MODUL PELAKSANAAN ALAT UKUR PSIKOLOGI: KES PAROL di JABATAN PENJARA MALAYSIA

PROF. MADYA MOHAMAD FADZIL CHE DIN, DR. KHAMSIAH ISMAIL, DR. WAN MARZUKI WAN JAAFAR, TAQIYUDDIN ABD. MUKTI, AMIR SHARIFFUDDIN ABD. MAJID, AHMAD ZAINI ABU HASAN, ABD ZAINI BIN IBRAHIM, MOHAMED ALI, NORZILA BOHANI, MOHAMAD SOLEHUDDIN SHUID

i

PRAKATA

BAB 1 LATAR PENGARAH PAROL JABATAN PENJARA MALAYSIA BELAKANG
Saya mengucap syukur ke hadrat illahi dengan keizinan Nya maka dapatlah dihasilkan Modul Perlaksanaan Alat Ukur Psikologi Kes Parol di Jabatan Penjara Malaysia. Usahasama dan kesungguhan yang diberikan oleh pihak ISM, UPM, LPPKN dan UPSI amat dihargai dan membanggakan Jabatan Penjara Malaysia. Kandungan modul ini dengan penggunaan beberapa alat ukur psikologi yang berasaskan pemikiran, penerokaan sikap dan perkembangan orang yang diparol serta banduan berpotensi menambah nilai program pemulihan kepada orang yang diparol dan banduan. Modul ini secara praktikal dapat dilaksanakan oleh pelaksana dan tenaga pengajar untuk membangunkan sikap banduan secara saintifik dan cekap. Saya ingin mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih atas sumbangan tenaga pakar dan pemikiran yang telah dijelmakan oleh para panel dan semua pihak yang terlibat secara langsung ataupun tidak langsung. Sumbangan yang diberikan daripada pihak Pengarah ISM, UPM, LPPKN dan UPSI amat dihargai dalam menjayakan pembinaan modul ini. Saya doakan semoga sumbangan idea dan usaha-usaha murni serta kesungguhan ini akan mendapat ganjaran yang sewajarnya dari Allah S.W.T dan memberi manfaat kepada masyarakat keseluruhannya.

TKP Dato’ Hj. Hassan Sakimon Pengarah Bahagian Parol Jabatan Penjara Malaysia

ii

KETUA PENULIS
Sejak kebelakangan ini sistem parol telah dikenalpasti sebagai salat satu alternatif yang berkesan dalam membendung peningkatan jumlah banduan dalam penjara disamping sebagai satu usaha pemulihan yang baik melalui aktiviti pembangunan kendiri dalam komuniti dan keluarga. Dalam usaha yang berterusan pihak Penjara Malaysia membantu memulihkan para banduan untuk kembali aktif, normal dan bertanggungjawab sudah pasti ianya memerlukan aspirasi, komitmen kerja dan kaedah pembangunan insaniah yang kompleks, pelbagai dan berkesan. Bagi mempertingkatkan kecekapan dan keberkesanan usaha pemulihan dan pembangunan insaniah ini maka segala elemen yang diaplikasikan melalui aktiviti ini juga perlu cekap dan berkesan. Banyak kajian memperlihatkan keberkesanan rawatan yang berbeda terhadap para banduan, banduan layak diparol (BLDP) dan orang yang diparol (ODP). Keberkesanan sistem rawatan samada berbentuk pemulihan, pencegahan atau pembangunan kendiri banyak bergantung kepada isi kandungan program atau rawatan, personalia yang mengendalikan rawatan, masa dan tempat rawatan dijalankan, individu yang melalui proses rawatan tersebut dan kemudahan-kemudahan yang digunakan dalam program rawatan itu. Namun, satu perkara penting yang perlu juga dititik beratkan oleh personalia yang ditugaskan untuk membantu memulih atau membangunkan para banduan, BLDP atau ODP ialah keperluan untuk meneroka, mengetahui dan memahami profil psiko-sosial individu tersebut. Sesungguhnya ada banyak cara dan kaedah yang boleh digunakan untuk meneroka dan memahami profil para banduan, BLDP atau ODP. Kaedah yang mudah adalah melalui pemerhatian, temubual atau perbincangan umum ke atas individu tersebut. Namun, secara saintifik profil psiko-sosial seseorang itu boleh dikenalpasti, dikutip, diteroka dan difahami melalui penggunaan alat-alat ukur psikologi yang wujud dalam sistem pendidikan psikologi itu sendiri.

iii

Buku “Modul Pelaksanaan Alat Ukuran Psikologi: kes Parol Di Malaysia” yang mengandungi 4 bab asas berkaitan penggunaan asas ke atas 11 alat-alat ukur psikologi secara terus memberi penerangan, pengetahuan, panduan dan pengalaman kepada para personalia Jabatan Penjara Malaysia dalam melaksanakan tugas untuk memahami kumpulan klien masingmasing. Melalui kefahaman ini, diharapkan usaha untuk membantu kumpulan banduan, BLDP dan ODP akan dapat dijalankan secara saintifik dan akhirnnya mencapai objektif yang dihasratkan. Semoga buku ini akan membantu kita untuk terus maju dan berjaya. Prof Madya Dr Mohamed Fadzil Che Din Ketua Penulis

iv

ISI KANDUNGAN BAB 1 LATAR BELAKANG 1.1 Latar Belakang Sistem Parol 1.1.1 Penyesuaian Diri Dalam Masyarakat 1.1.2 Mengurangkan Kadar Residivis (Banduan Berulang Kali Masuk Penjara) 1.1.3 Mendorong Banduan Berkelakuan Baik 1.1.4 Peluang Mendapat Pekerjaan Yang Sesuai 1.1.5 Menggalakkan Penglibatan Masyarakat 1.1.6 Mengurangkan Kos Operasi Banduan Di Dalam Penjara 1.1.7 Membantu Mengurangkan Kesesakan Dalam Penjara 1.2 Program Pemulihan Banduan Sebelum Pelepasan Parol 1.2.1 Sebelum Pelepasan 1.2.2 Keperluan Alat Ukur Psikologi Dalam Sistem Parol dan Pemulihan Lanjutan ODP 1.3 Objektif Modul 1.3.1 Objektif Umum 1.3.2 Objektif Khusus

M/S 1 2 2 3 5 5 6 6 6

8 8 9

12 12 13

v

BAB 2 STRATEGI PELAKSANAAN ODP 15 2.3.4 Etika Pentadbiran Alat Ukur vi 40 41 Kriteria Pemilihan Alat Ukur 39 33 35 36 38 31 (DAST-20) 16 17 18 20 23 25 27 .2 3.3.3.3.3.3.2 Drug Abuse Screening Test 2.8 Aggressive Questionaires (AQ) 2.3.3.9 Aggression Inventory (AI)* 2.11 Social Support Behavior (SSB) 2.1 3.3.3 Pentadbiran Umum Pentadbiran Khusus 42 Prosedur Pentadbiran 42 3.7 Stages of Change Readiness & Treatment (SOCRATES) 2.2 2.10 Beck Depression Inventory (BDI) 2.1 2.4 Emotional Assessment Scale (EAS)* 2.4 BAB 3 PENTADBIRAN ALAT UJIAN 3.3 Kumpulan Sasaran 16 Pegawai Pelaksana 16 Alat Ukur Psikologi 2.3.5 Bem Sexul Role Inventory (BSRI) 2.6 Hare’s Psychopathy Checklist Revised (PCL-R) 2.3.3 Mini Mental State (MMS) 2.1 Kiersy Temperamental Sorter (KTS) 2.

3.5 4.2 4.4 4.5 BAB 4 Etika Pengukuran Dan Penilaian 43 44 PELAPORAN DAN DOKUMENTASI 4.6 Pengenalan Laporan Keperluan Pelaporan Tatacara Dan Garis Panduan Pelaporan Kaedah Penulisan Pelaporan Pengurusan Dan Pentadbiran – Pemfailan Laporan/ Dokumentasi 51 BAB 5 RUMUSAN LAMPIRAN 1: BORANG C4 LAMPIRAN 2: ALAT UKUR PSIKOLOGI LAMPIRAN 3: KOD ETIKA PERKHIDMATAN PAROL LAMPIRAN 4: KOD ETIKA KAUNSELOR LAMPIRAN 5: ALAMAT-ALAMAT PEJABAT PAROL 58 64 190 200 266 53 48 49 49 49 50 51 vii .3 4.1 4.

BAB 1 LATAR BELAKANG

1

1.1 Latar Belakang Sistem Parol Parol ialah satu pelepasan secara perintah parol, di mana banduan yang mempunyai tarikh bebas dan layak, boleh memohon untuk pelepasan tersebut. Pelepasan ini adalah berdasarkan kepada

NOTA

syarat-syarat yang ditetapkan oleh Lembaga Parol, Kementerian Dalam Negeri dan banduan dikehendaki menjalani baki hukumannya di luar penjara di bawah pengawasan pegawai parol (Akta Penjara 1995 (Pindaan) 2008). Bagi tujuan modul ini banduan yang dilepaskan secara perintah parol dipanggil Orang Yang Diparol (ODP) dan, banduan yang akan dilepaskan secara perintah parol dipanggil Banduan Yang Layak Diparol (BLDP). Jabatan Penjara Malaysia melaksanakan

Sistem Parol untuk memenuhi hasrat berikut: 1.1.1 Penyesuaian Diri Dalam Masyarakat Sistem Parol membantu banduan menyesuaikan diri dalam masyarakat melalui penerimaan keluarga, majikan dan ahli masyarakat. Negara-negara maju yang telah melaksanakan Sistem Parol seperti Australia, United Kingdom dan Amerika Syarikat mendapati bahawa sistem tersebut telah penjara. berjaya mengurangkan kadar kemasukan semula banduan ke dalam

2

Parol: Pembebasan seseorang banduan sebelum habis tempoh menjalani hukuman penjara kerana berkelakuan baik dsb. Tempoh seseorang banduan menjalani pembebasan bersyarat itu.
Kamus Dewan

1.1.2

Mengurangkan Kadar Residivis (Banduan Berulang Kali Masuk Penjara) Sistem Parol dijangka dapat mengurangkan kadar residivis (berulang kali masuk penjara). Statistik Residivis Jabatan Penjara Malaysia 2007-2008, menunjukkan purata antara 25% hingga 30% banduan yang terdapat di penjara adalah merupakan banduan yang berulang kali masuk penjara. Punca utama kenaikan kadar residivis adalah 150 dipercayai banduan kehidupan berkaitan mengadaptasi dalam dengan dan masyarakat kesukaran setelah mengasimilasi

NOTA

dibebaskan dari penjara.
STATISTIK KEMASUKAN PESALAH RESIDIVIS BAGI TAHUN 2007
BULAN Januari Februari Mac April Mei Jun Julai Ogos September Oktober November Disember JUMLAH JUMLAH KEMASUKAN 8,121 7,626 7,336 7,821 7,494 6,677 5,567 5,758 4,986 61,386 JUMLAH RESIDIVIS 748 787 1,059 1,050 568 1,019 1,013 1,099 1,034 8,377 PERATUS(%) 9.21 10.32 14.44 13.43 7.58 15.26 18.2 19.09 20.74 13.65

3

STATISTIK KEM ASUKAN PESALAH RESIDIVIS BAGI TAHUN 2 0 07

10,000 JUMLAH KEMASUKAN 8,000 6,000 4,000 2,000 0 A pr M ei Jun Jul A ug S ep O k t Nov Dis
JU MLBUL AN AH K EMASU KAN - JU ML AH R ESID IVIS - - PER ATU S (% ) -

25 20 15 10 5 0 JUMLAH RESIDIVIS

NOTA

STATISTIK KEMASUKAN PESALAH RESIDIVIS BAGI TAHUN 2008

BULAN Januari Februari Mac April Mei Jun Julai Ogos September Oktober November Disember JUMLAH

JUMLAH KEMASUKAN 4,435 4,462 3,843 7,208 7,593 8,992 9,009 6,085 7,438 5,928 7,337 6,814 79,144

JUMLAH RESIDIVIS 925 622 534 692 623 682 900 590 705 560 619 567 8,019

PERATUS(%) 20.86 13.94 13.90 9.60 8.20 7.58 9.99 9.70 9.48 9.45 8.44 8.32 10.13

4

STATISTIK KEMASUKAN BANDUAN RESIDIVIS BAGI TAHUN 2008

10000 9000 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0
Ju l Au g Se p Ok t No v Ap r M ei Ju n Ja nu Fe a ri br ua ri M ac Di s

25
JUMLAH RESIDIVIS

JUMLAH KEMASUKAN

20 15 10 5 0

NOTA

JU MLAH KEMASU KAN BULAN JU MLAH R ESID IVIS PER ATU S(% )

1.1.3 Mendorong Banduan Berkelakuan Baik Sistem ini akan mendorong banduan untuk penjara berkelakuan supaya baik semasa mereka dalam layak

dipertimbangkan untuk dilepaskan secara perintah parol. 1.1.4 Peluang Mendapat Pekerjaan Yang Sesuai Peluang ODP untuk mendapat pekerjaan yang sesuai adalah lebih cerah kerana mereka akan dibantu oleh Pegawai Parol. Pegawai Parol akan memberi khidmat nasihat, bimbingan dan kaunseling kepada banduan dan membantu mereka mengukuhkan keyakinan diri apabila kembali ke pangkuan keluarga dan masyarakat.

5

000 banduan berbanding had kapasiti sebanyak 24.5 Menggalakkan Penglibatan Masyarakat Sistem Parol menggalakkan penglibatan dan komitmen yang tinggi dari kalangan masyarakat dan keluarga terhadap aspek pemulihan di samping memberikan peluang kepada ini ODP akan untuk dapat menjalani mengubah kehidupan sebagai seorang manusia biasa.7 Membantu Mengurangkan Kesesakan Dalam Penjara Populasi banduan dalam penjara dari tahun 1999 hingga tahun 2006 menunjukkan peningkatan sehingga 60% iaitu berjumlah lebih kurang 42. Pendekatan persepsi masyarakat terhadap banduan dan akan memudahkan proses integrasi semula sosial banduan ke dalam masyarakat. 6 .1. 1.1.6 Mengurangkan Kos Operasi Banduan Di Dalam Penjara Sistem Parol dapat mengurangkan kos operasi dilepaskan menanggung kerana secara sara pengurangan perintah hidup bilangan boleh melalui banduan dalam penjara dan banduan yang parol sendiri NOTA pekerjaan yang dilakukan. 1.1. 2007) menyebabkan berlakunya kesesakan yang serius.1.000 banduan (Jabatan Penjara Malaysia.

00 11.787 PERATUS PERBEZAAN KAPASITI(%) 4.650 36.380 307.900 38. Anggaran peningkatan ialah sebanyak 2. penjara samping Malaysia Sistem Parol dijangka dapat populasi Penjara penjara mengurangkan 30% daripada Jabatan ruang NOTA dari kalangan banduan sabitan.10 10.681 42.50 5.60 10.914 27.785 33.416 (Master Populasi Banduan. STATISTIK JUMLAH MASTER TAHUN 2009 -2008 JUMLAH MASTER 24.331 34.854 36.30 BULAN 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 JUMLAH 7 .130 38. di membolehkan menggunakan secara optimum untuk pelaksanaan program pemulihan melalui Pelan Pembangunan Insan dengan lebih efektif dan efisyen.294 27. Januari 2009).862 26.40 0.830 36. Penjara jumlah Malaysia akan 75% menjangkakan dalam tempoh sepuluh tahun banduan sehingga mengalami peningkatan daripada jumlah yang ada sekarang iaitu 36.Jabatan akan datang.284 33. Jabatan Penjara Malaysia.884 23.30 39.147 JUMLAH KAPASITI PENJARA 23.000 banduan setahun.884 23.552 38.90 9.90 5.471 36.20 23.762 42.602 343.1 16.884 23.

8 .STATISTIK JUMLAH MASTER TAHUN 1999-2008 45. Pada setiap fasa.000 5.00 40.00 15. pemulihan yang dikenali sebagai Pembangunan Insan (PPI) adalah satu pelan tindakan mengikut tempoh masa atau fasa tertentu.Dec.2 Program Pemulihan Banduan Sebelum Pelepasan Parol 1.000 JUMLAH MASTER 30.1 Sebelum Pelepasan Banduan yang menjalani hukuman Program Pelan pemenjaraan dikehendaki mengikuti program pemulihan yang telah disediakan.Dec.000 20.000 25.00 0.2.000 40.00 20.000 Dec.Dec.Dec99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 TAHUN JUMLAH MASTER JUMLAH KAPASITI PENJARA PERATUS PERBEZAAN KAPASITI(%) 45.Dec.Dec.Dec. banduan akan dinilai secara berterusan dari segi pencapaian perubahan sikap dan tingkahlaku yang didokongi oleh penonjolan disiplin yang tinggi. Banduan wajib mengikuti modulmodul pemulihan yang telah ditetapkan.Dec.Dec.00 30.000 10.00 25.00 10.00 % PERBEZAAN KAPASITI NOTA NOTA 1.00 5.000 15.00 35.000 35.

merupakan secara oleh untuk pihak-pihak yang diberi mengakses penilaian daripada daripada maklumat tersebut elemen maklumat Keputusan sebahagian Selain yang penting sebagai pengesyoran pelepasan parol. 1.2 Keperluan Selain maklumat Alat Ukur Psikologi penilaian Dalam dan Sistem Parol dan Pemulihan Lanjutan ODP daripada Laporan Kemajuan Penghuni berasaskan PPI. semasa Sistem Parol dilaksanakan.Laporan penilaian tersebut dimasukkan ke dalam Buku Laporan Kemajuan Penghuni (BLKP) bagi memudahkan semakan apabila diperlukan kebenaran tersebut. Usaha untuk mengaplikasikan ujian psikologi dalam Sistem Parol adalah selaras dengan hasrat kerajaan yang mengutamakan pembangunan modal insan. banduan yang akan dilepaskan diwajibkan secara menjalani perintah beberapa parol siri juga ujian NOTA psikologi yang berkaitan. siri keputusan penilaian psikologi akan dapat memberikan maklumat dan nilai tambah yang lebih spesifik dan saintifik berkaitan banduan dan penghuni. Pengaplikasian ini juga menegaskan Penjara agar pengurusan melaksanakan sumber manusia sektor awam termasuk Jabatan Malaysia penambahbaikan dalam urusannya dengan 9 .2. Laporan Kemajuan Penghuni.

Pendekatan yang menekankan aspek pembangunan. secara lisan. kebolehan mental secara umum dan spesifik. nilai. pencegahan dan pemulihan ini dapat membolehkan faktor manusia sebagai modal insan diperkasakan ke tahap yang optimum. penjara dan agensi sosial yang lain. perkembangan. 2005). kebolehan dalaman. personaliti. dan ditadbir dalam pelbagai seting termasuk di pra sekolah.menerapkan aspek psikologi dan kaunseling. hospital. pemulihan. Definisi Ujian Psikologi Ujian psikologi boleh didefinisikan sebagai bentuk ujian yang telah dipiawaikan (ujian. minat. Ujian psikologi juga merujuk kepada satu alat yang digunakan sama ada secara bertulis. institusi pendidikan. motivasi dan elemen-elemen psikologi lain yang telah dibangunkan serta mempunyai kesahan dan kebolehpercayaan (JPA. inventori dan skala) untuk mengukur kecerdasan. Psikologi: ilmu mengenai jiwa atau mengenai fikiran manusia Kamus Dewan NOTA 10 . komputer dan juga secara pemerhatian untuk menilai kefungsian kognitif dan emosi serta untuk mengenal pasti kekuatan dan kelemahan personaliti seseorang.

aplikasi alat ukur psikologi dalam Sistem Parol membolehkan maklumat yang selamat. konsisten berbanding dengan temuduga klinikal. sikap. kemahiran. minat. Biasanya alat ukur ini digunakan untuk tiga tujuan yang saling berkaitan: i. Mendiagnos masalah klien. alat atau instrumen yang digunakan untuk tujuan ujian psikologi juga disebut sebagai alat ukur psikologi . Keputusan yang diperolehi boleh digunakan oleh pihak penjara untuk 11 . Aplikasi membantu khususnya alat ukur psikologi dapat NOTA Jabatan Bahagian Penjara Parol Malaysia. iii. ii. potensi diri dan nilai yang ada pada ODP. kebolehan. accurate and reliable information) diperolehi mengenai banduan dan ODP. Dapatan ujian juga akan membantu Jabatan Penjara membuat keputusan dalam aspek penilaian ke atas ODP sebelum pelepasan parol dan semasa mengikuti Pelepasan Secara Perintah Parol.Bagi tujuan modul ini. sifat semula jadi (temperamen). Memperolehi maklumat daripada ujian yang lebih saintifik. Secara amnya. Mendapatkan maklumat daripada klien selain daripada prosedur temuduga klinikal. tepat dan boleh dipercayai (secure. memahami personaliti.

2. Maklumat daripada alat ukur psikologi juga boleh menjadi asas yang baik untuk membuat jangkaan (prediction) mengenai kemungkinan kejayaan dalam program parol dan seterusnya menentukan perancangan untuk memperbaikinya. sistem pemikiran dan masalah penyesuaian klien ke dalam keluarga dan masyarakat. maklum balas daripada alat ukur psikologi juga dapat menolong menilai hasil perkhidmatan bimbingan dan kaunseling serta merancang program pemulihan selanjutnya.membantu serta membimbing banduan dan ODP memperbaiki pencapaian dari aspek psikososial termasuk sikap. perlakuan. NOTA 12 . OBJEKTIF MODUL Objektif Umum Modul ini bertujuan untuk mendapatkan maklumat saintifik dan tekal tentang profil kemajuan Penjara psikososial Malaysia ODP dan aspek langkahpsikologi BLDP serta membantu Jabatan merancang langkah sokongan psikososial yang sesuai dalam kalangan ODP dan BLDP. Selain itu.

(c) Membolehkan Jabatan Penjara Malaysia menggunakan maklumat tentang aspek psikologi yang saintifik dan tekal dalam kemajuan psikososial ODP dan penilaian ke atas BLDP. (d) Membantu Jabatan Penjara Malaysia memantapkan program pemulihan dan sokongan psikososial untuk ODP dan BLDP dengan memasukkan elemen psikologi. Jabatan Penjara Malaysia memilih dan mengendalikan alat ukur yang sesuai dan layak (fit and proper) untuk mengukur aspek psikologi BLDP dan ODP.Objektif Khusus Modul ini akan dapat: (a) Menjadi panduan kepada Bahagian Parol. 13 . (b) Digunakan Malaysia Pemulihan oleh untuk dan Jabatan melatih Pegawai Penjara Pegawai Parol banduan mentadbir serta membuat pemarkatan dan tafsiran berasaskan alat ukur psikologi yang digunakan ke atas BLDP dan ODP.

Psikososial: Bkn gangguan fizikal manusia yg timbul akibat masalah psikologi. Kamus Dewan 14 . spