item atau pernyataan dijawab. Prosedur Pentadbiran Setiap pegawai pelaksana yang NOTA bertanggungjawab mentadbir alat ukur psikologi perlu mengikut prosedur pentadbiran berikut: 42 . (d) Jawapan hendaklah dibuat menggunakan pensel 2B di atas kertas yang disediakan. (c) Taklimat awal tentang tujuan ujian.

Menurut Corey. Penamatan (jika selesai atau berjaya). (ii). Proses pemarkatan ujian. Tindakan susulan (jika perlu). etika merupakan kepada piawaian perlakuan manusia.4 Etika pentadbiran alat ukur Etika berasal daripada perkataan Greek yang bermaksud Corey dan ”watak ” atau ”resam” yang merujuk Callanan (1988). Etika kerahsiaan. 3. Pegawai dikehendaki menyemak profil klien. (ii). c. (v). Persetujuan Termaklum (Informed Consent) a. Penerangan tentang ujian b. (iv).KPMSKBK07). (b) Semasa Sesi (i). Cadangan untuk pelan rawatan. tatasusila yang menentukan peraturan kawalan diri terhadap praktis yang dijalankan oleh ahli sesuatu profesion. Merujuk klien kepada pihak berkaitan dan bersesuaian. Ianya merupakan piawai asas bagi 43 Jabatan Penjara NOTA .(a) Sebelum Sesi (i). Interpretasi ujian. (iii). Pegawai perlu menentukan ujian yang sesuai berdasarkan keperluan Malaysia dan klien. (ii). Klien menduduki ujian. (vi). (c) Pasca Sesi (i). Tandatangan kontrak-persetujuan (Borang BR.

3. hak dan keselamatan pelajar. etika juga merupakan satu ingatan kepada ahli supaya dibimbing dengan peraturan. Etika juga memberi bantuan kepada ahli dalam sesuatu profesion agar dapat memikirkan serta boleh mempertimbangkan tentang dilema membuat sesuatu keputusan apabila berhadapan dengan isu moral. membina serta boleh menjaga martabat ahli. Di samping itu.5 Etika Pengukuran Dan Penilaian Persatuan Kaunseling Malaysia (PERKAMA) mempunyai etika yang khusus tentang Pengukuran dan Penilaian. Ianya adalah nilai dan garis panduan yang harus dipatuhi oleh kaunselor dan guru dalam menjalankan tugas masing-masing. 44 . dan lain-lainl)”. Kaunselor hendaklah dengan memberi yang lengkap tentang ujian NOTA penerangan supaya keputusan ujian itu dapat diterima oleh klien dalam perspektif yang betul. Bahagian H etika PERKAMA telah menggariskan perkara-perkara berikut: (i). Etika ini sebenaranya memberikan garis panduan yang perlu diikuti oleh para kaunselor apabila menggunakan ujian psikologi. pekerjaan. Etika membawa makna “prinsip moral (atau akhlak) atau nilai-nilai akhlak yang menjadi pegangan seseorang individu atau sesuatu kumpulan (persatuan.mencerminkan satu praktis professional dan merupakan suatu sistem dasar tingkah laku bagi sesuatu kumpulan manusia atau organisasi.

Ahli mestilah menyedari menjalan ujian yang ia mempunyai kelayakan (iii). Mengajar atau memberitahu sesuatu bahan-bahan ujian ujian sebelum dijalankan memungkinkan keputusan ujian tidak menjadi 45 . Kaunselor hendaklah memberi keterangan yang tepat apabila membuat kenyataan kepada orang awam tentang ujian dan pengujian.(ii). Kaunselor hendaklah mengawasi supaya keputusan ujian tidak disalaherti atau disalahgunakan (vi). berhati-hati Ujian yang dan hanya menggunakan untuk kebolehan berlainan memerlukan tahap kelayakan yang berlainan had-had mengendali sendiri dan NOTA menginterpretasi. Tujuan dan kegunaan keputusan hendaklah diberitahu kepada klien sebelum ujian diberi kecuali pengecualian hak yang eksplisit dipersetujui terlebih dahulu (iv). Pencapaian yang berm. Ahli mestilah mengelak daripada membuat dakwaan yang tidak benar atau tanggapan yang salah. dalam Kaunselor hendaklah ujian.akna daripada keputusan ujian lazimnya disebabkan oleh ketidakbiasaan calon tentang sesuatu perkara yang terdapat dalam sesuatu ujian. (v).

Kebajikan calon mestilah diambilkira sebagai kriteria penting dalam apa-apa pertimbangan. Ahli-ahli mestilah berhati-hati apabila penilaian dan menginterpretasi membuat prestasi calon yang tidak termasuk dalam kumpulan norma di mana alat ujian itu di standardisakan. (ix). Tujuan utama penggunaan alat ujian itu mestilah dinyatakan dengan jelas kepada klien. (x). Ujian-ujian mestilah dijalankan dalam NOTA keadaan yang sama dengan norma. Keputusan sesuatu ujian semasa hendaklah pengendalian dicatatkan. Apabila ujian dijalankan dalam keadaan yang tidak lazim atau berlaku ujian. Ahli-ahli mestilah berhati-hati apabila sesuatu kepeutusann menginterpretasi daripada bahan atau alat ujian yang tidak lengkap. Ahli-ahli yang menjalankan 46 . pengawasan yang rapi ke atas alat ujian adalah salah satu daripada tanggungjawab ahli (vii). perkara itu mestilah diistiharkan sebagai tidak sah dan meragukan (viii). Oleh yang demikian. Keputusan ujiana yang diberi kepada atau mesti pihak-pihak diawasi lain supaya yang tidak majikan klasifikasi berekenaaan untuk tujuan penilaian atau disalaherti atau disalahguna.sah.

tidak tanpa Ahli-ahli mestilah berhati-hati supaya mencedok. menyatakan mengubahsuai penghargaan dan atau menggunakan ujian-ujian yang diterbitkan mendapat kebenaran daripada penerbit.ujian darui luar negara mestilah berhati-hati semasa mengguna dan menginterpretasi keputusan ujian dengan mengambilkira budaya golongan norma yang telah digunakan oleh pencipta ujian dalam proses piawaian (xi). 47 .

BAB 4 Pelaporan dan dokumentasi 48 .

4. 08 yang perlu dilampirkan di dalam Laporan Kemajuan Penghuni dan Fail Pengurusan Kes.3 Keperluan pelaporan Pelaporan diperlukan untuk memenuhi NOTA keperluan dokumentasi dan fungsi-fungsi berikut: (a) Indikator saintifik bagi dengan menilai tepat dan keadaan menggambarkan psikologi klien.2 Laporan Laporan ujian psikologi adalah merupakan dokumen rasmi bertajuk ‘ Laporan Penilaian Ujian Psikologi’ yang disediakan oleh Jabatan Penjara Malaysia. (c) Dokumen perhubungan secara klien semasa konvensional antara Pegawai Pelaksana (rujuk perkara 2. Nombor pendaftaran Borang Laporan adalah Borang C4 pindaan Nov. 4. 49 . sesi ujian psikologi memerlukan pelaporan yang lengkap namun bersifat SULIT dan Pelaporan perlu dilakukan menggunakan borang-borang yang telah ditetapkan oleh Bahagian Parol dan bahagian lain di Jabatan Penjara Malaysia. 4.2) Jabatan Penjara Malaysia dengan rakan sejawat dan pihak yang dirujuk dalam melaksanakan tugas membantu klien. (b) Bahan untuk meneroka kendiri proses kaunseling.1 Pengenalan Setiap RAHSIA.

(f) Membantu Pegawai Pelaksana sesi halatuju.(d) Maklumat untuk membantu Pegawai Pelaksana membuat Pelan Tindakan Rawatan iaitu intervensi yang sesuai bagi klien.4 Tatacara dan garis panduan pelaporan Setiap pelaporan kes perlu mengikuti tatacara dan garis panduan berikut: (a) Laporan hendaklah menggunakan borang ’Laporan Penilaian Ujian Psikologi’ Borang C4 pindaan Nov. (e) Membantu Pegawai Pelaksana membuat NOTA NOTA konsepsi kes iaitu melihat kes dari perspektif yang menyeluruh. dan memantau kaunseling. 08. 4. (b) Setiap bahagian di bawah ini mesti diisi dengan lengkap: (i). Maklumat pengenalan 50 . (g) Membantu Pegawai Pelaksana menilai kemajuan diri klien dalam proses intervensi menolong. menggariskan strategi perkembangan memperbetulkan keutamaan isu mengatur menolong yang sesuai bagi sesi seterusnya.

Tidak pensil. (iii). (vii).5 Kaedah penulisan laporan Hendaklah menggunakan borang ‘ Laporan Penilaian Ujian Psikologi’ Borang C4 pindaan Nov.(ii). Laporan Kemajuan Penghuni dan Laporan 51 . 08 Penulisan taip. 4. Sebab keperluan kaunseling Maklumat latarbelakang klien Pemerhatian tingkahlaku Keputusan pengukuran. (iv). Laporan hendaklah dibuat selewat-lewatnya dua hari selepas ujian dijalankan.6 Pengurusan dan pentadbiran – pemfailan dibenarkan menggunakan pen atau secara berkomputer atau mesin laporan/dokumentasi Borang yang lengkap diisi hendaklah disimpan di dalam Laporan Kemajuan Penghuni dan Laporan Kemajuan ODP (Fail Pengurusan Kes). Cadangan Rumusan Tandatangan penyedia laporan dan interpretasi NOTA 4. (v). (viii). (vi).

Laporan ujian psikologi perlu disertakan dalam Laporan Pesalah). Segala pergerakan Laporan Kemajuan Penghuni hendaklah mengikut surat arahan Bahagian 27 Jan 2005 Pemulihan dan Rawatan Ibu Pejabat Penjara Malaysia bertarikh Kemajuan Penghuni dan Laporan Kemajuan ODP (Fail Pengurusan Kes ODP) dan DOSIR (Maklumat 52 . Segala pengisian dan maklumat di dalam Laporan Kemajuan Penghuni dan di Laporan Kemajuan ODP(Fail Pengurusan Kes ODP) dan DOSIR (Maklumat Pesalah) adalah SULIT .Kemajuan ODP(Fail Pengurusan Kes) hendaklah simpan di tempat yang sulit dan selamat. Setiap bulan. Laporan ujian psikologi yang diperlukan oleh pihak Bahagian Pemulihan dan Rawatan Ibu Pejabat Penjara Malaysia hendaklah dihantar sebelum atau pada 7hb.

BAB 5 rumusan 53 .

kaunselor atau pakar pembantu manusia mengkaji dan mendiagnosis ciri-ciri serta masalah –masalah personaliti dengan tujuan untuk memberi klien maklumat-maklumat penting berkaitan dirinya. keperluan.Ujian atau alat ukur psikologi merupakan antara instrumen yang dikenalpasti telah banyak membantu pelbagai pihak dalam usaha mengenali dan memahami kepelbagaian profil seseorang individu itu. pihak tertentu terutama badan atau agensi yang berhasrat untuk membantu individu akan dapat memahami dan mengenali status. Adalah diharapkan ujian-ujian tersebut akan dapat membantu Pegawai Pelaksana (rujuk 2. halangan dan cabaran yang sedang dialami oleh seseorang individu itu.2). Modul ini secara langsung telah menggunakan segala kebaikan yang boleh dimenafaatkan melalui penggunaan 11 alat atau penilaian psikologi yang cuba memberi kefahaman kepada beberapa aspek psikologi klien dalam kalangan ODP dan BLDP. Kumpulan pertama adalah menggunakan ujian untuk mendapat maklumat sebelum sesi kaunseling atau sesi membantu dijalankan sementara ujian kedua pula adalah untuk menimbulkan minat dan motivasi individu terhadap sesuatu bidang pekerjaan atau aspek psikologikal yang menjadi matlamat hidup mereka. Daripada datadata dan maklumat yang diperolehi. alat dan ujian psikologi ini boleh dibahagikan kepada dua kumpulan. NOTA 54 . Secara umum.

minatnya dan nilainya. 55 . Pentadbir ujian hendaklah menimbang secara berhati-hati kesahan. Ini kerana alat-alat ini mempunyai kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi. kehendaki dan matlamat yang kita hendak capai. Ini adalah boleh memudahkan keputusan dibuat dan pemilihan tindakan dengan cepat dan pantas tanpa ada keraguan dan rasa tidak yakin. Alat ukuran hendaklah dipilih untuk mengikut Ini kerana kita sudah dapat mengetahui apa yang kita NOTA kesesuaian.Dewasa ini sudah terdapat banyak alat ukuran psikologi yang membolehkan kita membuat penilaian psikologi kepada setiap individu. Di mana setiap ujian akan yang telah diambil oleh calon akan memberikan hasil yang mempunyai kolerasi tinggi antara satu sama lain. Alat-alat ujian yang terdapat dalam modul ini adalah alat ukuran psikologi yang telah diiktiraf sama ada di dalam Malaysia atau di luar negara. dan kesesuaian alat ukuran apabila memilih ujian untuk digunakan dalam sesuatu keadaan atau dengan calon tertentu. Alat-alat ukuran yang telah dibincangkan mempunyai fungsi masing-masing dan berinteraksi antara satu sama lain. kebolehpercayaan. limitasi psikometrik. Setiap individu amat memerlukan penilaian psikologi bagi mengetahui dengan lebih mendalam mengenai dirinya sama ada dari segi personaliti.

Individu yang layak membuat penilaian psikologi adalah individu yang telah menjalani latihan dan yang memperolehi kemahiran daripada individu berpengetahuan dan berpengalaman. 56 . Corey & Callahan. 1984). tajaan dan penyeliaan (American Psychological Association dalam Corey. Ahli-ahli psikologi tidak digalakkan atau mempromosikan teknik penilaian psikologi ini khususnya kepada mereka yang tidak terlatih atau tidak mempunyai kelayakan melalui pengajaran.

Riedel.gov. Serdang: UPM. Panduan Aplikasi Psikologi Dalam Pengurusan Sumber Manusia Sektor Awam. Modul yang tidak diterbitkan. (2007). Unit Kaunseling Bahagian Pemulihan & Rawatan IPPM. dan Stewart. Borang C4 Pin. Mohamad Ali. (2009). Kajang: Jabatan Penjara Malaysia. Laporan Penilaian Ujian Psikollogi . Washington.pdf American Psychological Association.. Psychological Testing. Plenum Publishing Corp. Bangkok: The Colombio Plan Drug Advisory Programme.pdf Mohamed Fadzil Che Din. Diperolehi 6 Mac. Modul Pesalah Dadah Unit Kaunseling Bahagian Pemulihan & Rawatan IPPM. Diperoleh 6 Mac. Modul Latihan Kemahiran Menolong . Kajang: Jabatan Penjara Malaysia. (2008). A. Mohamad Ali. Laporan yang tidak diterbitkan. Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 18 Tahun 2005. Modul yang tidak diterbitkan. Modes of Social Support: The social Support Behaviors (SSB) Scale. (2006). Kajang: Jabatan Penjara Malaysia. D. & Joe Savisthian (2007). New York: Macmillan Deardorff. Anastasi. Othman Mohamed.). Kajang: Pengarang. Vaux. Akta Penjara 1995 (Pindaan) (2008). Modul Pesalah Seksual Unit Kaunseling Bahagian Pemulihan & Rawatan IPPM. American Journal of Community Psychiatry.jpa. Master Populasi Banduan (Januari 2009). (1987). Kuala Lumpur: Pengarang.my/pride/images/stories/pdf/Act537. (1988). Amir Sharifuddin Abd Majid. 15. Amir Sharifuddin Abd Majid. DC: Author.prison. 10 (3). Nov 08. Publication manual of the American Psychological Association (5th ed. & Joe Savisthian (2007). 2008 daripada http://www. 241-266 Jabatan Penjara Malaysia. Modul yang tidak diterbitkan. Identification And Assessment Of Intercultural Competence As A Student Outcome Of Internationalization. Prinsip Psikoterapi dan Pengurusan Dalam Kaunseling.RUJUKAN A Guide Book on Minimum Standards Management of Drug Treatment and Rehabilitation Programme in Asia (2006). D. 2009 daripada http://www. 148. Mohamad Ali. (2001). Unpublished Book. Amir Sharifuddin Abd Majid. & Joe Savisthian (2007). S. Jabatan Perkhidmatan Awam (2005)..gov.my/pekeliling/pp05/bil18/pp1805. 57 . Journal of Studies in International Education. 209-237. A. Vol.

......................... TARIKH LAPORAN : ……………… JENIS ALATAN UJIAN : 1)……………….............. TARIKH PENGUJIAN :…….......... UMUR : …………………...... 2)........................... PENGHUNI SMPP :………………………….........TAHUN............ KES KESALAHAN SEBELUMNYA : 1)......HUKUMAN:........ BANGSA : ……………………………… NO................ 4)……………………TARIKH PENGUJIAN :……….....................................................‘LAMPIRAN 1’ BORANG C4 Pindaa Novn 08 LAPORAN PENILAIAN UJIAN PSIKOLOGI ( CLIENT PSYCHOLOGICAL ASSESSMENT REPORTS ) A) MAKLUMAT PENGENALAN NO.................. 2)……………………TARIKH PENGUJIAN :……… ........ 6)……………………TARIKH PENGUJIAN :………...........TAHUN.......... 58 ............TAHUN....................... / NAMA BLOK: ……………… ........................ 5)……………………TARIKH PENGUJIAN :……… ........ 3)……………………TARIKH PENGUJIAN :………..................... SESI KE : ………….................... ___________________________________________________________________ B) SEBAB KEPERLUAN KAUNSELING RUJUKAN MAHKAMAH / NAMA MAKAMAH :... TARIKH LAHIR :………………....... 7)……………………TARIKH PENGUJIAN :……………..................... 3).. NAMA PENGHUNI : …………………………................. KES KESALAHAN SEKARANG :....

..... TAHUN..................................................................PEREMPUAN............................................ TARAF PENDIDIKAN KLIEN :.. UMUR : ...... .................................................................................................................................................................... KLIEN ANAK KE:........................................................................................ 2). ..................... UMUR :....................... MASALAH SEKUNDER SEMASA :.......... KES PENCERAIAN : BAPA / IBU / ISTERI / SUAMI SEBAB ............................................................................... NAMA ISTERI/SUAMI : ..... ............ JUMLAH ANAK :................................... PEREMPUAN.......... JUMLAH ADIK BERADIK : ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... NAMA IBU : ............................ TAHUN..KEKERAPAN MASUK PENJARA :................................... UMUR BERHENTI :........................ 59 ............................................. MASALAH PRIMER SEMASA :........................................................ADIK BERADIK TIRI:LELAKI............ UMUR : ...........................................................................................................................................PEREMPUAN................................................................................ PUSAT PEMULIHAN SEBELUMNYA : 1)................................ SEBAB BERHENTI :............ LELAKI................................................... LELAKI....... ................ .. A) RINGKASAN MAKLUMAT LATAR BELAKANG KLIEN NAMA BAPA :...................

.............. ............................SKOR...................................... 60 .................................. TERAKHIR PEKERJAAN SEBELUMNYA : 1 ) ........................ 3) ........... 2) .................................................................................................. 4) ....................................................................................................... .................... ................................................. 2 ) ..................................................................................................................................................................................... .................................................................................. PENGALAMAN PEMULIHAN / KAUNSELING LEPAS : .................................................................................................................... .................................................................................... 3 ) ............................................................................... JENIS ALATAN UJIAN SEBELUMNYA :1) .......................................... ............................................................................................................................................................. ........................ ...................... 5) .................................................... PERKEMBANGAN KLIEN MENGIKUTI INTERVENSI SEBELUMNYA:.......... .........................................................................PEKERJAAN KLIEN: .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. .................................................................................................... ......................................................................................................................................... ...................................................... SKOR................................................................................SKOR.................................................... RAWATAN KESIHATAN SEMASA & SEBELUM KLIEN ( TERMASUK PSIKITIRK) .................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... SEBAB BERHENTI :............................................................................................................................................................................................................................................. SKOR..........................SKOR... ..................................... ..................

.................................................................................................................................................................................................................................................... ....... TINGKAHLAKU KLIEN SEMASA MENERIMA KEPUTUSAN UJIAN TUMPUAN / KESEDIAAN / PENAMPILAN (DORONGAN / PERASAAN/ DAYA FIZIKAL / REAKSI / MAKLUMBALAS TERHADAP ALAT UJIAN........................................................................................................... 61 ........ ...................................................................................................................................................... ................ ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ...........................D) PEMERHATIAN TINGKAHLAKU TINGKAHLAKU KLIEN SEMASA MENGAMBIL UJIAN (DORONGAN/PERASAAN/ DAYA TUMPUAN / KESEDIAAN / PENAMPILAN FIZIKAL / REAKSI / MAKLUMBALAS TERHADAP ALAT UJIAN............ ........................................ TUJUAN ALATAN UJIAN : .......................................................................................... ........................................................................................... PERUBAHAN RIAK MUKA DAN NADA/DORONGAN/SUARA: .................................................................................................................................................................. ___________________________________________________________________ E) KEPUTUSAN DAN INTERPRETASI PENGUKURAN JENIS ALATAN UJIAN : ............................................................................. ................................................................................................. PERUBAHAN RIAK MUKA DAN NADA SUARA : ....................................................... ................................................................................... ................................ ....... .............................................

..................................................................... ................................................................................................................ ................................................................................................................... ................................ ............................................ ..................... ........................................................................................................................................................ .................... ....................................................... ................................... ....................................................................................................... HURAIAN KLINIKAL & DIAGNOSTIK : .................................. ................................................................................................... .................................................................. ............................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..................................................KEPUTUSAN DAN INTERPRETASI : .................................................................... .............................................................................. ..................... 62 ..................................... FAKTOR-FAKTOR MEMPENGARUHI KEPUTUSAN : .......... ........................................................................ ..................... ............................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. MASALAH / ISU PRIMER & SEKUNDER KLIEN : ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ..........

......................................................... 63 ........................................................................ ....................................................................................................................................... ......................

................................................................................................... F) CADANGAN INTERVENSI CADANGAN PENGUJI :......... ................................................................................. ..................................... PEMIKIRAN & PERASAAN KLIEN :...................................................................................................................................................................................................................................... G) RUMUSAN ................................................................KESAN MASALAH / ISU PRIMER & SEKUNDER KLIEN TERHADAP PERLAKUAN......................................................................................................... ........................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................................... .............................................................................................................. .. ...................................................................................................................... .................... ................................................................................................ .................................. .................................. H) PENGUJI TANDATANGAN KAUNSELOR / PEGAWAI PELAKSANA : ……………………… 64 ............................................... ..................................................................................... ..................................................................................................................................................................................... CADANGAN UNTUK DIRUJUK : ................................................................................................................................. .... .......... ........................ ................................................................................................................................................ ..........................................................

. ‘LAMPIRAN 2’ ______________________________________________________________ ALAT UKUR PSIKOLOGI ORANG DIPAROL (ODP) JABATAN PENJARA MALAYSIA ______________________________________________________________ SENARAI ALAT UKUR: 1. KEIRSEY TEMPERAMENT SORTER (KTS) 2.......20) 3... AGGRESSION INVENTORY (AI) 10... BEM SEX ROLE INVENTORY (BSRI) 5... MINI MENTAL STATE (MMS) 4. AGGRESSION QUESTIONNAIRES (AQ) 8.......... EMOTIONAL ASSESSMENT SCALE (EAS) 11...... BECK DEPRESSION INVENTORY (BDI) 9......... SOCIAL SUPPORT BEHAVIOURS SCALE (SSB) 65 ... HEIR’S PHSYCHOPATHY (PCL-R) 6. STAGE OF CHANGING READINESS AND TREATMENT EAGERNESS SCALE (SOCRATES) 7.NAMA KAUNSELOR / PEGAWAI PELAKSANA : .. DRUG ABUSE SCREENING TEST 20 (DAST ..............

SSB PPI PPI/ODP PPI/ODP PPI PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP Kaunselor Penjara (KP). EAS 11. MMS 4.Parol(PP)/ Agensi luar(AL) . SOCRATES 7.20 3. KTS 2.………………………………………………………………………………………… Instrumen Tahap Pemulihan Banduan ------------------------------------------------------------------------------------------------------1.sama . AQ 8. PCL-R 6. KP/Peg.Alat Ukur Psikologi ODP yang dicadangkan mengandungi sebelas (11) instrumens dan cadangan peringkat/kategori penggunaan alat ukur adalah seperti berikut:. AI 10.sama .. BSRI 5.sama .sama .sama KP KP/PP/AL . DAST. BDI 9.sama .sama Pegawai Pelaksana NOTA: • PPI Pelan Pembangunan Insan (semasa dalam penjara) Orang Yang DiParol (semasa diparol/luar penjara sehingga tamat tempoh pemenjaraan/EPD) • ODP - 66 .

Belanda yang digubal oleh Carl Jung untuk menerangkan perbezaan rambang psikologi manusia normal • Jung percaya bahawa apabila seseorang terlibat dalam salah satu dari dua aktiviti mental yang boleh diukur atau disukat • Iaitu i) menerima maklumat (perceiving) dan ii) menyusun maklumat tersebut dan melahirkan keputusan (judging). Perancis. Paksi . Jepun. iaitu:1. pusat pengajian tinggi dan untuk permulaan rawatan penyakit yang berkaitan dengan kecelaruan tingkahlaku • • Telah dialih bahasa dalam bahasa Melayu. Russia. Proses pengertian maklumat dilakukan melalui deria (sensing) atau gerak hati (intuition) 2.E = Extraversion (Extravensi) I = Introversion (Introvensi) 2. David Keirsey Ujian ini telah digunakan oleh lebih 30 juta manusia seluruh Juga digunakan oleh syarikat – syarikat berdaftar seperti dunia Fortune 500. Proses membuat keputusan dilakukan melalui fikiran (thinking) atau (feeling) • KTS terdiri dari 4 paksi yang berbeza berkaitan dengan perihal kecenderungan iaitu:1.1 LATAR BELAKANG • • • Dibentuk oleh Dr.1.S = Sensing Perception (Persepsi Deria) N = Intuitive Perception (Persepsi Intuitif) 3. Kedua – dua aktiviti mental ini mempunyai 2 paksi.T = Thinking judgment 67 . KTS bersangkut paut dengan teori ‘Penjenisan Psikologi’ German. Paksi .0 KEIRSEY TEMPERAMENT SORTER (KTS) 1. Sepanyol. Paksi .

INFJ 10. INTP 15.ENFP 12.05 korelasi +. abstrak dan pengalaman diri • Dari 4 paksi 1. 5. ENTJ 16 jenis personality : REALIABILITI DAN VALIDITI (KESAHAN DAN KEBOLEHPERCAYAAN) • • KTS mempunyai tahap kebarangkalian kesalahan serendah KTS mempunyai tahap kepercayaan / reliability pada 0. 2. INTJ 14.F = Feeling judgment 4. 3. 8. Paksi .20 hingga +. 68 .2 EXTRAVENSI . 7. 6.INTROVENSI • • Paksi ini mencerminkan samada seseorang itu extravert atau introvert Menurut Meyers (1993) golongan individu yang utamakan EXTRAVERSION lebih senang bergaul dengan manusia dan kegiatan sosial. ENFJ 13.INFP 11. lebih senang dengan idea-idea.J = Judgment P = Perception 1. Manakala INTROVERSION berfokus kepada dunia dalaman. di dalam ISTJ ISTP ESTP ESTJ ISFJ ISFP ESFP ESFJ KTS membentu 9.70 pada tahap kesesuaian dengan MBTI Bagi tahap kesahihan / validity ujian pada kolerasi +. ENTP 16. 4.60 pada tahap kesesuaian dengan MBTI.

4 PENGGUNAAN KTS DALAM KAUNSELING • Untuk membantu individu mencari arah tujuan hidup dengan memahami • • kekuatan. teamwork dan komunikasi.1.5 PENGGUNAAN KTS DALAM PEKERJAAN • Untuk memimpin bagi dan menunjuk individu jalan pekerjaan yang sesuai • Untuk seseorang berdasarkan kemahiran penjenisan dan ilmu personality menyusun perkembangan seseorang berlandaskan kebolehan dan kehendak penjenisan personality Selain itu juga KTs digunakan didalam pelajaran. 69 . keunikan dan kelebihan diri mereka berdasarkan kecenderungan yang telah dikenalpasti Untuk membantu pasangan dan keluarga mempelajari nilai-nilai perbezaan dan persamaan diri masing – masing Untuk membantu individu mengendalikan dengan jayanya masalah-masalah yang dihadapi 1.

........ 1....... Adakah lebih buruk keadaanya jika ada a) Berangan-angan Mat Jenin b) Dalam kebosanan 4.......Rujukan : ……………………………………………….. adakah anda a) Beramah mesra dengan ramai orang termasuk yang belum dikenali................................................... Dalam menerima hujah........KIERSY TEMPERAMENTAL SORTER (KTS) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien : .................... Tarikh: ………………………................ No.......... Di dalam sesuatu majlis.................................................. Adakah anda lebih a) Berpegang kepada yang nyata (realistik) daripada telahan atau jangkaan (spekulatif)................... adakah anda lebih tertarik terhadap a) Perkara-perkara prinsip b) Alunan emosi / perasaan 5...... b) Hanya beramah mesra dengan orang yang dikenali sahaja. Adakah anda akan lebih memberi perhatian ke atas kenyataan yang dapat a) Menyakinkan b) Menyayatkan hati 70 ................ b) Berpegang kepada telahan atau jangkaan ( spekulatif ) daripada yang nyata (realistik) 3..... 2......

Adakah anda lebih minat terhadap a) Hakikat yang sebenarnya (actual) b) Yang mungkin dapat dilakukan 11. Adakah anda lebih gemar membuat sesuatu kerja yang a) Mempunyai tarikh siap yang ditetapkan b) Boleh disiapkan ‘bila-bila masa’ 7. Adakah anda lebih tertarik kepada a) Orang yang munasabah atau waras fikirannya b) Orang yang imaginatif 10. Di dalam mengadili orang lain adakah anda lebih dipengaruhi oleh a) Undang-undang daripada keadaan b) Keadaan daripada undang-undang 12.6. Di dalam sesuatu majlis atau parti adakah anda a) Berada lebih lama dan keseronokan meningkat b) Meninggalkan majlis lebih awal kerana merasa kurang selesa 9. Di dalam mendekati seseorang (approach). Adakah anda lebih a) Mementingkan ketepatan waktu / masa b) Terpulang bila masa bersesuaian 71 . Adakah anda lebih cenderung untuk memilih a) Dengan berhati-hati b) Mengikut gerak hati 8. adakah anda lebih cenderung untuk melakukannya secara a) Objektif b) Personal / peribadi 13.

sesuatu yang a) Tidak disempurnakan b) Telah disempurnakan 15. Adakah anda dikatakan sebagai seorang yang lebih a) Bersungguh-sungguh dan gigih b) Bersenang-senang atau bermudah-mudahan 72 dengan terus terang apa yang mereka . Adakah anda merasa lebih senang membuat keputusan berdasarkan a) Pertimbangan secara logik b) Pertimbangan peri kemanusiaan 20. Di dalam kumpulan sosial anda. adakah anda a) Bersama-sama mengikut perkembangan semasa b) Agak ketinggalan di dalam mengikuti perkembangan semasa 16. Yang mana lebih menarik perhatian anda a) Kemantapan fikiran b) Perhubungan kemanusiaan yang harmoni 19. Apakah yang lebih menganggu fikiran anda.14. Adakah anda hendakkan sesuatu perkara yang a) Telah ditetapkan dan diputuskan b) Belum ditetapkan dan di buat keputusan 21. Penulis sepatutnya a) Menyampaikan maksudkan b) Menyampaikan maksudnya denga kiasan atau perumpamaan 18. Di dalam membuat sesuatu perkara yang biasa adakah anda a) Membuatnya secara yang biasa dilakukan b) Membuatnya menurut cara tersendiri 17.

Adakah ramalan-ramalan masa hadapan a) Agak merungsingkan b) Mempersonakan 25. Adakah seseorang itu sepatutnya membiarkan sesuatu kejadian berlaku a) Melalui pemilihan yang teliti serta menurut keinginannya b) Melalui kemungkinan secara rambang dan mengikut nasib 28. Adakah lebih teruk menjadi a) Tidak adil b) Tiada belas kasihan 27. Bila bersama orang lain apakah anda a) Akan memulakan perbualan b) Menunggu sehingga ditegur sapa 73 . Selalunya adakah anda a) Seseorang yang tenang b) Seseorang yang penyayang 26. Adakah anda merasa lebih puas setelah a) Membuat satu pembelian b) Mempunyai pilihan untuk membeli 29. Di dalam bercakap melalui telefon adakah anda a) Jarang menanyakan samaada semuanya telah dikatakan b) Membuat latihan terlebih dahulu tentang apa yang hendak dikatakan 23.22. Sesuatu fakta itu akan a) Dengan sendirinya menerangkan segala-galanya b) Menjelaskan prinsip-prinsip 24.

Akal pemikiran biasa (common sense) a) Jarang dipersoalkan b) Kerapkali dipersoalkan 31. Adakah anda meletakkan lebih nilai ke atas sesuatu yang a) Tetap pasti b) Terbuka 36. Adakah anda lebih a) Tegas daripada lemah lembut b) Lemah lembut daripada tegas 34. Yang mana lebih disanjung a) Berkeupayaan menguruskan dengan cara yang bersistematik b) Berkeupayaan membuat penyesuaian dengan menggunakan apa yang ada 35. Di dalam membuat keputusan adakah anda lebih berpuas hati berdasarkan a) Nilai yang telah ditetapkan b) Perasaan 33. Kanak-kanak selalunya tidak a) Menggunakan semua kebolehannya b) Menggunakan fantasi mereka sepenuhnya 32.30. Adakah anda selalunya merupakan seorang yang a) Praktikal 74 . Adakah hubungan yang baru dan bukab lazim dengan orang lain a) Merangsangkan dan menyemarakkan tenaga anda b) Membebankan keupayaan atau kemampuan anda 37.

Yang mana lebih memuaskan a) Membincangkan dengan teliti b) Mencapai persetujuan diatas satu-satu isu 40. Yang mana lebih memimpin anda a) Akal fikiran b) Perasaan atau kata hati 41. Adakah anda lebih berminat di dalam a) Fakta b) Prinsip 45. Adakah anda lebih senang dengan kerja yang telah ada a) Bersyarat tetap b) Dilaksakan mengikut kesesesuiannya 42. Adakah anda lebih tertarik untuk a) Melihat kebergunaan seseorang itu b) Minat bagaimana orang lain melihat sesuatu 39. Adakah anda memilih a) Mempunyai ramai kawan tetapi berinteraksi secara ringkas dan cepat b) Sedikit kawan tetapi berinteraksisecara mendalam dan lebih masa 44.b) Terbuka kepada sebarang pilihan 38. Adakah anda cenderung melihat sesuatu dalam keadaan a) Yang teratur b) Yang terjelma begitu sahaja 43. Adakah anda lebih berminat di dalam a) Pengeluaran dan pengedaran 75 .

Adakah anda lebih gemar kepada a) Keputusan muktamad tanpa sebarang pindaan kenyataan b) Keputusan yang tidak muktamad 49. Adakah anda merasai yang anda a) Lebih praktikal daripada bijak dan mahir b) Lebih bijak dan mahir daripada praktikal 53. Orang yang bagaimana harus diberi sanjungan atau pujian yang lebih a) Seseorang yang berfikiran wajar b) Seseorang yang kuat perasaannya 54. Adakah anda lebih cenderung untuk menjadi seorang yang 76 . Adakah anda merasa lebih selesa a) Selepas membuat sesuatu keputusan b) Sebelum membuat sesuatu keputusan 50. Adakah anda lebih suka bergantung kepada a) Pengalaman b) Firasat (sangkaan naluri) 52. Adakah anda lebih menghargai diri anda sekiranya anda seorang yang a) Tegas b) Tekun 48.b) Merekabentuk dan penyelidikan 46. Adakah anda a) Mudah berbicara panjang dengan orang yang tidak dikenali b) Sukar untuk berbicara dengan orang yang tidak dikenali 51. Yang mana lebih merupakan pujian a) Seseorang yang sangat logikal b) Seseorang yang sentimental 47.

Yang mana seolah-olah lebih banyak kesalahannya a) Menjadi terlalu kasihan b) Menjadi terlalu terkongkong dengan matlamatnya 61. Dalam sesuatu hal adakah anda lebih menitik beratkan a) Perkara-perkara pokok atau asas b) Fakta penting tersirat (tersembunyi) 60. Di dalam satu perhubungan perkara yang sepatutnya dipentingkan adalah a) Banyak bertolak ansur b) Bertindak mengikut keadaan 57. Adakah anda lebih gemar kepada a) Mempastikan semua teratur dan terancang b) Membiarkan sesuatu berlaku begitu sahaja 56. Anda lebih suka situasi yang a) Berperaturan dan berjadual b) Tidak berperaturan dan tidak berjadual 77 . Adakah pada dasarnya anda melihat diri anda seorang yang a) Degil b) Lembut hati 62. Apakah yang anda lebih hargai dalam diri anda a) Bersandar teguh kepada yang nyata b) Kuat daya imaginasi 59. Apabila telefon berdering adakah anda a) Bergegas untuk mendapatkannya dahulu b) Mengharap orang lain menjawabnya 58.a) Berfikiran yang adil b) Mudah kasihan 55.

Yang mana anda lebih mahu untuk diri anda sendiri a) Fikiran yang jelas dan wajar b) Kekuatan belas kasihan 68.63. Yang mana banyak kekurangan sifatnya a) Yang tidak memilih kasih b) Yang terlalu cerewet 69. Di dalam penulisan adakah anda suka memilih a) Terus kepada fakta b) Lebih kiasan 66. Adakah ini menyukarkan anda a) Menganggap diri anda sama dengan orang lain b) Memperalatkan orang lain 67. Adakah anda suka memilih a) Sesuatu yang terangcang b) Sesuatu yang tidak terangcang 70. Adakah anda lebih cenderung menjadi seorang yang a) Memikir dan mengimbang dengan berhati-hati daripada secara spontan 78 . Adakah anda lebih cenderung menjadi seorang yang a) Mudah untuk didekati b) Agak terbatas dan menyepikan diri 65. Adakah anda seorang yang lebih a) Rutin daripada penuh ragam b) Penuh ragam daripada rutin 64.

b) Secara spontan daripada memikir dan menimbang dengan berhati-hati 79 .

Suka kepada cara kerja yang ditetapkan 2. Menumpukan perhatian kepada apa yang digunakan 3. Mengikut inspirasi dan gerak hati 80 . Bekerja berterusan. Menumpukan perhatian kepada apa yang boleh dipakai 3. Gemar mempelajari kemahiran-kamahiran baru 5. berkemungkinan tidak mempercayainya 4. Gemar menggunakan segala apa yang diberi 5. Jarang ada inspirasi dan sekiranya ada.KETERANGAN HASIL UKURAN PERBANDINGAN DI ANTARA JENIS “SENSING” DAN “INTUITIVE” SENSING INTUITIVE 1. Bekerja tekun dan bertenaga dengan mempunyai tempoh yang lembap diantaranya 6. Tidak suka membuat kerja secara berulangkali 4. Berkemungkinan membuat keputusan dengan cepat 7. Sedar tentang keunikan setiap peristiwa yang berlaku 1. Selalunya membuat keputusan tahap demi tahap 7. mempunyai gambaran yang realistik mengenai masa yang perlu untuk melakukan sesuatu 6. Sedar tentang cabarancabaran dan kemungkinankemungkinan yang baru 2.

Tidak suka mengambil masa untuk perisisia 10. 9. Selalu berhati-hati dengan mengenai fakta 8. Menerima realiti semasa sebagai sesuatu tugas yang perlu dilaksanakan . Berkebolehan mempermudahkan sesuatu tugas 11.8. Berkemungkinan sesuai dengan pekerjaan yang perlu kepada ketelitian 10. Berkemungkinan memperolehi faktor yang ada sedikit kesalahan 9. Berkebolehan memkomplikasikan sesuatu tugas 11. Mempersoalkan mengapa sesuatu keadaan itu seperti seadanya 81 .

Suka kepada kepelbagaian 1. 5. suka bercakap dan mudah dikenali. Berminat untuk mengetahui bagaimana orang lain menjalankan tugas. Selalunya berat mulut. 4. Menghadapi masalah untuk mengigati nama dan mengenal nama dan rupa. Merasa tertekan dengan gangguan dari faktor-faktor luaran. perlu kepada perhubungan dan mudah meluahkan perasaan. Suka kepada ketenangan dan beraksi. 5. 3. 2. Selalunya suka bercakap di telefon. Lebih suka kepada sumber-sumber dalaman. 3.PERBANDINGAN DI ANTARA EKSTROVERSI (EXTROVERSION) DAN INTROVERSI (INTROVERSION) EKSTROVERSI INTROVERSI 1. Kadang-kadang merasa tidak sabar dengan pekerjaan perlahan yang berpanjangan. Berminat kepada idea/konsep di sebalik kerja tersebut Tidak suka kepada gangguan telefon. untuk penumpuan. Ramah. pendiam dan susah untuk dikenali. 2. Menjalankan sesuatu tugas dalam jangkamasa yang panjang tanpa apa-apa gangguan 4. Merasa tertarik kepada faktor-faktor luaran. Selalunya suka menyapa orang lain. suka bersendirian dan suka menyimpan perasaan 82 .

7. 10. 9. Memberi pemikiran mendalam kepada kehidupan 9. Suka bekerja bersendirian. Suka dengan orang lain. 8. 6. Cepat bertindak dan kadangkalanya tanpa berfikir. Berkemungkinan nampak seperti suka menyisih diri 7. Berkemungkinan cenderung untuk belajar melalui bacaan daripada bercakap atau secara praktikal 10. Memerlukan Extroversi untuk keseimbangan 83 . Berkemungkinan cenderung kepada komunikasi secara bercakap daripada bertulis. Memberi keluasan kepada kehidupan.6. Kadangkala tidak bertindak langsung 8. Suka untuk mempelajari sesuatu yang baru melalui percakapan dengan orang lain. Memerlukan Introversi untuk keseimbangan. Berkemungkinan nampak cetek pengetahuannya. Berkemungkinan cenderung kepada komunikasi secara bertulis. Berfikir sebelum bertindak.

Cenderung untuk bersimpati. Cenderung kepada ketegasan dan memberhentikan pekerja sekiranya perlu. 5. 84 . Menjangkakan atau meramalkan hasil daripada pilihan yang dibuat ke atas orang lain. Memberi gerakbalas kepada pendapat mereka. 3. 2. 5.PERBANDINGAN DI ANTARA BERFIKIR (THINKING) DAN BERPERASAAN (FEELING) THINKING FEELING 1. 4. 6. 6. 4. Berkebolehan untuk menentukan sesuatu di dalam susunan yang logikal. 3. 1. Berkebolehan untuk melihat kesan logikal daripada pilihan yang dibuat ke atas orang lain. Tidak suka memberitahu sesuatu yang tidak menyenangkan kepada orang lain. 2. Memberi gerakbalas kepada nilai orang lain lebih daripada perasaan dan pemikiran mereka. Perlu kepada pujian sekali sekala. Perlu kepada layanan yang adil. Berkebolehan untuk menegur dan memberhentikan pekerja sekiranya perlu. Suka kepada keharmonian dan akan tekun bekerja untuk mencapainya.

7. Memberi kepentingan kepada seseorang yang berada di sebalik sesuatu tugas atau pendapat. Gemar menyenangkan/ memuaskan hati orang lain. 8. 85 . Berkemungkinan menyakitkan perasaan orang lain tanpa menyedarinya.7. Mempunyai bakat di dalam menganalisakan sesuatu masalah atau situasi. 8.

Boleh menyesuaikan diri dengan situasi yang berubahubah. 3. 2. Berkemungkinan menghadapi kesukaran untuk membuat keputusan kerana merasa maklumat yang diperolehi tidak mencukupi. Bekerja dengan cara paling terbaik sekiranya merancangkan pekerjaan tersebut dan mengikuti perancangan yang telah ditetapkan. 86 . 2. 5. situasi atau seseorang. Berkemungkinan tidak suka menggangu sesuatu projek yang mereka sedang lakukan/ laksanakan untuk perkara lain yang lebih penting. Suka menetapkan dan menyelesaikan sesuatu perkara/ tugas. 3. Berkemungkinan untuk menangguhkan tugas yang tidak menyenangkan. Berkemungkinan membuat keputusan dengan cepat. 1. 5. 4. Berkemungkinan untuk menangguhkan tugas yang tidak menyenangkan.PERBANDINGAN DI ANTARA JUDGING DAN PERCEPTION JUDGING PERCEPTION 1. Tidak kisah dan boleh membiarkan sesuatu itu berbuka untuk sesuatu perubahan di saat-saat akhir. Cenderung untuk merasa puas apabila telah mencapai sesuatu keputusan mengenai sesuatu perkara. 4.

87 . Menjadualkan projek supaya setiap tahap dapat diselesaikan di dalam masa yang ditentukan. Menggunakan senar sebagai 8. Menggunakan senarai sebagai agenda untuk bertindak. Ingin mengetahui mengenai sesuatu kerja baru secara menyeluruh. 8. 6. Hanya mahukan sesuatu yang asas sahaja sebelum memulakan kerja mereka. 7. 7.6. peringatan untuk setiap tugasan yang perlu diselesaikan pada suatu hari nanti. Dapat menyelesaikan banyak tugasan di saat-saat akhir walaupun di bawah tekanan.

Mudah menyesuaikan Diri .Mudah Menyesuaikan diri .Cepat membuat keputusan .Praktikal .Logikal .Menentukan nasib diri-sendiri ESTP Activity Oriented Adaptable Fun-loving Versatile Energetic Alert Spontaneous Pragmatic Easy going Persuasive Outgoing Quick .Lebih kepada penggunaan .Berkhidmat .Taat setia .Bersedia .Bertanggungjawab .Sukakan cabaran .Objektif .Cekap .Berhemat Conscientious .Faktual .Pragmatik .Berorientasikan .Sistematik .Rialistik .Tradisional .Teratur .Suka .Terus langsung .Berdikari .Berusia cepat .Amat teliti .Teratur .Sukakan keseronokan .Meyakinkan .Logikal .Bertanggungjawab ESTJ Logical Decisive Systematic Objective Efficient Direct Practical Organized Impersonal Responsible Structured Conscientious .ISTJ Detailed Traditional Loyal Patient Practical Organized Service Minded Devoted Protective Monticules Responsible .Setia .Praktikal .Bersifat melindungi .Serba boleh .Spontan .Peramah .Aktiviti .Terperinci .Penyabar .Bertenaga .Spontan .Mudah berbicara .Analitik .Cepat/pantas 88 .Tidak mesra .Praktikal .Berhemat ISTP Logical Expedient Practical Realistic Factual Analytical Applied Independent Adventurous Spontaneous Adaptable Selfdetermined .Bersyukur .

Bijaksana .Terperinci .Berhemat ESFJ Conscientious Loyal Sociable Personable Responsible Harmonious Cooperative Tactful Thorough Responsive Sympathetic Traditional .Suka bergaul .Simpatetik .Taat setia .Mudah menyesuaikan diri Playful Vivacious Sociable Talkative Cooperative Easygoing Tolerant Out going .Taat setia .Suka bekerjasama .Tradisional .Merendah diri .Bertanggungjawab .Setia .Harmoni 89 .Berkhidmat .Mudah terasa / sensitif .Bertolenrasi .Penyabar .Lincah .Suka bergaul .Penyanyang .Banyak bercakap .Amat teliti .Suka bekerjasama .Teliti .Teratur .Keperibadian yang menarik .Praktical .Taat setia .Peramah ISFP Caring Gentle Modest Adaptable ESFP Enthusiastic Addaptable Spontaneous .Responsive .Ghairah bersemangat .Mudah percaya Conscientious .Mudah menyesuaikan diri Sensitive Observant Bekerjasama Cooperative Loyal Trusting .Harmoni .Tradisional .Spontan Understanding – Bertimbangrasa Harmonious .Tajam daya pemerhatian .Suka .Taat setia .Bertanggungjawab .Bersifat melindungi .Lemah lembut .ISFJ Detailed Traditional Loyal Patient Practical Organized Service Minded Devoted Protective Monticules Responsible .Ramah .Mudah berbicara .Bekerjasama .Berhemat .

Mudah menyesuaikan Diri Self-determined-Menentukan nasib diri-sendiri ESTP Activity Oriented Adaptable Fun-loving Versatile Energetic Alert Pragmatic Easy going Persuasive Outgoing Quick .Teguh setia .Berkewajipan .Logikal .Faktual .Berdikari Adventurous .Teratur .Berusia cepat .Analitik .Mudah menyesuaikan diri .Faktual .Serba boleh .bersikap wajar .Praktikal .Boleh diharapkan .Cekap .Bersedia .Mudah berbicara .Sukakan keseronokan .Spontan Adaptable .Cepat membuat keputusan .Rialistik .Teliti .Lebih kepada penggunaan Independent .Berorientasikan .Terus langsung .Sistematik .Aktiviti .Bersyukur Conscientious .Bertanggungjawab .Meyakinkan .Teratur .Spontan 90 .Cepat/pantas Spontaneous .ISTJ ESTJ Factual Thorough Systematic Dependable Steadfast Practical Organized Realistic Duty bound Sensible Reliable .Sukakan cabaran Spontaneous .Pragmatik .Logikal .Tidak mesra .Realistik .Boleh dipercayai Logical Decisive Systematic Objective Efficient Direct Practical Organized Impersonal Responsible Structured .Objektif .Praktikal .Berhemat ISTP Logical Expedient Practical Realistic Factual Analytical Applied .Sistematik .Bertenaga .Praktikal .Peramah .

Berdikari ENFP Outspoken .Ragu-ragu .Asli .Kreatif Ingin Tahu .Bertenaga .Berat Mulut .Menyeluruh Mudah Rasa Sensitif .Mendalam .Strategik System-minded .Mudah Menyesuaikan Pendiam .Penuh Perasaan Expressive Controlled .suka membuat -perancangan Berbudi Pekerti .Penuh Perasaan .Objektif Energetic Fair Diplomatic Theoretical .Mementingkan teori .Kognitif Lembut Lemah .Berakhlak Mulia .Mengambil Berat Concerned ENTP .Penuh -.Logikal .Idealistik .Sangat mendesak Berazam .Menyokong Supportive Enterprising .Minda yang bersistemetik Compassionat Penuh Belas Kasihan Firm .Diplomatik .Bertanggungjawab Responsible .Mementingkan teori .Teliti/ tepat Diri .Terus terang Straight Forward-Ghairah/ Bersemangat Objective .Mudah menyesuaian diri Bersemangat .Memintingkan teori Mendalam .Berwawasan Kesungguhan .Iltizam .INTJ ENTJ Independent INFJ Logical Critical Committed Original Loyal .Ghairah/ .Suka Secara .Sikap .Suka menyoal Ramah -.Sikap Ingin Tahu .Mencabar Serba Boleh --Analtikal .Asli Setia Taat Logical ENFJ Decisive Loyal Idealistic Playful Personable Verbal Tough Strategic .Mementingkan teori .Taat Setia nasib diri Menentukan .Stratigik Curious Creative Enthusiastic Adaptive Challenging Versatile Analytical Spontaneou Clever s Resourceful Expressive Questioning Independent Theoretical Friendly Perceptive Restless .Kreatif Creative Strategic .Kreatif Sendiri .Logikal .Menyenang-suaikan Congenial Independent .Tegas e Kreatif Visionary Creative Theoretical Intense Demanding Deep Private Determine Global Conceptual Autonomous Sensitive Holistic INTP Idealistic Reserved Logical Skeptical INFP Cognitive Compassionat Detached e Theoretical Gentle Reserved Virtuous Precise Adaptable Independent Speculative Committed Original Curious Autonomous Loyal Devoted Deep Reticent Empathetic .Berdikari .Berautonami .Kritikal Critical .Pintar akal .Empatetik ..Resah Gelisah 91 Creative Self-determined .Berdikari .Spontan ..Pandai .Sendirian Konsepsi .Logikal .Berdayausaha .Suka membuat Taat Setia keputusan .Speculatif .Perseptif .Cognitif Belas Kasihan .Setia .Berautonami Menyeluruh Idealistik Pendiam .Berdikari .Tahan lasak Lisan .Adil .Kritikal Iltizam .Lantang .Sentiasa terkawal Enthusiastic .

1.8 SKOR JAWAPAN KTS SKOR JAWAPAN KTS NAMA :…………………………………………………………………………… NO Klien…………………TARIKH:…………... 92 .UMUR:…… JANTINA:…. Pegawai Pelaksana ……………………………………….… SILA TANDAKAN (√) BAGI SETIAP JAWAPAN DI DALAM RUANGAN (SAMAADA ‘A’ ATAU ‘B’) RU G AN A N1 A B A RU G AN A N2 B A RU G AN A N3 B A RU G AN A N4 B A RU G AN A N5 B A RU G AN A N6 B A RU G AN A N7 B 1 8 1 5 2 2 2 9 3 6 4 3 5 0 5 7 6 4 2 9 1 6 2 3 3 0 3 7 4 4 5 1 5 8 6 5 3 1 0 1 7 2 4 3 1 3 8 4 5 5 2 5 9 6 6 4 1 1 1 8 2 5 3 2 3 9 4 6 5 3 6 0 6 7 5 1 2 1 9 2 6 3 3 4 0 4 7 5 4 6 1 6 8 6 1 3 2 0 2 7 3 4 4 1 4 8 5 5 6 2 6 9 7 1 4 2 1 2 8 3 5 4 2 4 9 5 6 6 3 7 0 SB U TL TO L TA E I S N T F J P A JA B D Nama Kaunselor …………………………………….

2.0 DRUG ABUSE SCREENING TEST 20 (DAST-20) 2.1 Latarbelakang • Dibentuk oleh Dr. Harvey A. Skinner, University of Toronto • Mempunyai 12 item boleh diberi kepada klien dalam bentuk laporan peribadi atau temuduga individu yang berstruktur • Ianya dibentuk mengikut persamaan ujian yang terdahulu iaitu Machigan Alcoholism Screening Test (MAST) • Klien hanya menjawab ‘Ya’ atau ‘Tidak’ • Tujuan ujian : (a) Menyediakan satu kaedah dan ujian saringan yang

singkat,mudah, praktikal

sahih bagi

mengenalpasti

tahap individu menggunakan dadah (b) Menghasilkan tahap skor index secara kuantitatif terhadap dengan

permasalahan

yang

berhubungkait

panyalahgunaan dadah • Ianya diboleh digunakan kepada orang dewasa dan boleh diadaptasikan kepada remaja • Soalan – soalan dalam ujian ini berdasarkan pengalaman seseorang itu dalam masa 1 tahun lepas • Skor – ‘Ya’ = 1 dan ‘Tidak’ = 0 • Skor 6 hingga 15 dicadangkan sebagai tujuan penerokaan kes. • Skor 16 ke atas menunjukan ketagihan yang teruk atau dalam keadaan pergantungan.

93

2.2 KESAHIHAN (a) VALIDITI • • Concurrent validity .85 DAST mencapai 85 % ketepatan dalam mengklasifikasi klien berdasarkan diagnosis DSM III menggunakan sample klinikal seramai 501 penagih dadah/akohol. (b) RELIABILITI Ujian ini telah diuji kepada 256 penagih dadah/akohol hasil koefisien reliabiliti yang konsisten .92

94

DRUG ABUSE SCREENING TEST 20 (DAST-20) (SOALAN-SOALAN) ARAHAN: Soalan–soalan yang diberikan adalah berkaitan dengan maklumat –maklumat potensi klien di dalam penglibatan penagihan dadah tidak termasuk alkohol dalam masa 12 bulan yang lepas. Sila baca dengan teliti setiap keterangan atau maklumbalas tersebut. Jika anda soalan dan membuat ke-putusan jika jawapan anda “Ya” atau “Tidak” kemudian bulatkan mempunyai masalah dengan keterangan yang diberikan, sila pilih maklumbalas yang paling hampir.

Nama Klien: …………………………………………………………...................... No Rujukan:.................................................................................................. ..... Tarikh: ………………………............................................................................... No. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Pernyataan Pernahkah anda menggunakan sebarang dadah selain daripada tujuan perubatan? Pernahkah anda menyalahgunakan dadah yang dirujuk oleh doktor ? Adakah anda menyalahgunakan lebih dari satu jenis dadah dalam satu masa Bolehkah anda meneruskan kehidupan harian tanpa menggunakan dadah ? Adakah anda boleh berhenti menggunakan dadah apabila anda mahu ? Pernahkah anda mengalami keadaan tidak sedarkan diri kesan penggunaan dadah? Adakah anda merasa bersalah dengan penggunaan dadah ? Adakah pasangan atau ibubapa anda menegah penglibatan anda dengan dadah ? Adakah penggunaan dadah menimbulkan masalah di 95 Ya Tidak

10. 11. 12. 13. 14. 15.

dalam hubungan pasangan atau Ibubapa anda ? Pernahkah anda kehilangan kawan disebabkan penggunaan dadah anda ? Pernahkah anda meminggirkan keluarga anda

disebabkan penggunaan dadah ? Pernahkah anda mengalami masalah di tempat kerja disebabkan oleh penggunaan dadah ? Pernahkah anda kehilangan pekerjaan disebabkan penggunaan dadah anda? Pernahkah anda terlibat dengan pergaduhan semasa pengaruh penggunaan dadah? Pernahkah anda melibatkan diri di dalam aktiviti yang menyalahi undang–undang untuk mendapatkan dadah? Pernahkah anda ditangkap akibat daripada pemilikan dadah? Pernahkah anda mengalami symptom penagihan dadah/merasa sakit apabila anda berhenti mengambil dadah ? Pernahkah anda mengalami masalah kesihatan kesan daripada pengambilan dadah (contoh: hilang ingatan, hepatitis, jantung, pendarahan, HIV dll)? Pernahkah anda meminta bantuan daripada sesiapa dalam masalah peng-gunaan dadah anda? Pernahkah anda mengikuti mana–mana program pemulihan yang khusus dalam penagihan dadah? JUMLAH:

16. 17.

18.

19. 20.

2.6 INTERPRETASI SKOR: DAST-20 Skala skor o hingga 20: 1 Markah bagi setiap jawapan “Ya” dan 0 bagi “Tidak”. Skor 6 kebawah = Tidak ketagih

96

Skor 6 hingga 15 = Ketagihan Moderate (dicadangkan bagi tujuan penerokaan kes) Skor 16 ke atas =

Ketagihan Teruk (Severe) perlukan program pemulihan intensif

97

Folstein. ingatan jangkamasa pendek. Maryland. Baltimore.0 MINI MENTAL STATE (MMS) 3. aturcara arahan lisan dan tulisan dan peniruan objek poligon yang sama dengan Bender-Gestalt Figure.R. 189-198 dari • Dept. Mc Hugh dalam tahun 1975 dalam Journal of Psychiatric . Penguji diarahkan memulakan dahulu mewujudkan rapport bagi tidak menekan klien ke atas item yang sukar bagi klien. pengalaman mental yang abnormal dan bentuk pemikiran seseorang 3.F.3. • MMS dengan mengambil membuat masa klien lebih merasa kurang supaya selesa 10 minit untuk sesi dengan ditadbirkan. bahasa. kefahaman. skor maksimum pembacaan. aturcara ialah 21 dan bahagian kedua iaitu menamakan . M. S. penguasaan menamakan bentuk arahan dan peniruan mental . penguasaan mental . Skor maksimum adalah 9. tumpuan.E. permasalahan sesuatu.2 DISKRIPSI • Ujian ini dibahagikan kepada dua bahagian iaitu bahagian pertama ingatan adalah tindakbalas vokal merangkumi dimensi jangkamasa pendek dan tumpuan. America MMS digunakan untuk tujuan saringan bagi masalah orientasi kognitif. of Hopkins Hospital. 98 . • MMS dipanggil sebagai ‘mini’ sebab ia hanya menumpukan aspek fungsi – fungsi kognitif tanpa melihat aspek mood. masalah sesuatu. pengiraan.1 LATAR BELAKANG • Dibentuk oleh Dr. Psychiatry The John Research 12. Folstein dan P.

32 kecelaruan personaliti & 27 neurosis) dan 63 normal di Hospital New York menunjukkan concurrent validiti . markah penuh 30 menandakan tiada masalah dalam ujian fungsi kognitif.88 99 . 31 depressi. Skor dibawah 24 secara umumnya dikira menandakan terdapat masalah fungsi kognitif. 14 manic depressi. Ianya memerlukan pemeriksaan lebih lanjut dari pakar psikitrik.66 ke .3. 24 skizo.3 KEPUTUSAN MMS mempunyai skor 0 hingga 30. 3.77 • Kajian yang sama menunjukkan reliabiliti .4 VALIDITI DAN RELIABILITI • Kajian terhadap 137 pesakit (9 dementia.

...Negeri? ................ Selepas penguji / kaunselor menyatakan 3 objek yang dinyatakan ....................Apakah tarikh hari ini ? .. Ulang semula jawapan yang diberikan sehingga klien mempelajari kesemua 3 objek tersebut 100 3 1 1 1 1 1 ARAHAN SKOR 1 1 1 1 ..... sila berikan skor bagi jawapan atau kenyataan yang betul mengikut skor yang disediakan.... NO 1.. Tarikh: ………………………........Hari ini ? ....Tingkat? Senarai nama Namakan 3 objek...... ......... kerusi dan bola )......... Nama Klien.......Bulan ? 2........... Orientasi Kognitif : .... suruh klien sebutkan semula 3 objek tersebut.. Dimana kita sekarang ? ....Negara? ...Rujukan : ………..5 SOALAN-SOALAN MINI MENTAL STATE (MMS) ARAHAN: Berpandukan kenyataan di petak arahan...........................3....... berikan masa satu dalam 3 saat bagi klien menyebutkan ( contoh : klien nyatakan meja........... Berikan 1 markah bagi setiap jawapan yang betul.......................Tahun berapakah sekarang ? ...................... No........Bandar atau Daerah? ........................... Perhatian! Ujian ini hanya boleh diberikan kepada klien yang boleh menulis dan membaca.................Penjara? 3.....................................

6. 3. Jika klien tidak boleh mengira atau tidak boleh menyempurnakan tugasan ini . Tumpuan & Pengiraan Kiraan siri angka 7. “Dan” atau “Tetapi” Arahkan klien mengikut arahan 3 peringkat: 1. 1 101 . Berhenti selepas jawapan yang kelima. 86. Arahkan klien namakannya selepas penguji/kaunselor tujukan. 1 10. Contoh : LOTOB = 5 MARKAH Jika LOTBO = 3 MARKAH IMBAS KEMBALI Bertanyakan semula nama 3 objek tadi di dalam soalan no. Abaikan kesalahan ejaan untuk pemarkahan.tulis dalam huruf besar 3 1 3 2 5 5. PENGUCAPAN Tujukan kepada pensil dan jam tangan.4. arahkan klien mengeja ayat BOTOL secara terbalik. Lipat kertas tersebut menjadi setengah lipatan 3. Berikan 1 markah bagi setiap jawapan yang betul. 7. 9. Pilihan : eja ayat BOTOL terbalik ATAU Arahkan klien mengira bermula dengan 100 dan kiraan kebelakang mengikut siri angka 7. Arahkan klien menulis ayat mengikut pilihannya sendiri (ayat tersebut mesti mengandungi subjek dan kata kerja yang masuk akal/lojik. 65). Ambil kertas tersebut dengan menggunakan tangan kanan kamu 2. Beri 1 markah bagi setiap yang betul. Berhenti selepas kiraan yang ke 5 (93. 8. Arahkan klien ulangi kata – kata “ Tidak Jika” . 79. Letak kertas tersebut di atas lantai Arahkan klien membaca dan patuh kepada arahan tersebut: PEJAM MATA KAMU . 72. Markah adalah mengikut huruf yang betul di dalam ayat yang dieja terbalik.

6 SKOR: MMS MMS mempunyai skor 0 hingga 30. Ianya memerlukan pemeriksaan lebih lanjut. markah penuh 30 menandakan tiada kesalahan dalam ujian.11. Skor dibawah 24 secara umumnya dikira menandakan terdapat masalah fungsi kognitif. 102 . Arahkan klien meniru bentuk di bawah : ( Beri 1 markah jika semua sudut dan bahagian tengah berbentuk segiempat) adalah betul dan bahagian 1 ATAU (Beri 1 markah jika semua sudut dan bahagian adalah betul dan bahagian tiga kecil) JUMLAH: 30 tengah di bawah tapak berbentuk segi 3.

Femininity.0 BEM SEX ROLE INVENTORY (BSRI) (Bem. Ujian ini boleh didapati dari Consulting Psychologists Press.1 Kaedah Soal-Selidik Homoseksualiti (BSRI) Bahagian ini memperihalkan kaedah soal-selidik untuk mengenalpasti se-seorang mempunyai minat seksual terhadap individu yang sama jantina. BSRI mempunyai tiga dimensi.86. 1974) 4. a = 75. Terdapat beberapa ujian psikometrik yang sedia ada untuk menilai tahap homo-seksualiti seseorang. a =. Dimensi pertama bernama ‘Mascunility’ (20 item). Coefficient reliability bagi sample 444 lelaki dan 279 perempuan adalah seperti berikut: Mascunility. Ini dibandingkan dengan perwatakan positif yang diperakui dalam norma masyarakat. Di antara ujian-ujian yang lazim digunakan oleh pakar psikologi seksual adalah seperti berikut: 4. Secara am. Secara am.80. Social Desirability. 103 . soalan-soalan yang ditanya kearah menilai sifat-sifat maskulin dan feminin dalam pendirian seseorang itu. a =.2 The Bem Sex Role Inventory (BSRI) (Bem. BSRI mempunyai 60 item yang bersifat selfdescriptive. Dimensi kedua bernama ‘Femininity’ (20 item) dan dimensi ketiga merupakan sifat-sifat yang dimiliki oleh kedua-dua jantina di bawah tajuk ‘Social Desirability’ (20 item). Ujian ini senang dilakukan tetapi memerlukan pakar psikologi untuk menerangkan keputusan ujian. 1974) Ujian yang paling kerap digunakan dan mempunyai nilai validity dan ribiality yang tinggi merupakan ujian BSRI. Masa untuk melengkapi ujian ini adalah 15 minit.4.

range markah di antara 20 ke 140.Permakahan bagi setiap item dalam setiap dimensi adalah di antara 1 hingga 7 pada skala Likert. Berdasarkan ini. Pembahagian kategori bagi setiap dimensi adalah seperti berikut:Markah 20-50 51-80 81-110 110-140 Masculinity Low Average Strong Dominant Femininity Low Average Strong Dominant Social Desirability Low Average Strong Dominant 104 .

....... 6. Tarikh: ……………………........BEM EX ROLE INVENTORY (BSRI) (Soalan-soalan) Nama Klien ........... 3.. 16......... 8.. 14.............. 20...... 18... 11................ 4........ 19.............................. Keterangan Berlakon sebagai pemimpin Agresif Cita-cita tinggi Analitikal Asertif Ahli sukan Bersaing Menyokong kepercayaan sendiri Dominan Memaksa Ada kebolehan memimpin Berdikari Perihatin terhadap kehendak orang lain Malu Lemah lembut pertuturan Simplistik Kelembutan Memahami Marah Mengalah 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 (bulatkan) 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 105 . 9.…………………………………. 7............ 10........… 1 2 3 4 5 6 7 Betul atau Selalu betul Hampir betul atau tidak betul Skor Bil: 1.... 13..........Rujukan : …………………........ 2............ 17.............. 12.................... No......... 5.......... 15.......

106 .

31. 50. 52. 45. 54. 46. 26. berdarjat Bijaksana Berlakon yang berkenaan Bersifat benar Tidak dapat dijangka Tidak sistematik Dapat disediakan Keangkuhan Cermat Ikut kebiasaan Mesra Riang Berfaedah Tidak cekap Cemburu Menyenangkan Murung Dapat dipercayai 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 53. 59. Penyayang Keseronokan Sifat kanak-kanak Belas kasihan Tidak guna bahasa kasar Merendahkan suara terhadap Perempuan Pemuji Beradab Mudah terlupa Sayang kanak-kanak Amanah Merahsiakan Ikhlas Serius. 35. 51. 60. Keseorangan Suka membuat keputusan dengan senang Kelelakian Percaya diri sendiri Memadai apa yang ada Personaliti yang berprisip Sanggup untuk berdikari 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 107 . 37. 22. 57. 48.21. formal. 36. 43. 23. 47. 56. 25. 40. 33. 41. 49. 30. 32. 39. 24. 58. 27. 29. 38. 28. 42. 44. 55. 34.

4. 4 CARA PEMARKAHAN : 41 – 52 : Keadaan sosial yang dikehendaki 53 – 60 : Kelakian 1 – 12 : Kelakian 13 – 20 21 – 32 : Kewanitaan : 33 – 40 : Keadaan sosial yang dikehendaki Kewanitaan 108 .

• • Hare Checklist telah diperkenalkan oleh Robert Hare Profesor Emiritus Psikologi di University British Columbia 109 . 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Feminine Markah Social Desirability No.No. 1 Latarbelakang PCL-R Tujuan ujian ini adalah untuk menilai kewujudan personaliti psychopathic (anti-social) sesorang klien. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 53 54 55 56 57 58 59 60 Masculine Markah No. Markah 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 INTERPRETASI: MARKAH 20 – 50 51 – 80 81 – 110 110 – 140 PENTERJEMAHAN Rendah Sederhana Tinggi Sangat Tinggi 5.0 HARE’S PSYCHOPATHY CHECKLIST (PCL-R) 5.

instance. • Hare Cheklist digunakan pada populasi.• • Kebanyakan masa dihabiskan mengkaji psychopath Telah pengarang berapa buku termasuk without (kurang siuman). banduan dewasa. Conscience: The Disturbing.2 TUJUAN KEGUNAAN 110 . menilai kecenderungan psychopath dan anti sosial seseorang. impulsiveness. • Beliau juga membangunkan Psychopathy Checklist: Screening Checklist. Anti Sosial Process Screening Device dan P Scan untuk digunakan dalam undang-undang. emosi cetek dan sejarah menjadikan individu lain mangsa. characterized irresponsibility. pesalah seks dan psychiatric yang menunggu perbicaraan atau penilaiaan dalam penahanan. psychiatric kriminal. World Of The Psychopaths Among Us dah lebih seratus artikel Psychopath. For a psychopathic by largely personality is one usually amoral and asocial behaviour. • Simtom Psychopath termasuk kekurangan suara hati dan sense kepada kesalahan. empati. penting diri. keganasan dan method lain untuk membenarkan apa yang mereka mahukan. Psychopathy Checklist: Youth Version. • Juga telah membangunkan teori dan kajian kepada dunia perniagaan dan korporat dengan psychopath membangunkan instrumen 360s untuk skrin kelakuan dan trait dan buku Snakes in Suits: When Psychopaths Go To Work. • Psychopathy generally refers to mental disorders. 5. pengabaian undang-undang. and perverse or related behaviours. mengulang keganasan norma sosial. lack of remorse. tipu muslihat. • • Hare Checklist adalah alat diagnostik digunakan untuk Psychopath mengunakan cara penarikan.

respon kepada orang lain dan situasi. 111 . temuduga dan review kepada rekod dan sejarah subjek. elemen psychopathic character. score adalah 20 item yang menyukat Item mengandungi perhubungan interpersonal.Oleh itu material cover dua aspek utama iaitu penting diri dan tiada perasaan terhadap victim terhadap orang lain dan gaya hidup anti sosial dan tidak stabil.3 DISKRIPSI • • • PCL-R mengandungi dua bahagian. (1) semi-struktur Semasa menilai. mengikut undang-undang dan bagi tujuan kajian. 5. potensi rasiko dimiliki subjek. kecenderungan psychopath. pembabitan emosi efektif. faktor menentukan jenis dan lanjutan penahanan dan rawatan yang diperlu diterima atau tidak. kelencongan sosial dan gaya hidup.• • • • PCL-R digunakan bagi mendiagnostik psychopath klinikal Dibangunkan dalam tahun1990 bagi mengenalpasti Digunakan di Institusi dan mahkamah sebagai indikator Keputusan digunakan dalam setting forensik sebagai atau individu.

5.86.97 112 . narcissistic personality disorder dan kolerasi negatif dengan pengelakan gangguan personaliti. histrionic. Hakstian.4 VALIDITI DAN RELIABILITI • Kesahihan adalah kukuh berdasarkan kajian yang dibuat oleh Hart dan Hare (1989) keatas 80 pesakit forensik lelaki menunjukan keputusan sama yang terlibat jenayah yang bukan populasi psikitrik berbanding ujian axis 1 dan axis 2 antara kreteria dalam DMS-iii dengan keputusan . Forth. & Newman (1990) di Amerika daripada Utara analisis data 925 dari 5 sebanyak sample penjara menunjukkan inter-rater reliabiliti . • Hart Kajian yang dibuat oleh Hare. Harpur.87 ke . • Rumusan PCL-R dapat mengumpul secara positif peratusan anti sosial.

.......................Ya...... Menipu.....Ya.............Ya..........................………………… Tarikh: ………………………. Rujukan : ………………………….. terlalu ramah ----.... selalu ----.. kadangkala ----........... kadangkala ----. Manipulasi ----.... Adakah anda menunjukkan sikap sebegini?: Pandai bercakap............Tidak 5.Ya... selalu ----..Tidak 2....... Rasa lebih hebat/baik daripada orang lain ----.......HARE’S PSYCHOPATHY CHECKLIST (PCL-R) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien :....Ya...... selalu ----......... kadangkala ----...Tidak 3..Ya................Ya................ kadangkala 113 .... rasa perlu berbohong ----.......Ya... selalu ----......Ya............Ya... kadangkala ----.........Tidak 4.................. selalu ----....... Kurang rasa bersalah ----... SOALAN-SOALAN: 1..

Tidak 7. kadangkala ----.Ya. Kasih mendatar ----. selalu ----. selalu ----.Tidak 10.Ya.Ya. Kurang rasa empati.Tidak 11. kadangkala ----. selalu ----.Ya. selalu ----.Ya. menolong orang lain ----. Memerlukan galakan/mirip kepada cepat bosan (boredom) ----.Tidak 8.Ya.Ya. Gagal bertanggungjawab di atas perbuatan sendiri ----.Ya.Tidak 114 .Ya.Ya.Tidak 9. selalu ----.----.Tidak 6. Lemah dalam mengawal tingkahlaku ----.Ya. kadangkala ----. selalu ----. kadangkala ----. Gaya hidup berisiko ----. kadangkala ----.Ya. kadangkala ----.

tahanan rumah.Tidak 115 .Tidak 17.) -----. selalu ----.Ya.Tidak 16. Impulsif ----.Tidak 14. Masalah tingkahlaku terjadi bermula semasa kecil ----. Tingkahlaku seksual ----. kadangkala ----. kadangkala ----.Tidak 13.Ya. kadangkala ----.Ya. selalu ----. selalu ----. Kurang realistik.Ya.Tidak 18.Ya.12. selalu ----. kadangkala ----. Dibebaskan bersyarat (parol.Ya.Ya. Melakukan jenayah semasa kanak-kanak ----. dsb. matlamat jangka panjang ----. Tidak bertanggungjawab ----.Ya. selalu ----. kadangkala ----.Ya -----.Ya.Ya. selalu ----.Ya. kadangkala ----.Tidak 15.Ya.

Tidak -----. Hubungan perkahwinan yang singkat -----. kurang dari 3 kali -----.Ya. banyak kali ----.Tdak ----.Ya. lebih dari 3 kali -----. sedikit 116 . Kepelbagaian jenayah ----.Ya.Tidak pernah dialami 20.Ya.19.

6 PANDUAN SKOR PCL-R No: Soalan 1 hingga 16. Markah penuh 40 30 hingga 40 20 hingga 30 Ke bawah 20 Darjah psychopathy yang tinggi sama Borderline Normal /40 Skor 2 1 0 1 0 2 1 0 0 2 0 1 JUMLAH SKOR: ______________________________________________________________ 117 . 2. sedikit INTERPRETASI: PCL-R 1. kurang dari 3 kali Tidak 20 Tidak pernah dialami Ya. 4. kadangkala 17 19 Tidak Ya Tidak Ya.5. banyak kali Tidak Ya. selalu Ya. dan 18 Pilihan Ya. 3. lebih dari 3 kali Ya.

2 PENTAFSIRAN • Markah yang untuk rendah tinggi ingin . dalam recognition menunjukan dan beranggapan dadah mereka mempunyai masalah dengan penyalagunaan dadah kecenderungan • Markah berubah masalah akan timbul jika mereka tidak berubah. Nick Heather . mudah.6.20 Telah Mengambil Langkah / Taking Steps = 8 – 40 6. iaitu:1 2 3 Mengenalpasti / Recognition = 7 – 35 markah Perasaan Berbelah Bagi / Ambivalence = 4 . mereka menafikan menyebabkan masalah besar kepada mereka dan tidak menunjukan kecenderungan untuk berubah 118 .1 LATAR BELAKANG SOCRATES • • • • • Dibentuk oleh Dr. Newcastle City Health Mempunyai 19 item boleh diberi kepada klien dalam Skor berdasarkan diri klien menjawab soalan-soalan Boleh digunakan kepada orang dewasa Tujuan ujian adalah bagi menyediakan kaedah ujian NHS Trust. praktikal dan sahih bagi menilai tahap motivasi diri seseorang bagi persediaan mengikuti program pemulihan dadah • Mengambil masa 3 – 5 minit untuk ditadbir Skor ujian ini terbahagi kepada 3 bahagian.0 STAGES OF CHANGE READINESS AND TREATMENT EAGERNESS SCALE (SOCRATES) 6. United Kingdom bentuk temuduga individu yang berstruktur di dalam item yang diberikan yang singkat.

menyalahguna dadah keterlaluan. menyakiti orang lain dan atau seorang penagih. dikawal oleh dadah. menyakiti menyalahgunakan orang lain dan atau seorang penagih . Markah rendah menunjukan mereka tidak melakukan sesuatu untuk berubah dan berhenti menagih pada masa 119 .6.4 TAKING STEPS • Markah yang tinggi menunjukkan mereka telah melakukan sesuatu untuk membuat perubahan dan mungkin pernah berjaya pada memerlukan • kini bantuan suatu untuk masa.3 AMBIVALENCE • Markah yang tinggi dalam AMBIVALENCE menunjukkan mereka kadangkala sedar dikawal oleh dadah. 6. Namun markah tinggi menggambarkan perasaan berbelah bagi dan tidak menentu • Markah rendah . Mereka mungkin atau untuk meneruskannya mencegah kejatuhan semula. mereka tidak sedar samada mereka dadah.

5 SKOR SOCRATES DOCILE SCORES 90 (Very High) 80 70 (High) 60 50 (Medium) 40 30 (Low) 20 10 (Very Low) RAW SCORES (From Scoring Sheet) RECOGNITION AMBIVALENCE 19 – 20 18 TAKING STEPS 39 – 40 37 – 38 36 34 – 35 33 31 – 32 30 26 29 8 – 25 Ts = 35 34 32 – 33 31 29 – 30 27 – 28 7 – 26 Re = 17 16 15 14 12 – 13 9 – 11 4–8 Am = STAGES OF CHANGE READINESS AND TREATMENT EAGERNESS SCALE (SOCRATES) (SOALAN-SOALAN) 120 .6.

.........................Nama Klien :........ Setiap keterangan menggambarkan cara penggunaan dadah yang klien mungkin boleh atau tidak merasakannya... 1 2 3 4 5 menggunakan 1 2 3 4 5 saya dadah terlalu banyak pada ketika... Setiap keterangan... bagi menandakan klien setuju atau tidak setuju pada masa kini.......... saya seorang mengubah 1 2 3 4 5 penagih dadah Jika saya tidak dadah diri saya didalam penagihan nanti. NO PERNYATAAN SANGAT TIDAK SETUJU TIDAK SETUJU TIDAK PASTI SETUJU SANGAT SETUJU 1........................ ……………………………………………… Tarikh: ……………............ Sila bulatkan hanya satu angka yang difikirkan baik untuk klien................. saya Saya suatu 6. Saya betul – betul mahu 1 2 3 4 5 membuat perubahan didalam 2... masalah saya akan menjadi lebih teruk Saya telah mula membuat beberapa dalam 5.. bulatkan angka dari 1 hinggga 5... penagihan dadah saya Kadangkala saya terfikir adakah 3................................ tetapi berupaya mengubahnya Kadangkala saya terfikir jika 121 .............keterangan yang terdapat di dalam ruangan yang disediakan dengan cermat................Rujukan : ...... No......................………… ARAHAN: Sila baca keterangan . perubahan penagihan pernah di dadah 1 2 3 4 5 4...............................

penagihan 7. saya 10. 8. serius penagihan dadah Kadangkala saya samada saya Penagihan banyak 13. kesusahan Saya kini atau 14. mengawal penagihan dadah 12. dadah saya 1 2 3 4 5 menyebabkan aktif melakukan sesuatu untuk mengurangkan berhenti menagih bantuan terjebak masalah saya dadah Saya memerlukan untuk semula penagihan 15. mengelakan dengan dadah 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 sebelum ini Saya tahu bahawa saya ada masalah penagihan dadah Pada suatu ketika saya terfikir samada saya 1 2 3 4 5 1 2 3 4 122 5 . dadah saya 1 2 3 4 5 menyakitkan hati orang lain Saya mempunyai masalah penagihan dadah Saya bukan saja memikirkan mengubah sikap penagihan 1 2 3 4 5 saya tetapi saya telah pun membuat sesuatu untuk berubah Saya telah sikap untuk 1 2 3 4 5 9. 16. pun mengubah saya dan 1 2 3 4 5 penagihan mengelakan saya sedang mencari cara daripada masalah terhadap terfikir dapat 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 terjebak semula Saya mempunyai yang 11.

banyak Saya dadah seorang terlalu penagih 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 dadah Saya berusaha keras untuk mengubah penagihan dadah saya Saya dalam bantuan 19. telah pun membuat di dadah 1 2 3 4 5 beberapa perubahan penagihan untuk saya dan saya memerlukan mengelakan dari terjebak semula 123 . 18.menagih 17.

40 124 .……………….. 10. 4.BORANG SKOR SOCRATES Pindahkan jawapan skor klien daripada keterangan–keterangan di atas ke dalam ruangan tiga bahagian di bawah:- 1. 11. 8.35 JUMLAH : AM…. 15.. 17.. 16. 6. 18. ……………….. ………………. ………………. 5. SKALA : 8 . 19. 7. 3. ………………. . SKALA : 7 . 13. 12. SKALA : 4 . 9. AMBIVALENCE ………………… ………………… ………………… . ………………… 2. RECOGNITION ………………… ………………… .20 JUMLAH: TS…. 14. TAKING STEPS ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… JUMLAH : RE…. . .

penjara dan hospital bagi pelan rawatan pemulihan individu dan penilaian sesuatu program 7. C. E. Agresif Percakapan. Buss dan Dr. tentera.2 KEGUNAAN Bagi mengukur tahap agresif (langsang) individu iaitu:A. Tahap agresif keseluruhan Physical Aggression Verb Aggresion Anger. D. W. Dimensi Kemarahan dan Dimensi Kekasaran • Agresif fizikal (Physical Aggression) yang mempamerkan keberangkalian seseorang itu bertindak melakukan keganasan fizikal. sekolah. dan Skala Hostiliti tingkahlaku dari tingkahlaku agresif dan bagi yang menggelakan memiliki tingkahlaku agresif 125 . Warren dalam tahun 2000 merupakan versi penambahbaikan asal Buss-Durkee Hostility Inventory (BDHI. Buss & Durkee.1 LATARBELAKANG • Dibangunkan oleh Dr.3 DISKRIPSI • Ujian ini mempunyai 29 items yang dibahagikan kepada 4 dimensi iaitu Agresif Fizikal. Arnold H. 7.7. B.0 Aggression Questionaires 7.L. 1957) • AQ digunakan untuk mengukur kecenderungan seseorang terhadap merugikan • AQ boleh digunakan dalam setting klinikal.

138 sample di seluruh Amerika dengan menggunakan cara perbandingan alatan ujian kemarahan (anger) yang lain seperti Novaco Anger Scale dan Provocation Inventory menunjukkan validiti perbandingan .4 VALIDITI DAN RELIABILITI Kajian dibuat oleh Arnold H.55 ke 0.59 dan .74 Kajian dibuat oleh Arnold H. Warren terhadap 1.062 sample di Amerika Utara terdiri dari populasi sekolah. • Dimensi Kemarahan (Anger). Dimensi ini digunakan bagi menunjukan sifat seseorang yang senang berkelakuan agresif melalui pengunaan kata-kata yang kesat.L. 7. gereja. Buss & W. temple dan pusat – pusat komuniti dari pelbagai etnik menunjukkan reliabiliti 0. Penilian dibuat keatas tahap kecepatan seseorang itu menjadi marah. kejam atau kotor.• Agresif percakapan (Verbal Aggression). • Dimensi Hostility sesuatu. atau perasaan yang negatif terhadap seseorang atau terhadap 126 . Buss & W.L. pandangan. Perangai.94 (kekasaran). Warren terhadap 2.

....................................... Sekali sekala mencerminkan tabiat /perangai saya 4................... Sila tulis angka 1-5 pada ruang yang disediakan berpandukan keterangan 1 – 5 berikut:1........ saya berfikir apa yang mereka hendak dari saya Saya memberitahu kawan-kawan saya secara terus terang jika saya tidak bersetuju dengan mereka Saya pernah terlalu marah sehingga memecahkan/ merosakkan barang-barang MAKLUM BALAS (1-5) A PA H VA PA 127 ................. Tidak langsung mencerminkan tabiat/perangai saya 2....... No................. ……………………………………………… Tarikh: ……………........................................5 SOAL SELIDIK AQ (Aggression Questionaires (AQ) SOALAN-SOALAN Nama Klien :........... Kadang-Kadang mencerminkan tabiat/perangai saya 5.. sila tandakan setakat mana setiap kenyataan di bawah ini menerangkan tabiat dan perangai anda. Jarang-jarang mencerminkan tabiat/perangai saya 3..………… ARAHAN: Dengan berpandukan skala di bawah.... Sentiasa mencerminkan tabiat/perangai saya Bil: 1 2 3 4 5 KENYATAAN Sesetengah kawan saya menganggap saya seorang yang senang marah Jika saya perlu menggunakan kekerasan untuk menjaga hak saya......Rujukan : .....................7...... saya akan menggunakannya Apabila orang lain berperangai baik terhadap saya...............................

17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 muna-sabah untuk memukul orang lain Kadang-Kadang saya fakir saya sentiasa malang dalam kehidupan saya Saya mempunyai masalah untuk mengawal H PA H A A H VA PA A H PA H 128 kemarahan saya Apabila merasa kecewa.6 Saya tidak dapat menahan diri daripada bergaduh apabila orang lain tidak bersetjuj dengan saya VA 7 8 Kadang-Kadang saya ingintahu kenapa saya merasa sakit hati mengenai perkara-perkara tertentu Sekali sekala saya tidak dapat menahan perasaan/firasat untuk memukul orang lain H PA 9* 10 11 12 13 14 Saya seorang yang tenang dan tidak mudah A H PA A PA VA meradang Saya meragui orang-orang yg. bercakap . saya kenali Saya cepat naik marah dan cepat melepaskan kemarahan itu Saya mungkin memukul seseorang jika dia mencabar saya Apabila orang menyakiti hati saya. saya mungkin akan memberitahu mereka apa yg. menyakitkan hati saya sehingga kami bertumbuk Saya tahu ada “kawan-kawan” yg. Saya fikirkan tentang mereka 15 Kadang-Kadang saya terasa amat cemburu 16* Saya tidak dapat memikirkan apa-apa sebab yg. terlebih mesra Saya pernah mengugut orang yg. saya akan menunjukkan perasaan tak puas hati Kadang-Kadang saya merasa orang-orang lain ketawakan saya di belakang saya Saya selalu mendapati saya tidak bersetuju dengan orang-orang lain Jika ada orang pukul saya. saya akan pukul dia balik Kadang-Kadang saya merasa seperti satu bom yg. akan meletup Orang-Orang lain selalu nampak/dapat lebih bertuah Ada orang-orang yg.

Soalan MARKAH KESELURUHAN AGGRESSION: Skala Phy Agg. B. orang biasa 7. 9 dan 16 hendaklah diberi markah songsang Campurkan jumlah kenyataan 1-29 untuk mendapatkan markah keseluruhan Aggesif Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel PA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Fizikal Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel VA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Lisan Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel A untuk mendapatkan markah Kemarahan (anger) Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel H untuk mendapatkan markah Hostiliti A. D. E. Skala Ver. Agg.6 CARA PEMARKAHAN: • • • • • • Kenyataan no. Skala Anger Skala Hostiliti Markah Soalan Markah Soalan Markah /145 Soalan Markah 129 .27 28 29 mengenai saya di belakang saya Kawan-Kawan saya berkata saya suka VA A PA mempertikaikan sesuatu Kadang-Kadang saya mengamuk dengan tak ada sebab Saya terlibat dengan pergaduhan lebih drpd. C.

25. atau 30) bermakna lebih cenderung untuk melakukan perkara yang digambarkan kepada soalan (item) tertinggi.2 5 8 11 13 16 22 25 29 Jumlah: 4 6 14 21 27 1 9 12 18 19 23 28 /5 /25 Jumlah: /7 /35 3 7 10 15 17 20 24 26 Jumlah /8 /40 /9 /45 Jumlah: Nota: Lebih dekat kepada. 130 . 35.markah penuh (ch: 45.

• Beck membangunkan tret mengenai kognitif negatif mengenai dunia. BDI boleh mengukur keluasan depressi. Mengandungi 21 soalan pelbagai pilihan.0 BECK DEPRESSION INVENTORY(BDI) 8. (c) Pelajar mempunyai pemikiran negatif mengenai diri. cognition”. mungkin tiada keseronokan berada dalam bilik darjah. Ia telah direka utuk orang dewasa berumur 18 – 80 tahun. BDI mempunyai 3 versi iaitu BDI. • • • BDI digunakan secara luas sebagai alat penilaian oleh ahli Depression dihurai sebagai “inverted hostility against the self”. kerana berfikir dia tidak kan lulus periks. masa hadapan dan diri dimana memainkan peranan penting dalam depressi. (b) Pelajar mempunyai pemikiran negatif mengenai masa depan. diperkenalkan pada Beck. Aaron T. Sebagai contoh tret pelajar mendapat markah rendah:(a) Pelajar mempunyai pemikiran negatif mengenai dunia. tahun1961. kemudian disemak 1971 iaitu BDI-1A dan BDI –II diterbitkan pada tahun 1991.8.1 LATAR BELAKANG • • • • • Beck Depression Inventory dibangunkan oleh Dr. Beck perhatian kepada “negative perubatan dan pengkaji di dalam pelbagai setting. dia merasa tidak perlu 131 . Melalui kerjanya.iaitu menderita dan tidak tepat mengenai pemikiran mengenai diri.

55 ke . 1988. Groth Marnat 1990) Validity perbandingan (Minnesota adalah . Steer & Garbin 1988 menunjukkan reliability . al.96 (Beck et.2 • • • VALIDITI DAN RELIABILITI Validity BDI adalah sama tahap dengan 6 daripada 9 kategori DSM III bagi diagnosis depression (Groth – Marnat 1990) Concurrent Validity BDI mengikut carta klinikal bagi pesakit MMPI Scale psikitrik dari .76 • Kajian Beck.86 dengan alatan ujian lain seperti Multiphasic Personality Inventory) Depression 132 .8.

....... Tarikh: ………………………............ Kenyataan yang dipilih seharusnya mencerminkan perasaan anda dalam beberapa hari sebelum ini.................................BECK DEPRESSION INVENTORY (BDI) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien : .......................................... Garis atau pangkah samada 0....... No........................1..... atau 3............................... Pilih HANYA SATU kenyataan daripada empat... No: 1 0 Saya tidak merasa sedih 1 Saya merasa sedih 2 Saya sentiasa merasa sedih dan tidak boleh menghentikan perasaan ini 3 Saya merasa sangat sedih atau tidak gembira sehingga saya tak dapat tahan perasaan itu KENYATAAN 2 0 Saya tidak merasa lemah semangat apabila berfikir mengenai masa hadapan 1 Saya merasa lemah semnagat apabila berfikir mengenai masa hadapan 2 Saya merasakan tiada apa-apa yg..................Rujukan : ………………………………………………....................... 2............. boleh saya harapkan di masa hadapan 3 Saya merasakan masa hadapan adalah gelap dan keadaan tidak akan pulih 133 ........

sangat gagal dalam kehidupan 4 0 Saya mendapat kepuasan melakukan aktiviti-aktiviti seperti biasa 1 Saya tidak dapat nikmat melakukan aktiviti-aktiviti seperti dahulu 2 Saya tidak mendapat kepuasan yang sebenar apabila melakukan aktiviti-Aktiviti 3 Saya tidak puas hati atau merasa boring dengan semua benda 5 0 Saya tidak merasa bersalah 1 Saya sering tidak merasa bersalah 2 Saya sering merasa bersalah 3 Saya sentiasa merasa bersalah 6 0 Saya tidak berasa seperti dihukum 1 Saya merasa saya mungkin dihukum 2 Saya mengharap dihukum 3 Saya merasa saya tengah menjalani hukuman 7 0 Saya tidak merasa kecewa dengan diri sendiri 1 Saya kecewa dengan diri sendiri 2 Saya menyampah dengan diri sendiri 3 Saya benci diri saya 8 0 Saya tidak merasakan diri saya lebih teruk dari orang lain 134 .3 0 Saya tidak merasai sebagai seorang yg. gagal dalam hidup 1 Saya merasai saya telah gagal lebih daripada orang lain 2 Apabila saya mengingati kehidupan saya. saya hanya nampak banyak kegagalan 3 Saya merasa saya seorang yg.

1 Saya kritikal dengan diri sendiri mengenai kelemahan atau kesilapan 2 Saya selalu menyalahkan diri sendiri atas kesemua kesalahan saya 3 Saya menyalahkan diri sendiri mengenai semua benda yang buruk berlaku 9 0 Saya tidak mempunyai fikiran untuk membunuh diri 1 Saya ada fikiran untuk membunuh diri tapi saya tidak akan melakukannya 2 Saya ingin bunuh diri 3 Saya akan bunuh diri jika ada peluang 10 0 Saya tidak menangis lebih dari biasa 1 Saya sekarang lebih menangis dari biasa 2 Saya sekarang selalu menangis 3 Saya dulu boleh menangis. tetapi sekarang saya tidak boleh menangis walaupun saya hendak menagis 11 0 Perasaan gusar terhadap benda-benda sama seperti biasa 1 Perasaan saya sekarang lebih mudah gusar terhadap benda-benda daripada biasa 2 Saya sering merasa sakit hati atau gusar 3 Saya merasa gusar setiap masa 135 .

) 3 Saya tidak boleh buat kerja/aktiviti langsunf 136 . dsb.12 0 Saya tidak hilang minat bergaul/bermesra dengan orang lain 1 Saya sekarang kurang minat bergaul/bermesra dengan orang lain daripada biasa 2 Saya telah hilang banyak minat bergaul/bermesra dengan orang lain 3 Saya telah hilang kesemua minat bergaul/bermesra dengan orang lain 13 0 Saya mudah membuat keputusan sama seperti biasa 1 Saya sekarang melambat-lambatkan membuat keputusan daripada biasa 2 Saya merasa lebih susah untuk membuat keputusan daripada biasa 3 Saya sekarang tidak boleh membuat keputusan langsung 14 0 Saya tidak merasa lebih teruk daripada dulu 1 Saya risau saya kelihatan tua atau tidak cantik 2 Saya merasa ada perubahan kekal yang memburukkan ketrampilan saya 3 Saya percaya saya hodoh 15 0 Saya boleh bekerja seperti biasa 1 Ia memerlukan daya yang lebih untuk memulakan sesuatu kerja 2 Saya kena paksa diri untuk melakukan apa-apa (kerja.

atau perut meragam. sampai saya tidak dapat memikirkan benda-benda lain 137 . atau sembelit 2 Saya risau mengenai masalah fizikal. maupun sedikit sejak kebelakangan ini 1 Saya telah hilang lebih daripada 5 kg 2 Saya telah hilang lebih daripada 10 kg 3 Saya telah hilang lebih daripada 15 kg * (Skor 0 jika anda dengan sengaja ingin mengurangkan berat badan) 20 0 Saya tidak risau mengenai kesihatan saya lebih daripada biasa 1 Saya risau mengenai masalah fizikal seperti sakit-sakit.16 0 Saya boleh tidur seperti biasa 1 Saya tidak tidur senyenyak dulu 2 Saya bangun 1-2 jam daripada biasa dan mendapati kesukaran untuk sambung tidur 3 Saya bangun beberapa jam daripada biasa dan tidak dapat tidur balik 17 0 Saya tidak merasa lebih letih daripada biasa 1 Saya merasa lebih letih daripada biasa 2 Saya merasa letih apabila membuat sebarang aktiviti 3 Saya terlalu letih untuk membuat apa-apa 18 0 Selera sekarang sama seperti biasa 1 Saya sekarang kurang selera daripad biasa 2 Kurang selera sekarang bertambah teruk 3 Saya langsung tiudak ada selera 19 0 Saya tidak hilang berat badan.

1 LATAR BELAKANG AI (BRIAN A.4 CARA PEMARKAHAN BECK DEPRESSION INVENTORY (BDI) 1 hingga 10 Perasaan yg. Sederhana Sempadan kemurungan klinikal (borderline clinical depression) 21 hingga 30 Kemurungan yg.0 AGGRESSION INVENTORY (AI) 9.3 Saya sangat risau mengenai masalah fizikal. turun naik ini adalah normal Gangguan emosi yg. tidak keterlaluan (moderate depression) 31 hingga 40 40 ke atas Kemurungan teruk (severe depression) Kemurungan ekstrim (extreme depression) 11 hingga 16 17 hingga 20 9. GLADUE) 138 . sampai saya tidak dapat memikirkan benda-benda lain 21 0 Saya tidak perasan sebarang perbezaan pada nafsu seks saya 1 Saya kurang nafsu seks daripada biasa 2 Saya amat kurang nafsu seks daripada biasa 3 Saya sekarang terus hilang nafsu seks 8.

58.2 NORMA AI AI telah diuji terhadap seramai 960 orang mahasiswa Ijazah pertama bagi Kelas Pengenalan Psikologi. Sementara bagi wanita pula. 9. 139 .4 tahun. Avoid = 2.82.06. Ia berdasarkan kepada 5 skala jawapan.34. II = 2. Avoid = 3. VA = 2. skor AI hendaklah diasingkan di antara lelaki dan wanita.Mengukur Karekteristik Tingkahlaku atau tret Agresif. iaitu:Agresif Fizikal Agresif Verbal (PA = 9 + 11 + 12 + 13) (VA = 3 + 4 + 6 +7 + 8 + 16 + 21) (II = 15 + 18 + 20 + 24 + 25 + 28 + 30) Mengasingkan diri/Avoidance (Avoid = 17 + 22) Impulsif/Impatient (tidak sabar) Disebabkan kemungkinan berlakunya perbezaan jantina (gender) dalam pelbagai aspek agresif. AI mengandungi empat subskala. DESKRIPSI: Mengandungi 30 items bagi mengukur trait agresif yang berbeza. Populasi terdiri daripada kebanyakannya “Caucasion” (96 %) dan terdiri dari 517 lelaki dan 443 wanita (dewasa muda) – Means umur = 20.68.04. II = 2.85. Bagi lelaki. skor sub-skala mean ialah PA = 1. di dalam lingkungan 18 hingga 34 tahun. VA = 3.80. skor sub-skala mean ialah PA = 2.

9. VA = . alpha coefficients ialah PA = .70. dan Avoid = .76.65.82. VA = . II = . (Wanita) “The latter serves to suggest the AI has fair known-groups validity ehere men and women significantly differed on each subscale and all but six of the individual items.80.4 VALIDITI DAN RELIABILITI AI menunjukkan darjah konsistensi dalaman (internal consistency) di antara patut atau munasabah hingga baik. II = . Avoid = . Bagi lelaki. ialah PA = .70 Validiti sub-skala AI telah disokong oleh analisis faktor dan perbezaan di antara lelaki dan wanita. Skor adalah di antara 1 hingga 5 dengan skor tertinggi menunjukkan tahap agresif tinggi/lebih.3 SKOR AI Skor sub-skala ialah dengan cara mencampurkan responrespon item dan kemudiannya dibahagikan dengan jumlah items bagi sub-skala berkenaan.76.9.” 140 .81. Sementara bagi wanita pula.

......... Tarikh: ……………..................... Jarang mencerminkan tabiat /perangai saya 3.................................... Sila tulis angka 1-5 pada ruang yang disediakan berasaskan angka 1 – 5 berikut: 1...... sila tandakan setakat mana setiap ke-nyataan di bawah ini menerangkan tabiat dan perangai anda.................................................... saya marah dan protes..... No................AGGRESSION INVENTORY (AI) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien : ..............Rujukan : …………………………………………………... Kadang-Kadang mencerminkan tabiat /perangai saya 5. saya dengan tegas akan memberitahu suapaya tidak berbuat demikian ANGKA (1-5) 3 4 VA VA 141 ......... Sekali sekali mencerminkan tabiat /perangai saya 4..................... Sentiasa mencerminkan tabiat /perangai saya Bil: 1 2 KENYATAAN Saya suka melaksanakan kerja-kerja atau tugasan yang berturutan Saya menyanjung tinggi mereka yang menghindarkan diri (walk away) daripada pergaduhan atau pertengkaran............. Bila seseorang cuba “memotong barisan”. Bila seseorang itu tidak adil terhadap diri saya..........………… ARAHAN: Berpandukan skala di bawah. Tidak langsung mencerminkan tabiat/perangai saya 2.........

5

Apabila saya menghadapi kesukaran memahami sesuatu masalah, saya akan meminta nasihat orang lain Apabila seseorang mengkritik saya, saya akan menjawab semula dan protes Bila seseorang cuba mengarah saya (berlagak seperti bos), saya akan menentang dengan kuat. Saya fikir adalah “ok” menyusahkan seseorang yang membangkitkan kemarahan orang. Saya bergaduh dengan orang lain Bila seseorang mengkritik atau memberi komen negatif terhadap pakaian atau rambut saya, saya akan mem-beritahu dia (samada lelaki atau wanita) bahawa itu bukan urusan dia. Saya menyanjung tinggi mereka yang tahu berlawan dengan menggunakan tangan atau anggota (tanpa meng-gunakan sebarang senjata)

6 7 8 9 10

VA VA VA PA

11

PA

12 13 14 15 16

Bila orang lain mengacau atau menolak saya, saya akan cuba menolak balik atau menumbuk beliau Bila orang lain “cari gaduh” dengan saya, saya akan lawan semula Saya lebih suka mendengar lagu “rock-and-roll” berbanding dengan lagu klasik Saya mudah tidak sabar dan meradang jika sekiranya saya terpaksa menunggu Bila orang lain bermaksud atau berbuat jahat, saya akan berbuat yang sama terhadap beliau (lelaki/wanita) Bilamana seseorang itu berbuat sesuatu yang kurang elok, saya rasa lebih baik berdiam diri daripada berbuat kecoh/heboh. Orang lain berkata saya mudah hilang kesabaran Saya menganggap diri saya merupakan seorang yang mempunyai autoriti (authority figure) terhadap sesetengah orang lain Kerapkalinya saya seolah-olah membuat sesuatu

PA PA

II VA

17

Avoid

18 19

II

20

II 142

21 22

yang akhirnya saya menyesal Jika seseorang itu mencela/mencaci saya, saya akan mencaci/mencela beliau semula Saya lebih suka keluar dan tidak terlibat dengan masalah (trouble) bilamana seseorang itu mengganggu saya Bila saya tidak “,menyukai” (bad terms) dengan seseorang itu, biasanya akan berakhir dengan pergaduhan Saya mudah tidak sabar jika sekiranya saya terpaksa membuat sesuatu perkara yang sama untuk jangkamasa yang lama. Ia selalu berlaku di mana saya bertindak tergopoh gapah/kalut Bilamana saya membuat sesuatu (sekarang), saya akan membaca dahulu buku panduan/arahan sebelum memulakannya. Saya sangat mengkagumi seseorang yang tahu bergaduh dengan menggunakan senjata. Saya selalu melakukan sesuatu sebelum saya ada masa untuk berfikir. Bila saya sangat marah terhadap seseorang, saya menjerit/bertempik kepadanya. Bila saya perlu membuat keputusan (make up my mind), saya biasanya berbuat dengan segera.

VA Avoi d

23

24

II

25 26

II

27 28 29 30

II

II

143

10.0 EMOTIONAL ASSESSMENT SCALE (EAS) 10.1 LATAR BELAKANG (Charles R. Carlson, Frank L. Collins, Jean F. stewart, James Porzelius, Jeffrey A. Nitz, dan Cheryl O. Lind) Mengukur Reaktiviti emosi 10.2 NORMA EAS pada mulanya telah dikaji terhadap 120 orang Mahasiswa Ijazah Pertama Kursus Psikologi dan lingkungan umur mereka ialah di antara 18 hingga 34 tahun (62 % wanita, 38 % lelaki). Standard deviations dan Means adalah seperti berikut:Marah Bimbang Perasaan Meluat/Disgust      Takut (means = 9.7 / SD 13.3); (means = 13.0 / SD 14.5); (means = 14.6 / SD 18.9); (means = 32.4 / SD 24.5);

  

Perasaan Bersalah (means = 12.6 / SD 14.5); Seronok Sedih Terkejut (means = 38.8 / SD 23.8); (means = 19.1 / SD 19.6); (means = 10.7 / SD 10.4)

SKOR: Hanya dengan mengukur panjang (mm) dari hujung kiri ke tanda slash (slash mark /) disepanjang garisan 100 mm. Tiga (3) items yang me-ngandungi setiap emosi kemudiannya dicampur kepada skor bagi emosi. Tiada jumlah skor digunakan.

144

10.3 VALIDITI DAN RELIABILITI EAS didapati di tahap baik hingga reliabiliti cemerlang, dengan relibiliti inter-item bagi emosi dengan jarak di antara .70 hingga .91 dan reliabiliti split-half bagi keseluruhan ukuran iaitu . 04. Tiada data mengenai kemantapan (stability) dilaporkan. EAS mempunyai validity sejajar (concurrent) yang baik, dengan beberapa korelasi sub-skala dengan ukuran sediada seperti POMS, Beck Depression Inventory, dan State-Trait Anxiety Inventory (State form). Sub-skala EAS juga didapati sensitif kepada sebarang perubahan terhadap tahap penggalak ketegangan stress luaran (external induced stress levels).

145

EMOTIONAL ASSESSMENT SCALE (EAS) SOALAN-SOALAN

Soal selidik ini mempunyai 24 jenis perasaan yang dialami oleh semua individu. Bagi setiap perasaan yang disenaraikan berikut, tandakan (X) di atas garisan yang disediakan bagi menunjukan perasaan anda ketika. Nama Klien :....................................................................................................... No.Rujukan : …………………………………………………................................. Tarikh: ………………………............................................................................... _____________________________________________________________ Kurang berkemungkinan Besar sedang dialami sedang dialami ______________________________________________________________ 1. Terkejut 3. Meluat 4. Marah 5. Bersalah 6. Cemas 7. Sedih 8. Seronok (delighted) 9. Takut (scared) 10. Hairan 11. Menolak 12. Gila 13. Malu ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------146 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Berkemungkinan

2. Bimbang/Takut ----------------------------------------------------------------------------

Putus harapan 23. Resah 22. Sakit 19. Dimalukan 21. Menakutkan (frightened) 17.14. Maradang (annoyed) 20. Risau 15. Terganggu 16. Kagum 18. Riang (happy) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 147 .

16. 15). dan boleh digunakan dalam pelbagai seting klinik dan situasi.    EAS merupakan instrumen yang sangat berguna bagi mengukur tahap momentum dan perubahan emosi. (item: 7. 148 . Lapan (8) emosi tersebut ialah:Marah Bimbang Perasaan Meluat/ Disgust      Takut Perasaan Bersalah Seronok Sedih Terkejut (item: 3. 23). 17). 12.14. (item: 5. EAS memeriksa lapan (8) keadaan/tahap emosi yang dilihat sebagai asas dan konsisten dalam pelbagai silang budaya.10. 20). 21. 24). 18).22). 19). Ia boleh ditadbir/dijawab dalam masa kurang dari satu minit. 13. (item: 6.5 SKOR EAS Mengandungi 24 instrumen items bagi mengukur respon emosi terkini (immediate emotional responses) merangkumi julat menyeluruh emosi (full range of emotions) pada masa yang sama. (item: 2. (item: 1. 11. 9. (item: 4. 10. (item: 8.

di mana ia mempunyai korelasi yang tinggi dengan Social Supportnetwork Association. 9.24).2 NORMA SSB pada awalnya dikaji dalam lima siri pembangunan yang melibatkan lebih 300 pelajar pra-siswazah. 23. 32. 8.1 LATAR BELAKANG (Alan Vaux. 25. 35. 18. bantuan praktikal (item 4. 28. Alat ukur ini penting bukan sahaja dalam kajian sokongan sosial tetapi digunakan dalam amalan klinikal untuk memahami sokongan sebenar dan potensi sokongan yang diterima oleh klien. 40. 6. 2. 33. 45). 11. 30. Sharon Riedal. 11. bantuan kewangan (item 14. 29. 13. 5. 31. SSB dibentuk untuk menilai tingkahlaku menyokong ysng diterima daripaa keluarga dan rakan . 36). 39.0 SOCIAL SUPPORT BEHAVIORS SCALE (SSB) 11. 42.3 VALIDITI DAN RELIABILITI SSB mempunyai konsistensi internal yang sangat baik iaitu skor alpha . Lima subskala telah dikenalpasti melalui analisis faktor. pergaulan (item 1. 16. 44). mempunyai kesahan serentak yang tinggi. Jumlah responden lelaki dan perempuan adalah lebih kurang sama banyak. dan Iventory of Socially 149 . dan Doreen Stewart. 38.) Untuk mengukur mod sokongan sosial. 19. 43). 22. SSB merupakan instrumen yang terdiri daripada 45 item yang dibentuk untuk mengukur lima mod sokongan sosial iaitu: emosi (item 3. 21. 3. dan nasihat /bimbingan (item 10. 26. 37. 11. 27.11. 15. 20. 12.85. Support Appraisals. 41. Kebanyakan responden adalah kulit putih dan lebih kurang 25% adalah kulit hitam. 17. 7.

Skala SSB juga sensitif terhadap jenis sokongan berdasarkan setiap mod sokongan 150 .Supportive Behaviors.

Cuba jawab pengalaman dengan mereka. Kemungkinan anda mengalamai beberapa masalah (seperti kecewa tentang sesuatu.1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 151 . Akan menumpangkan saya sekiranya saya memerlukan. Gunakan skala di bawah.SOSIAL SUPPOT BEHAVIOR (SSB) (SOALAN-SOALAN) SSB Arahan Individu membantu satu sama lain dalam pelbagai cara . 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 3. 1 2 3 4 5 = = = = = Tiada seorang yang melakukannya seseorang mungkin melakukannya Beberapa ahli keluarga/rakan barangkali akan melakukannya Beberapa ahli keluarga / rakan pasti melakukakannya Kebanyakan ahli keluarga/ rakan pasti Melakukannya (a) Keluarga 1 2 3 4 5 1 (b) Rakan 2 3 4 5 1. dan bulatkan satu nombor di bawah keluarga dan satu nombor di baah rakan anda dalam setiap pernyataan. Bagaimana keluarga dan rakan membantu membantu anda sebagaimana yang disenaraikan di bawah. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 4. Akan menenangkan saya jika saya kecewa. atau memerlukan nasihat atau bimbingan). were broke. 2. atau menjemput saya bersama. Akan mencadangkan berbuat sesuatu untuk melupakan masalah saya. memerlukan pertolongan terhadap masalah . Akan melawat dengan saya.

Akan berjenaka atau mencadangkan saya berbuat sesuatu untuk menggembirakan saya. Akan meluangkan masa untuk saya. Akan pergi menonton wayang atau konsert bersama saya. Akan membantu saya menyelesaikan 1 tugasan mudah atau tugasan besar. 7. Akan memberi cadangan bagaimana 1 saya boleh mendapatkan maklumat lanjut tentang situasi tertentu. 9. Akan makan tengahari atau makan malam bersama saya. 1 2 3 4 5 1 1 2 3 4 5 1 1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 1 2 3 4 5 1 (b) Rakan 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 12. 6. Akan menjaga harta milik saya untuk 1 beberapa ketika. 13. Akan mendengar jika saya perlu berkongsi perasaan saya. 14. Akan membayar makanan tengahari saya sekiranya saya tiada wang. Akan meminjamkan saya kenderaan apabila saya perlukan. 11. 10. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 152 . 8.(a) Keluarga 5.

2 3 4 5 1 2 3 4 5 153 . Akan mencadangkan kepada saya bagaimana cara hendak melakukan sesuatu. 17. Akan membantu saya memutuskan apa 1 yang hendak saya lakukan. 20. 1 2 menunjukan bahawa mereka mengambil 3 4 5 1 2 3 4 5 24. 1 2 3 4 5 1 (b) Rakan 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 Akan memberikan nasihat kepada saya 1 tentang apa yang perlu saya lakukan. Akan menunjukan bahawa mereka memahami perasaan saya. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 21. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 18. 16. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 22. Akan membelikan saya minuman sekiranya saya kehabisan wang. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 23.(a) Keluarga 15. Akan berbual dengan saya. Akan menelefon saya untuk bertanya 1 khabar. 1 2 2 3 3 4 4 5 5 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 Akan membantu saya mengenalpasti 1 apa perlu dilakukan. Akan memeluk saya ataupun berat tentang saya. Akan memberi galakan untuk saya melaksanakan tindakan yang sukar. 19.

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 Akan memberitahu saya dengan siapa 1 saya harus meminta tolong. Akan membelikan pakaian untuk saya sekiranya saya tidak mempunyai wang 1 yang cukup. Akan bersimpati terhadap saya sewaktu saya kecewa. 27. Akan meminjamkan saya pekakas atau peralatan tertentu jika saya memerlukannya. (a) Keluarga Akan membantu saya mengenalpasti apa 1 2 3 4 5 yang sedang berlaku. Akan bersama saya ketika Menghadapi saat sukar. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 31. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 32. Akan membantu saya membeli sedikit 1 barang keperluan. Tidak akan menghakimi saya . 2 3 4 5 1 2 3 4 5 29. Akan meminjamkan wang kepada saya tanpa tempoh tertentu.25. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 34. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 154 . 2 3 4 5 (b) Rakan 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 26. Akan memberitahu saya tentang peluang dan pilihan yang ada. 28. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 30. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 33.

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 41. Akan menawarkan tempat tinggal sementara untuk saya. Akan memberitahu saya cara terbaik untuk menyelesaikan sesuatu perkara.35. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 43. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 45. Akan menunjukkan kepada saya bagaimana hendak melakukan sesuatu 1 perkara yang sayatidak tahu melakukannya. Akan menghadiahkan perkara yang saya1 perlukan. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 42. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 39. supaya mengatur sesuatu kepada saya. Akan meminta orang lain. Akan menunjukkan kasih sayang kepada saya. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 38. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 40. Akan meminjamkan wang kepada saya 1 dan meminta saya melupakannya. 1 (a) Keluarga 2 3 4 5 1 2 (b) Rakan 3 4 5 36. Akan memberitahu saya apa yang perlu 1 dilakukan. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 44. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 37. Akan memberikan saya sebab musabab kenapa saya perlu melakukan sesuatu. Akan membantu saya memikirkan sesuatu masalah. Akan meminjamkan sejumlah wang yang1 agak banyak (lebih kurang sebulan sewa rumah atau gadaijanji) 2 1 3 2 4 3 5 4 5 1 2 1 3 2 4 3 5 4 5 155 .

jika SSB digunakan untuk mengenalpasti sokongan sosial.5 PEMARKATAN Skor untuk subskala dan jumlah skala dijumlahkan itemitem berdasarkan skala lima mata (julat skor 42-225). skala ditukarkan kepada skala 2 mata iaitu (0 = tidak. American Journal of Community Psychiatry. 209-237. A. D. Plenum Publishing Corp.. 1 = tidak) dan item itu dijumlahkan seperti di atas. 156 . S.. 15. dan Stewart. 11. Riedel.6 RUJUKAN UTAMA Vaux.11. Walaubagaimanapun. (1987). Modes of Social Support: The Social Support Behaviors (SSB) Scale.

4 Perasaan Personaliti Dari Pelbagai Perspektif 2.1 Komunikasi Interpersonal 2.8.2 Kerahsiaan 2.4.4 Mendengar Secara Aktif 2.3 Tempat Yang Selamat Dari Ancaman 2.3 Prinsip Kaunseling 2.1 Pengertian Kaunseling 2.8.7.2 Tujuan Kaunseling 2.6 Halangan-Halangan Mendengar 2.7.3.1 Penilaian Dan Peranan Kaunselor Penentu Setting Untuk Ujian 2.8.8.5 2.7 2.7.4 Kondusif 2.8.1 Psikologi Individu Alfred Adler 2.5 Tempat Yang Khusus Kemahiran Menolong 2.3 Halangan Komunikasi 2.4 2.1 2.2.8 157 .5.5.7.8.1 Ingatan 2.3.5 Teknik Mendengar Secara Berkesan 2.3.5.4 Ketrampilan Pemimpin Berwibawa Kemahiran Komunikasi 2.2 Rasional Emotif Tingkahlaku Albert Ellis 2.2 Kemahiran Komunikasi Bukan Lisan 2.2.3.3 Berfikir 2.5.8.2.7 Kepentingan Komunikasi 2.2 Fantasi 2.2 Psikologi Klien Eleman-Eleman Penting Dalam Psikologi 2.5.4 Terapi Realiti William Glasser PengetahuanTentang Ujian Psikologi 2.’LAMPIRAN 2’ BAHAN BACAAN TAMBAHAN KEMAHIRAN PENTADBIRAN ALAT UKUR DAN PROSES MENOLONG 2.3 2.3 Pemusatan Perseorangan Carl Rogers 2.2.1 Tempat Yang Sesuai 2.

2007).BAHAN BACAAN TAMBAHAN PENGENDALIAN DAN KEMAHIRAN PENTADBIRAN ALAT UKUR 2. emosi dan tingkahlaku (Othman Mohamed. Klien rujukan merupakan klien yang datang bertemu dengan kaunselor kerana diminta. 2. arah kesejahteraan diri. menanggap bagi kehidupan mental’. di mana ianya Klien juga adalah individu normal yang mempunyai potensi untuk berkembang dan melakukan perubahan ke membincangkan pelbagai aspek kemanusiaan termasuk aspek perasaan. diarah atau dirujuk oleh orang perseorangan atau institusi yang berkuasa ke atas klien. Klien dapatan ialah klien yang dikenal pasti dan dijemput oleh kaunselor untuk dibantu. Psikologi merupakan satu bidang ilmu mengenai tingkah laku. psikologi `sebagai sains Manakala bagi setengah pakar. Klien sukarela iaitu klien yang datang sendiri berjumpa kaunselor atas kerelaan diri.1 PSIKOLOGI KLIEN Klien merupakan seseorang yang memerlukan bantuan berasaskan prinsip psikologi melalui hubungan menolong bersama kaunselor. proses mental dan pemikiran. 158 . pola pemikiran dan perlakuan seseorang atau sesuatu kumpulan tertentu dan kebijaksanaan memahami sifat semulajadi manusia. Ianya juga satu perbincangan berhubung dengan perlakuan manusia. 3. Setengah ahli pakar psikologi menganggap psikologi merupakan salah satu bidang yang membincangkan mengenai sains tingkahlaku. Klien merupakan individu yang mendapatkan khidmat bimbingan dan kaunseling kerana merasakan dirinya kurang sempurna dan memerlukan pertolongan supaya perubahan dapat berlaku dari segi mental. Oleh itu dapat dikatakan bahawa psikologi adalah kajian mengenai jiwa atau aspek rohani manusia secara saintifik. di suruh. Terdapat tiga jenis klien: 1.

keadaan di luar jiwa (alam sekitar. Daya ingatan mekanis iaitu daya ingatan itu hanya untuk kesan-kesan pancaindera ii. keadaan jasmani dan sebagainya). Pada umur 10 hingga 15 tahun. penaakulan. baik untuk daya ingatan yang mekanis.2. pemikiran dan perlakuan mereka agar proses membantu klien secara sistematik dapat dijalankan dengan berkesan.2 Elemen-Elemen Penting Dalam Psikologi Dan Kaitannya Dengan Klien 2.keinginan. Pada umur 14 hingga 50 tahun. Ingatan biasanya dibahagikan kepada dua golongan: i. baik untuk daya ingatan yang logis. kognisi. perasaan dan sebagainya) dan umur seseorang itu. membuat keputusan dan lain-lain perkara yang berkait dengan kehidupan mental. Manakala sejak berumur 50 tahun manusia (individu) sering mengalami penyakit lupa.1 Ingatan Ingatan ialah suatu daya jiwa manusia yang dapat menerima. Daya ingatan logis iaitu daya ingatan itu hanya untuk kesan-kesan yang mengandungi pengertian. 2. keadaan jiwa (kemahuan. menyimpan dan menghasilkan kembali pengertian atau tanggapan bagi seseorang individu. memahami psikologi klien adalah penting untuk melihat pola perasaan. Justeru itu. 159 . Ingatan ini dipengaruhi oleh sifat perseorangan.

Fantasi yang disedari pula terbahagi dua. sehingga sesuatu yang baru itu merupakan suatu reaksi. Hasil pemikiran itu kadang-kadang dilahirkan dengan bahasa. kita dapat mengambil intisari dan mengikut perjalanan sejarah walaupun ianya telah berlaku berzaman lamanya. Maknanya. contohnya apabila seseorang itu mengelamun.2 Fantasi Fantasi ialah suatu daya jiwa untuk menciptakan sesuatu yang baru. semasa kita berfikir. iaitu fantasi disedari pasif dan fantasi disedari aktif. Fantasi tidak sedar ialah fantasi yang terjadi tanpa kita ketahui bahawa kita berfantasi. untuk meletakan hubungan-hubungan antara pengetahuan kita itu dengan tepat. Dengan berfantasi juga kita dapat bersimpati sesama individu walaupun berjauhan. Berfikir adalah suatu proses dialektis. Terdapat beberapa kegunaan fantasi bagi kehidupan kita iaitu para seniman dapat menciptakan sesuatu yang baru dan kita turut menikmatinya. Manakala fantasi disedari aktif ialah fantasi disedari yang dipimpin oleh akal dan kemahuan kita. Kita juga dapat merencanakan hidup kita di masa depan dan merintangi liku-liku kehidupan yang semakin mencabar. Misalnya sewaktu menonton pertandingan bola sepak. Melalui fantasi ini manusia dapat membentuk sesuatu yang sebelum ini belum ada. Berfikir ialah daya jiwa kita yang 160 . kaki kita akan terikutikut seakan-akan menyepak bola sepak tersebut. fikiran kita mengadakan soaljawab dengan fikiran kita. Pertanyaan itulah yang memberi arah kepada fikiran kita Di dalam berfikir kita menggunakan alat iaitu akal.2. Fantasi disedari pasif ialah fantasi disedari yang tidak dipimpin oleh akal mahupun kemahuan kita.2.2. Selain itu juga. meskipun dengan apa cara sekalipun. 2. Fantasi terdiri dari fantasi sedar dan fantasi tidak sedar.3 Berfikir Berfikir ialah budaya gejala jiwa yang dapat menetapkan hubunganhubungan antara pengetahuan kita.

ii. Proses yang dilalui semasa berfikir ialah: i. sehingga tinggal ciri-ciri yang tipis (tidak boleh tiada) pada masalah itu. Pembentukan pengertian. yang sedikit sebanyak bersifat subjektif untuk merasakan senang atau tidak senang dan yang tidak bergantung kepada perangsang dan alat-alat deria. lama dan tidak lama. ii. gembira dan optimis Golongan Diskoloi iaitu golongan orang yang selalu merasa tidak tenang. Golongan Eukoloi iaitu golongan orang yang selalu merasa tenang.2. relatif dan tidak berdiri sendiri sebagai pernyataan jiwa. Sifat-sifat perasaan adalah seperti senang dan tidak senang. hubungan tempat. maksudnya dari satu masalah . Pembentukan pendapat. 2. kuat dan lemah. Perasaan juga merupakan suatu pernyataan jiwa. maksudnya fikiran kita menggabungkan atau menceraikan beberapa pengertianyang menjadi tanda khas pada masalah itu iii. Perasaan rendah pula terbahagi kepada perasaan 161 .dapat meletakan hubungan-hubungan pengetahuan kita. fikiran kita membuang ciri-ciri tambahan. Terdapat dua golongan yang menurut keadaan perasaan mereka iaitu: i. hubungan perbandingan dan hubungan waktu.4 Perasaan Prof Hukstra mendefinisikan perasaan sebagai suatu fungsi jiwa untuk mempertimbangkan dan mengukur menurut rasa senang dan tidak senang. murung dan pesimis Perasaan terbahagi kepada dua iaitu perasaan rendah (biologi) dan perasaan luhur (rohani). Hubungan- hubungan tersebut seperti hubungan sebab musabab. Pembentukan kesimpulan. maksudnya fikiran kita menarik keputusan dari keputusan-keputusan yang lain.

berkembang dan mengiktiraf diri sendiri. mempercayai 162 . berfikir.3 PERSONALITI DARI PELBAGAI PERSPEKTIF 2. 6. 2.Tingkahlaku kita adalah didorong oleh tuntutan/desakan masyarakat. mengulangi kesilapan. simpati dan sosial. Manusia didorongi oleh minat sosial untuk memperbaiki diri. sayang menyayangi.2 Rasional Emotif Tingkahlaku Albert Ellis 1. 3. kesusilaan. ketuhanan. Justeru itu mereka perlu celik akal untuk menuju perubahan 2. menterjemahkan diri. suka menangguh membuat sesuatu. Perasaan kekitaan dengan masyarakat adalah penting.1 Psikologi Individu Alfred Adler 1. 4. 2. diri. tanggapan dan gerak hati. berkomunikasi dengan orang lain. Adler menekankan kepentingan didikan ibubapa. intelek. Manakala perasaan luhur terdiri daripada perasaan keindahan. 5. Personaliti dipengaruhi oleh masyarakat dan persekitaran. 2. Manusia berupaya untuk memelihara dirinya.3. 3. 7. Manusia dilahirkan dengan keupayaan untuk berfikiran secara rasional dan tidak rasional. Manusia berupaya mencapai keunggulan diri 3.pancaindera. tidak mahu berfikir.Ibubapa dan keluarga menyumbang kepada pembentukan persekitaran. Manusia juga berkecenderungan untuk melakukan perkara-perkara yang negatif seperti merosakkan diri.Manusia sentiasa bergerak ke arah suatu matlamat dan berasaskankepada tingkahlaku yang tidak disedari. bergembira.3. Manusia dilihat sebagai organisma yang bersatu (fully integrated) dan mempunyai perkaitan yang rapat dengan persekitaran.

Selain itu melalui kebebasan yang didapati individu cenderung untuk membuat keputusan tentang apa yang mereka mahukan dalam hidup ini. gembira. Keperluan untuk mendapatkan kebebasan (freedom). 2. dan berekreasi. Manusia itu baik dan boleh dipercayai 2. 2 Setiap individu boleh mengawal secara berkesan kehidupan mereka jika individu itu bersedia untuk berusaha menentukan matlamat 3. 163 . Keperluan ingin rasa berkuasa (power) iaitu suatu keperluan penghargaan kendiri .3.4 Terapi Realiti William Glasser 1 Manusia mempunyai kebebasan. rakan.3. cuba mengelakkan pengikhtirafan dan pertumbuhan potensi. c. Rasa kepunyaan ini misalnya seperti keperluan kasih sayang dan dipunyai oleh keluarga. mementingkan kesempurnaan semata-mata. berehat. tidak sabar. Rasa kepunyaan (love and belonging). ketawa. dihargai dan bersaing dengan orang lain. b. Keperluan keseronokan (fun) pula adalah suatu keperluan psikologikal yang diingini oleh individu untuk membolehkan individu itu bermain. 3. Kesemua tingkah laku manusia dijana dari dalaman untuk mencapai lima keperluan asas : a. Keperluan kelangsungan hidup (survival) individu. Individu mempunyai harga diri dan penghormatan diri. 2. majikan dan orang sekeliling. selalu menyalahkan diri sendiri. Individu cenderung ke arah kesempurnaan kendiri 4. d.3 Pemusatan Perorangan Carl Rogers 1. e.tahyul. Tingkahlaku dilihat dari sudut bagaimana individu itu mempersepsi diri. Kebebasan dalam konteks ini bermaksud individu mempunyai keinginan untuk membuat memilih apa yang sewajar untuk dirinya. boleh membuat pilihan dan bertanggungjawab terhadap pilihan tersebut.

pegawai atau kaunselor yang menjalankan ujian ini memerlukan pengetahuan berkaitan kandungan. 2.4 PENGETAHUAN TENTANG UJIAN PSIKOLOGI Ujian Psikologi dibangunkan untuk mengukur ciri-ciri atau sifat-sifat berkaitan psikologi yang merangkumi aspek-aspek sikap. Di samping itu juga.1 Penilaian Dan Peranan Kaunselor Penilaian memainkan peranan yang penting bagi membantu mengenalpasti ciri profil psikologikal.2. Cara ini akan memudahkan untuk membuat keputusan berkaitan perlakuan dan persekitaran yang dilalui oleh klien. emosi dan tingkahlaku seseorang individu. Dalam hal ini. penggunaan ujian ini adalah terbatas kepada mereka yang telah mendapat latihan dan memperoleh kemahiran daripada individu-individu yang berpengetahuan dan berpengalaman. Menurut Corey (1984). emosi. pemikiran. minat. Melalui ujian ini akan dapat membantu pembimbing atau kaunselor mengkaji atau mendiagnosis ciri-ciri atau masalah personaliti dengan tujuan untuk memberi klien maklumatmaklumat penting dirinya. ahli psikologi yang bertanggungjawab untuk membuat keputusan yang melibatkan individu atau polisi berasaskan keputusan ujian mempunyai kefahaman mengenai pengukuran psikologi. Melalui ujian banyak persoalan berkaitan perlakuan. pentadbiran serta pentaksiran sesuatu alat ujian yang akan digunakan. 164 . Ujian ini digunakan sebagai alat untuk mendapatkan data-data klien dengan jelas.4. kecerdasan boleh dijawab melalui pentafsiran professional dengan berbantukan ujian psikologikal.

2 Kerahsiaan Memastikan bilek atau dewan tempat ujian terkawal dan memberi keyakinan kerahsian dapat dikawal selia dengan baik semasa uijan dijalankan di tempat yang ditentukan. Penilaian psikologikal juga melibatkan perlakuan manusia yang berkaitan dengan masalah yang khusus. menjadi tanggungjawab kaunselor membuat pentafsiran terhadap hasil ujian berdasarkan skor yang diperolehi dalam konteks kehidupan individu tersebut.5 Penentuan Seting Untuk Ujian 2.1 Tempat Yang Sesuai Perlu ditentukan bilek atau dewan yang mempunyai prasarana yang sesuai akan digunakan untuk dibuat ujian. Dalam hal ini. 165 . kaunselor adalah bertanggungjawab memastikan data yang diperolehi ditafsir mengikut konteks yang sahih sejajar dengan klien berkenaan. Perlatan untuk menjawab soalan perlu lengkap untuk mengelakkan klien bergerak untuk mendapatkan alatan semasa ujian dan hilang tumpuan. 2. Kaunselor memainkan peranan penting dalam lingkungan keupayaannya menggunakan hasil ujian dalam konteks keseluruhan bagi mempastikan keputusan berkaitann individu yang diuji adalah adil dan munasabah.Dalam hal ini. 2.5. Perkara ini adalah berbeza dari satu individu dengan individu yang lain.5. Kemudahan asas perlu dalam keadaan yang memuaskan. Kaunselor juga mestilah mengetahui apakah elemen konseptual psikologikal yang hendak diuji di samping hasil yang dijangka akan diperolehi.

2. habuk. Cadangan seting ujian yang paling sesuai ialah di bilik kaunseling untuk BPP di dalam Penjara dan di Bilik Kauseling di Pejabat Parol Daerah bagi ODP.5. kerahsiaan. keselamatan dan keselesaan tempat.2. Ianya bagi memastikan klien menjawab dalam keadaan tenang dan berkomitmen tinggi.5.5 Tempat yang khusus: Menentukan tempat khusus diadakan untuk memudah kan klien ditempatkan ssetiap kali ujian dikendalikan.3 Tempat Yang Selamat Dari Ancaman Pilihan tempat ujian adalah penting untuk mengelakkan tempattempat yang berisiko tinggi daripada ancaman keselamatan.4 Kondusif Bilek / dewan ujian perlu bersesuaian dan mengelakkan gangguan dan kebisingan. Keadaan yang tidak selesa seperti kebisingan. Faktor keselamatan ini juga boleh dirujuk kepada prinsip etika kaunseling yang seiring dengan alat ukur yang diuji yang menyatakan “tidak mencederakan kepada Klien dan tidak membuat sebarang tindak tanduk yang membawa risiko kepada orang lain”(Merujuk Modul Latihan Kemahiran Menolong MS 148. kemudahan asas yang tidak tersusun perlu diberi perhatian untuk memastikan klien memberi jawapan yang dipengaruhi suasana yang tidak kondusif. Pengkhususan tempat juga memudahkan pegawai yang membuat ujian selesa dan terancang untuk membuat ujian dari semasa ke semasa. Prof Mohamed Fadzil Che Din 2008) 2. 166 . Bagi ujian yang memerlukan jumlah klien yang ramai ujian tersebut boleh dikendalikan dalam dewan yang selesa bersesuaian dan menepati piawai keselesaan.5.

Apa yang ketara kaunseling merupakan alat asas bagi kebanyakan profesional. pemimpin agama. sebenarnya setiap orang terlibat dalam aktiviti kaunseling baik secara langsung atau tidak langsung.7 KEMAHIRAN MENOLONG Kemahiran akan member merupakan kemampuan satu bentuk kombinasi tersebut diantara untuk keupayaan.2. terutamanya ibu bapa. Kemahiran lazimnya diperkembangan melalui amalan terhadapnya. Dalam pengertian yang luas. doktor. Kaunseling bukanlah perkara baru malah manusia selalu melakukan merupakan aktiviti rundingcara seseorang sesama mereka. Mizan berikut : 2. Kemahiran lahir daripada penciptaan teknik-teknik yang sebelum daripadanya wujud hasil daripada pemahaman dan penaakulan terhadap sesuatu teori yang wujud dalam memahami kewujudan manusia.1 Pengertian Kaunseling Kaunseling berasal daripada perkataan bahasa Inggeris "counselling" yang boleh difahami oleh semua orang. tetapi mereka mungkin memahaminya dalam pergertian yang berbeza.7. peguam. pemulihan. 167 . Secara amnya dapat dikatakan bahawa konsep kaunseling diamalkan di dalam bidang pendidikan. perubatan. guru. agama. kemasyarakatan. pengetahuan dan pengalaman individu yang kepada individu seterusnya menyempurnakan sesuatu. jururawat dan juga semua yang terlibat dengan proses mendidik dan kebajikan masyarakat. orang Kaunseling lain untuk kebolehan menolong Adiliah dan Halimatun Halaliah (1996) telah membahagikan kemahiran menolong kepada beberapa tahap seperti mengatasi masalah dan mencapai kesejahteraan hidup di dunia. perkahwinan dan keluarga.

psikiatri. ia juga berkembang daripada situasi. Proses ini akan mengakibatkan pembentukan atau penjelasan matlamat dan nilai hidup individu itu hingga dia dapat menentukan tindakan yang wajar untuk masa depannya. antropologi dan falsafah. Kaunseling bukanlah bertujuan untuk menolong klien menyesuaikan diri dengan masyarakat. di samping mengetahui baik buruk dan kekangan yang akan dihadapi oleh klien atas keputusannya itu.Kaunseling sebagai satu profesion mempunyai asas yang saintifik dan objektif daripada bidang psikologi. apa yang boleh dilakukan 168 . Kaunseling adalah proses interaksi yang membolehkan individu memahami diri dan situasinya. tetapi ia menolong klien memahami dirinya yang sebenar – apa kelebihan dan kekurangannya. • Mengakui hakikat bahawa hidup ini penuh dengan cabaran dan manusia bertanggungjawab terhadap arah kehidupan masingmasing. bersemuka Kaunseling antara juga ialah proses pertemuan dengan interaksi yang seorang kaunselor klien mengakibatkan berlaku perubahan pada klien. iaitu orang yang meminta pertolongan sama ada datang sendiri ataupun dirujuk. apa yang boleh dilakukan dengan mudah. Ini berdasarkan kepada kepercayaan: • Bahawa setiap individu dapat menentukan matlamat hidupnya dan memberi makna kepada kehidupan masing-masing. sosiologi. Ia tumbuh dan berkembang hasil daripada dapatan penyelidikan tentang perkembangan sahsiah manusia serta teori-teori pembelajaran. Kaunseling merupakan proses bersemuka di antara kaunselor dan klien. Tujuan pertemuan itu adalah untuk mencari alternatif yang paling sesuai bagi klien membuat keputusan menyelesaikan masalah dirinya. Di samping itu. faktor atau keadaan yang kurang saintifik dan kurang objektif.

2. Kaunseling mempunyai dua jenis tujuan. maka dia tidak akan mahu meneruskan proses dan perhubungan kaunseling tersebut. pertemuan awal sangatlah penting kerana sekiranya klien tidak merasa selamat atau tidak percaya dengan kaunselornya. Melalui proses ini. Kesimpulannya.tetapi menghadapi masalah dan apa yang tidak boleh dilakukannya langsung. klien dibimbing membuat keputusan sendiri. Untuk mencapai tujuan proses ini. kaunseling merupakan proses pertolongan. Kaunseling dirujuk sebagai proses apabila seorang klien diberi peluang untuk meneroka aspek diri dan kehidupan yang menimbulkan kesusahan atau masalah baginya.7. Tujuan proses terus melibatkan klien di dalam proses kaunseling sehingga kaunselor dan klien bersetuju bahawa klien tidak lagi memerlukan perkhidmatan lanjut. Tujuan atau matlamat proses merupakan yang ingin dicapai dalam masa yang singkat. Asas bagi proses ini ialah perhubungan antara kaunselor dengan klien atas dasar bahawa kesan perhubungan itu akan menyebabkan klien berubah. Di antara konsep yang diutamakan 169 . Penerokaan ini akan menimbulkan kesedaran tentang diri dan situasinya serta pilihan-pilihan yang ada padanya. Tujuan terakhir mementingkan hasil atau kesan perkhidmatan kaunseling dalam jangka masa yang panjang. Tujuan terakhir adalah perubahan atau perkembangan yang akan dialami oleh klien hasil daripada perkhidmatan kaunseling.1 Tujuan Kaunseling Para mempunyai profesional pendapat di yang bidang kaunseling tentang dan psikoterapi dan berbeza kaunseling psikoterapi. Proses ini diharap akan dapat menolong klien itu mengesan halangan-halangan dan mengenal pasti bakat atau kebolehannya untukhidup dengan lebih sempurna. iaitu tujuan proses dan tujuan terakhir.

misalnya perhubungan dalam keluarga.ialah kesedaran kendiri. Diharapkan proses kaunseling dapat menolong klien meningkatkan kualiti perhubungannya dengan orang lain. individu yang berfungsi sepenuhnya dan kesejahteraan kendiri. Ramai orang menghadapi masalah dalam perhubungan dengan individu-individu lain. perkahwinan. Kaunselor membantu klien mengenal pasti kebolehan dan bakatnya supaya dia dapat mengambil tindakan yang sewajarnya. Membantu perkembangan bakat klien. sama ada konsep kendiri yang rendah atau sebaliknya. rakan sebaya dan seterusnya dalam masyarakat. Membaiki perhubungan klien dengan ahli-ahli masyarakatnya. 2. 170 . bahkan merupakan tujuan setiap manusia yang ingin hidup dengan lebih bermakna. Masalah ini mempunyai hubungan yang rapat dengan konsep kendiri. 3. Perhubungan yang berkesan meningkatkan mutu kesejahteraan kehidupan individu. Tujuan terakhir merupakan persoalan yang dihadapi oleh manusia dan tidak terhad kepada individu yang mempunyai masalah sahaja. terutama mereka yang terlalu bergantung kepada orang lain atau terlalu bimbang dan ragu-ragu tentang dirinya. membuat pemilihan dengan bijaksana. Klien diharapkan dapat menilai sesuatu situasi. Menambahkan kemahiran klien membuat keputusan pada saatsaat penting. berfungsi dengan sepenuhnya bergerak dan dinamik. tahu bagaimana dan mengapa keputusan tertentu mesti dibuat. 4. Lima tujuan kaunseling iaitu: 1. apakah kemungkinan akibat atau kesannya dan sedia menghadapi sebarang risiko akibat keputusan tersebut. Menolong mengubah tingkah laku klien Menambahkan kemahiran klien mengendalikan kehidupannya sendiri. penyuburan kendiri.

membuat. Membuat rancangan yang realistik untuk mengendalikan hidupnya. Pelbagai tujuan telah diutarakan oleh mereka yang banyak pengalaman. pengetahuan dan kemahiran dalam bidang ini. bolehlah disimpulkan bahawa kaunseling menolong seorang klien: • • • • Memahami diri dan situasinya. Walaubagaimana pun tidaklah dapat dinafikan bahawa setiap klien dan • • 171 .Kaunseling mementingkan perubahan yang tertentu tetapi keseluruhan perubahan pada diri seseorang individu itu hingga menyebabkan dia merasa sejahtera. tujuan bagi seseorang klien itu mungkin diubahsuai dari semasa ke semasa. Bertanggungjawab ke atas diri dan perbuatannya. menerima dan mengambil tindakan terhadap pilihan atau keputusan yang dibuatnya. Mengenal pasti keperluannya. statik atau tetap. Tujuan terakhir supaya klien bertanggungjawab ke atas diri dan perbuatannya sehingga menjadi individu yang berfungsi sepenuhnya tidak mungkin dapat dicapai dalam masa yang singkat. Satu hakikat yang nyata ialah tujuan itu tidak sama pada semua orang. sehingga akhirnya dia dapat membuat keputusan tanpa sentiasa mengharapkan bantuan orang lain. kaunseling menolong klien mempelajari proses membuat keputusan. Usaha membina tujuan mestilah dianggap sebagai suatu tindakan yang tidak kaku. Menerima realiti hidupnya. Dan seterusnya menjadi individu yang berfungsi dengan sepenuhnya. Di dalam perkembangan proses kaunseling. Secara umumnya. dan perlu dibuat penilaian bersama oleh klien dan kaunselor mengikut keperluan klien. Bagi mereka. Ia merupakan tujuan hidup setiap insan yang inginkan kesejahteraan hidup di dunia. Objektif kaunseling yang utama ialah untuk memberi inspirasi kepada klien bagi menilai.

apakah tujuan hidupku. untuk apakah aku dihidupkan dan seumpamanya sepatutnya diberi perhatian yang wajar. siapakah yang menjadikan aku. prinsip-prinsip harus diamalkan untuk mencapai tujuan kaunseling. Semakin berkurangan sehingga sampai klien tidak lagi memerlukannya kerana dia sudah dapat meneruskan perjalanannya sendiri tanpa bantuan daripada kaunselor lagi. memahami diri dan situasinya serta mengenal pasti keperluannya. barulah fungsi dan peranan kaunselor tercapai dengan sempurnanya. Dalam proses kaunseling. psikologi. Jika dilihat dari segi ini. 2. Prinsip dan ciri kaunseling adalah seperti berikut: 172 . tujuan juga merupakan suatu proses yang dinamik. di dalam perjalanan hidup di dunia ini yang penuh dengan cabaran dan ketidakpastian.7. klien belajar tetapi kaunselor tidak mengajar.3 Prinsip Kaunseling Dalam bidang kaunseling. Fungsi kaunselor adalah sebagai ‘pemandu’ yang pada mulanya diperlukan untuk menunjuk jalan dan menemani klien dalam perjalanannya. kebanyakannya berpunca dari dalam diri individu itu sendiri kerana tidak memahami diri dan situasi serta tidak mempunyai jangkaan atau harapan yang realistik terhadap hidup. Setiap manusia mesti dilihat menurut konteks sesuatu situasi di antara diri dan situasi yang menimbulkan masalah-masalah berkenaan. mengapa dan kenapa. Setelah tujuan ini tercapai. dari manakah asalku. Persoalan-persoalan asas seperti siapakah aku. peribadi dan ketidaksejahteraan.kaunselor mempunyai tujuan-tujuan jangka pendek yang lebih khusus yang ingin dicapai dalam masa yang singkat. Masalah individu yang berhubung dengan kerunsingan. difahami bagaimana. Diharapkan klien dapat belajar mengendalikan hidupnya sendiri daripada pengalaman dalam proses dan perhubungan kaunseling. supaya dapat diterima hakikat yang sebenar dan dapat dibina tujuan-tujuan hidup yang lebih realistik dan lebih bermakna.

6. tetapi bukan semua aktiviti mendengar merupakan kaunseling. Aktiviti mendengar berlaku di dalam kaunseling. Klien ingin mengubah dan berusaha mendapatkan pertolongan kaunselor untuk mengubah tingkah lakunya. menjadi bebas dan berautonomi. tetapi kaunseling selalunya melibatkan temu bual. Kaunseling berkaitan dengan mempengaruhi perubahan tingkah laku secara sukarela dengan kehendak hati klien sendiri. Klien mempunyai masalah psikologi dan kaunselor mahir bekerja dengan klien yang mempunyai masalah psikologi. Seperti dalam semua perhubungan. 2. Keadaan yang memudahkan perubahan tingkah laku akan disediakan melalui temu bual. Kaunselor menyediakan keadaan yang memudahkan perubahan klien. Ini termasuklah hak individu membuat pilihan. 7. 5. 4. Kaunseling dijalankan dalam keadaan yang sulit dan bersendirian di antara kaunselor dan klien. 8. terdapat batasan pada klien dalam kaunseling.1. Apa yang dibincangkan di antara kaunselor dan klien mesti dirahsiakan. 173 . Bukan semua jenis temu bual merupakan kaunseling. 3. Batasan ini ditetapkan oleh tujuan kaunseling yang dipengaruhi oleh nilai dan falsafah kaunselor. Kaunselor memahami kliennya.

Kaunseling merupakan interaksi dan perhubungan di antara kaunselor dan klien berdasarkan kemesraan dan kepercayaan. mengetahui kekuatan dan kelemahan sendiri. Klien harus mengembangkan tahap kebenaran yang lebih tinggi lagi. Hal ini akan menimbulkan perkembangan kebolehan klien untuk membuat pilihan atau keputusan tanpa bergantung pada kaunselor. Kaunselor tidak membuat pilihan atau keputusan untuk klien. kaunselor menolong klien membuat keputusan dengan mempercepatkan proses membuat keputusan itu. khasnya kebenaran tentang dirinya sendiri. 2. 3. Kepercayaan adalah faktor penting kerahsiaan dalam kaunseling. serta menjelaskan fikiran yang kabur dan tidak rasional. Dalam sesi kaunseling. Secara amnya. manusia membuat penentuan kendiri. 174 . Objektif-objektif kaunseling harus berdasarkan keperluan klien dan bukan keperluan kaunselor. Klien harus maju ke tahap penerimaan kendiri dan pemahaman kendiri yang lebih tinggi.Kaunseling harus berasaskan prinsip-prinsip berikut: 1. Pada asasnya. 4. 3. prinsip-prinsip kaunseling dapat diuruskan seperti berikut: 1. Kaunselor menolong klien supaya klien dapat melihat segala faktor dalam sesuatu situasi. 2. Kaunseling diberi kepada individu-individu normal yang sedang menghadapi masalah atau kerunsingan.

4. 6. Kaunseling mestilah berdasarkan etika kaunseling yang baik. 8. 5. 2. Orang yang dipaksa untuk menerima khidmat kaunseling akan memberontak dan kurang percaya pada orang lain. Kaunselor haruslah sentiasa percaya bahawa setiap individu mempunyai kemampuan bagi kesejahteraan diri sendiri. 7. Kaunselor percaya bahawa seseorang individu itu haruslah mempunyai peluang yang maksimum untuk memilih matlamat hidupnya masing-masing dan cara untuk mencapai matlamat itu.4 Ketrampilan Pemimpin Berwibawa • • • • • • Membentuk Kejayaan Diri Menganalisa mengenali diri sendiri Menyediakan matlamat hidup Mempunyai wawasan sendiri Mengenalpasti nilai dan prinsip dalam hidup Sasaran – Perancangan dan matlamat untuk menjayakan sasaran bagi membolehkan berjaya dalam kerjaya Mengenal diri sendiri • • Anggapan kita mengenal diri sendiri Diri kita dari kaca mata orang lain 175 . Orientasi kaunseling haruslah ke arah bekerjasama dan bukannya paksaan.7. menyedari kehormatan dan harga diri seseorang. Kaunseling hendaklah berdasarkan perlakuan. Kaunseling dilakukan dengan cara persetujuan bersama di antara individu yang terlibat.

kecergasan. semangat membara. kesungguhan Berfikir kreatif – idea/strategi baru Sasaran – sasaran dan standart diri sendiri Matlamat – Matlamat dan perancangan sebagai kompas Pengurusan masa – Keupayaan membezakan antara ke arah kejayaan • keutamaan . kepentingan.Diri kita sebenar Tiga jenis manusia • • • Mereka yang menjadikan sesuatu berlaku Mereka yang melihat sahaja apa yang berlaku Mereka yang bertanya apa yang berlaku Penilaian diri • • • Memahami diri sendiri – kekuatan/kelemahan Motivasi – kemahuan. tidak penting segera.tenaga yang berterusan Semangat. segera. keyakinan Disiplin diri – menggunakan kekuatan diri dalam mengawal diri • • • • • • • • • • Keimanan – Pedoman dan Pegangan hidup Keyakinan – mempercayai kebolehan sendiri Daya tarikan – personaliti dan imej diri Perasaan – kebolehan mengawal perasaan Sikap – Positif atau Negatif Tenaga. Jenis-jenis matlamat • Matlamat jangka panjang Matlamat yang memerlukan beberapa bulan atau tahun untuk dicapai • Matlamat jangka pendek Matlamat jangka pendek yang membawa kepada implementasi matlamat jangka panjang 176 .

Jangan biarkan orang lain menghalang anda. Keputusan di tangan anda. Kuasai masa anda "Kegagalan merancang adalah Perancangan untuk gagal" 2. 177 .Matlamat : Pendekatan "Smarter" S M A R T E R - Specific Measuarable Attainable Reasonable Time bound Exciting Rewarding Spesifik Boleh diukur Boleh dicapai Berpatutan Jangkamasa Seronok mengembirakan Ganjaran / Prinsip pembentukan matlamat • • • • • Matlamat mestilah matlamat anda sendiri Matlamat mestilah positif Matlamat mestilah boleh di capai dan nyata Matlamat mestilah ditulis Matlamat mestilah specifik Mengapa tidak mempunyai matlamat • • • • • Boleh dijangkakan Telah ditetapkan Takut kehilangan / kekalahan Takut kemenangan Pengharapan yang terlalu tinggi Fakta penting dalam mencapai matlamat anda 1..

8 KEMAHIRAN KOMUNIKASI Manusia telah mula berkomunikasi sejak dilahirkan lagi apabila mereka menangis sewaktu dilahirkan."Orang lain boleh menghalang anda buat sementara TAPI hanya ada seorang sahaja yang boleh melakukannya untuk selamalamanya". 6. Gambaran minda "Kejayaan bukan destinasi. anda tidak akan pernah gagal. Capai sebarang peluang yang mendatang "Peluang hanya datang sekali" 8. 3. Praktikan sikap positif 5. Hapuskan ketakutan. ianya adalah perjalanan. Dengan itu mustahil jika ada diantara individu yang tidak berkomunikasi walaupun mereka cacat. "Action speak louder than words" "1 % dari kejayaan adalah kerana bernasib baik. Tetapi takut untuk mencuba membuat anda tidak akan berjaya". Bina imej diri positif 7. Tuliskan matlamat anda dan semaklah ia selalu 9. Perkataan komunikasi berasal daripada perkataan yunani 178 . anda perlu gambarkan arah kemana tujuan perjalanan tersebut". 99% lain adalah hasil usaha" 2. 4. Tangisan ini dilaungkan sebagai memberitahu orang lain tentang wujudnya dirinya di bumi ini. Ambil tindakan sekarang – Jangan cakap-cakap kosong sahaja. "Jika anda takut mencuba.

komunikasi interpersonal.memujuk ataupun mengubah keadaan fizikal atau mental mereka. • Hybels dan Weavers(1992)-beliau melihat bahawa komunikasi sebagai apa sahaja proses di mana seseorang berkomunikasi maklumat.1 Komunikasi Interpersonal Terdapat beberapa tahap atau peringkat didalam komunikasi iaitu komunikasi intrapersonal.ideal dan perasaan. 2. Pada tahun 1970. komunikasi public.iaitu “communicare” yang dapat diterjemahkan sebagai perhubungan. komunikasi kumpulan kecil.X Dance. dalam tulusannya “The Concept of Communication”. Komunikasi melibatkan deria manusia iaitu mata. • Abrams(1986)-komunikasi merupakan satu proses yang berterusan melibatkan permindahan maklumat daripada sumber kepada penerima dan adanya maklumbalas di anatara keduaduanya. Terdapat pelbagai istilah komunikasi yang telah ditakrifkan oleh pelbagai ihak antaranya: • Byner(1975)-beliau menganggap komunikasi sebagai proses Interaksi antara manusia di mana orang ramai bertutur dan bertukar-tukar pendapat. Apa yang dibincangkan disini hanayalah komunikasi interpersonal.sentuhan dan hati. Dapat disimpulkan bahawa komunikasi merupakan satu proses interaksi menyampaikan maklumat dan mememerlukan maklumbalas daripada penerima. Terdapat banyak definisi komunikasi yang dicipta olah para sarjana dan penkaji.mulut. seorang sarjana komunilkasi Fran E. mendapati bahawa dalam penulisan ilmiah bidang komunikasi.telinga.8.gerak isyarat atau symbol dengan tujuan untuk memberi dan bertukar-tukar maklumat. terdapat lebih daripada 95 takrifan komunikasi yang berbeza. dan komunikasi massa. Komunikasi interpersonal juga dikenali sebagai komunikasi antara perseorangan di 179 . mempengaruhi tinbgkah laku.

tersusun.8. sama ada secara lisan atau bukan lisan.pemikiran. lancer dan nada bersesuaian secara konsisten. melibatkan komunikator-komunator daripada persekitaran yang sama ataupun berbeza dan mewujud hubungan melalui pertukaran mesej. • Kebolehan mengamalkan kemahiran mendegar dan memberi maklum balas yang releven dengan cepat secara konsisten. 180 .Beebe&Redmond(1999)-komunikasi interpersonal ialah komunikasi yang berlaku apabila seseorang berinteraksi secara serentak dengan orang lain dan saling mempengaruhi di antara satu sama lain dengan tujuan untuk mengendalikan hubungan. 2. interaksi secara serentak bermaksud kedua-dua orang komunikator bertindak ke atas maklumat yang sama pada masa yang asama.mana ia turut merupakan komunikasi bersemuka yang melibatkan dua atau tiga individu secara langsung. Rosenfeld dan Towne (1999)-mendifisikan komunikasi interpersonal ini sebagai satu proses transaksi yang berterusan.2 Kemahiran Komunikasin Bukan Lisan • Kebolehan menggunakan kemahiran bukan lisan (penampilan fizikal. Antaranya difinisi lain ialah:• Beebe. Dapat dijelaskan bahawa.sikap dan sebagainya untuk dikongsi bersama. • Kebolehan menyampaikan idea secara lisan dengan sebutan jelas. Kedua-dua menyampai dan menerima mesej pada masa yang sama. formal atau tidak formal bagi menyampaikan dan memindahkan sesuatu idea. saling mempengaruhi bermaksud kedua-dua komunikator memberi kesan kepada interaksi itu. • Adler.nilai. gerak tubuh dan hubungan mata) yang sangat berkesan secara konsisten.

kita perlu memahami keadaan orang yang sedang mengalami kesusahan itu. lancer dan nada bersesuaian secara konsisten. • Kebolehan membuat pembentangan dengan yakin dan berkesan menggunakan bantuan teknologi (bahasa. symbol dan visual) secara konsisten. • Kebolehan berinteraksi dengan khalayk pelbagai budaya menggunakan laras bahasa yang sesuai. menghormati perbezaan budaya dan selesa berinteraksi secara konsisten. • Kebolehan membuat rumusan secara lisan dan bertulis dengan padat.8.4 Mendengar Secara Aktif Seseorang berkeupayaan mendengar sambil menterjemah maksud dan mesej yang diterima dengan menimbangkan aspek-aspek lain seperti situasi. bahasa badan dan berkeupayaan pula memahami mesej-mesej yang tersirat. Apabila seseorang tidak mendengar. 181 . tersusun. 2. tepat dan mantap secara konsisten. dia akan memberi respon dengan hujah-hujah yang menghalang komunikasi.• Kebolehan menyampaikan idea secara bertulis dengan jelas.8.emosi penyampai mesej.3 Halangan Komunikasi Kesilapan yang kerap berlaku dalam komunikasi Interpersonal ialah kegagalan untuk mendegar. • Kebolehan berunding kea rah mencapai keputusan dengan pandangan orang lain dan merangsang menghormati perbincangan. 2. Untuk mendegar dengan baik.

kita bukan hanya mendengar dn menunjukkan yang kita sedang mendengar (bahasa badan/anggota) tetapi juga kata-kata lisan yang mengemukakan apa yang telah kita fahami. 182 .Oleh itu. Ini dinamakan “parafrasa”.

Ia bukan sahaja diperlukan dalam kita menjalani kehidupan seharian.8. tetapi ia juga amat penting dalam segala aktiviti profesional dan kemasyarakatan.8.6 Halangan-Halangan Mendengar • • • • • • • • • • • • Ketandusan idea Lara Mendengar dengan minat yang khusus Kaki bengkang Mendengar secara cetek Sukar berkomunikasi Gagal banteras gangguan Pendengar palsu Buruk sangka/prasangka Mendengar dengan telinga sahaja Kaki tembak Keinginan menilai dan menghukum 2.7 Kepentingan Komunikasi Komunikasi merupakan kemahiran yang sangat mustahak dalam kehidupan kita. Dengar dengan mata dan hati Menangguh penilaian Dengar dengan sabar Dengar dengan penuh perhatian dan kritikal.5 Teknik Mendengar Secara Berkesan • • • • • • • • Bersedia untuk mendegar Dengar dengan penuh tumpuan Kawal emosi dan tingkah laku ketika mendegar Berfikiran positif terhadap maklumat yang disampaikan. 2.8.2. Komunikasi merupakan kenderaan 183 .

Kita perlu rajin membaca. maklumat. Untuk mendapatkannya. 184 . maka kita sebenarnya melengkapkan diri untuk menempah sebuah kejayaan. kejayaan dalam segala lapangan dapat diperolehi. Pada masa itu. dan yang paling penting sekali adalah tampil ke hadapan untuk bercakap. Kita perlu menyusun dan mengatur ayat-ayatnya dengan sebegitu rupa agar apa yang diucapkan dapat difahami dengan mudah dan jelas oleh pendengarnya. dan idea. Untuk membuatkan komunikasi itu kelihatan lebih mudah ianya bukanlah sesuatu yang mudah. Kesimpulan Pengendali ujian perlulah menguasai kemahiran komunikasi lisan dan bukan lisan dalam usaha menjadi seorang pengendali yang mantap dalam usaha dalam menepati matlamat perjalanan sistem parol di Jabatan Penjara Malaysia. Ini tidak bermakna kita digalakkan bercakap semahu-mahunya tanpa strategi yang membantu menambahbaik kemahirannya. menulis. universiti-universiti purbakala menekankan kepentingan kemahiran ini. Dengan komunikasi jugalah kita boleh menukar fikiran orang lain. Kemahiran komunikasi perlu diasah melalui pendidikan dan pengalaman.yang digunakan untuk mendapatkan ilmu. Sekiranya kita dapat melengkapkan diri dengan kemahiran berkomunikasi. Nilai kemahiran komunikasi sudah diiktirafkan kepentingannya sejak 26 abad yang lampau. Ini kerana mahaguru-mahaguru purbakala menyedari hakikat bahawa dengan memiliki kemahiran berkomunikasi. walau apapun kandungan bicaranya.

185 .

ianya adalah penting dalam usaha membangunkan seseorang insan itu. ianya berasal daripada dua istilah iaitu psyche yang mengikut Aristotle merupakan intipati kehidupan. maka data diri 186 . Ini kerana ada banyak faktor yang boleh menghalang individu itu daripada berfikir dengan rasional tentang dirinya dan jiwanya. Walaubagaimana pun. kerana ini boleh menyukarkan tindakan kita disebabkan kita tidak tahu apa yang kita mampu buat dengan baik. manakala logos yang dirujuk sebagai ilmu atau sains. nilai diri kita dan sebagainya. banyak perkara yang kita hendak buat tanpa kita sedar tentang aras potensi kita. Maka diringkaskan bahawa psikologi adalah sains dan ilmu yang mengkaji jiwa. oleh sebab pengumpulan maklumat ini tidak diasaskan kepada suatu kaedah yang sistematik dan standard. Perkara ini adalah terlalu subjektif jika diamati. Mengambil kata utama psikologi itu sendiri. Setiap manusia ada kekuatan dan kekurangan. Kadang-kadang kita khayal oleh anganangan kita sendiri. namun masih ada individu yang mengalami konflik dalam diri untuk berbuat demikian. Adalah sesuatu yang sulit kepada kita jika kita tidak dapat mengetahui dengan jelas. Namun apabila dikhususkan lagi ia didefinisikan sebagai sains yang mengkaji tingkah laku dan proses mental individu. dan dalam bahasa seharian kita adalah dikenali sebagai jiwa. Keunikan ini walaupun dalam pelbnagai bentuk samada positif atau sebaliknya atau membantu atau membantutkan seseorang itu. Tingkah laku dan proses mental setiap individu adalah berbeza kerana sifat manusia yang unik. Walaupun setiap individu telah dianugerahkan akal untuk berfikir terutamanya memikirkan tentang perkara yang kita lakukan. Tetapi tidak dapat dinafikan juga bahawa individu-individu yang tidak mengambil ujian juga mempunyai maklumat-maklumat data diri tentang diri mereka. apakah kelebihan dan kekurangan kita.RUMUSAN Konsep ujian psikologi merupakan antara instrumen yang dikenalpasti telah banyak membantu pelbagai pihak dalam usaha mengenali dan memahami kepelbagaian profil sesorang individu itu.

Kumpulan pertama adalah menggunakan ujian untuk mendapat maklumat sebelum sesi kaunseling dijalankan sementara ujian kedua pula adalah untuk menimbulkan minat dan motivasi individu terhadap sesuatu bidang pekerjaan atau akademik yang menjadi matlamat hidup mereka. sikap dan konsep kendiri. Kegunaan Penilaian Psikologi Modul ini secara langsung telah menggunakan segala kebaikan yang boleh dimenafaatkan melalui penggunaan alat atau penilaian psikologi. Terdapat perkara yang ditekankan dalam pengukuran atribut psikologi iaitu ciri-ciri personaliti. pencapaian. Mereka ini selalunya tiada arah dan dalam kes-kes tertentu mereka tiada matlamat langsung. kemahiran. Sifat-sifat yang diukur itu adalah komponen yang boleh membantu perkembangan diri individu ke tahap yang maksimum. minat. Mereka ini selalu mempunyai banyak arah atau matlamat tetapi kabur. ujian dapat membantu kaunselor atau pakar pembantu manusia mengkaji dan mendiagnosis ciri-ciri serta masalah –masalah personaliti dengan tujuan untuk memberi klien maklumatmaklumat penting dirinya. Menurut Brammer dan Shostrom (1982).yang ada agak kabur dan tidak begitu jelas. Mereka akhirnya keliru dengan pilihan yang ada dan kurang bermotivasi. nilai. Oleh itu. Dalam kes yang lebih melampau terdapat individu yang ragu-ragu dan tidak pasti tentang dirinya. Ini boleh membantu diri individu untuk meningkatkan perkembangan diri. kewujudan penilaian psikologi adalah amat dialukan dalam kehidupan manusia. 187 . Mereka tidak bermotivasi untuk mencapai matlamat hidup dan mereka ini selalunya bermasalah. Goldman (1971) telah menyatakan bahawa ujian psikologi dalam kaunseling boleh dibahagikan kepada dua kumpulan. kebolehan. Banyak sebab telah dibangkitkan mengapa kita perlu mengukur ciri-ciri psikologi seseorang individu itu antaranya adalah supaya kita lebih mengenali diri kita dan meningkatkan rasa tanggungjawab untuk menggunakan potensi yang ada sehingga tahap maksimum.

personaliti dan minat mereka. serta diagnosis Pemilihan Untuk pemilihan biasanya ia digunakan untuk membuat pemilihan calon pekerja yang dibuat di sektor-sektor pekerjaan atau pemilihan calon pelajar dalam sektor pendidikan. Ini adalah untuk mengesan. Ini adalah merangkumi aspek pemilihan. penempatan. kita mampu membuat 188 . Dengan adanya maklumat yang lengkap maka proses penilaian itu menjadi lebih mudah kerana maklumat itu dapat dijadikan panduan untuk menilai atribut seseorang individu. pangkatan. dan kecerdasan. Ujian untuk tujuan deskriptif Ujian untuk tujuan deskriptif ini adalah untuk memberi maklumat dan deskripsi seseorang individu dengan lengkap. penilaian. Pertama ialah penilaian untuk tujuan deskriptif dan penilaian untuk membuat keputusan. personaliti. potensi serta kencenderungan individu itu. nilai pekerjaan. Penempatan Proses pemilihan bidang akademik pelajar amat penting dan Dengan hendaklah bertepatan dengan minat dan kemampuan mereka. kekuatan.Berdasarkan pandangan yang telah dikemukakan oleh beberapa pakar tadi maka dapat disimpulkan terdapat dua bahagian kepentingan penilaian psikologikal. Ujian untuk tujuan membuat keputusan Ujian psikologi juga boleh digunakan untuk membuat keputusan. kelemahan. mengetahui kemampuan. Ujian-ujian psikologi yang biasa digunakan dalam bahagian pemilihan calon pekerja dan pelajar ini adalah minat kerjaya. Pemilihan ini bukanlah sesuatu yang mudah. Ini kerana sering kali kita dengar bahawa ia selalu berakhir dengan kekecewaan di mana berlaku salah pilih pekerjaan atau berlaku dalam pemilihan pekerja serta salah pilih pelajar. kerana ia adalah satu proses yang rumit dengan prosedur dan peringkat yang banyak.

modul. rawatan atau prosedur. Jenis-Jenis Tujuan Ujian Fungsi setiap ujian adalah boleh dilihat dari pelbagai sudut. Pangkatan atau Penggreddan Pangkatan ini biasanya digunakan untuk tujuan seperti hari penyampaian sijil dan hadiah. Ujian Pencapaian Maksimum dan Ujian Pencapaian Tipikal Ujian pencapaian maksimum adalah. apabila individu mengambil ujian ini maka individu itu perlu berusaha sedaya upaya untuk memperoleh skor yang tertinggi. Ujian maksimum adalah seperti ujian pencapaian 189 Biasanya . Proses menempatkan pekerja dan pelajar ke bidang kerjaya atau bidang akademik dapat dijalankan dengan lebih mudah dan lebih efektif dengan adanya ujian personaliti dan ujian minat kerjaya khususnya. Sains Sosial. eksperimental hendaklah dijalankan. pemilihan individu untuk kenaikan pangkat. Penilaian Alat psikologi ini juga boleh digunakan untuk menilai kesan sesuatu program.keputusan yang lebih adil bagi meletakkan mereka ke dalam aliran seperti Sains Tulen. Terdapat tiga cara bagaimana menjeniskan tujuan ujian yang member implikasi penting kepada proses pembentukan ujian. satu kajian Penilaian perlu dibuat berdasarka perbandingan antara skor ujian pra dan skor ujian pasca yang diperoleh kumpulan eksperimen dan kumpulan kawalan setelah program atau modul rawatan atau prosedur diselesaikan. penilaian dan pentafsiran ujian. Begitu juga dengan penempatan pekerja dan penempatan semula pekerja hendaklah bersesuaian dengan keupayaan dan minat mereka bagi meningkatkan produktiviti sesebuah sektor. Perakaunan dan Pengajian Islam. biasanya skor akan dijumlahkan untuk pelbagai ujian dan tugasan atau borang-borang tertentu. gaji melintang. Bagi penilaian ini. Sains Teknikal. jumlah yang adalah berdasarkan skor yang tertinggi. menegak dan mendata. Ujian ini adalah bermatlamat untuk mengukur had tertinggi kebolehan seseorang. Bagi pangkatan ini.

kaedah lain yang boleh digunakan untuk menerangkan ujian yang mewakili dan ujian yang menjangka ialah ujian sebagai sampel atau tanda. sementara ujian kemasukan ke universiti adalah contoh ujian yang menjangka. nilai dan sikap. jika ujian dan berkenaan dipanggil ujian yang mewakili. maksimum. Manakala jika item-item yang diperolehi daripada kumpulan atau bidang yang tidak boleh didefinisikan dengan jelas maka ia dipanggil sebagai tanda. minat. ujian berkenaan adalah ujian yang menjangka. kecenderungan dan kebolehan adalah contoh lain bagi ujian pencapaian Manakala ujian pencapaian tipikal adalah ujian yang digunakan untuk mengukur reaksi tabiat dan tingkah laku individu. kreativiti. 190 . Ujian pencapaian tipikal adalah seperti ujian personaliti. Ujian pencapaian bilik darjah adalah contoh terbaik untuk ujian yang mewakili. Di sini bukan sahaja individu akan cuba untuk memperoleh skor tertinggi akan tetapi bersikap reaksi tipikal atau tingkah laku.sama ada bilik darjah mahupun piawai. ujian Sebaliknya pula. tingkah laku tidak sama. konsep sampel adalah sesuai dengan ujian pencapaian kerana kandungan dan kemahiran yang ingin diukur adalah boleh didefinisikan secara jelas. Ujian yang Mewakili dan Ujian yang Menjangka Ujian yang mewakili dan ujian yang menjangka adalah dibezakan oleh skema klasifikasi yang lain. Selain ujian pencapaian. Sekiranya item-item ujian diperolehi daripada kumpulan atau bidang yang boleh didefinisi dengan jelas maka ujian tersebut dipanggil sebagai sampel. Bagi penerangan yang lebih lanjut. Apabila kita mengukur gagasan-gagasan yang digunakan dalam teori psikologi seperti kecerdasan. Jika ujian dan tingkah laku bukan ujian adalah sama. Perbezaan ini merujuk kepada sama ada itemitem ujian dan tingkah laku bukan ujian yang relevan adalah sama atau berbeza. yang mana ujian-ujian mengandungi item-item yang memerlukan calon ujian memberi reaksi biasa. Oleh itu.

PENUTUP Dewasa ini sudah terdapat banyak alat ukuran psikologi yang membolehkan kita membuat penilaian psikologi kepada setiap individu. Dalam ujian rujukan norma. skor individu adalah dibandingkan dengan skor yang diperoleh individu yang lain. skor individu adalah melebihi 348 untuk jumlah skor bermaksud konsep kendiri individu secara keseluruhan adalah tinggi berbanding kumpulan rujukan atau perbandingan. Ini kerana alat-alat ini mempunyai kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi. Alat-alat ujian yang terdapat dalam penulisan ini adalah alat ukuran psikologi yang telah diiktiraf sama ada di dalam Malaysia atau di luar negara. Untuk ujian rujukan kandungan. nilai atau konsep kendiri. ia adalah mentafsi pencapaian individu berasaskan perbandingan kandungan penguasaan piawai. maka konsep ujian sebagai tanda adalah tepat. Di mana setiap ujian akan yang telah diambil oleh calon akan memberikan hasil yang mempunyai 191 .personaliti. Berasaskan pendekatan ini. Alat-alat ukuran yang telah dibincangkan mempunyai fungsi masingmasing dan berinteraksi antara satu sama lain. domain ini tidak dapat didefinisikan secara jelas. yang merupakan perbandingan khusus. jika individu memperoleh skor 70% ujian matematik maka individu tersebut adalah menguasai 70% kandungan tersebut dan oleh sebab itu ia dipanggil ujian rujukan kandungan. minatnya dan nilainya. Ujian Rujukan Norma dan Ujian Rujukan Kandungan Ujian rujukan norma dan ujian rujukan kandungan dibezakan dengan bagaimana sesuatu skor itu diinterpretasi. Contohnya adalah dalam ujian konsep kendiri The Tennessee Self-Concept Scale (TSCS). Setiap individu amat memerlukan penilaian psikologi bagi mengetahui dengan lebih mendalam mengenai dirinya sama ada dari segi personaliti.

kebolehpercayaan. tajaan dan penyeliaan. Oleh kerana budaya barat dan banyak kekangan dalam terdapat 192 . Ahli-ahli psikologi tidak digalakkan atau mempromosikan teknik penilaian psikologi ini khususnya kepada mereka yang tidak terlatih atau tidak mempunyai kelayakan melalui pengajaran. Individu yang layak membuat penilaian psikologi adalah individu yang telah menjalani latihan dan memperolehi kemahiran daripada individu yang berpengetahuan dan berpengalaman. Alat ukuran hendaklah dipilih untuk mengikut kesesuaian. Malaysia adalah berbeza. Kebanyakan alat ukuran yang ada sekarang adalah berasal dari barat. Ini adalah boleh memudahkan keputusan dibuat dan pemilihan tindakan dengan cepat dan pantas tanpa ada keraguan dan rasa tidak yakin. (American Psychological Association dalam Corey. Pentadbir ujian hendaklah menimbang secara berhati-hati kesahan.kolerasi tinggi antara satu sama lain. Ini kerana kita sudah dapat mengetahui apa yang kita kehendaki dan matlamat yang kita hendak capai. jadi menggunakan alat ukuran daripada barat. dan kesesuaian alat ukuran apabila memilih ujian untuk digunakan dalam sesuatu keadaan atau dengan calon tertentu. Corey & Callahan 1984) Namun di Malaysia masih kekurangan alat ukuran yang mempunyai kebolehpercayaan dan kesahan yang tinggi. limitasi psikometrik.

’LAMPIRAN 3’ PERINTAH TETAP KOMISIONER JENERAL BIL: P 004/2008 KOD ETIKA PERKHIDMATAN PAROL 193 .

3. TUJUAN Perintah Tetap ini dikeluarkan adalah bertujuan untuk memberikan garispanduan kepada pegawai perkhidmatan parol dalam melaksanakan tugasnya supaya perkhidmatan yang diberikan lebih telus dan berkesan. Disiplin merupakan teras utama dalam menjalankan tugas harian. Etika adalah asas utama dalam pembentukan disiplin kerana ia mempengaruhi pembentukan keperibadian seseorang individu yang mempunyai kaitan rapat dengan organisasinya. ia dapat meningkatkan kebolehpercayaan orang awam terhadap sistem pelaksanaan perkhidmatan parol. Secara langsung. LATAR BELAKANG Kakitangan Perkhidmatan Parol merupakan pegawai penjara yang tertakluk kepada undang-undang dan peraturan. dengan adanya Kod Etika Kakitangan Perkhidmatan Parol akan meningkatkan lagi kewibawaan kakitangannya dalam melaksanakan tugas yang diamanahkan. Adalah diharapkan. 2. PERATURAN Pegawai-pegawai perkhidmatan parol hendaklah mematuhi Kod Etika yang tertakluk didalam perkara-perkara berikut : 194 .Pada menjalankan kuasa yang diberi di bawah seksyen 12 Akta Penjara (Pindaan) 2007 dengan ini di keluarkan Perintah Tetap Komisioner Jeneral seperti berikut :PERINTAH TETAP KOMISIONER JENERAL BIL : P OO4/2008 KOD ETIKA PERKHIDMATAN PAROL 1.

8 Kod Etika Pegawai Penjara 3. melaksanakan tugas secara professional bertanggungjawab.7 Akta Pencegahan Rasuah 1997. 3.1. Kakitangan harus memastikan bahawa keputusan dan tindakan adalah wajar.1.1.1 Perundangan dan Peraturan : 3. Kakitangan perlu memberi layanan yang adil dan konsisten kepada orang awam tanpa sebarang diskriminasi berdasarkan hak dan obligasi.2 Prinsip-Prinsip Am bagi Kakitangan Perkhidmatan Parol. 3. 3. Kakitangan perlu melaksanakan polisi dan keputusan kerajaan tanpa berbelah bagi.1. adil dan bersesuaian dengan keadaan.2.1. 3.1. termasuk sebarang perundangan dan dasar-dasar kerajaan.3.3.2 Perintah-Perintah Am. 3.5 Akta Rahsia Rasmi 1972 3.2.1. 3.2.1 Bertanggungjawab Terhadap Kerajaan. 3.2.1.U. berlandaskan fakta dan disokong oleh dokumentasi yang lengkap.1. Perlu dan 195 .4 Peraturan-Peraturan Penjara 2000 3.2.1.6 Kanun Acara Jenayah 3.(A) 395.1.3 Akta Penjara 1995 3.1 Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakukan dan Tatatertib) 1993 P.1.

5 Panduan Membuat Keputusan Beretika.4 oleh Maklumat perlu disediakan dengan segera dan memastikan maklumat itu dalam format yang bersesuaian dan mudah difahami penerima jelas. 3. 3.2.2.2. 3. 3.2. Kakitangan dikehendaki menggunakan sumber-sumber dan maklumat hanya untuk tugas yang berkaitan.3.2.2.3 Kakitangan perlu menyediakan Kakitangan tidak boleh terlibat dalam aktiviti boleh menjejaskan reputasi perkhidmatan perkhidmatan yang relevan dan bertanggungjawab terhadap pelanggan dengan menyediakan segala bantuan yang bersesuaian dan memenuhi piawaian yang ditetapkan.2.2. Kakitangan sentiasa berusaha untuk meningkatkan prestasi kerja dan sentiasa mencapai piawaian yang lebih tinggi dalam perkhidmatan awam.2.2 yang awam. Dalam membuat keputusan secara beretika.2.2 Integriti Dan Kepentingan Awam.3. 3. 3.2. Penggunaan Sumber.1 Kakitangan harus menggalakkan amalan kepentingan awam melebihi integriti dalam perkhidmatan awam dan sentiasa mementingkan kepentingan peribadi.4 Meningkatkan Prestasi.2. 3.tepat dan lengkap. perkara-perkara berikut perlu diambilkira:196 .

3.2.2.6 Konflik Kepentingan.2. Sikap dan kepercayaan individu 3. Kepercayaan politik yang bercanggahan dengan kepentingan kerajaan.2.2.2. Kepentingan kewangan 3. jabatan dan pihak-pihak lain.2. 3.5.6. Antaranya:3. 3.4. 3.3. Sama ada keputusan yang dibuat boleh dijustifikasi demi kepentingan awam.5. Hubungan peribadi 3. Kakitangan juga tidak boleh berkelakuan dengan sedemikian cara yang mungkin menyebabkan kepentingan peribadinya bercanggah dengan tugas awamnya sehingga menyebabkan konflik kepentingan.3.5.6.5. 3. Kesan / impak keputusan tersebut terhadap kakitangan. 3. Sama ada keputusan atau tatakelakuan berlandaskan tingkahlaku.2.5.2.6. Sama ada keputusan atau tatakelakuan konsisten dengan polisi kerajaan dan bersesuaian dengan objektif dan kod etika Jabatan. Konflik ini boleh mewujudkan penyelewengan dan boleh menjejaskan sewajarnya. 197 reputasi jika tidak dikendalikan dengan .1.1.5. Sama ada keputusan ini bercanggah dengan kepentingan awam.2. Seseorang kakitangan tugas perkhidmatan awamnya parol demi tidak boleh membelakangkan kepentingan peribadinya. Konflik kepentingan wujud apabila dipengaruhi oleh kepentingan-kepentingan peribadi dalam menjalankan tugas awam.2.6.4.2.

3. Sekiranya timbul keadaan sedemikian.7 Penerimaan Hadiah atau Ganjaran. berdasarkan perkahwinan. 3.10. kewarganegaraan. adalah dikehendaki merujuk kepada pegawai atasan. Diskriminasi dan Gangguan. penjelasan mengenai dasar. kepercayaan agama. ulasan. jantina. Penyelia mestilah memastikan bahawa tempat kerja adalah bebas daripada segala bentuk diskriminasi dan gangguan. secara konsisten dan adil. penghuni taraf atau orang awam bangsa. Peraturan–Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993 P.2. Penyataan Awam.2. 198 . Adil dan Saksama. budaya dan fahaman politik.9. Ini termasuklah perkara-perkara berkaitan dengan prosedur-prosedur yang diluluskan tanpa diskriminasi dan berdasarkan prinsip ‘Natural Justice’.2.2.8. (A) 395 yang melarang mana-mana pegawai awam daripada membuat apa-apa pernyataan awam. 3. Kakitangan Perkhidmatan Parol juga tertakluk kepada Peraturan 19. 3.U. Kakitangan harus mengendalikan isu atau kes dengan segera. Kakitangan tidak boleh menerima sebarang hadiah atau ganjaran yang boleh menjejas dan mempengaruhi tugas yang dilakukan. memberi apa-apa maklumat. rancangan atau keputusan kerajaan. Kakitangan dilarang mendiskriminasi atau membuat gangguan terhadap rakan sejawat.

199 .2. Pihak berkuasa parol dan kakitangan adalah dikehendaki mematuhi dan memenuhi keperluankeperluan Rasmi 1972 tempat rahsia yang yang prinsip yang perlindungan sedang maklumat.11. Pendedahan tanpa kebenaran akan menimbulkan masalah kepada individu dan Jabatan.11.2.11.1. mangsa. 3. Maklumat–maklumat rasmi hanya boleh digunakan peribadi. Pihak Berkuasa Parol dan Jabatan hendaklah menyediakan selamat sensitif. Melainkan mereka maklumat dibenarkan oleh pihak mesti atau berkuasa memastikan menggunakan bagi tujuan-tujuan yang berkaitan dengan tugas dan bukan bagi tujuan faedah undang-undang.11. kakitangan tidak menyebarkan tanpa rahsia kebenaran rasmi.3.2. dan mematuhi semua Kakitangan yang prosedur penyimpanan dan penyebaran maklumat mengendalikan maklumat-maklumat tersebut perlu mematuhi prosedur yang telah ditetapkan dan mesti mengambil langkah-langkah secara berhati-hati bagi memastikan ianya tidak disebarkan tanpa mendapat kebenaran yang sah. Perlindungan Kerahsiaan Maklumat. sepertimana yang terkandung di dalam Akta Rahsia berkuatkuasa.2.2. Integritri dan kredibiliti Jabatan akan terjejas sekiranya tidak dapat menyimpan maklumat pada tahap keselamatan yang maksimum. 3. 3. ahli keluarga dan masyarakat. Penguatkuasaan sistem parol mengandungi perkara-perkara sensitif yang berbentuk peribadi berhubung dengan pesalah.3.

Pekerjaan Luar.(A) 395 yang melarang pegawai awam daripada mengambil bahagian dalam sebarang aktiviti politik.U.4.14. 3.2. dalam apa bentuk sekali pun (sama ada soft copy atau hard boleh diakses oleh mana-mana pihak tersebut yang secara tidak sah dan maklumat-maklumat dalam tersebut. sama ada jabatan oleh mereka akses kepada mempunyai maklumat membenarkan kakitangannya menjalankan pekerjaan luar tanpa kebenaran daripada Ketua Jabatannya.11. 3.12. Kakitangan Perkhidmatan Parol adalah juga tertakluk kepada Peraturan 5. Penyalahgunaan Kuasa dan Pembaziran.2. 3. 200 . Kakitangan Perkhidmatan Parol adalah juga tertakluk kepada Peraturan 21. 3.U.2.2. Begitu juga dengan penyalahgunaan kuasa pentadbiran dan pembaziran yang serius terhadap harta benda kerajaan.2. Peraturan–peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993P. Kakitangan perlu membuat laporan ke atas sebarang perlakuan rasuah yang disyaki. Semua kakitangan hendaklah memastikan maklumat yang dikategorikan sebagai copy) tidak rahsia.3.(A) 395 yang tidak atau luar kuasa hanya dibincang antara individu-individu. Melapor Perlakuan Rasuah.1.14. Penglibatan dalam Politik. (Kelakuan dan Peraturan–peraturan Pegawai Awam Tatatertib) 1993P.13.

14. Semua kakitangan mesti berhati–hati dalam urusan dengan mana-mana bekas kakitangan jabatan dan memastikan akses mereka tidak diberi. TARIKH BERKUATKUASA Tarikh berkuatkuasa arahan ini adalah mulai daripada tarikh ianya dikeluarkan.2. pendedahan perlu dibuat kepada Badan Pencegah Rasuah. atau mengambil peluang maklumat rahsia yang boleh menyebabkan ia memperolehi atau mendapat keuntungan hasil daripada tugas rasmi sehingga boleh menyebabkan ianya diperolehi oleh masyarakat umum.3. Pegawai penyelia hendaklah memastikan kakitangan bawahan memahami tatacara membuat laporan jika berlaku sebarang kegiatan rasuah. istimewa atau dilihat memberi layanan yang memihak atau mendapat kepada maklumat (privileged information) 4. Pendedahan mengenai penyelewengan boleh dibuat kepada mana-mana pegawai awam yang mempunyai kuasa melalui prosedur pelaporan dalaman. 3.15. Sekiranya pendedahan perlu dibuat kepada badan penyiasat luaran.15.2.3. Bekas kakitangan perkhidmatan parol tidak boleh menggunakan. 3. Penggunaan Maklumat.2.15. 3.14.2.2.1.2.2. 201 . 3.

5... Bukit (DATUK MUSTAFA BIN OSMAN) Komisioner Jeneral Jabatan Penjara Malaysia Tarikh : .. 2008 PTKJP004/2008 202 . penjelasan lanjut bolehlah dirujuk kepada Bahagian Parol Wira... Jabatan Penjara Malaysia . Ibu Pejabat Penjara Malaysia. Kajang.. AM Sekiranya terdapat sebarang keraguan terhadap Perintah Tetap Komisioner Jeneral ini..

Jawatankuasa Pemurnian Kod Etika Kaunselor Malaysia 2006 203 .‘LAMPIRAN 4’ Kod Etika Kaunselor Disediakan oleh.

Latihan. menjadi asas bagi memproses aduan dan pertanyaan mengenai etika yang ditujukan kepada kaunselor. dan 5. memberi sokongan kepada misi LKM. dan Privasi Bahagian C: Tanggungjawab Profesional Bahagian D: Hubungan dengan Profesional-Profesional Lain Bahagian E: Penilaian. mewujudkan prinsip-prinsip yang menentukan tatalaku beretika serta amalan-amalan yang terbaik. 4. KEKM mempunyai lapan bahagian utama yang menyentuh perkara-perkara berikut: Bahagian A: Perhubungan Menolong Bahagian B: Kerahsiaan. 2. Penaksiran. dan Pengajaran Bahagian G: Penyelidikan dan Penerbitan Bahagian H: Penyelesaian Isu-Isu Etika Setiap bahagian KEKM dimulakan dengan suatu Pengenalan. dan Pentafsiran Bahagian F: Penyeliaan. LEMBAGA KAUNSELOR TUJUAN: 5 tujuan Kod Etika Kaunselor Malaysia (KEKM) ialah untuk: 1. membolehkan LKM menjelaskan tanggungjawab etika para kaunselor yang berdaftar dengan LKM. 3. Pengenalan menyediakan tone 204 . Komunikasi Privilej.KOD ETIKA KAUNSELOR MALAYSIA. Pengenalan bagi setiap bahagian membincangkan apa yang boleh diharapkan berhubung dengan tingkahlaku dan tanggungjawab etika. menyediakan garispanduan untuk membantu kaunselor untuk bertindak secara profesional yang dapat memberikan perkhidmatan kaunseling yang terbaik serta memupuk nilai-nilai profesion kaunseling dengan cara terbaik.

prinsip-prinsip etika dan piawaian-piawaian etika boleh diterapkan apabila wujud konflik. Melalui satu proses membuat keputusan berkaitan etika serta penilaian konteks sesuatu situasi. kaunselor dikehendaki mengenali sesuatu model membuat keputusan yang boleh diyakini (credible) yang boleh diteliti oleh awam serta boleh dilihat penggunaannya. Sementara tidak terdapat suatu model membuat keputusan yang khusus berkaitan etika yang paling berkesan. Kaunselor secara aktif cuba memahami latar belakang budaya yang berbeza di kalangan klien-klien yang mereka kendalikan. Kaunselor digalakkan untuk memberi sumbangan kepada masyarakat dengan mengagihkan sebahagian daripada aktiviti profesional mereka kepada perkhidmatan-perkhidmatan yang membawa sedikit atau tiada pulangan kewangan (pro bono publico). Suatu glosari yang ringkas diberikan supaya pembaca mendapat huraian yang padat mengenai sesetengah istilah yang digunakan di dalam KEKM. Apabila kaunselor berdepan dengan dilema-dilema etika yang sukar diselesaikan. Bahagian A : Perhubungan menolong Pengenalan Kaunselor menggalakkan pertumbuhan dan perkembangan klien mengikut cara-cara yang memupuk minat dan kebajikan klien serta memupuk jalinan hubungan yang sihat.bagi bahagian berkaitan dan menjadi titik permulaan untuk direnungi mengenai huraian etika yang terkandung di dalam setiap bahagian KEKM ini. kaunselor diberi kuasa untuk membuat keputusan yang membantu mengembangkan keupayaan manusia untuk berkembang dan maju. 205 . mereka diharap melibatkan diri di dalam suatu proses membuat keputusan yang beretika setelah diberi pertimbangan yang sedalamdalamnya. Sedikit sebanyak perbezaan pandangan di kalangan kaunselor boleh dan memang wujud berhubung dengan cara-cara bagaimana nilai. Kaunselor juga meneroka identiti-identiti mereka sendiri dan bagaimana identiti-identiti ini mempengaruhi nilai dan kepercayaan mengenai proses kaunseling.

B.12. Kaunselor memasukkan dokumentasi yang cukup dan pada ketika-ketika tertentu. Kaunselor mengambil langkah-langkah yang bersesuaian bagi menjamin yang dokumentasi di dalam rekod-rekod ini mencerminkan secara tepat kemajuan klien serta perkhidmatan-perkhidmatan yang telah diberikan.ahli-ahli keluarga. Kaunselor dan klien selalu menyemak pelan-pelan kaunseling ini bagi menaksir viabiliti (viability) dan keberkesanan yang berterusan. Pelan-pelan kaunseling Kaunselor dan klien-klien mereka secara bersama berusaha untuk membentuk pelan-pelan kaunseling bersepadu yang memberi jaminan kejayaan serta tekal dengan kebolehan-kebolehan dan keadaan-keadaan klien.g. (Rujuk A. Kebajikan mereka yang dikendalikan oleh kaunselor A.6. A. atau oleh tatacaratatacara agensi atau institusi.A.2. di dalam rekod-rekod klien mereka bagi memudahkan penyampaian dan kesinambungan perkhidmatanperkhidmatan yang diperlukan.2. B.g.) A.b. a. kaunselor akan mengambil langkah-langkah untuk mencatitkan pembetulan kesilapan-kesilapan tersebut dengan teratur mengikut dasar-dasar agensi atau institusi (Rujuk A. dan penglibatan orangorang lain (misalnya pemimpin agama/kerohanian/komuniti.c. Jika berlaku kesilapan di dalam rekod-rekod klien.g.6. A.) A..d Penglibatan di dalam jaringan kerja yang memberi sokongan Kaunselor menyedari bahawa jaringan kerja yang memberi bantuan mempunyai berbagai-bagai makna di dalam kehidupan klien dan kerana itu menimbang untuk mendapat bantuan. G. Tanggungjawab utama Tanggungjawab utama kaunselor ialah menghormati maruah dan memupuk kebajikan klien.. sambil menghormati kebebasan klien membuat pilihan.d.2. kefahaman. peraturan-peraturan.1.1. 206 .a... Rekod Kaunselor menyimpan rekod-rekod yang penting bagi mengendalikan perkhimatan profesional kepada klien-klien mereka dan juga seperti yang diperlukan oleh undang-undang. A.g.1.12.1.1.7.

A. penerusan perkhidmatan 207 .12. Persetujuan termaklum Klien mempunyai kebebasan untuk memilih sama ada untuk memasuki atau terus berada di dalam sesuatu perhubungan kaunseling. batasan-batasan.c. dan keperluan-keperluan klien. dan pengalaman-pengalaman kaunselor yang releven.G.2.B.e. Keperluan-keperluan pekerjaan (employment) Kaunselor berusaha bersama-sama klien mereka untuk mendapatkan pekerjaan yang tekal dengan kebolehan keseluruhan.. Mereka memberitahu klien mengenai isu-isu seperti berikut tetapi tidak terbatas kepada: tujuan-tujuan. majikan. batasan-batasan fizikal.a.) A. perawakan umum. dan kebajikan klien. pola minat dan sikap.E. budaya. Kaunselor mempunyai suatu obligasi untuk menjelaskan secara bertulis dan lisan kepada klien mengenai hak-hak dan tanggungjawab kaunselor dan klien. kaunselor-kaunselor yang mempunyai latihan-latihan yang sesuai di dalam bidang perkembangan kerjaya akan membantu di dalam menempatkan klien-klien di jawatan-jawatan yang tekal dengan minat. Persetujuan termaklum (informed consent) di dalam perhubungan kaunseling (Rujuk A.13.a. bakal-bakal risiko dan faedah-faedah perkhidmatan.b. dan /atau orang awam.g.1. Jenis-jenis maklumat yang diperlukan Kaunselor secara terbuka menjelaskan kepada klien sifat semua perkhidmatan yang diberikan.. dan kaunselor mendokumentasikan dengan sesuai persetujuan termaklum sepanjang perhubungan kaunseling.2. Ia memerlukan maklumat yang cukup mengenai proses kaunseling dan kaunselor. tatacara-tatacara. sijil-sijil.b.3.. sasaran-sasaran. A.6. kemahiran-kemahiran sosial.E.kawan-kawan) sebagai sumber-sumber yang positif bila sesuai.5..2. kelayakan-kelayakan.F. teknik-teknik. A..1.2. Persetujuan termaklum merupakan sesuatu yang berlaku terus menerus di dalam proses kaunseling. Bila sesuai... pendidikan. dengan persetujuan klien. kelayakan-kelayakan umum. batasan-batasan vokasional.b.B.

Kaunselor sedar akan keperluan untuk mengimbangi hak-hak etika klien untuk membuat pilihan. dan melibatkan mereka di dalam membuat keputusan menurut kesesuaian keadaan. A. tatacara persetujuan termaklum dan. kaunselor akan menimbang implikasi-implikasi. untuk menyertai perancangan kaunseling secara terus menerus. dan hak-hak serta tanggungjawab undang- 208 . Ketidakupayaan memberi persetujuan Sewaktu memberi kaunseling kepada kanak-kanak bawah umur ataupun kepada individu-individu yang tidak boleh memberi persetujuan sukarela. Kaunselor mengambil langkahlangkah bagi memastikan yang klien memahami implikasi-implikasi diagnosis. di mana mungkin. yuran serta cara-cara mengenakan caj. Sensitiviti budaya dan perkembangan Kaunselor menyampaikan maklumat dengan cara yang sesuai dari segi tahap perkembangan dan budaya. dan menolak sebarang perkhidmmtan atau perubahan modaliti dan juga untuk dinasihati mengenai akibat-akibat penolakan sedemikian. keupayaan mereka memberi persetujuan atau kebenaran (assent) bagi mendapat perkhidmatan-perkhimatan. penggunaan ujian dan laporan yang dihasratkan.jika berlaku ketidakupayaan atau kematian seseorang kaunselor. kaunselor mendapatkan kebenaran (assent) klien berhubung dengan perkhidmatan-perkhidmatan. Apabila klien menghadapi masalah memahami bahasa yang digunakan oleh kaunselor. kaunselor membuat penyesuaian kepada amalan-amalan mereka dengan sewajarnya.c.d. dan maklumat-maklumat lain yang berkaitan. mereka akan menyediakan perkhimatan-perkhidmatan yang perlu (misalnya mendapatkan seorang jurubahasa atau penterjemah yang terlatih) bagi memastikan kefahaman klien. untuk mendapat maklumat yang jelas mengenai rekod-rekod mereka.2. A. Klien mempunyai hak kepada kerahsiaan dan perlu diberi penjelasan tentang batasan-batasannya (termasuklah bagaimana penyeliapenyelia dan/atau profesional-profesional pasukan rawatan terlibat). Kaunselor mengguna bahasa yang jelas dan mudah difahami sewaktu berbincang mengenai isu-isu yang berkaitan dengan persetujuan termaklum.2.

3. sikap.4. Bekas-bekas klien Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik kaunselor-klien dengan bekas-bekas klien.F. Peranan dan perhubungan dengan klien (Rujuk F.5. Menghindari kecederaan Kaunselor bertindak untuk menghindari dari mencederakan klien. A.3. A. G.b Nilai-nilai peribadi Kaunselor menyedari nilai-nilai.a. A.b. pelatih dan peserta penyelidikan mereka dan untuk meminimumkan atau memulih kecederaan yang tidak dapat dielak atau yang tidak diduga.5. dan peserta penyelidikan. atau ahli-ahli keluarga mereka adalah dilarang selama satu tahun selepas kontak profesional yang terakhir. Sebelum melibatkan diri di dalam interaksi atau 209 .5.4. Klien masakini Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik kaunselor-klien dengan klien-klien masakini. atau ahliahli keluarga mereka adalah dilarang.4.a..10. kepercayaan. pasangan-pasangan romantik mereka. pelatih. dan tingkahlakutingkahlaku mereka dan menghindari daripada memaksa terima nilai-nilai yang tidak tekal dengan matlamat kaunseling. A. Kaunselor menghormati kepelbagaian klien. Menghindari kecederaan dan memaksa terima (impose) nilai-nilai A.3.) A. pasangan-pasangan romantik mereka (klien). mereka memohon kebenaran klien untuk memaklumkan profesional-profesional lain serta berusaha untuk mewujudkan perhubungan positif dan kerjasama profesional. Klien-klien yang diberi perkhidmatan oleh orang-orang lain Apabila kaunselor mendapat tahu yang klien-klien mereka mempunyai hubungan profesional kesihatan mental yang lain.undang ibu-bapa atau keluarga untuk melindungi klien-klien ini dan membuat keputusan-keputusan bagi pihak mereka.. A.

bekas klien. kaunselor hendaklah menunjukkan bukti usaha untuk memulihkan kecederaan tersebut. lantaran interaksi bukan profesional. membeli sesuatu perkhidmatan atau produk yang dibekalkan oleh klien atau bekas klien (kecuali pertukaran 210 .) A. Contoh-contoh potensi manfaat yang dipeperananehi melalui interaksi termasuklah. Interaksi sedemikian hendaklah bermula dengan persetujuan klien yang sesuai. Bagi kes-kes di mana terdapat potensi eksploitasi dan /atau kecederaan.d. melainkan apabila interaksi ini mempunyai potensi manfaat kepada klien (Rujuk A.d. A. pasangan-pasangan romantik mereka atau ahli-ahli keluarga klien selepas satu tahun dari kontak profesional terakhir. potensi manfaat dan akibat-akibat yang dijangkakan bagi klien atau bekas klien dan individu-individu lain yang terlibat secara signifikan dengan klien atau bekas klien. pasangan romantik mereka atau ahli-ahli keluarga mereka hendaklah dilakukan secara minimum. Sekiranya kecederaan yang tidak dirancang berlaku kepada klien atau bekas klien atau kepada seseorang individu yang terlibat dengan signifikannya dengan klien atau bekas klien. kaunselor mengelak dari menjalinkan interaksi atau perhubungan sedemikian.5. sebelum interaksi (bila sesuai) .c. kaunselor hendaklah memikirkan kesan-kesan masa depan (forethought) dan mendokumenkan (dalam bentuk bertulis) sama ada interaksi atau perhubungan ini dapat dianggap sebagai eksploitatif dari sudut-sudut tertentu (in some way) dan/atau masih terdapat potensi untuk mencederakan bekas-bekas klien. tetapi tidak terbatas kepada. kaunselor mestilah mendokumentasikannya di dalam rekodrekod kes. Interaksi-interaksi yang mempunyai potensi-potensi manfaat Apabila sesuatu interaksi bukan profesional kaunselor-klien dengan seseorang klien atau bekas klien mempunyai potensi manfaat kepada klien atau bekas klien. menghadiri sesuatu majlis formal (misalnya majlis perkahwinan/ pertunangan atau konvokesyen) .perhubungan seksual atau romantik dengan klien. Interaksi atau perhubungan bukan profesional (selain daripada interaksi dan perhubungan seksual dan romantik) Perhubungan bukan profesional kaunselor-klien dengan klien.5. rasional bagi interaksi sedemikian.5.

dan masyarakat A.e. Perubahan-perubahan peranan di dalam perhubungan profesional Apabila seseorang kaunselor menukar peranannya daripada perhubungan kontrak yang asal atau yang terkini. Contoh-contoh perubahan-perubahan peranan termasuklah 1. bertukar daripada peranan seorang kaunselor kepada peranan seorang penyelidik (iaitu mengajak klien menjadi peserta penyelidikan). 211 .c. (Rujuk A. bertukar daripada perhubungan individu kepada kaunseling keluarga atau sebaliknya. atau sebaliknya. atau sebaliknya. Klien mestilah diberitahu sepenuhnya akan sebarang akibat yang diduga (misalnya kewangan.5. atau teraputik) dari perubahan peranan kaunselor.6. institusi. Peranan dan perhubungan di tahap individu. bertukar daripada peranan menilai bukan forensik kepada peranan teraputik.6.) A. menziarahi seseorang ahli keluarga yang keuzuran di hospital. institusi dan masyarakat untuk meneliti bakal rintangan dan halangan yang menyekat akses dan/atau petumbuhan dan perkembangan klien.barang/perkhidmatan (bartering) yang tidak dilarang). ia mendapat persetujuan termaklum dari klien dan menjelaskan hak klien untuk menolak perkhidmatan-perkhidmatan yang berkaitan dengan perubahan itu.a. peribadi. orgnisasi profesional atau komuniti. 2. 3. A.5. dan 4. kelompok. menjadi ahli sesuatu persatuan. undang-undang. kelompok. bertukar daripada peranan seorang kaunselor kepada peranan seorang orang tengah atau sebaliknya. Advokasi Di mana sesuai kaunselor membuat advokasi (advocate) di tahap individu.

212 . A. Jika ia nampak nyata yang kaunselor mungkin terpaksa melakukan peranan-peranan yang mungkin berkonflik.6. (Rujuk A. Sebolehbolehnya.4.A. atau menarik diri daripada peranan-peranan mengikut kesesuaian.a.4. Penapisan Kaunselor menapis bakal-bakal peserta kaunseling/terapi kelompok. kaunselor menjelaskan di peringkat awal siapakah klien serta sifat perhubungan yang akan kaunselor jalinkan dengan setiap individu yang terlibat.8. Pelbagai klien Apabila seseorang kaunselor bersetuju untuk memberi perkhidmatan kaunseling kepada dua atau lebih orang individu yang mempunyai hubungan. kaunselor memilih peserta-peserta yang keperluan dan matlamatnya serasi dengan matlamat kelompok bagi menghindari daripada tersekatnya proses kelompok.b Kerahsiaan dan advokasi Kaunselor mendapat persetujuan klien sebelum melibatkan diri dalam usahausaha advokasi bagi pihak seseorang klien yang dikendali untuk membaiki mutu penawaran perkhidmatan dan berusaha ke arah menghapuskan rintangan dan halangan di dalam sesuatu sistem yang menyekat akses.8.7. Kerja kelompok (Rujuk B.8. pertumbuhan.b.emosi.. dan kebajikannya tidak akan terancam oleh pengalaman kelompok.8.a.) A.a. membuat penyesuaian. kaunselor mengambil langkah berjagajaga yang berpatutan bagi melindungi klien daripada trauma fizikal.) A. kaunselor akan menjelaskan. Melindungi klien Di dalam sesuatu seting kelompok. A. dan perkembangan klien. B. atau psikologi.

emosi.9. A.9.c. kaunselor boleh memilih untuk membantu atau tidak membantu klien-klien yang tiada harapan untuk pulih (terminally ill) yang ingin meneroka opsyen-opsyen akhir hayat mereka. B. bergantung kepada undang-undang yang wujud serta keadaankeadaan khusus situasi dan setelah mendapatkan perundingan atau penyeliaan dari pihak profesional dan undang-undang yang sesuai (Rujuk B. 2.A. A. sosial. moral. dan kerohanian mereka. Kecekapan.b.c.) 213 . Penjagaan akhir hayat bagi klien-klien yang tiada harapan untuk pulih (terminally ill) Kaunselor akan berusaha sedaya upaya untuk mengambil langkah-langkah yang membolehkan klien 1. mendapat penjagaan akhir hayat yang berkualiti tinggi untuk keperluan-keperluan fizikal. mengamalkan kententuan kendiri yang setinggi-tinggi mungkin. mendapat penaksiran yang lengkap dan mencukupi mengenai kebolehan mereka untuk membuat keputusan-keputusan rasional dan cekap bagi diri mereka dari seorang profesional kesihatan mental yang berpengalaman di dalam amalan penjagaan akhir hayat. Kerahsiaan Kaunselor yang memberi perkhidmatan kepada individu yang tiada harapan untuk pulih (terminally ill) yang sedang memikirkan untuk mempercepatkan ajal mereka mempunyai opsyen untuk memecah atau tidak memecah kerahsiaan.7.9. Kaunselor memberikan maklumat Rujukan yang sesuai bagi menjamin yang klien menerima pertolongan yang diperlukan. 3. diberi setiap kesempatan yang mungkin untuk terlibat di dalam membuat keputusan termaklum mengenai penjagaan akhir hayat mereka..5.c. pilihan dan rujukan kaunselor Menyedari tentang isu-isu peribadi. dan kecekapan yang berkaitan dengan keputusan-keputusan akhir hayat. dan 4.

A. Penentuan yuran Di dalam menentukan yuran bagi perkhidmatan kaunseling.10.a. kaunselor mengambil kira status kewangan klien dan tempat. Polisi sesuatu agensi tertentu itu mungkin menyediakan kemudahan-kemudahan yang jelas bagi klien agensi untuk menerima perkhidmatan kaunseling oleh kakitangan di klinik-klinik swasta. Menerima yuran daripada klien agensi Kaunselor menolak sesuatu yuran sulit (private) atau bayaran-bayaran lain kerana memberi khidmat kepada orang-orang yang layak menerima perkhimatan sedemikian melalui agensi majikan atau institusi yang mendaftar dengan kaunselor.10. kaunselor membantu klien dalam cuba mencari perkhidmatan yang sebanding dengan kos yang mampu dibayarnya. jika klien yang memintanya.A.10. Kaunselor memberi pertimbangan kepada implikasi-implikasi budaya yang berkaitan dengan 214 . Yuran dan pertukaran barang/perkhidmatan (Bartering) A.10. A.d. Pertukaran barang/perkhidmatan (Bartering) Kaunselor boleh menukar barang/perkhimatan hanya jika perhubungan itu tidak dieksploitasi atau menyebabkan kecederaan dan tidak meletakkan kaunselor di dalam keadaan yang menguntungkannya (unfair advantage). Dalam keadaan sedemikian klien mestilah diberitahu tentang opsyen-opsyen lain yang terbuka untuk mereka seandainya mereka ingin mendapatkan perkhidmatan kaunseling swasta.10.b. A.c. Yuran tak berbayar Jika kaunselor bercadang untuk menggunakan agensi-agensi memungut yuran daripada klien-klien yang tidak membayar bagi perkhidmatan seperti yang dipersetujui atau mengambil tindakan-tindakan undang-undang mereka pertama sekali memberitahu klien tentang tindakan yang dicadangkan dan menawarkan peluang kepada klien untuk membuat bayaran. Jika struktur yuran yang ditentukan tidak sesuai bagi seorang klien. dan jika cara sebegini menjadi amalan yang diterima di kalangan profesional di dalam sesuatu komuniti itu.

Ketidakupayaan membantu klien Jika kaunselor merasakan suatu ketidakupayaan untuk memberi bantuan profesional perhubungan kepada atau klien. atau tercedera jika kaunseling diteruskan. kaunselor sepatutnya tidak meneruskan perhubungan. Kaunselor tidak meninggalkan atau mengabai klien-kliennya di dalam kaunseling. hadiah kecil adalah suatu tanda hormat dan cara untuk menyatakan rasa terima kasih. Menerima hadiah Kaunselor memahami tentang cabaran yang berhubung dengan menerima hadiah daripada klien dan sedar bahawa di dalam sesetengah budaya. tidak mungkin mendapat manfaat.b. memulakan Kaunselor meneruskan perhubungan hendaklah mengetahui mengenai sumber-sumber Rujukan yang sesuai dari segi budaya dan klinikal dan membuat saranan mengenai altenatif-altenatif ini. Tatalaku meninggalkan klien dilarang. kaunselor mengambil kira perhubungan teraputik. sakit. dan selepas penamatan perkhidmatan.11.menukar barang/perkhimatan dan berbincang dengan klien tentang perkaraperkara (concerns) yang relevan dan mendokumenkan persetujuan tersebut di dalam kontrak bertulis yang jelas. apabila perlu semasa berlakunya gangguan seperti bercuti. mereka menghindari daripada kaunseling. Jika klien menolak saranan-saranan Rujukan. Kaunselor boleh 215 .11. A.11. Penamatan yang sesuai Kaunselor menamatkan sesuatu perhubungan menolong apabila ia nampak jelas yang klien tidak lagi memerlukan bantuan.c. nilai kewangan hadiah. A. Penamatan dan rujukan A. A. Bila menentukan sama ada untuk menerima sesuatu hadiah daripada klien atau tidak. Kaunselor membantu di dalam menguruskan tindakan-tindakan yang sesuai bagi meneruskan rawatan.c. dan motivasi kaunselor yang inginkan hadiah atau menolaknya.10.11. motivasi klien untuk memberi hadiah. A.a.

Kaunselor memberikan kaunseling pra-penamatan dan membuat perakuan-perakuan tentang pemberi-pemberi pekhidmatan lain bila perlu.d.12.c. Pemindahan perkhidmatan yang sesuai Apabila kaunselor memindahkan atau meRujuk klien kepada pengamalpengamal lain mereka memastikan proses klinikal dan pentadbiran dilengkapkan dan komunikasi terbuka dikekalkan dengan klien dan pengamal-pengamal ini. A. internet.12.12.menamatkan kaunseling apabila ia di dalam bahaya dicederakan oleh klien atau orang lain yang mempunyai hubungan dengan klien. atau apabila klien tidak membayar yuran-yuran sepertimana yang dipersetujui. Faedah dan batasan Kaunselor memberitahu klien tentang faedah-faedah dan batasan-batasan penggunaan teknologi maklumat di dalam proses kaunseling dan di dalam tatacara mengenai caj. Teknologi-teknologi tersebut merangkumi tetapi tidak terbatas kepada perkakasan komputer dan sofwer.a.11. A. telefon. dan peralatan-peralatan komunikasi yang lain. Penggunaan teknologi A. 216 . A. A. laman web dunia. Perkhidmatan-perkhidmatan bantuan teknologi Apabila memberi perkhidmatan kaunseling jarak jauh berbantuan teknologi.12. alat-alat penaksiran dalam talian (on-line). kaunselor menentukan klien berupaya dari segi intelektual.b. Perkhimatan-perkhidmatan tidak sesuai Apabila perkhidmatan-perkhidmatan kaunseling jarak jauh berbantuan teknologi dianggap tidak sesuai oleh kaunselor atau klien. kaunselor menimbang untuk memberi perkhidmatan secara bersemuka. emosi dan fizikal untuk menggunakan teknologi dan penggunaan teknologi ini sesuai dengan keperluan klien.

Undang-undang dan statut Kaunselor menentukan yang penggunaan teknologi tidak melanggar undangundang sebarang entiti tempatan.g. mengguna komunikasi laman web dan e-mel yang sah (encrypted web sites and e-mail) untuk membantu menjamin kerahsiaan di mana boleh. memberitahu klien akan semua rakan.12.12. Teknologi dan persetujuan termaklum Sebagai sebahagian daripada proses mewujudkan persetujuan termaklum. undang-undang.12. 2. 4. atau antarabangsa dan mematuhi semua statut yang relevan. terutama sekali apabila penggunaan ini merentasi sempadan negeri atau negara.d. A.e. yang mungkin mempunyai akses yang diberi kuasa atau tidak diberi kuasa akses kepada transmisi elektronik.f. penyelia. dan pekerja seperti pentadbir IT. 217 . Akses Kaunselor menyediakan akses yang berpatutan untuk penggunaan komputer apabila memberi perkhidmatan kaunseling jarak jauh berbantuan teknologi. negeri. A.12. mendesak klien supaya sedar tentang semua pengguna yang diberi kuasa dan tidak diberi kuasa termasuk ahli-ahli keluarga dan rakanrakan sejawat yang mempunyai akses kepada sebarang teknologi yang klien mungkin digunakan di dalam proses kaunseling. 3.A. kaunselor melakukan perkara-perkara berikut: 1. memberitahu klien hak dan batasan-batasan undang-undang yang berkaitan yang mengawal amalan sesuatu profesion merentasi sempadan negeri atau antarabangsa (over state lines or international boundaries). membincangkan isu-isu yang berkaitan dengan kesulitan untuk mengekalkan kerahsiaan komunikasi yang ditransmisikan secara elektronik. 5. A. Bantuan Kaunselor mendapatkan bantuan perniagaan. dan teknikal bila mengguna teknologi. kebangsaan.

membuat pemeriksaan selalu bagi menentukan hubungan elektronik berjalan dengan baik dan sesuai dari segi profesional. mewujudkan cara-cara bagaimana klien dapat menghubungi kaunselor jika berlaku kerosakan teknologi. berusaha untuk membekalkan suatu laman yang boleh diakses oleh orang-orang kurang upaya. 7. dan 218 .) A. ataupun seorang dewasa yang tidak berupaya memberi persetujuan termaklum. 5.6. dan 9. berusaha untuk menyediakan terjemahan bagi klien-klien yang mempunyai bahasa utama yang berbeza dan pada masa yang sama memberi perhatian kepada ketidaksempurnaan terjemahan-terjemahan tersebut. 6. Laman web dunia (www) Kaunselor yang mempunyai laman web dunia (internet) melakukan perkara-perkara berikut : 1. 8. semasa kaunselor tiada (Rujuk A. 3. 2. seorang dewasa yang tidak cekap dari segi undang-undang. mewujudkan kaedah bagi mengesahkan identiti klien. memberitahu klien sama ada penyimpanan arkib rekod-rekod transaksi di buat dan untuk berapa lama. 4. kaunselor memberitahu klien perkara ini dan membataskan transmisi elektronik kepada komunikasi umum yang bukan khusus tentang klien. menyediakan hubungan elektronik dengan Lembaga Kaunselor Malaysia bagi melindung hak-hak pengguna dan memudahkan penyelesaian masalah-masalah etika. membincang tentang kemungkinan kerosakan teknologi dan kaedahkaedah altenatif bagi menjamin penyampaian perkhidmatan. di mana penggunaan laman web dan e-mel yang sedemikian tidak boleh dilakukan. memberitahu klien tentang tatacara kecemasan seperti memanggil 999 atau talian kecemasan tempatan.2. mendapat kebenaran bertulis penjaga yang sah ataupun wakil sah yang diberi kuasa sebelum memberi perkhidmatan andainya klien seorang kanak-kanak di bawah umur.12. 7.h.

a.b. dan privasi Pengenalan Kaunselor sedar bahawa kepercayaan merupakan sesuatu yang amat penting di dalam perhubungan menolong. dengan mewujudkan dan mempertahankan sempadansempadan yang sesuai. Kaunselor mengadakan perbincangan terus menerus dengan klien tentang bagaimana. Kaunselor mendapat maklumat-maklumat sulit (private) daripada klien hanya apabila ianya berfaedah kepada proses kaunseling. Kaunselor menyampaikan parameter-parameter kerahsiaan dengan cara yang cekap mengikut budaya. Bahagian B : Kerahsiaan. Pertimbangan-pertimbangan multi budaya dan kepelbagaian Kaunselor mengekalkan kesedaran dan sensitiviti mengenai makna kerahsiaan dan privasi mengikut budaya. bila.c. Kaunselor berusaha untuk mendapatkan kepercayaan klien dengan menjalinkan suatu perkongsian yang berterusan.8. dan mengekalkan kepercayaan. membantu klien di dalam menentukan kesahan dan kebolehpercayaan maklumat yang terdapat pada www dan aplikasi-aplikasi teknologi yang lain. dan dengan siapa maklumat ini dikongsikan. 219 .1.1. Hormat kepada kerahsiaan Kaunselor tidak berkongsi maklumat rahsia tanpa persetujuan klien atau tanpa justifikasi etika atau undang-undang yang mantap.1. Hormat kepada privasi Kaunselor menghormati hak-hak klien untuk mendapat privasi. B. B. Kaunselor menghormati pandangan yang berbeza tentang pendedahan maklumat. Menghormati hak-hak klien B. komunikasi privilej.1. B.

Kaunselor berunding dengan profesionalprofesional lain apabila berada di dalam keadaan tidak pasti tentang kesahan sesuatu kekecualian itu. Pendedahan yang diarahkan mahkamah. tindakan kaunselor mendedahkan maklumat tersebut kepada pihak-pihak ketiga yang dikenalpasti mungkin boleh dipertahankan.9.) B. kaunselor mendapatkan 220 . Penyakit-penyakit berjangkit dan yang mengancam nyawa Apabila klien memberitahu yang mereka mengidap sesuatu penyakit yang diketahui umum sebagai berjangkit dan mengancam nyawa.B. B.1.c. Kekecualian B.d.2.b. Penjelasan mengenai batasan-batasan Pada peringkat awal dan sepanjang proses kaunseling. kaunselor mengesahkan bahawa terdapat satu cara mendiagnosnya dan menilai niat klien memberitahu pihak ketiga mengenai penyakit mereka atau melakukan sebarang tingkahlaku yang mungkin mencederakan pihak ketiga yang boleh dikenalpasti. Keperluan-keperluan undang-undang dan bahaya Keperluan umum yang kaunselor hendaklah menyimpan maklumat rahsia tidak terpakai apabila pendedahan diperlukan bagi melindungi klien atau orang-orang lain yang dikenalpasti daripada kecederaan serius dan yang boleh diramalkan atau apabila keperluan undang-undang mendesak yang maklumat rahsia didedahkan. Sebelum membuat sesuatu pengesahan.c. Pertimbangan-pertimbangan tambahan perlu digunakan bila meneliti isu-isu akhir hayat. jika diketahui yang mereka boleh membuktikannya serta menghadapi risiko yang tinggi menjangkiti penyakit tersebut.a.2. (Rujuk A.2.) B.2. kaunselor memberitahu klien tentang batasan-batasan kerahsiaan dan mencari jalan untuk mengenalpasti situasi-situasi yang boleh diramalkan di mana kerahsiaan mesti dipecah (Rujuk A.b. Apabila diarahkan oleh mahkamah untuk mendedahkan maklumat rahsia atau privilej tanpa kebenaran seseorang klien.2.

Seting-seting rahsia Kaunselor berbincang mengenai maklumat rahsia hanya di dalam setingseting di mana mereka dapat menjamin privasi klien secara berpatutan. maklumat yang dikongsi. termasuk pekerja. Pendedahan minimum Seboleh-bolehnya.b. 221 .1.3. dan sukarelawan. B.c. Orang bawahan Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk memastikan yang privasi dan kerahsiaan klien dikekalkan oleh orang bawahan.(Rujuk F.c. pelajar.persetujuan termaklum secara bertulis daripada klien atau mengambil langkah-langkah untuk menghalang pendedahan itu atau memastikan yang pendedahan itu sesedikit mungkin kerana bakal kecederaan yang boleh berlaku kepada klien atau perhubungan kaunseling. B.3. Bila keadaan memerlukan pendedahan maklumat rahsia.a. klien dimaklumkan sebelum maklumat rahsia didedahkan dan dilibatkan di dalam proses membuat keputusan tentang pendedahan ini. klien akan dimaklumkan tentang kewujudan dan komposisi pasukan.d.3. pembantu perkeranian. B. Pasukan-pasukan rawatan Apabila rawatan klien melibatkan suatu semakan atau penyertaan berterusan oleh suatu pasukan rawatan. hanya maklumat penting sahaja yang didedahkan.3. dan tujuan mengongsi maklumat sedemikian.) B. Maklumat yang dikongsi dengan orang-orang lain B. B.2. Pembayar-pembayar pihak ketiga Kaunselor mendedahkan maklumat kepada pembayar pihak ketiga hanya apabila klien memberi kuasa bagi pendedahan sedemikian.3. yang diselia.d.

(Rujuk A. Kerja kelompok Dalam kerja kelompok.a. Tanggungjawab kepada klien Apabila memberi kaunseling kepada klien di bawah umur atau klien-klien dewasa yang kurang keupayaan untuk memberi persetujuan termaklum secara sukarela. B.f. kaunselor menerangkan dengan jelas peri pentingnya kerahsiaan dan parameter kerahsiaan kepada kelompok yang terlibat.g. Transmisi maklumat rahsia Kaunselor mengambil langkah berjaga-jaga bagi memastikan kerahsian maklumat yang ditransmisikan melalui penggunaan komputer. mesin menjawab panggilan. B.3.5. mesin faksimili. Klien-klien yang meninggal Kaunselor melindungi kerahsiaan klien-klien yang meninggal menurut ketetapan undang-undang dan agensi ataupun dasar-dasar seting. mel elektronik. telefon.4 Kelompok-kelompok dan keluarga-keluarga B.a.4.3. pesanan suara. Klien-klien yang kekurangan keupayaan untuk memberi persetujuan termaklum.4. B.B. Kaunselor mendapatkan persetujuan dan mendokumenkan secara bertulis persetujuan tersebut di kalangan semua pihak yang terlibat yang mempunyai keupayaan untuk memberi persetujuan tentang hak setiap individu berhubung dengan kerahsiaan dan sebarang obligasi untuk menjaga kerahsiaan maklumat yang diketahui. kaunselor melindungi kerahsiaan maklumat yang 222 .e.b.) B. B. kaunselor dengan jelas mendefinisikan siapa yang dianggap “klien” dan berbincang mengenai jangkaan dan batasan-batasan kerahsiaan.5. Kaunseling pasangan dan keluarga Di dalam kaunseling pasangan dan keluarga. dan teknologi komputer atau elektronik yang lain.12.

b. 223 . Kaunselor berusaha untuk mewujudkan perhubungan kerjasama yang sesuai dengan ibubapa/penjaga bagi memberikan khidmat terbaik kepada klien. Rekod-rekod B.dipeperananehi di dalam perhubungan menolong sepertimana yang ditetapkan oleh undang-undang persekutuan dan negeri. keadaan-keadaan sedemikian. Kaunselor adalah peka kepada kepelbagaian budaya keluarga-keluarga dan menghormati hakhak dan tanggungjawab ibu-bapa/penjaga ke atas kebajikan anak-anak/ jagaan mereka mengikut undang-undang. Kebenaran untuk merakam Kaunselor mendapatkan kebenaran daripada klien sebelum sesi rakaman melalui alat elektronik atau lain-lain. kaunselor mendapatkan kebenaran daripada sesuatu Di pihak dalam ketiga yang sesuai untuk mendedahkan maklumat.6. B. peraturanperaturan bertulis dan piawaian-piawaian etika yang berkaitan. Kerahsiaan rekod-rekod Kaunselor memastikan yang rekod-rekod disimpan di suatu lokasi yang selamat dan memastikan hanya orang-orang yang diberi kuasa sahaja yang mempunyai akses kepada rekod-rekod itu.b.5. Tanggungjawab kepada ibu-bapa dan penjaga yang sah Kaunselor memberitahu ibu-bapa dan penjaga yang sah tentang peranan kaunselor dan sifat rahsia perhubungan menolong. B. kaunselor memberitahu klien-klien sejajar dengan tahap kefahaman mereka dan mengambil langkah-langkah yang berkaitan dengan budaya untuk melindungi kerahsiaan klien. B.c. Pelepasan maklumat rahsia Apabila memberi kaunseling kepada klien di bawah umur atau klien dewasa yang kurang keupayaan untuk memberi persetujuan secara sukarela untuk melepaskan maklumat rahsia.6. B.6.5.a.

atau melihat rakaman sesi bersama penyelia. Kaunselor membataskan akses klien kepada rekod-rekod mereka atau bahagian daripada rekod-rekod mereka hanya apabila terdapat bukti yang jelas bahawa akses sedemikian akan menyebabkan kemudaratan kepada klien. atau orang-orang lain di dalam persekitaran latihan. B.. 224 .6. Langkah-langkah diambil bagi memastikan yang penerima rekod kaunseling peka kepada sifat kerahsiaan ini. Kebenaran untuk memerhati Kaunselor mendapat kebenaran dari klien sebelum membuat pemerhatian ke atas sesi kaunseling. Apabila klien memohon akses kepada rekod-rekod mereka. Akses klien Kaunselor memberikan akses yang berpatutan kepada rekod-rekod dan salinan-salinan rekod apabila diminta oleh klien yang berkeupayaan.6. Kaunselor mendokumentasikan permintaan klien dan rasional tidak membenarkan sebahagian atau semua rekod di dalam fail-fail klien.e.6.c. (Rujuk A. Pendedahan atau pemindahan Kaunselor mendapat kebenaran bertulis daripada klien untuk mendedah atau memindahkan rekod-rekod kepada pihak ketiga yang sah melainkan terdapat kekecualian kepada kerahsiaan.E. kaunselor memberi kepada setiap klien hanya bahagian-bahagian rekod yang berkait secara langsung dengan mereka dan tidak memasukkan maklumat rahsia yang berkaitan dengan klien-klien lain. B.3. Penyimpanan dan penghapusan rekod selepas penamatan Kaunselor menyimpan rekod-rekod selepas tamatnya perkhidmatanperkhidmatan bagi menjamin akses yang berpatutan di masa hadapan.6.B.6.4. kaunselor memberi bantuan dan juga perundingan di dalam mentafsir rekod-rekod kaunseling ini. Bantuan berhubung dengan rekod.f. Di dalam situasi melibatkan beberapa orang klien. rakan sebaya.g.d. pensyarah.) B. B. menyemak transkrip.

a. agensi.7. Mereka menjelaskan kepada peserta risiko-risiko yang berkaitan dengan pelanggaran garispanduan mengenai privasi dan kerahsiaan serta memberitahu peserta sebarang batasan kerahsiaan yang secara berpatutan dapat dijangkakan.b. Penyelidikan dan latihan B.1.7. Penyelidik mestilah memberitahu peserta sebarang batasan kerahsiaan yang secara berpatutan boleh dijangkakan.2. kaunselor mendapat persetujuan klien (atau penjaga) berhubung dengan cara-cara menyimpan dan menghapuskan rekod-rekod atau dokumen-dokumen sedemikian.menyimpan rekod-rekod ini mengikut statut persekutuan dan negeri yang mengawal rekod dan menghapuskan rekod-rekod klien dan bahan-bahan sensitif yang lain mengikut sesuatu cara yang melindungi kerahsiaan klien.(Rujuk A.(Rujuk G. Penyelidik menyimpan semua rekod penyelidikan dengan cara yang selamat. persekutuan. Biar bagaimana sekalipun kerahsiaan akan dipelihara.7. Kelulusan institusi Apabila kelulusan institusi diperlukan. B. Mereka menjalankan penyelidikan mengikut protokol penyelidikan yang diluluskan.c.) 225 .7. Kerahsiaan maklumat yang diperolehi di dalam penyelidikan Pelanggaran garispanduan yang berkaitan dengan privasi dan kerahsiaan peserta merupakan risiko-risiko penyertaan di dalam penyelidikan yang melibatkan peserta-peserta manusia. kaunselor memberikan maklumat yang tepat mengenai cadangan-cadangan penyelidikan mereka dan mendapat kelulusan sebelum menjalankan penyelidikan mereka.) B. atau institusi atau garispanduangarispanduan yang berkaitan dengan kerahsiaan di dalam amalan-amalan penyelidikan mereka . Mematuhi garis panduan Kaunselor adalah bertanggungjawab untuk memahami dan mematuhi dasar-dasar negeri. Apabila rekod-rekod ini bersifat artistik.c.b. B.

pelajar atau yang diselia di dalam sesuatu pembentangan atau penerbitan dibenarkan hanya apabila mereka telah meneliti bahan yang akan dibentangkan dan bersetuju untuk dibentangkan atau diterbitkan.7.e.8. Identifikasi klien. B. Hormat kepada privasi Maklumat yang dipeperananehi di dalam sesuatu perhubungan perundingan di bincang bagi tujuan profesional hanya dengan orang-orang yang terlibat secara langsung dengan kes itu.7. dan batasan kerahsiaan maklumat yang dikongsi dengan orang-orang lain. Persetujuan Apabila bertindak sebagai perunding.a.) B. 226 .(Rujuk G. dan setiap usaha hendaklah dilakukan bagi melindungi identiti klien dan menghindari pencerobohan privasi yang tidak sepatutnya. Laporan-laporan bertulis dan lisan mengandungi hanya data yang berkaitan dengan tujuan-tujuan perundingan.2.8.) B. Perundingan B. kaunselor hendaklah mendapat persetujuan semua pihak yang terlibat berhubung dengan hak setiap individu kepada kerahsiaan.8. obligasi setiap individu untuk menjaga maklumat rahsia. penyelidikan atau penerbitan dibataskan kepada isi yang diselindungi bagi menjamin identiti (anonymity) individu yang terlibat(Rujuk G. G.a.4. Pendedahan maklumat penyelidikan Kaunselor tidak mendedahkan maklumat kerahsiaan yang boleh membawa kepada identifikasi seseorang peserta penyelidikan melainkan setelah mereka mempeperananehi persetujuan terlebih dahulu daripada orang berkenaan.d.d. Persetujuan bagi identifikasi (dikenali).d..2.b. Penggunaan data yang dipeperananehi di dalam perhubungan kaunseling bagi tujuan latihan.B.

institusi dan masyarakat yang memperbaiki kualiti kehidupan individu dan kumpulan. 227 .B.d. Kaunselor mempunyai tanggungjawab kepada orang awam untuk terlibat dalam amalan kaunseling. Kaunselor membuat advokasi untuk memupuk perubahan pada peringkat individu.c.8. kaunselor juga terlibat dalam aktiviti penjagaan-kendiri bagi mengekalkan dan memupuk kesejahteraan emosi. dan mempunyai tanggungjawab untuk mematuhi Kod Etika Lembaga Kaunselor. Kaunselor melibatkan diri secara aktif dalam persatuan peringkat tempatan. fizikal.2. Selain daripada itu.(Rujuk D. mental dan kerohanian bagi melaksanakan tanggungjawab profesional mereka dengan cara yang terbaik sekali.) Bahagian C : Tanggungjawab Profesional Pengenalan Kaunselor berhasrat untuk berkomunikasi secara terbuka. kaunselor tidak mendedahkan maklumat rahsia yang dengan secara berpatutan boleh membawa kepada identifikasi seseorang klien atau orang lain atau organisasi yang dengannya mereka mempunyai perhubungan rahsia melainkan mereka telah mempeperananehi persetujuan terlebih dahulu dari orang atau organisasi atau pendedahan itu tidak dapat dielakkan. serta menghapuskan bakal-bakal halangan yang menyekat pemberian dan akses kepada perkhidmatan yang disediakan. kumpulan. yang berasaskan pada kaedah penyelidikan yang aktif. Pendedahan maklumat rahsia Apabila berunding dengan rakan sejawat. jujur dan tepat bila berhadapan dengan orang awam dan profesional lain. negeri dan negara yang memupuk perkembangan dan pembaikan kaunseling. Mereka mendedahkan maklumat hanya setakat yang diperlukan bagi mencapai tujuan-tujuan perundingan. Mereka menjalankan amalan dalam suasana yang bukan diskriminatori dalam sempadan profesional dan kecekapan peribadi.

F. 228 .2.a. kelayakan profesional peringkat negeri dan negara dan pengalaman profesional yang bersesuaian.b Bidang kepakaran baru tentang amalan Kaunselor mengamalkan bidang kepakaran baru hanya setelah memperolehi pendidikan.2.) C.f.C.2.2. C. persijilan profesional negeri dan negara. C. Kompetensi profesional C.2. Sempadan kompetensi Kaunselor menjalankan amalan mereka hanya dalam sempadan kompetensi berdasarkan kepada pendidikan.. latihan.1..9. dan pengalaman profesional yang berkaitan. latihan.e. F11. (Rujuk F. latihan dan pengalaman diselia yang sesuai.4. memahami dan mengikuti Kod Etika Lembaga Kaunselor dan mematuhi undang-undang dan peraturan yang berkaitan. C. kaunselor harus mengambil langkah-langkah untuk memastikan kompetensi kerja mereka dan melindungi orang lain daripada kemudaratan yang mungkin..) C. Kaunselor harus mengisi jawatan kaunseling profesional dengan hanya individu-individu yang layak dan kompeten bagi jawatan tersebut. E.2. pengalaman yang diselia. (Rujuk A.d Memantau keberkesanan Kaunselor memantau secara berterusan keberkesanan mereka sebagai profesional dan mengambil langkah-langkah untuk memperbaiki bila perlu.6.b. Kaunselor di dalam sektor swasta mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk mendapatkan penyeliaan rakan sejawat seperti yang diperlukan bagi menilai kebolehan mereka sebagai kaunselor..c Layak untuk pekerjaan Kaunselor menerima pekerjaan hanya bagi jawatan yang mereka layak berasaskan pendidikan.2.b. Pengetahuan tentang piawaian Kaunselor bertanggungjawab untuk membaca. Semasa mengembangkan kemahiran dalam bidang kepakaran baru. pengalaman diselia.

g. F8.f Pendidikan berterusan Kaunselor sedar akan perlunya pendidikan berterusan bagi mendapat dan mengekalkan tahap kesedaran yang berpatutan mengenai maklumat saintifik dan profesional semasa di dalam bidang kegiatan mereka. mental atau masalah emosi mereka dan tidak menawarkan atau memberi perkhidmatan profesional jika kecacatan sedemikian mungkin memudaratkan klien atau orang-orang lain.Mereka mendapatkan bantuan bagi masalah-masalah yang mencapai tahap kecacatan profesional. mereka menghadkan.C. dan kemaskini dengan maklumat mengenai populasi pelbagai dan khusus yang dengannya mereka bekerja..e Perundingan mengenai obligasi etika Kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk berunding dengan kaunselor-kaunselor lain atau profesional yang berkaitan apabila mereka berhadapan dengan persoalan mengenai obligasi etika atau amalan profesional. atau menamatkan tanggungjawab profesional sehingga satu masa ianya ditentukan bahawa mereka boleh meneruskan kerja mereka dengan selamat.b.2. sedia menerima prosedur-prosedur baru. mereka menggantung. C.2. (Rujuk A. Kecacatan Kaunselor peka kepada tanda-tanda kecacatan fizikal. dan jika perlu.11.2. C.) 229 .b. mengambil langkah-langkah untuk mengekalkan kompetensi Mereka dalam kemahiran yang mereka gunakan. Kaunselor membantu rakan sejawat atau penyelia dalam mengenalpasti kecacatan profesional mereka sendiri dan memberikan perundingan dan bantuan apabila diperlukan kepada rakan sejawat atau penyelia yang memperlihatkan tanda-tanda kecacatan dan masuk campur mengikut kesesuaian bagi mencegah kemudaratan yang mungkin menimpa klien.

Surat perakuan Kaunselor yang menggunakan surat perakuan tidak memintanya daripada klien semasa atau bekas klien atau mana-mana individu lain.b.3. C.3. Pengambilan klien di tempat kerja Kaunselor tidak menggunakan tempat mereka berkhidmat atau bekerja atau institusi gabungan mereka untuk mendapatkan klien.e. Kenyataan oleh pihak lain Kaunselor mengambil tindakan yang berpatutan untuk memastikan bahawa kenyataan yang dibuat oleh pihak lain berkenaan diri mereka atau profesion kaunseling itu adalah tepat dan benar. Iklan tentang produk dan latihan Kaunselor yang menghasilkan produk yang berkaitan dengan profesion mereka atau mengendalikan bengkel atau latihan. C.a. C. individu yang diselia.c. Mengiklan dan mendapatkan klien C.2.d.h. Pengiklanan yang tepat Apabila mengiklan atau memperkenalkan perkhidmatan mereka kepada orang awam. serta 230 . tidak memperdayakan atau menipu.3. atau yang dirunding untuk amalan persendirian mereka.C. mereka perlu mengikuti perancangan yang disediakan untuk memindahkan klien dan fail.3. Kaunselor menyedia dan menyebarkan kepada rakan sejawat yang telah dikenalpasti atau “penyimpan rekod” satu pelan untuk memindahkan klien dan fail-fail jika mereka tidak lagi berkemampuan. Ketidakmampuan kaunselor atau penamatan amalan Apabila kaunselor menamatkan amalan.3. C. meninggal dunia atau menamatkan amalan. C.3. memastikan bahawa iklan mengenai produk atau acara tersebut hendaklah tepat dan benar. kaunselor menyatakan kelayakan mereka dengan tepat dan benar yakni tidak mengelirukan.

memaparkan maklumat yang mencukupi kepada pelanggan supaya mereka dapat membuat pilihan bijak. Kaunselor tidak memberi gambaran bahawa mereka mempunyai kompetensi kaunseling di peringkat 231 . latihan. (Rujuk C.c.a.a.f. Mempromosi kepada pelanggan yang mendapat perkhidmatan Kaunselor tidak menggunakan kaunseling.4.4. C. Gambaran yang tepat dan benar Kaunselor hanya mengakui secara langsung atau tidak langsung hanya kelayakan profesional yang benar-benar diperolehi dan membetulkan sebarang gambaran salah yang diketahui mengenai kelayakan mereka yang diberikan oleh pihak lain.4. Persijilan Kaunselor mengakui hanya lesen atau persijilan yang semasa dan sah.2. pendidik kaunselor boleh menggunapakai buku teks hasil karya mereka untuk tujuan pengajaran. Kelayakan profesional C. hubungan penyeliaan untuk mempromosi produk atau latihan-latihan mereka dengan cara menipu atau dengan cara yang mempengaruhi secara tidak wajar golongan yang mungkin mudah dipengaruhi.4.4. serta menyatakan dengan tepat pendidikan berterusan dan latihan pengkhususan mereka. Kaunselor haruslah menyatakan secara tulus ikhlas akan kelayakan rakan sejawat profesional mereka.b. C. pengajaran.d.6. Walau bagaimanapun. (Rujuk C. C.) C. Kaunselor membezakan dengan jelas di antara pengalaman kerja yang dibayar dengan pengalaman sukarela.3.d. Memberi gambaran (Implying) kompetensi peringkat kedoktoran Kaunselor menyatakan dengan jelas ijazah tertinggi yang diperolehi dalam kaunseling atau bidang lain yang berkaitan. Ijazah pendidikan Kaunselor dengan jelas membezakan di antara ijazah yang diperolehi dengan ijazah kehormat.) C.

jantina. Ahli badan / institusi / persatuan profesional kaunseling di Malaysia mesti membezakan di antara keahlian profesional yang bermaksud harus mempunyai kelayakan sekurangkurangnya ijazah sarjana muda dalam kaunseling. manakala keahlian bersekutu pula terbuka kepada individu yang mempunyai minat dan penglibatan yang tekal dengan badan / institusi / persatuan / profesional kaunseling tetapi tidak layak menjadi ahli profesional.” di dalam konteks kaunseling sedangkan ijazah kedoktoran mereka bukan dalam bidang kanseling atau bidang berkaitan. C. budaya.f. Tanggungjawab awam C. ras. pekerja.4.ijazah kedoktoran sedangkan hanya mempunyai ijazah sarjana dalam kaunseling atau bidang berkaitan dengan diri mereka sebagai merujuk kepada “Dr. C. sentuhan fizikal.e. identiti jantina. Gangguan seksual didefinisikan sebagai permintaan balasan seks.5. individu yang diselia atau peserta penyelidikan dengan cara yang memberikan impak negatif kepada individu-individu itu.a. status sosio ekonomi atau sebarang asas yang ditetapkan oleh undang-undang. bahasa pilihan. C. Keahlian profesional Kaunselor membezakan keahlian semasa. agama/kepercayaan. Kaunselor tidak mengamalkan diskriminasi terhadap klien. Gangguan seksual Kaunselor tidak melibatkan diri di dalam atau membiarkan gangguan seksual.4. yang masih hidup. etnik.6. pelajar. orientasi seksual. status perkahwinan/pasangan. keahlian aktif atau keahlian terdahulu dalam persatuan. perilaku verbal atau bukan verbal yang berunsurkan seks.6. C. 232 . ketidakupayaan. Tidak mendiskriminasi Kaunselor tidak membiarkan atau terlibat dalam diskriminasi berdasarkan umur. Status akreditasi program Kaunselor menyatakan dengan jelas status akreditasi ijazah mereka pada masa ijazah tersebut diperolehi.

E.3. bahan bercetak. jujur dan objektif.4. pita rakaman. syarikat insuran kesihatan. kenyataan itu adalah berdasarkan amalan dan literatur kaunseling profesional yang sesuai. dianggap cukup teruk atau mendalam yang oleh seseorang yang waras dipersepsinya sebagai gangguan seksual dalam konteks di mana tingkahlaku tersebut berlaku.6.) C. pengaplikasian berasaskan teknologi..yang berlaku dalam konteks aktiviti atau peranan profesional. (Rujuk B. bahan pos. tidak disenangi.6. kenyataan tersebut selaras dengan Kod Etika Lembaga Kaunselor. atau media-media lain. penerima maklumat tersebut tidak terdorong untuk membuat inferensi bahawa suatu perhubungan kaunseling profesional telah berlaku. atau 2. menghina atau mengwujudkan suasana tempat kerja atau persekitaran belajar yang tegang. dan kaunselor tahu atau diberitahu tentang perkara tersebut. 2. kaunselor melaporkannya secara tepat. Laporan kepada pihak ketiga Dalam melaporkan aktiviti dan pertimbangan profesional mereka kepada pihak ketiga termasuklah mahkamah. demonstrasi. C. dan 3. program radio atau televisyen.c.b. dan tatalaku sedemikian sama ada 1. Persembahan media Apabila kaunselor memberi nasihat atau komen menerusi ceramah umum. Gangguan seksual boleh terdiri daripada satu tindakan yang sangat teruk atau mendalam atau tindakan berkali – kali atau yang pervasif. 233 . penerima laporan penilaian dan lain-lain. mereka berhati-hati bagi memastikan bahawa 1.

E.d..a Kenyataan umum peribadi Apabila membuat kenyataan peribadi di dalam konteks awam. Eksploitasi ke atas orang lain Kaunselor tidak mengeksploitasi orang lain dalam perhubungan profesional mereka.) C. Kaunselor menjalinkan perhubungan kerja dan sistem komunikasi yang positif dengan rakan sejawat bagi menambahbaikkan perkhidmatan kepada klien.5. Bahagian D : Perhubungan dengan profesional lain Pengenalan Kaunselor profesional sedar bahawa kualiti interaksi mereka dengan rakan sejawat boleh mempengaruhi kualiti perkhidmatan yang diberikan kepada klien. kaunselor menjelaskan bahawa mereka bercakap dari perspektif peribadi dan mereka bukan bercakap bagi pihak semua kaunselor atau profesion itu.e. (Rujuk A. 234 . Mereka berusaha untuk mengenali dan mengetahui rakan sejawat di dalam dan di luar bidang kaunseling.4. Asas-asas saintifik bagi modaliti rawatan Kaunselor mengguna teknik/prosedur/modaliti yang berteraskan teori dan /fakta yang mempunyai asas saintifik.a. (Rujuk C.e.6.d.E. Kaunselor yang tidak berbuat begini hendaklah menyatakan yang teknik/prosedur sebagai “tidak terbukti’ atau ‘sedang dibina’ dan menjelaskan bakal-bakal risiko dan pertimbangan etika apabila mengguna teknik/prosedur sedemikian dan mengambil langkahlangkah untuk melindungi klien dari kemudaratan yang mungkin.3..5.7.6.C.) C.c.7 Tanggungjawab kepada profesional lain C.

2. D.1. B. polisi institusi atau keadaan luar biasa untuk menjalankan lebih daripada satu peranan dalam prosiding perundangan atau pentadbiran.b Menjalin perhubungan Kaunselor berusaha untuk menjalin dan mengukuhkan hubungan antara disiplin dengan rakan sejawat daripada disiplin yang lain demi untuk memberikan perkhidmatan terbaik kepada klien. tindakan pertama kaunselor ialah menyelesaikan masalah tersebut dalam pasukan tersebut.) D. Kaunselor juga menghormati tradisitradisi dan amalan kumpulan-kumpulan profesional yang lain yang dengannya mereka bekerja. (Rujuk B.c Kerja pasukan interdisiplin Kaunselor yang menjadi ahli pasukan antara disiplin yang memberikan perkhidmatan beraneka jenis kepada klien memberi fokus kepada bagaimana dapat mereka memberikan perkhidmatan terbaik kepada klien.D. B..d. nilai dan pengalaman profesion kaunseling dan juga perspektif nilai dan pengalaman rakan sejawat dari disiplin-disiplin lain.d.. Mereka melibatkan diri di dalam dan menyumbang kepada keputusan-keputusan yang mempunyai kesan ke atas kebajikan klien dengan berpandukan kepada perspektif..1.) D. B.1.(Rujuk A. mereka menjelaskan jangkaan peranan dan parameter kerahsiaan dengan rakan sejawat mereka.d. Menggariskan obligasi profesional dan etika Kaunselor yang menjadi ahli kepada pasukan Interdisiplin menjelaskan obligasi profesional dan etika pasukan secara keseluruhan dan bagi setiap ahli.1. Kerahsiaan Apabila kaunselor dikehendaki oleh undang-undang. majikan dan pekerja D..c.3. B.1 Perhubungan dengan rakan sejawat.1.e.1.a.Apabila keputusan pasukan menimbulkan isu etika.2.b.c.1.a Pendekatan berbeza Kaunselor menghormati pendekatan perkhidmatan kaunseling yang berbeza dengan pendekatan mereka sendiri.. D. 235 .1.

Pemilihan personalia dan pengagihan tugas Kaunselor memilih staf yang kompeten dan mengagihkan tanggungjawab yang setara dengan kemahiran dan pengalaman mereka. Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk mencapai persetujuan dengan majikan tentang piawaian tatalaku yang membenarkan perubahan terhadap dasar institusi yang kondusif kepada pertumbuhan dan perkembangan klien. D.h. 236 . Apabila dasar tersebut mempunyai potensi untuk menimbulkan kesan buruk atau merosakkan kepada klien atau membataskan keberkesanan perkhidmatan yang diberikan dan perubahan tidak dapat dilakukan. kaunselor mencari jalan lain untuk mengatasi isu tersebut selaras dengan kesejahteraan klien. D. Keadaan-keadaan negatif Kaunselor menyedarkan majikan mereka tentang dasar dan amalan yang tidak sesuai. D.i. Dasar majikan Apabila kaunselor menerima sesuatu jawatan di dalam sesebuah agensi atau institusi ia bermakna bahawa kaunselor bersetuju dengan dasar-dasar dan prinsip-prinsip umum agensi/institusi tersebut.Sekiranya mereka tidak dapat menyelesaikannya sesama mereka.1. Mereka cuba membawa perubahan terhadap dasar atau prosedur tersebut melalui tindakan konstruktif dalam organisasi berkenaan.f.g. Tindakan sedemikian mungkin merangkumi rujukan kepada organisasi yang mengeluarkan sijil atau lesen. kaunselor mengambil tindakan lanjutan yang sesuai.1. memberi akreditasi atau penamatan perkhidmatan secara sukarela.1. Perlindungan dari tindakan punitif Kaunselor berhati-hati untuk tidak mengganggu atau membuang kerja seseorang pekerja yang telah bertindak dengan cara yang bertanggungjawab dan beretika untuk mendedahkan dasar dan amalan majikan yang tidak sesuai.1. D.

) 237 .2. kaunselor berusaha untuk mewujudkan sesuatu pemahaman yang jelas dengan yang dirunding tentang definisi masalah. (Rujuk A. dan akibat dijangka daripada intervensi yang dipilih yang responsif dari segi budaya dan bersesuaian dengan keperluan yang dirunding.2. (Rujuk C. atau akibat yang dijangka daripada intervensi yang dipilih. Perundingan D. matlamat untuk berubah.2. Kaunselor juga memberikan sumber rujukan yang bersesuaian apabila diminta dan diperlukan.d.2.a.c. bakal risiko dan manfaat.b. kaunselor mempunyai obligasi untuk meneliti semula hak dan tanggungjawab kaunselor dan yang dirunding dalam bentuk tulisan dan secara lisan.2. Kaunselor mengguna bahasa yang jelas dan mudah difahami untuk memberitahu semua pihak yang terlibat mengenai tujuan perkhidmatan yang akan ditawarkan. Memahami pihak yang dirunding Apabila menawarkan perkhidmatan perundingan. Kompetensi perundingan Kaunselor harus mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk memastikan yang mereka mempunyai sumber dan kompetensi yang bersesuaian apabila menawarkan perkhidmatan perundingan.b. matlamat untuk berubah.2.2.a. D.) D.. A.a. D. Bersama-sama dengan yang dirunding kaunselor perlu berusaha untuk membina dengan jelasnya definisi masalah.2. Persetujuan termaklum dalam perundingan Apabila memberi perkhidmatan perundingan. Matlamat perundingan Perhubungan perundingan adalah merupakan satu perhubungan di mana keupayaan menyesuaikan diri serta perkembangan yang dirunding ke arah arahan kendiri dipupuk dan digalakkan secara tekal. dan batasan kerahsiaan.D. kos berkaitan.

tetapi tidak terhad kepada.1. minat. E. Kaunselor menghormati hak klien untuk mengetahui keputusan.1 Am E. psikologil dan kerjaya adalah untuk menyedikan pengukuran yang sah dan boleh dipercayai sama ada secara mutlak atau komparatif. dan asas-asas yang digunakan oleh kaunselor untuk membuat kesimpulan dan perakuan.Bahagian E : Penilaian. Kompetensi mengguna dan menafsir instrumen penaksiran E. dan penafsiran Pengenalan Kaunselor menggunakan instrumen penilaian sebagai satu komponen dalam proses kaunseling. E. personaliti. Kebajikan klien Kaunselor tidak menyalahgunakan keputusan dan penafsiran penaksiran dan mereka mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk menghalang orang lain daripada menyalahgunakan maklumat yang didapati daripada teknik-teknik ini. dengan mengambil kira konteks peribadi dan budaya klien. Kaunselor memupuk kesejahteraan seseorang klien psikologi atau kerjaya yang sesuai. Kaunselor yang mengguna penaksiran ujian bantuan teknologi mempunyai latihan dalam konstruk yang diukur dan instrumen khas yang digunakan sebelum menggunakan aplikasi berasaskan 238 atau kelompok dengan membangunkan dan mengguna instrumen penaksiran pendidikan. pencapaian. . kecerdasan. Ini termasuklah. penafsiran yang dibuat. penaksiran.1. E.a Penaksiran Tujuan utama penaksiran pendidikan.2. Batasan kompetensi Kaunselor mengguna hanya perkhidmatan ujian dan penaksiran yang baginya mereka telah dilatih dan kompeten.a. pengukuran kebolehan.b. Kaunselor sedar akan perlunya menafsir kenyataan dalam bahagian ini sebagai boleh digunakan untuk penaksiran kuantitatif dan kualitatif.2. dan prestasi.

1.b. tahap keupayaan klien untuk memahami hasil penaksiran.3. (Rujuk A. Penggunaan yang sesuai Kaunselor bertanggungjawab untuk memastikan yang aplikasi.3. kaunselor menjelaskan sifat dan tujuan penaksiran dan penggunaan khusus hasil penaksiran oleh bakal penerima hasil ujian. dan persetujuan terdahulu tentang siapa yang akan menerima hasil penaksiran.c. A. psikologi dan kerjaya.b. sama ada mereka membuat penskoran dan tafsiran penaksiran tersebut sendiri ataupun dengan menggunakan teknologi atau perkhidmatan-perkhidmatan yang lain.a.g. kecuali pengecualian eksplisit telah dipersetujui terlebih dahulu.3. dan penggunaan instrumen penaksiran yang relevan dengan keperluan klien. Penjelasan kepada klien Sebelum membuat penaksiran.2.12. dan garis panduan bagi membangun dan mengguna instrumen penaksiran. penafsiran adalah sesuai.12. F. Penjelasan diberikan dalam bahasa klien (atau pihak lain yang diberi kuasa oleh undang-undang bagi pihak klien). 239 . dan impak hasil penaksiran ke atas klien. pemahaman secara eksplisit.terknologi tersebut. Membuat keputusan berdasarkan hasil penaksiran Kaunselor yang bertanggungjawab di dalam membuat keputusan yang melibatkan individu atau dasar yang berasaskan hasil penaksiran mempunyai kefahaman yang mendalam tentang pengukuran pendidikan. Kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan bagi memastikan yang teknik penaksiran psikologi dan kerjaya digunakan secara betul oleh individu di bawah penyeliaan mereka..2. E. Persetujuan termaklum dalam penaksiran E. Penerima hasil penaksiran Kaunselor mengambil kira kebajikan. penyelidikan penaksiran.c.2. termasuklah kriteria kesahan. E.. Kaunselor mengambil kira konteks peribadi atau budaya klien. penskoran.) E. (Rujuk A.) E.

5.b.5.Kaunselor menyertakan penafsiran yang tepat dan sesuai bagi setiap hasil penaksiran individu atau kelompok yang dikeluarkan..) E.5.a. dan juga peranan profesional kesihatan mental dalam mengabdikan prejudis tersebut melalui diagnosis dan rawatan. (Rujuk A. Prasangka sosial dan sejarah dalam diagnosis patologi Kaunselor sedar akan prasangka sosial dan sejarah dalam salah diagnosis dan menentukan patologi individu dan kelompok tertentu. atau khidmat susulan yang diperakukan). B.2. B.1.c. Kepekaan budaya Kaunselor memahami bahawa budaya mempengaruhi cara klien mendefinasikan masalahnya. jenis rawatan.d. Pengalaman sosio-ekonomi dan budaya klien diberi pertimbangan semasa mendiagnos gangguan mentalnya. Diagnosis gangguan mental E. E. (Rujuk B.b. 240 .c.) E.c.3.. E.5..6. Diagnosis yang betul Kaunselor berhati-hati bila membuat diagnosis mengenai gangguan mental. Penyerahan data kepada ahli profesional yang berkelayakan Kaunselor menyerahkan data penaksiran yang mengandungi identiti klien hanya dengan kebenaran klien atau wakil klien yang sah dari segi undangundang. (Rujuk B. Data tersebut diserahkan hanya kepada pihak yang diiktiraf oleh kaunselor sebagai berkelayakan untuk mentafsir data tersebut. Elak daripada membuat diagnosis Kaunselor mungkin mengelak daripada membuat dan/atau melaporkan diagnosis jika mereka percaya diagnosis tersebut akan mendatangkan kemudaratan kepada klien atau pihak lain.5. B.2.) E. Teknik penaksiran (termasuk temubual individu) yang digunakan untuk menentukan jagaan klien(lokus rawatan.4.5. dipilih dengan teliti dan digunakan dengan betul.

.3.b. E.) E.6. kaunselor menyediakan soalan rujukan yang khusus dan data objektif yang mencukupi tentang klien untuk memastikan instrumen penaksiran yang sesuai digunakan.b.c.6.12. dan kesesuaian instrumen semasa membuat pilihan. keadaan-keadaan itu hendaklah diambilkira semasa membuat penafsiran.A. B. E.6.. dan hasil penaksiran mungkin dianggap tidak sah atau kesahannya diragui.9. seperti keadaan yang diperlukan oleh klien berketidakupayaan atau berlakunya tingkahlaku luar biasa atau kejanggalan semasa mentadbir penaksiran.b. Apabila penaksiran tidak ditadbir dalam keadaan yang piawai.5.2. Pemilihan Instrumen E.b. Kesesuaian instrumen Kaunselor menimbang dengan teliti kesahan.6.d. Keadaan pentadbiran penaksiran (Rujuk A.) E. Pentadbiran berasaskan teknologi Kaunselor memastikan bahawa program pentadbiran berjalan dengan lancar dan menyediakan hasil penaksiran yang tepat untuk klien apabila kaedah teknologi atau elektronik lain digunakan dalam pentadbiran penaksiran tersebut.. Maklumat rujukan Sekiranya klien dirujuk kepada pihak ketiga untuk penaksiran. (Rujuk A. kebolehpercayaan. Populasi pelbagai budaya Kaunselor berhati-hati semasa memilih instrumen bagi populasi pelbagai budaya untuk mengelak daripada penggunaan instrumen yang kekurangan ciri-ciri psikometrik yang sesuai bagi populasi klien yang berkenaan. instrumen penaksiran.7.c. E. (Rujuk A. batasan psikometri.E.a.a.) E.7. 241 .7.12.b. Keadaan pentadbiran Kaunselor mentadbir penaksiran dalam keadaan yang sama seperti mana yang terdapat dalam proses pemiawaian instrumen tersebut.

kecuali jika instrumen itu direka bentuk. kepercayaan. Penskoran dan penafsiran penaksiran E. keadaan yang menghasilkan keputusan penaksiran yang paling berfaedah dimaklumkan kepada calon penaksiran. warna kulit. Isu pelbagai budaya/kepelbagaian dalam penaksiran Kaunselor berhati-hati dalam penggunaan teknik penaksiran yang dinormakan kepada populasi lain daripada populasi klien. gender. kaunselor menyatakan kesangsian yang berkaitan dengan kesahan atau kebolehpercayaan akibat daripada keadaankeadaan penaksiran atau ketidaksesuaian norma bagi orang yang diuji. Penaksiran yang tidak diselia Kaunselor tidak membenarkan penggunaan instrumen penaksiran tanpa penyeliaan kaunselor. orientasi seksual dan status sosio ekonomi ke atas pentadbiran dan penafsiran ujian.c. budaya.b. E. E. Kaunselor menyedari tentang kesan umur. Tujuan spesifik penggunaan instrumen tersebut dinyatakan secara eksplisit kepada calon yang mengambil ujian. Melaporkan Dalam melaporkan hasil penaksiran. ketidakupayaan.b. bahasa pilihan. E. Pendedahan keadaan yang berfaedah Sebelum pentadbiran penaksiran. bertujuan dan disahkan untuk tujuan pentadbiran dan pengskoran kendiri.c. kumpulan etnik. 242 .7.5.7.2. (Rujuk A.9.) E. ras. Instrumen penyelidikan Kaunselor berhati-hati bila membuat penafsiran hasil instrumen penyelidikan yang tidak mempunyai data teknikal yang mencukupi untuk menyokong keputusan responden.a.d. E. agama.9. 8.9. dan menafsirkan hasil ujian tersebut dalam perspektif yang sesuai dengan faktor-fakor yang berkaitan..E.

c.E. E. Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk menghalang penyalahgunaan pengukuran dan data penaksiran lapuk oleh pihak lain. Keselamatan penaksiran Kaunselor mengawal integriti dan keselamatan ujian dan teknik-teknik penaksiran lain secara tekal dengan obligasi undang-undang dan kontrak. Kaunselor tidak menggunakan.9. 243 . kesahan. Mereka menghuraikan dengan tepat tujuan. dan aplikasi prosedur dan sebarang kelayakan khas yang diperlukan untuk penggunaan instrumen tersebut. tetapi tanggungjawab yang paling penting dan utama adalah kepada klien.10. Perkhidmatan penaksiran Kaunselor yang menyediakan perkhidmatan penskoran dan penafsiran untuk menyokong proses penaksiran mengesahkan kesahan penaksiran tersebut.) E. Tanggungjawab formal perunding adalah kepada yang dirunding.12.2. piawaian yang relevan. (Rujuk D. Penafsiran ujian secara automasi adalah dianggap sebagai perundingan antara profesional dengan profesional. E. norma. Penaksiran yang lapuk dan hasil keputusan yang usang Kaunselor tidak menggunakan data atau hasil penaksiran yang lapuk atau usang untuk kegunaan semasa. Pembinaan penaksiran Kaunselor menggunakan prosedur saintifik yang mantap. dan pengetahuan profesional bagi reka bentuk penaksiran dalam perbincangan.11. menerbit semula atau mengubah suai penaksiran atau bahagian-bahagian daripadanya yang telah diterbitkan tanpa memberi penghargaan dan mendapat kebenaran daripada penerbit. penerbitan dan penggunaan teknik penaksiran pendidikan dan psikologi. kebolehpercayaan.

E.13. Kaunselor akan menentukan batasan laporan atau testimoni mereka. persetujuan termaklum bertulis diperolehi daripada ibubapa atau penjaga. Penilaian forensik: penilaian untuk prosiding perundangan E. E. Penilaian klien yang dilarang Kaunselor tidak menilai individu untuk tujuan forensik ke atas individu yang sedang menerima khidmat kaunseling ataupun individu yang telah diberi perkhidmatan kaunseling di masa lampau.E. Kaunselor tidak menerima individu-individu yang mereka nilai atau individu-individu yang telah mereka nilai di masa lampau untuk tujuan forensik sebagai klien.a.d.13.13. Apabila kanakkanak atau orang dewasa yang mudah dipengaruhi (vulnerable) dinilai.13.13.b. obligasi utama kaunselor adalah untuk menghasilkan dapatan yang objektif yang boleh dibuktikan berdasarkan maklumat dan teknik yang sesuai dengan proses penilaian tersebut. Kaunselor yang menjalankan penilaian forensik mengelak daripada perhubungan profesional dan peribadi yang mungkin mengakibatkan 244 . terutama jika pemeriksaan ke atas individu tersebut belum dijalankan. yang mungkin merangkumi pemeriksaan individu dan/atau penelitian rekod-rekod. Obligasi utama Dalam menyediakan penilaian forensik. Persetujuan bertulis untuk dinilai diperolehi daripada mereka yang akan dinilai kecuali mahkamah mengarahkan penilaian dijalankan tanpa persetujuan bertulis daripada individu-individu yang dinilai. Kaunselor berhak untuk memberi pendapat profesional berdasarkan pengetahuan dan kepakaran profesional mereka yang boleh disokong oleh data yang dikumpul dalam proses penilaian.c. Persetujuan untuk dinilai Individu yang dinilai diberitahu secara bertulis bahawa perhubungan tersebut adalah untuk tujuan penilaian semata-mata dan bukan bersifat kaunseling dan entiti atau individu yang akan menerima laporan penilaian telah dikenalpasti. E.Mengelak daripada perhubungan yang mungkin menimbulkan kemudaratan.

2. dan juga memelihara sempadan yang sewajarnya dengan yang diselia dan pelajar.a. pasangan romantik. tepat dan jujur dalam penaksiran mereka terhadap kaunselor pelatih.Penyeliaan kaunselor dan kebajikan klien F. dan teman rapat individu-individu yang sedang mereka nilai atau telah mereka nilai di masa lampau. (Rujuk A. F. Bahagian F : Penyeliaan. sampel kerja klinikal. Kaunselor mempunyai asas teori dan pedagogi bagi kerja mereka dan berhasrat untuk berlaku adil.1. Kebajikan klien Obligasi utama penyeliaan kaunseling adalah untuk memantau perkhidmatan yang diberikan oleh kaunselor lain atau kaunselor pelatih. Penyelia kaunseling memantau kebajikan klien dan prestasi klinikal serta perkembangan profesional yang diselia.1. F.c. Kelayakan kaunselor Penyelia kaunselor berusaha untuk memastikan bahawa klien sedar akan kelayakan yang diselia yang memberikan perkhidmatan kepada klien. atau pemerhatian secara langsung. Persetujuan termaklum dan hak-hak klien Penyelia memastikan bahawa yang diselia sedar akan hak-hak klien termasuk perlindungan terhadap privasi dan kerahsiaan klien dalam perhubungan kaunseling.1. Yang diselia bertanggungjawab untuk memahami dan mematuhi Kod Etika Lembaga Kaunselor. Untuk memenuhi obligasi ini. latihan dan pengajaran Pengenalan: Kaunselor beraspirasi untuk memupuk perhubungan profesional yang bermakna dan dihormati.) F.b. Yang diselia memberitahu klien tentang maklumat 245 .1.b.kemudaratan dengan ahli keluarga. penyelia sentiasa berjumpa dengan yang diselia untuk meneliti nota kes.

3.2.2. dan sosial dengan yang diselia. kaunselor diberi latihan dalam kaedah dan teknik penyeliaan. B. peribadi.d.) F. mereka berusaha untuk meminimumkan konflik yang bakal berlaku dan menjelaskan kepada yang diselia jangkaan dan tanggungjawab yang berkaitan dengan setiap peranan. Perhubungan penyeliaan F.a. dan memberi perhatian.b.2.2. Penyediaan penyelia Sebelum memberikan perkhidmatan penyeliaan klinikal. Sempadan perhubungan dengan yang diselia Penyelia kaunseling menetapkan dengan jelas dan memelihara perhubungan etika.2. Kaunselor yang menawarkan perkhidmatan penyeliaan klinikal sentiasa mengikuti aktiviti pendidikan berterusan termasuk tajuk dan kemahiran kaunseling dan penyeliaan. Yang diselia juga memastikan bahawa klien sedar akan pihak-pihak yang akan mempunyai akses kepada rekod perhubungan kaunseling dan bagaimana rekod tersebut akan digunakan.f.2. (Rujuk A.b. penyelia pentadbiran. Sekiranya penyelia perlu memegang peranan profesional yang lain kepada yang diselia (seperti: penyelia klinikal.1.pendedahan secara profesional dan bagaimana proses penyeliaan akan menjejaskan batasan-batasan kerahsiaan.. dan pengajar).. Isu-isu multibudaya/ kepelbagaian dalam penyeliaan Penyelia kaunseling sedar akan.a. 246 . Kompetensi penyeliaan kaunselor F. F. kepada peranan mulit-budaya/kepelbagaian dalam perhubungan penyeliaan. (Rujuk C. Mereka tidak melibatkan diri dalam sebarang bentuk interaksi yang bukan profesional yang mungkin menjejaskan perhubungan penyeliaan. profesional. Penyelia mengelak daripada perhubungan yang bukan profesional dengan yang diselia semasa. C.a.) F.3.

e. Perhubungan yang berpotensi berfaedah Penyelia kaunselor sedar tentang perbezaan kuasa dalam perhubungannya dengan yang diselia.3.b.) F. (Rujuk C. atau menjadi ahli bersama dalam persatuan. F. Sekiranya mereka merasa bahawa perhubungan yang bukan profesional dengan yang diselia berpotensi berfaedah kepada yang diselia. atau rakan sebagai yang diselia.d. F. 247 . menziarah ke hospital. atau komuniti profesional. Sebelum terlibat dalam perhubungan yang bukan profesional.3. Penyelia kaunseling berbincang secara terbuka dengan yang diselia jika mereka bercadang untuk menjalinkan perhubungan dengan yang diselia di luar peranan mereka sebagai penyelia klinikal dan/atau penyelia pentadbiran.F. Perhubungan seksual Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik dengan yang diselia semasa adalah dilarang.6. mereka mengambil langkah-langkah yang serupa dengan langkah – langkah yang diambil oleh kaunselor di dalam perhubungan dengan klien. Contoh-contoh interaksi atau perhubungan yang berpotensi berfaedah termasuklah menghadiri sesuatu upacara rasmi.a. Gangguan seksual Penyelia kaunseling tidak membiarkan gangguan seksual berlaku atau memaksa yang diselia untuk terlibat dalam gangguan seksual. serta akibat yang dijangkakan ke atas yang diselia. bakal faedah atau kekurangan.3. organisasi.c. Penyelia menjelaskan sifat dan batasan khusus peranan tambahan yang akan mereka hadapi bersama yang diselia. memberi sokongan semasa menghadapi sesuatu peristiwa yang menekankan. pasangan romantik. Saudara mara yang rapat dan rakan Penyelia kaunseling mengelak daripada menerima saudara mara yang rapat. penyelia berbincang dengan yang diselia dan mendokumentasikan rasional bagi interaksi tersebut.3.

b. Sebab-sebab penarikan diri diberi kepada pihak yang lain. Penyelia kaunselor pasca-ijazah menggalakkan kaunselor-kaunselor tersebut untuk mematuhi piawaian amalan profesional. semasa ketiadaan mereka. F. penyelia atas panggilan (on-call) alternatif untuk membantu dalam menyelesaikan krisis.d. penilaian.4.a.1. atau profesional menjadi genting kepada jaya-gagalnya perhubungan penyeliaan. kedua-dua pihak berusaha untuk menyelesaikan perbezaan itu. Apabila isu-isu budaya.4. Penamatan perhubungan penyeliaan Penyelia atau yang diselia berhak untuk menamatkan perhubungan penyeliaan dengan memberi notis yang mencukupi. Tangungjawab penyelia F.F.c. Piawaian untuk yang diselia Penyelia memastikan yang diselia sedar akan piawaian profesional dan etika.) F. pemulihan dan perakuan dalam kaunseling F. Penilaian Penyelia mendokumentasi dan memberikan yang diselia pentaksiran prestasi secara berterusan dan penilaian maklum balas serta menjadualkan sesi penilaian formal berkala sepanjang perhubungan penyeliaan. Persetujuan termaklum bagi penyeliaan Penyelia bertanggungjawab untuk memasukkan prinsip-prinsip persetujuan termaklum dan penyertaan ke dalam penyeliaan mereka.5. klinikal. Apabila penamatan tidak dapat dielakkan.a. F.4. Penyelia memberitahu yang diselia tentang dasar dan prosedur yang harus diikuti dan mekanisme proses rayuan berhubung dengan tindakan penyeliaan individu. (Rujuk C.4. Kecemasan dan ketidakhadiran Penyelia menetapkan dan memberitahu yang diselia prosedur untuk menghubungi mereka atau. penyelia membuat rujukan yang sesuai kepada penyelia alternatif yang lain. Penyeliaan. F.4.5. 248 . dan tanggungjawab undang-undang mereka.

2.a. penyelia sedar akan batasan-batasan yang diselia yang mungkin menghalang prestasi mereka. lesen.) F. Kaunseling untuk yang diselia Jika yang diselia meminta perkhidmatan kaunseling.(Rujuk C.6.) F. Mereka memperakukan pemberhentian daripada program latihan dan penggunaan seting kaunseling. Penyelia tidak memberikan perkhidmatan kaunseling kepada yang diselia.3. perhubungan penyeliaan dan keupayaan berfungsi secara profesional. (Rujuk F. Perakuan Penyelia memperaku agar yang diselia diberi sijil. Penyelia membantu yang diselia bagi mendapatkan bantuan pemulihan bila diperlukan.5.d. Pendidik kaunselor Pendidik kaunselor yang bertanggungjawab untuk membangun.6.g.b.5. melaksana dan menyelia program pendidikan harus mahir sebagai guru dan pengamal. Tanpa mengira apa jua kelayakan. penyelia tidak memperakui yang diselia yang mereka percayai mempunyai kelemahan tertentu yang akan menjejaskan perlaksanaan tugas yang berkaitan dengan sokongan itu. F. Penyelia perundingan dan mendokumentasikan keputusan mereka mendapatkan untuk memberhentikan yang diselia atau merujuknya bagi mendapat bantuan. Penyelia berbincang tentang kecekapan perhubungan interpersonal dari segi impak isu-isu tersebut ke atas klien. Batasan-batasan Melalui penilaian dan penaksiran yang berterusan. Mereka memastikan bahawa yang diselia sedar akan pilihan-pilihan yang ada untuk membuat keputusan tersebut(to address such decisions).F. Tanggungjawab pendidik kaunselor F. 249 .5. penyelia memberikan mereka rujukan-rujukan yang boleh diterima.a. apabila yang diselia ini tidak berupaya untuk memberikan perkhidmatan profesional yang cekap.c. pekerjaan. atau dibenarkan menamatkan sesuatu program akademik atau latihan hanya apabila mereka yakin bahawa yang diselia layak diperakukan.

Penyerapan isu-isu multibudaya/kepelbagaian Pendidik kaunselor menyerapkan bahan-bahan yang berkaitan dengan multibudaya/kepelbagaian ke dalam semua kursus dan bengkel bagi membangunkan kaunselor profesional. F.c.6.6.1.6. Pendidik kaunselor menyerapkan aspek-aspek etika ke dalam keseluruhan kurikulum.f.d.6.2. F.2. (Rujuk C. Etika pengajaran Pendidik kaunselor membuat pelajar dan yang diselia sedar akan tanggungjawab etika dan piawaian profesion serta tanggungjawab etika pelajar terhadap profesion. Teori dan teknik inovatif Apabila pendidik kaunselor mengajar teknik/prosedur kaunseling yang inovatif. Perhubungan golongan sebaya Pendidik kaunselor berusaha sedaya upaya untuk memastikan bahawa hakhak golongan sebaya tidak dikompromi apabila pelajar atau yang diselia mengetuai kelompok kaunseling atau memberikan penyeliaan klinikal.1.c.) F.6. C. mereka 250 .e. tanpa asas empirikal.) F. C. Pendidik kaunselor menjalankan program latihan dan pendidikan kaunselor secara yang beretika dan menjadi model bagi tatalaku profesional. jurulatih dan penyelia. F.. berkemahiran dalam menerapkan pengetahuan itu dan menjadikan pelajar dan yang diselia sedar akan tanggungjawab mereka.a. perundangan dan peraturan-peraturan dalam profesion itu. atau tanpa asas teori yang mantap.b. (Rujuk C. Integrasi kajian dan amalan Pendidik kaunselor membangunkan program pendidikan dan latihan yang mengintegrasikan kajian akademik dan amalan penyeliaan.Mereka berpengetahuan mengenai aspek-aspek etika.. Pendidik kaunselor mengambil langkah-langkah untuk memastikan yang pelajar dan yang diselia faham bahawa mereka mempunyai obligasi yang sama dengan pendidik kaunselor.

Penempatan lapangan Pendidik kaunselor harus mewujudkan dasar yang jelas berhubung dengan penempatan lapangan dan pengalaman klinikal yang lain di dalam program latihan.6.7.7. (Rujuk A. Pendedahan profesional Sebelum memulakan perkhidmatan kaunseling.) F.2. Pendidik kaunselor memastikan bahawa klien yang ditempatkan di lapangan sedar akan perkhidmatan yang diberikan serta kelayakan pelajar dan yang diselia yang memberi perkhidmatan-perkhidmatan tersebut.b.h. Pensyarah kaunseling menyediakan maklumat tentang jangkaan program pendidikan kaunselor kepada bakal pelajar: 251 . F.g.6. penyelia lapangan dan penyelia akademik. Kebajikan pelajar F. pelatih kaunselor menjelaskan status mereka sebagai pelajar dan menerangkan bagaimana status ini mempengaruhi batasan kerahsiaan.a. Mereka menggariskan mengesahkan dengan yang jelas akan peranan dan tanggungjawab pelajar dan yang diselia. Orientasi Pendidik kaunselor sedar bahawa orientasi adalah suatu proses perkembangan yang berterusan sepanjang latihan klinikal dan pendidikan pelajar. F. Pelajar yang diselia harus mendapat kebenaran klien sebelum mereka mengguna sebarang maklumat yang berkaitan dengan perhubungan kaunseling di dalam proses latihan. Mereka penyelia lapangan adalah berkelayakan untuk membuat penyeliaan dan memaklumkan kepada penyelia lapangan akan tanggungjawab profesional dan etika mereka.harus menjelaskan bahawa teknik/prosedur kaunseling sebagai “tidak terbukti” atau “sedang dibangunkan” dan menjelaskan kepada pelajar akan risiko yang mungkin dihadapi dan pertimbangan etika dalam mengguna teknik dan prosedur berkenaan.

dasar serta prosedur pemberhentian. 3. 5.7. dan misi program latihan. jurulatih atau penyelia atau penyelia memerlukan mereka berlakon mengenai obligasi etika terhadap profesion. Pelajar dan yang diselia akan disedarkan tentang pecahanpecahan yang terdapat pada pendedahan kendiri semasa kaunselor yang peranan primernya sebagai guru. . asas-asas untuk penilaian. matlamat. objektif. 2. prospek pekerjaan yang kemaskini untuk siswazah. Mereka mengguna pertimbangan profesional semasa merekabentuk pengalaman-pengalaman latihan yang mereka kendalikan yang memerlukan perkembangan kendiri atau pendedahan kendiri pelajar dan yang diselia. 4. komponen latihan yang menggalakkan perkembangan kendiri atau pendedahan kendiri sebagai sebahagian daripada proses latihan. F. 6.b. Pengalaman perkembangan kendiri Program pendidikan kaunselor menggariskan keperluan bagi pengalaman pendedahan kendiri dan perkembangan kendiri di dalam bahan mengenai kemasukan program. penilaian dan 7. jenis seting penyeliaan dan keperluan di lapangan bagi mendapat pengalaman klinikal lapangan yang diperlukan. jenis dan tahap penguasaan kemahiran dan pengetahuan yang diperlukan untuk melengkapkan latihan dengan jayanya. Pendidik kaunselor mungkin memerlukan pelatih untuk mendapatkan 252 pelajar dan yang diselia. serta isi pelajaran yang perlu diliputi.1.dan prospek pekerjaan yang terkini untuk siswazah. Komponen-komponen penilaian pengalaman latihan secara eksplisit menggariskan piawaian akademik yang ditentukan terlebih dahulu yang berasingan dan yang tidak bergantung kepada tahap pendedahan kendiri pelajar.

dan peraturan-peraturan serta dasar-dasar yang mengawal tingkahlaku staf profesional di agensi atau seting penempatan. Penilaian Kaunselor menyatakan dengan jelas kepada pelajar sebelum dan sepanjang program latihan.2.) F.. mental atau emosi mereka mungkin memudaratkan klien atau orang-orang lain. dan memberitahu penyelia program mereka apabila mereka sedar yang mereka tidak dapat memberikan perkhidmatan dengan berkesan. (Rujuk C.9. Tanggungjawab pelajar F.1. kaedah penilaian dan masa membuat penilaian bagi kompetensi didaktik dan klinikal. 253 .a.1.b. mendapatkan bantuan bagi masalah. H.8. Mereka harus peka terhadap tanda-tanda kecacatan. Piawaian bagi pelajar Pelatih kaunselor bertanggungjawab untuk memahami dan mengikuti Kod Etika Lembaga Kaunselor dan mematuhi undang-undang. Penilaian dan pemulihan pelajar F... C. Pelajar mempunyai obligasi yang sama kepada klien seperti mana ditetapkan kepada kaunselor profesional. Di samping itu mereka mendapatkan perkhidmatan profesional yang sesuai bagi diri mereka untuk memulihkan masalah-masalah yang mengganggu kebolehan mereka untuk memberi perkhidmatan kepada orang lain.8.9.) F. (Rujuk A.a.2.1. tahap kompetensi yang dijangkakan. Pendidik kaunselor memberikan maklumbalas mengenai penilaian dan pentaksiran prestasi yang sedang berjalan sepanjang program latihan. dasar institusi. F. Kecacatan Kaunselor pelatih harus menjauhi dari menawar atau memberi perkhidmatan kaunseling jika masalah fizikal.8. C.g.pertolongan profesional bagi menangani sebarang isu peribadi yang mungkin menjejaskan kompetensi mereka.d.

c.10.a.b. (Rujuk C. 2.b.) 254 .) F. Kaunseling untuk pelajar Sekiranya pelajar meminta perkhidmatan kaunseling atau sekiranya perkhidmatan kaunseling diperlukan sebagai sebahagian daripada proses pemulihan.a.2. Gangguan seksual Pendidik kaunselor tidak membiarkan berlakunya gangguan seksual atau memaksa pelajar untuk terlibat di dalam gangguan seksual. mendapatkan perundingan profesional dan mendokumentasikan keputusan mereka untuk memberhentikan atau merujuk pelajar bagi mendapatkan bantuan.F. F. pendidik kaunselor memberikan rujukan yang boleh diterima. pendidik kaunselor sedar akan ketidakupayaan sesetengah pelajar untuk mencapai kompetensi kaunseling yang mungkin menyekat prestasi mereka dan menanganinya. F. dan 3.10. Batasan Sepanjang penilaian dan pentaksiran yang sedang berjalan. Perhubungan seksual atau romantik Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik dengan pelajar semasa adalah dilarang.6.9. membantu pelajar dalam mendapatkan bantuan pemulihan apabila diperlukan.10. Peranan dan perhubungan antara pendidik kaunselor dan pelajar F. Pendidik kaunselor: 1.9.g. memastikan yang pelajar mempunyai peluang di dalam masa yang sesuai untuk berhadapan dengan keputusan yang memerlukan mereka untuk mendapat bantuan atau untuk memberhentikan mereka dan memberikan pelajar peluang yang sewajarnya (due process) mengikut dasar dan prosedur universiti. (Rujuk C.

menziarah di hospital. menghadiri sesuatu upacara rasmi.10. komisen.f. Perhubungan bukan profesional Pendidik kaunselor mengelak daripada menjalin perhubungan bukan profesional atau perhubungan profesional yang sedang berlaku dengan pelajar di mana terdapat risiko yang mungkin membawa kemudaratan kepada pelajar atau yang mungkin mengkompromi pengalaman latihan atau gred yang diberi. Mereka berbincang dengan bekas pelajar tentang bagaimana perhubungan mereka yang lalu mungkin mempengaruhi perubahan di dalam perhubungan. Di samping itu. Perhubungan dengan bekas pelajar Pendidik kaunselor sedar akan kuasa yang berbeza di dalam perhubungan di antara staf dan pelajar. F. Perkhidmatan kaunseling Pendidik kaunselor tidak boleh menjadi kaunselor kepada pelajar semasa kecuali ini merupakan peranan ringkas yang berkaitan dengan pengalaman latihan.c. Perhubungan yang mungkin berfaedah Pendidik kaunselor sedar akan perbezaan kuasa di dalam perhubungan di antara staf dan pelajar. mereka mengambil langkah berjaga-jaga yang serupa dengan langkah-langkah yang diambil oleh kaunselor semasa memberi perkhidmatan kaunseling kepada klien. organisasi atau komuniti profesional.F. memberi sokongan dalam sesuatu peristiwa yang menekankan atau menjadi ahli bersama di dalam sesebuah persatuan. F. Contoh-contoh interaksi atau perhubungan yang mungkin berfaedah termasuklah. Jika mereka yakin yang perhubungan bukan profesional dengan pelajar mungkin berfaedah kepada pelajar.d. fi. F.e. pembayaran balik atau ganjaran daripada tempat penempatan pelajar atau yang diselia. seksual atau perhubungan intim yang lain.10. tetapi tidak terbatas kepada. Pensyarah memupuk perbincangan terbuka dengan bekas pelajar jika mereka bercadang untuk terlibat di dalam perhubungan sosial.10. Pendidik kaunselor mengadakan perbincangan terbuka dengan pelajar jika mereka bercadang untuk 255 . pendidik kaunselor tidak menerima sebarang bentuk perkhidmatan profesional.10.

11. perbincangan soalan dan aktiviti-aktiviti bilik darjah lain yang memupuk serta mewakili berbagai perspektif budaya. Mereka berbincang dengan pelajar tentang rasional bagi interaksi sedemikian. Secara bersungguh-sungguh mereka melatih pelajar untuk mendapat kesedaran. 256 .11.c. Mereka memasukkan contoh-contoh kes. pengetahuan serta kemahiran di dalam kompetensi amalan multibudaya.b. Perhubungan bukan profesional dengan pelajar hendaklah mempunyai batasan masa dan dimulakan dengan kebenaran pelajar.menjalinkan perhubungan dengan pelajar di luar peranan mereka sebagai guru atau penyelia. Pendidik kaunselor menyediakan keperluan yang sesuai yang menambahbaik serta menyokong prestasi akademik dan kebajikan pelajar yang pelbagai.11. Kepelbagaian pelajar Pendidik kaunselor cuba secara bersungguh-sungguh untuk merekrut dan mengekalkan sekumpulan pelajar yang pelbagai. Pendidik kaunselor menunjukkan iltizam terhadap kompetensi multibudaya/kepelbagaian dengan mengiktiraf dan menghargai pelbagai budaya dan jenis kebolehan yang pelajar bawa ke dalam pengalaman latihan. bakal faedah dan kekurangan.a. F. serta akibat-akibat yang dijangkakan bagi pelajar. permainan peranan. Kompetensi multibudaya/kepelbagaian dalam program pendidikan dan latihan kaunselor F. Kepelbagaian pensyarah Pendidik kaunselor beriltizam untuk merekrut dan mengekalkan pensyarah yang pelbagai. Mereka menjelaskan sifat dan batasan khusus peranan tambahan yang akan mereka miliki dengan pelajar sebelum menjalinkan perhubungan bukan profesional.11. Kompetensi multibudaya/kepelbagaian Pendidik kaunselor secara bersungguh-sungguh menyerapkan kompetensi multibudaya/kepelbagaian dalam latihan dan amalan penyeliaan. F. F.

Kaunselor meminimumkan bias dan menghormati kepelbagaian di dalam merekabentuk dan melaksanakan program penyelidikan.a. merekabentuk. 257 . Pelencongan daripada amalan piawai Kaunselor mendapatkan perundingan dan mematuhi garis perlindungan yang ketat bagi melindungi hak-hak peserta penyelidikan apabila sesuatu penyelidikan itu melencong daripada amalan piawai atau yang diterima. mengendali. emosi. Kaunselor menyokong usaha penyelidik dengan menyertai sepenuhnya dan dengan rela hati bila-bila mungkin.Bahagian G : Penyelidikan dan penerbitan Pengenalan Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan digalakkan untuk menyumbang kepada pangkalan pengetahuan mengenai profesion dan memupuk kefahaman yang lebih jelas tentang keadaan . G. dan melaporkan penyelidikan secara yang tekal dengan prinsip etika.1. fizikal. G.1.c. dan serta piawaian saintifik yang menggunakan manusia sebagai peserta di dalam penyelidikan. Penggunaan manusia sebagai peserta penyelidikan Kaunselor merancang. Penyelidik bebas Tidak berkaitan. undang-undang negeri dan persekutuan dan peraturan-peraturan institusi di mana penyelidikan dijalankan yang berkaitan.b.1.1. Langkah berjaga-jaga untuk mengelakkan kecederaan Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan dengan menggunakan manusia sebagai peserta penyelidikan bertanggungjawab kepada kebajikan peserta sepanjang proses penyelidikan dan harus mengambil langkah berjaga-jaga yang sewajarnya untuk mengelakkan berlakunya kecederaan psikologi. G.d.1. G.keadaan yang membawa kepada masyarakat yang sihat dan lebih adil. atau kesan sosial ke atas peserta. Tanggungjawab penyelidikan G.

Mereka hendaklah mendapatkan perundingan bila sesuai. Dalam mendapatkan persetujuan ini kaunselor harus mengguna bahasa yang: 1. 4. menerangkan sebarang ketidakselesaan dan risiko yang terlibat.2.2. 5.e. mendedahkan prosedur alternatif yang sesuai yang akan memberi kebaikan kepada peserta. menerangkan tujuan dan prosedur yang perlu diikuti dengan jelas. sedia menjawab sebarang pertanyaan yang berkaitan dengan prosedur.1. Pertimbangan multibudaya/ kepelbagaian dalam penyelidikan Dimana sesuai dengan matlamat penyelidikan.G. G. 6.7. G.2.a.1. menerangkan sebarang faedah atau perubahan pada individu atau organisasi yang mungkin dapat dijangkakan. 3. Kesemua penyelidik lain yang terlibat dalam aktiviti penyelidikan berkongsi obligasi dan tanggungjawab etika terhadap tindakan mereka. Minimum gangguan Kaunselor mengambil langkah berjaga-jaga yang sewajarnya untuk mengelak daripada berlakunya gangguan di dalam kehidupan peserta penyelidikan yang mungkin disebabkan oleh penglibatan mereka dalam penyelidikan. kaunselor haruslah peka untuk merangkumi prosedur penyelidikan yang mengambil kira aspek-aspek budaya. A. Tanggungjawab penyelidik utama Tanggungjawab untuk mengikuti amalan etika penyelidikan akhirnya dipikul oleh penyelidik utama.) G. Hak-hak Peserta Penyelidik (Rujuk A. G. 258 . mengenalpasti sebarang prosedur yang berbentuk eksperimen atau yang belum dicuba dengan meluas.g. Persetujuan termaklum dalam penyelidikan Individu mempunyai hak untuk memberi persetujuan untuk menjadi peserta penyelidikan.f.1. 2.

c.d. Sekiranya penipuan tersebut mungkin akan menyebabkan kecederaan fizikal atau emosi kepada peserta penyelidikan. memberitahu peserta yang mereka bebas untuk menarik balik persetujuan mereka dan tidak meneruskan penyertaan mereka di dalam projek pada bila-bila masa tanpa penalti.2. 8. Penipuan Kaunselor tidak mengendalikan penyelidikan yang melibatkan penipuan kecuali prosedur alternatif tidak boleh dilaksanakan dan nilai prospektif penyelidikan membenarkan penipuan. G. G. Pelajar atau yang diselia yang memilih untuk tidak menyertai penyelidikan diberi pendedahan keatas altenatif yang sesuai bagi memenuhi keperluan akademik atau klinikal mereka.2. menerangkan sebarang batasan tentang kerahsiaan.b. Kaunselor mengambil langkah berjaga-jaga yang perlu untuk melindungi klien daripada natijah negatif kerana menolak atau menarik diri daripada menyertai penyelidikan. G. 259 . menerangkan format dan bakal pembaca yang disasarkan bagi meyebarkan dapatan-dapatan penyelidikan. Penyertaan klien Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan yang melibatkan klien menerangkan dengan jelas kepada klien di dalam proses persetujuan termaklum bahawa klien bebas untuk memilih sama ada untuk melibatkan diri atau tidak di dalam aktiviti penyelidikan. Apabila kaedah penyelidikan memerlukan tindakan menyembunyi atau menipu. penyelidikan tersebut tidak akan dikendalikan walaupun beliau mempunyai nilai. Penyertaan pelajar/ yang diselia Penyelidik yang melibatkan pelajar atau yang diselia di dalam penyelidikan menjelaskan kepada mereka bahawa keputusan untuk menyertai atau tidak di dalam aktiviti penyelidikan tidak akan mempengaruhi kedudukan akademik seseorang ataupun perhubungan penyeliaan. penyelidik menjelaskan sebab-sebab tindakan ini dilakukan secepat mungkin semasa memberi taklimat/laporan. dan 9.2.7.

G.f.2. G. dan memperolehi kebenaran tertentu daripada seorang yang diberi kuasa oleh undang-undang. kaunselor memberi penerangan lengkap kepada peserta mengenai sifat kajian untuk menghapuskan sebarang salah tanggapan mengenai penyelidikan yang mungkin ada pada peserta. Kerahsiaan maklumat Maklumat yang diperolehi mengenai peserta penyelidikan sewaktu menjalankan kajian adalah rahsia. dan saluran penerbitan mengenai prosedur dan hasil penyelidikan. Komitmen kepada peserta Kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk menghormati semua komitmen kepada peserta penyelidikan.2. Di mana nilai saintifik dan nilai kemanusiaan membolehkan tindakan melewatkan atau tidak menghebahkan maklumat.) G.2.h. 260 . institusi. amalan penyelidikan beretika memerlukan kemungkinan itu beserta dengan rancangan untuk melindungi kerahsiaan. kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk mengelak daripada melakukan sebarang kecederaan.e. dijelaskan kepada peserta sebagai sebahagian daripada prosedur untuk mendapatkan persetujuan termaklum.2. Kaunselor memastikan yang badan-badan dan pihak-pihak berkuasa tertentu diberi maklumat dan pengakuan yang berkaitan.2. Sekiranya wujud kemungkinan yang orang lain mungkin mempunyai akses kepada maklumat tersebut. kaunselor memberi suatu penjelasan yang sesuai kepada.2.g. mendapat kebenaran untuk menyertai daripada. Memberitahu penaja Kaunselor memberitahu penaja. Orang yang tidak berupaya memberi persetujuan termaklum Sekiranya seseorang itu tidak berupaya untuk memberi persetujuan termaklum. Penjelasan selepas pengumpulan data Selepas data dikumpulkan.G. G.i. (Rujuk A.c.

rasional bagi interaksi sedemikian. Hubungan bukan profesional Hubungan bukan profesional dengan peserta penyelidikan hendaklah dielakkan. Jika rekod bahan-bahan seni. G.4.a. 261 penyelidikan . Interaksi sedemikian hendaklah dimulakan dengan persetujuan yang sesuai daripada peserta penyelidikan.c. digital.3.3. G. penyelidik hendaklah mendokumentasikan.3. Hubungan dengan peserta penyelidikan Interaksi atau hubungan seksual atau romantik di antara kaunselor dengan peserta penyelidikan kini adalah dilarang. penyelidik hendaklah menunjukkan bukti yang usaha untuk memulihkan kecederaan sedemikian telah dilakukan. dan di dalam yang mengandungi data atau maklumat sulit yang berbentuk membolehkan peserta penyelidikan dikenalpasti. penyelidik mendapat kebenaran peserta tentang cara-cara untuk mengendalikan rekod atau dokumen tersebut. faedah yang mungkin diperolehi.d. dan natijah yang dijangkakan bagi peserta penyelidikan.G. sebelum interaksi (di mana boleh).4.b.2. Interaksi yang mungkin berfaedah Apabila interaksi bukan profesional antara penyelidik dan peserta penyelidikan mungkin berfaedah.j. Hubungan dengan peserta penyelidikan (Apabila melibatkan interaksi intensif atau berpanjangan) G.a. kaunselor mengambil langkah-langkah untuk memusnahkan bentuk tulisan) rekod atau dokumen (audio.3. B.3.g. (Rujuk B. Gangguan seksual dan peserta penyelidik Penyelidik tidak membiarkan gangguan seksual berlaku atau memaksa peserta penyelidikan untuk terlibat di dalam gangguan seksual. G.) G. Penghapusan dokumen dan rekod penyelidikan Dalam satu tempoh masa yang berpatutan selepas projek atau kajian penyelidikan selesai dijalankan. Apabila berlaku kecederaan yang tidak disengajakan kepada peserta penyelidikan disebabkan oleh interaksi bukan profesioanal. video.

4.4. Di dalam situasi di mana peserta dengan sendirinya dapat mengenalpasti 262 . Melaporkan keputusan G. mereka harus mengambil langkah-langkah yang munasabah untuk membetulkan kesilapan tersebut dalam ralat (correction erratum).d.4. G. Mereka menyediakan perbincangan yang seluas-luasnya mengenai batasan-batasan data dan hipotesis-hipotesis alternatif.c. membantu orang lain di dalam penyelidikan. Keputusan yang mencerminkan hal-hal yang tidak baik mengenai institusi. Melaporkan kesilapan Sekiranya kaunselor mendapati kesilapan yang signifikan di dalam penyelidikan mereka yang telah diterbitkan. perkhidmatan. atau menyediakan data asal harus mengambil langkah-langkah yang sesuai untuk menyamarkan identiti peserta apabila kebenaran khusus daripada peserta tidak ada.a. dan melaporkan penyelidikan dengan tepat.G.4. melaporkan keputusan penyelidikan. mengherotberotkan data. Mereka menyebut dengan secara eksplisit semua pembolehubah dan keadaan yang diketahui oleh penyelidik yang mungkin memberi kesan kepada hasil penyelidikan atau penafsiran data. G. Keputusan yang tepat Kaunselor merancang. atau dengan sengaja memberatsebelahkan keputusan. atau melalui cara penerbitan lain yang bersesuaian. pandangan-pandangan yang wujud atau yang berkepentingan tidak disembunyikan. program. menyalahgambarkan data.b. mengendali. Obligasi untuk melaporkan keputusan yang tidak baik Kaunselor melaporkan keputusan sebarang penyelidikan yang mempunyai nilai profesional. G.4. Identiti peserta Kaunselor yang membekalkan data. Mereka juga menjelaskan sejauh mana hasil penyelidikan dapat digunakan bagi populasi pelbagai. Kaunselor tidak harus terlibat di dalam penyelidikan yang mengelirukan atau yang bersifat penipuan.

4.a. Penerbitan G.5. G.c. G.b. atau cara-cara lain yang sesuai kepada mereka yang telah menyumbang dengan signifikannya kepada penyelidikan atau pembinaan konsep sejajar dengan sumbangan tersebut. Penciplakan Kaunselor tidak menciplak iaitu mereka tidak mengemukakan kajian orang lain sebagai kajian mereka. Semakan/penerbitan semula data atau idea Kaunselor membuat perakuan sepenuhnya dan sidang penyunting sedar akan penerbitan idea atau data yang terdahulu. penghargaan. Penyumbang pertama 263 . Mengiktiraf sumbangan Apabila mengendali dan melaporkan penyelidikan. G.5.5. jika idea atau data sedemikian dihantar untuk semakan atau penerbitan. penyelidik hendaklah mengambil langkah-langkah secara bersungguh-sungguh untuk memastikan yang data itu diubahsuai/diubah bagi melindungi identiti dan kebajikan semua pihak dan memastikan yang perbincangan mengenai dapatan kajian tidak mendatangkan kemudaratan kepada peserta. mengenai tajuk yang dikaji. catatan kaki. kaunselor harus mengenali dan memberi pengiktirafan kepada hasil kajian yang lalu.d. Replikasi kajian Kaunselor berobligasi untuk membekalkan data penyelidikan asal yang mencukupi kepada profesional yang layak yang mungkin ingin untuk mereplikasikan kajian itu. menghormati undang-undang hak cipta.e. dan memberi pengiktirafan sepenuhnya kepada mereka yang layak diberi pengiktirafan.5. Penyumbang Kaunselor memberi pengiktirafan melalui pengarang bersama. G. G.5.penglibatan mereka di dalam kajian.

pengiktirafan penerbitan. G.disenaraikan dahulu.g. projek. G. G. disertasi utama. Manuskrip yang diterbitkan sepenuhnya atau sebahagian besar daripadanya dalam jurnal lain atau pencetakan lain tidak boleh diserahkan untuk penerbitan tanpa pengakuan dan kebenaran daripada penerbitan yang terdahulu. Penyerahan Pendua (duplicate) Kaunselor menyerah manuskrip untuk pertimbangan hanya kepada satu jurnal sahaja pada satu-satu masa.5. dan sumbangan teknikal atau profesional yang kecilkecil diperakukan melalui nota ataupun halaman pengenalan.h. atau tujuan-tujuan ilmiah yang lain menghormati hak-hak kerahsiaan dan pemilikan orang yang menyerahkan bahan-bahan tersebut.5. Kaunselor berhati-hati di dalam membuat keputusan berkaitan penerbitan berdasarkan kepada piawaian yang sah dan yang boleh dipertahankan.e.f. Perjanjian penyumbang Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan bersama dengan rakan sejawat atau pelajar/yang diselia menggariskan perjanjian terlebih dahulu mengenai pengagihan kerja.5. Semakan profesional Kaunselor yang menyemak bahan-bahan yang diserahkan untuk penerbitan. penyelidikan. Kaunselor yang menjadi penyemak atas jemputan sidang pengarang atau penerbit berusaha sedaya upaya untuk menyemak hanya bahan-bahan di dalam skop kompetensi mereka dan berusaha untuk menghindari bias peribadi. 264 atau tesis pelajar di mana pelajar merupakan penyumbang utama mereka hendaklah disenaraikan sebagai pengarang . Penyelidikan pelajar Bagi rencana-rencana yang berasaskan sebahagian besarnya kepada kerja kursus. G. Kaunselor menyemak rencana-rencana yang dihantar dalam tempoh masa yang sewajarnya dan berasaskan kepada skop dan kompetensi di dalam metodologi penyelidikan.5. dan jenis pengiktirafan yang akan diterima.

Mereka meletak kaunselor-kaunselor lain di tahap piawaian yang sama dan bersedia untuk mengambil tindakan yang sesuai bagi menjamin yang piawaian ini dipertahankan.b.a.1. Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk menyelesaikan dilema etika melalui komunikasi langsung dan terbuka dengan semua pihak yang terlibat dan mendapatkan perundingan daripada rakan sejawat dan penyelia bila diperlukan.) H.1. peraturan. etika. H. Pengetahuan Kaunselor memahami Kod Etika Lembaga Kaunselor dan kod etika lain yang boleh dipakai daripada organisasi profesional atau badan persijilan dan perlesenan yang lain di mana mereka menjadi ahlinya. Konflik antara etika dan undang-undang Jika tanggungjawab etika berkonflik dengan undang-undang.Bahagian H : Menyelesaikan isu-isu etika Pengenalan Kaunselor bertindak menurut undang-undang. dan nilai-nilai moral di dalam mengendalikan kerja profesional mereka. Mereka sedar bahawa perlindungan dan kepercayaan klien di dalam profesion bergantung kepada tahap tindakan profesional yang tinggi.a. Mereka melibatkan diri dalam perkembangan profesional yang berterusan mengenai topik-topik masa kini di dalam isu-isu etika dan undangundang di dalam kaunseling. Kekurangan pengetahuan atau salah faham mengenai tanggungjawab etika bukan merupakan suatu alasan pembelaan bagi sesuatu tuduhan tingkah laku yang tidak beretika. H. Piawaian dan undang-undang (Rujuk F.9. Kaunselor menyerapkan etika dalam kerja profesional seharian mereka. Sekiranya konflik tidak dapat diselesaikan 265 . kaunselor menunjukkan komitmen mereka kepada Kod Etika Lembaga Kaunselor dan mengambil langkah-langkah untuk menyelesaikan konflik tersebut. atau pihak berkuasa yang lain.1.

2.c. atau pihak berkuasa undang-undang yang lain. mereka boleh mengambil tindakan yang sesuai.c. H. Sekiranya kaunselor mempunyai pengetahuan yang menimbulkan keraguan sama ada kaunselor lain bertindak secara beretika. kaunselor harus berunding 266 .2.a. seseorang atau sesebuah organisasi dan tidak sesuai untuk diselesaikan secara tidak formal atau tidak diselesaikan dengan baik. kaunselor harus mengambil tindakan lanjut yang sesuai dengan situasi itu.2. Melaporkan pelanggaran etika Sekiranya sesuatu perlanggaran yang kelihatan itu telah memudaratkan atau mungkin akan memudaratkan dengan banyaknya.2. mereka cuba terlebih dahulu untuk menyelesaikan isu itu secara tidak formal dengan kaunselor lain sekiranya boleh. lembaga perlesenan atau kepada pihak berkuasa institusi yang sesuai..) H. Tindakan ini tidak boleh dijalankan jika sesuatu intervensi itu melanggar hak-hak kerahsiaan atau jika kaunselor dikehendaki untuk menyemak kerja kaunselor lain yang tingkahlaku profesionalnya dipersoalkan. Penyelesaian tidak formal Sekiranya kaunselor mempunyai alasan untuk mempercayai bahawa kaunselor lain sedang atau telah melanggar piawaian etika. Perundingan Apabila tidak pasti sama ada sesuatu situasi tertentu atau urutan tindakan boleh melanggar Kod Etika Lembaga Kaunselor. H.b. dengan syarat tindakan sedemikian tidak melanggar hak-hak kerahsiaan yang mungkin terlibat. Tingkah laku etika yang dijangkakan Kaunselor mengharapkan rakan sejawat akan mematuhi Kod Etika Lembaga Kaunselor. badan persijilan sukarela kebangsaan. (Rujuk H. H. H. Tindakan-tindakan tersebut mungkin merangkumi rujukan kepada jawatankuasa etika profesional kebangsaan atau negeri. kaunselor boleh mengikuti ketetapan undang-undang.b. Pelanggaran yang disyaki H.d. peraturan.dengan cara tersebut.2.2.2.

2.e. H.g. atau menggalakkan pengaduan etika yang membelakangkan fakta secara yang tidak bertanggungjawab (reckless) atau sengaja mengabaikannya (willful) yang akan membatalkan tuduhan. Kaunselor bekerjasama dalam penyiasatan. Ini tidak menolak tindakan diambil berasaskan hasil sesuatu prosiding atau menimbang maklumat-maklumat lain yang sesuai. prosiding. kemasukan ke dalam program akademik atau lain-lain. melibatkan diri. H. dan keperluan Jawatankuasa Kod Etika Lembaga Kaunselor atau jawatankuasa etika persatuan berdaftar yang lain atau lembaga yang mempunyai kuasa ke 267 . Konflik organisasi Sekiranya permintaan organisasi di mana kaunselor bergabung menimbulkan konflik dengan Kod Etika Lembaga Kaunselor. Bekerjasama dengan jawatankuasa etika Kaunselor membantu dalam proses penguatkuasaan Kod Etika Lembaga Kaunselor.2. Pengaduan yang tidak perlu (unwarranted) Kaunselor tidak memulakan. meningkat di dalam jawatan. Diskriminasi yang tidak adil terhadap pengadu dan responden Kaunselor tidak menafikan individu untuk mendapat pekerjaan.f.2. dengan rakan sejawat atau dengan pihak berkuasa yang sesuai. kaunselor harus berusaha untuk membuat perubahan di dalam organisasi yang membolehkan kepatuhan sepenuhnya kepada Kod Etika Lembaga Kaunselor. kaunselor harus menjelaskan sifat konflik berkenaan dan menyatakan kepada penyelia mereka ataupun pegawai-pegawai lain yang bertanggungjawab tentang komitmen mereka kepada Kod Etika Lembaga Kaunselor.dengan kaunselor-kaunselor lain yang lebih mahir tentang etika dan Kod Etika Lembaga Kaunselor.3. H. Dalam melaksanakan hal ini kaunselor haruslah memberikan perhatian kepada isu kerahsiaan. kontrak atau kenaikan pangkat berdasarkan semata-mata kerana mereka telah membuat pengaduan ataupun menjadi subjek pengaduan berhubung dengan etika. H. Di mana boleh.

268 .atas mereka yang dituduh dengan sesuatu pelanggaran. Kaunselor harus mengetahui dengan mendalam dasar dan prosedur pelanggaran etika dan menggunanya sebagai rujukan di dalam menguatkuasakan Kod Etika Lembaga Kaunselor.

’LAMPIRAN 5’ ALAMAT-ALAMAT PEJABAT PAROL
NEGERI PERLIS ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P NO. 8, TAMAN PENGKALAN INDAH, JALAN DATO' WAN AHMAD, 01000 KANGAR, PERLIS TEL : 04-9791301 FAKS : 04-9791303 H/P : 019-3822215 D/A MAKTAB PENJARA MALAYSIA, 43000 KAJANG, SELANGOR TEL : 87341480 FAKS : 03-87341557 H/P : 013-9216971 B-9-6 BLK. B, MEGAN AVENUE 11, NO.12, JLN YAP KWAN SENG, 50450 KUALA LUMPUR TEL : 03-21643782 FAKS : 03-21643846 H/P : 019-3434043 / 012-9328500 (RASMI) NO. 171-173, TINGKAT 1, CINMUK COMMERCIAL CENTRE, KOTA SENTOSA, BATU 7, JALAN PENRISSEN, 93706 KUCHING, SARAWAK TEL : 082-628560 FAKS : 082-628563 H/P : 019-9996349 / 019-8101648 (RASMI) PENJARA PENGKALAN CHEPA, JALAN MAKTAB, 16109 PENGKALAN CHEPA, KELANTAN TEL : 09-7715605/09-7715281 FAKS : 09-7715604 H/P : 013-9344455 NO. 76 , JALAN UTAMA 5, KOMPLEKS BANGUNAN PERNIAGAAN UTAMA, JALAN SULTANAH SAMBUNGAN, 05150 ALOR STAR, KEDAH TEL : 04-7349457 FAKS : 04-7349429 H/P : 019-5110281 / 019-4808281 (RASMI) NO. 80G, JALAN PETANI, 20000 KUALA TERENGGANU, TERENGGANU TEL : 09-6301081 / 06-6301082 ( KAUNTER) / 09-6301083 (PENT) FAKS : 09-6301084

SELANGOR

WILAYAH

SARAWAK

KELANTAN

KEDAH

TERENGGA NU

269

H/P : 012-7445630 / 013-9819690(RASMI) NEGERI NEGERI JOHOR

ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P PENJARA KLUANG, BATU 8, JALAN KLUANG-MERSING, 86000 KLUANG, JOHOR TEL : 07-7875135 FAKS : 07-7875173 H/P : 013-4899794 IBU PEJABAT PENJARA SABAH, 88811 KOTA KINABALU, SABAH TEL : 088-270495 FAKS : 088-252938 H/P : 019-8201006 2A & 4A, JALAN GREENTOWN 3, GREENTOWN NOVA, 30450 IPOH, PERAK TEL : 05-2491642 FAKS : 05-2491640 H/P : 019-5586021 / 019-7116021 (RASMI) L 12-5 & 14-5 TINGKAT 5, KOMPLEKS KOTA CEMERLANG, JALAN KC 1, 75450 AYER KEROH MELAKA TEL : 06-2325449 FAKS : 06-2325410 H/P : 019-6700834 / 019-7760834(RASMI) SUITE 2, TINGKAT 13A, WISMA TNB, 10250 JALAN ANSON, PULAU PINANG TEL : 04-2299475 FAKS : 04-2299564 H/P : 012-6768665 / 019-5777075(RASMI) A17, TINGKAT BAWAH DAN SATU, JALAN SERI KUANTAN 2, SERI KUANTAN SQUARE, 25000 KUANTAN, PAHANG TEL : 09-5147082 FAKS : 09-5147048 H/P : 019-9325990

SABAH

PERAK

MELAKA

PULAU PINANG

PAHANG

N. SEMBILAN

PENJARA SEREMBAN, JALAN MUTHU CUMARU, 70990 SEREMBAN, NEGERI SEMBILAN TEL : 06-7631271 FAKS : 06-7631537 H/P : 016-3923598 / 019-3523598(RASMI)

270

271

DAERAH JOHOR BAHRU

ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P LOT 10, TINGKAT 13, MENARA TABUNG HAJI, JALAN AYER MOLEK, 80000 JOHOR BAHRU, JOHOR TEL : 07-2242600 FAKS : 07-2242300 H/P : 012-7025821 NO. 11, JALAN CEMARA, BANGUNAN CEMARA, 86200 SIMPANG RENGAM, JOHOR TEL : 07-7552400 (kaunter) FAKS : 07 -7552402 H/P : 016-7871695 NO. 11, JALAN MEGAT, 83000 BATU PAHAT, JOHOR TEL : 07-4348400 (kaunter) FAKS : 07-4348402 H/P : 019-2629974 NO. 28, JALAN TUANKU AHMAD 85000 SEGAMAT, JOHOR TEL : 07-9328400 (kaunter) FAKS : 07-9328403 H/P : 017-2800763 NO. 15, JALAN NIAGA 2, 81900 KOTA TINGGI, JOHOR TEL : 07-8839400 (kaunter) FAKS : 07-8827232 H/P : 019-7635217 2104 A & 2105 A, TINGKAT 1,WISMA SYEIKH ABDULLAH FAHIM, JALAN BERTAM, 13200 KEPALA BATAS, PULAU PINANG TEL : 04-5756405 (kaunter) FAKS : 04-5756059 H/P : 012-5785176 / 019-6665806 NO. 19, PESARA MAHSURI 5, SG. NIBONG KECHIL, TAMAN MELATI JAYA, 11900 BAYAN LEPAS, PULAU PINANG TEL : 04-6432203 FAKS : 04-6457639 H/P : 017-6041541

KLUANG

BATU PAHAT

SEGAMAT

KOTA TINGGI

SEBERANG PERAI UTARA

BARAT DAYA

272

DAERAH SEBERANG PERAI SELATAN

ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P NO. 1 LORONG JAWI JAYA 3, TAMAN JAWI JAYA, 14200 SUNGAI JAWI, P. PINANG TEL : 04-5829100 (kaunter) FAKS : 04-5829029 H/P : 019-7484404 LOT 2331 A & LOT 2332 A TINGKAT BAWAH, BANGUNAN KOPERASI GURU, JALAN PENGKALAN CHEPA, 15400 KOTA BHARU, KELANTAN TEL : 09-7413242 (09-7413240 PEJ) FAKS : 09-7413241 H/P : 012-9567677 PT 421, JALAN TASEK, 17500 TANAH MERAH, KELANTAN TEL : 09-9502381 (09-9502380 PEJ) FAKS : 09-9502382 H/P : 012-9848797 PT 4920, MUKIM GUCHIL, 18000 KUALA KRAI, KELANTAN TEL : 09-9602422 (09-9506035 PEJ) FAKS : 09-9602421 H/P : 013-9833106 PT 146, BANDAR BACHOK, 16300 BACHOK, KELANTAN TEL : 09-7787042 (09-7787040 PEJ) FAKS : 09-7787041 H/P : 019-9178617 NO. 76 TINGKAT BAWAH, JALAN UTAMA 5, KOMPLEKS BANGUNAN PERNIAGAAN UTAMA, LEBUHRAYA SULTANAH BAHIYAH, 05150 ALOR STAR KEDAH TEL : 04-7349442 (04-7349458 PEJ) FAKS : 04-7349429 H/P : 019-2807375 NO. 6, JALAN TUANKU HAMINAH 1, TAMAN TUANKU HAMINAH, 08000 SUNGAI PETANI, KEDAH TEL : 04-4480791 ( 04-4441794 PEJ ) (04-4441790 KAUNTER) FAKS : 04-4441792 H/P : 012-4272051

KOTA BHARU

TANAH MERAH

KUALA KRAI

BACHOK

KOTA SETAR

SUNGAI PETANI

273

73. ISMAIL. 73000 TAMPIN. JALAN TUN DR. 348-G DAN 348-1. 09100 PULAI. H/P NO. FAKS & NO. TELEFON / NO. KEDAH TEL : 04-9663512 (04-9693510 PEJ) (04-9693511 KAUNTER) FAKS : 04-9693519 H/P : 019-4229359 NO. BANDAR BARU. KEDAH TEL : 04-4746078 (04-4746077 KAUNTER) FAKS : 04-4746079 H/P : 019-4665750 NO. BALING. MUKIM BUKIT PIATU. JALAN BUKIT PIATU MUTIARA. JALAN DATUK THONG HIAN KIM. PEKAN TANAH MERAH. 72100 BAHAU. 109. NEGERI SEMBILAN TEL : 06-7612461 FAKS : 06-7612451 H/P : 012-6273766 LOT 2-9 & LOT 2-10. NEGERI SEMBILAN TEL : 06-4412658 FAKS : 06-4412681 H/P : 016-3719880 NO. 70200 SEREMBAN. TAMAN BUKIT PIATU MUTIARA. KUAH. 10 LORONG 2. NEGERI SEMBILAN TEL : 06-4546169 FAKS : 06-4546150 H/P : 017-5946741 BALING LANGKAWI MELAKA TENGAH SEREMBAN TAMPIN BAHAU 274 . JALAN PANDAK MAYAH . MELAKA TENGAH. 06700 PENDANG. KOMPLEKS PERNIAGAAN .TAMPIN SQUARE. 49. 3. KEDAH TEL : 04-7581884 / 04-7581882 (pej) / 04 7581881 (pej) FAKS : 04-7593837 H/P : 019-5753697 NO. PEKAN PANDAK MAYAH. MELAKA TEL : 06-2881210 FAKS : 06-2881220 H/P : 013-2519937 NO. JLN.DAERAH PENDANG ALAMAT / NO. 07000 LANGKAWI. JLN PERSISIRAN KOTA 4/5.

BESUT. 33300 GERIK. 20000 KUALA TERENGGANU. MUKIM TANGGOL. JLN MEDAN SAUJANA 1. GERIK BUSINESS CENTRE. PERAK TEL : 05-8091641 FAKS : 05-8091640 H/P : 019-5716653 NO. DAERAH HULU TERENGGANU. JLN TUN BIJA DIRAJA. PERAK TEL : 05-7941641 FAKS : 05-7941640 H/P : 012-9623841 HULU PERAK 275 . MUKIM PELAGAT. 5. FB 87 & FB 88.DAERAH KUALA TERENGGANU ALAMAT / NO. 9. TMN KEMUNTING MAJU.T NO. FAKS & NO. JERTIH 22000. TERENGGANU TEL : 09-6902007 (KAUNTER : 09-6902005) FAKS : 09-6902008 H/P : 017-6082215 NO. 24000 KEMAMAN. TERENGGANU TEL : 09-6863021 (KAUNTER : 09-6863023) FAKS : 09-6863020 H/P : 012-9471612 LOT 5311. TERENGGANU TEL : 09-6301088 (KAUNTER 09-6301087) FAKS : 09-6301086 H/P : 019-9343638 FB 85. KG. PUSAT PERNIAGAAN PULAI. 1914 P. JALAN SULTAN SULAIMAN. JONGOK. 34000 TAIPING. 21800 HULU TERENGGANU. TERENGGANU TEL : 09-8503353 (KAUNTER : 09-8503352) FAKS : 09-8503351 H/P : 013-9870290 LOT 004337. H/P LOT P. TELEFON / NO. 31300 IPOH. BANGUNAN CASA LIMBONG. JLN PBC 1. PADANG LUAS. FB 86. 31. JALAN LEBAI SARAS. PERAK TEL : 05-3541642 (KAKITANGAN : 05-3541641 / 3541644 / 3541645) FAKS : 05-3541640 H/P : 017-5686044 KEMAMAN HULU TERENGGANU BESUT KINTA LARUT MATANG DAN SELAMA NO.

PERAK TEL : 05-6871643 (KAKITANGAN : 05-6871641 / 6871644 / 6871645) FAKS : 05-6871640 H/P : 012-4559949 MANJUNG HULU LANGAT 39. BANDAR TEKNOLOGI KAJANG. TINGKAT 1 & 2. BLOK 4A. 8C. SELANGOR TEL : 03-32812672 FAKS : 03-32812673 H/P : 013-9887791 NO. TELEFON / NO. JLN RAJA CHULAN. 43500 SEMENYIH.DAERAH KUALA KANGSAR ALAMAT / NO. JALAN MERU. 41050 KLANG. SABAH TEL : 089-213658 / 089-215526 FAKS : 089-215528 H/P : 016-5833573 KLANG KUALA SELANGOR KUALA LANGAT SANDAKAN 276 . 33000 KUALA KANGSAR. 29. 18. BATU 7. 143. JALAN LUMUT. SEKSYEN 1. 45000 KUALA SELANGOR. JALAN BANDAR RAWANG II. 90000 SANDAKAN. FAKS & NO. 18-1. BANDAR LABUK JAYA. JALAN 1/5. SEKSYEN 3. 48000 RAWANG. 18. PUSAT BANDAR RAWANG. TINGKAT BAWAH & TINGKAT 1. BENDAHARA BUSINESS CENTRE. SELANGOR TEL : 03-87249260 / 87249261 FAKS : 03-87249249 H/P : 014-3032324 NO. PERAK TEL : 05-7731641 FAKS : 05-7731640 H/P : 019-4135686 NO. PUSAT PERNIAGAAN MANJUNG. JALAN BENDAHARA 1/1. JALAN COKMAR 1. 32040 SRI MANJUNG. SELANGOR TEL : 03-33426135 / 33426082 FAKS : 03-33426085 H/P : 012-6145733 NO. JALAN LABUK. H/P NO. SELANGOR TEL : 03-60931502 / 60931504 FAKS : 03-60932925 H/P : 013-3535239 LOT 6.

DAERAH TAWAU ALAMAT / NO. CORNER LOT 15. JALAN ASTANA. TELEFON / NO. PUTATAN. 89008 KENINGAU. H/P NO TB2685. LOT 14. MIRI CENTRE POINT. 91030 TAWAU TEL : 089-775411 FAKS : 089-775412 H/P : 019-8337474 WDP 213. BLOK F. 93050 KUCHING. SARAWAK TEL : 084-322845 FAKS : 084-310264 H/P : 019-8056862 KUDAT PANTAI BARAT PEDALAMAN KUCHING MIRI SIBU 277 . JALAN TUANKU OSMAN. TINGKAT 1 & 3. 96000 SIBU. COMMERCIAL CENTER TALAK BANA. GROUND & FIRST FLOOR. KUCHING TOWN LAND DISTRICT. JLN MAT SALLEH 1A. NO. PUTATAN PLATINUM PLAZA. LORONG 1. SABAH TEL : 088-972275 FAKS : 088-972276 H/P : 013-7208851 SHOP LOT NO. 6. FAKS & NO. 88200 KOTA KINABALU. JALAN MELAYU 98000 MIRI.11. SECTION 65. SARAWAK TEL : 082-380960 (082-380944 KAUNTER) FAKS : 082-380959 H/P : 013-5703766 LOT 1298. PETRA JAYA. SARAWAK TEL : 085-442332 FAKS : 085-442330 H/P : 019-8849464 PETI SURAT 1013. BLOK B. BATU 1 JALAN TANJUNG BATU. SABAH TEL : 088-734135 FAKS : 088-734136 H/P : 013-8565251 PADASA COMMERCIAL COMPLEX. 89159 KOTA BELUD. SABAH TEL : 087-332175 FAKS : 087-332177 H/P : 019-8695617 LOT 1319. FASA 1 MCLD BLOK 10. TINGKAT 1-3. TAMAN MOSAIC.

D'WANGSA MAJU. PAHANG TEL : 09-4223599 FAKS : 09-4223588 H/P : 013-9640843 NO. BLOK D-1-5. 23. 27000 JERANTUT. 25000 KUANTAN. 1 JALAN TASIK PERMAISURI 2. JLN TUN ISMAIL. SARAWAK TEL : 086-339508 FAKS : 086-337970 H/P : 016-8625778 TINGKAT 19. NO 36 LOT 7257 TINGKAT 1 & 2. TINGKAT BAWAH & SATU. UNIT 12A & 12B. H/P PETI SURAT 3211. BANDAR TUN RAZAK. JALAN KIDURONG. 26600 PEKAN. TELEFON / NO. TAMAN SETIAWANGSA. PAHANG TEL : 09-5141588 FAKS : 09-5142588 H/P : 019-7256016 NO. JALAN TOK MUDA IDRIS. PAHANG TEL : 09-2964621 FAKS : 09-2964622 H/P : 019-3994968 AMPANG KUANTAN PEKAN JERANTUT 278 . FAKS & NO. TINGKAT BAWAH & SATU. MEDAN RAYA COMMERCIAL CENTRE. WISMA ZELAN. 56000 KUALA LUMPUR TEL : 03-91734476 FAKS : 03-91734497 H/P : 012-8734342 CHERAS WANGSA MAJU (GOMBAK) NO. TINGKAT 1. 54200 KUALA LUMPUR TEL : 03-42531979 FAKS : 03-42532023 H/P : 019-5655604 A 31. SETIAWANGSA BUSINESS SUITE. BANDAR INDERAPURA. TINGKAT BAWAH. 97008 BINTULU.DAERAH BINTULU ALAMAT / NO. 77. NO. 53300 KUALA LUMPUR TEL : 03-41496710 FAKS : 03-41496582 H/P : 016-3575230 PARCEL 28-2. 15 & 16. SRI DAGANGAN 2. JALAN DELIMA 10.

FAKS & NO. H/P NO. TELEFON / NO. 23. TINGKAT BAWAH & SATU. PAHANG TEL : 09-2965445 FAKS : 09-2965446 H/P : 016-9965316 279 . TAMAN CENGAL. JALAN CENGAL 2.DAERAH TEMERLOH ALAMAT / NO. 28000 TEMERLOH.

280 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful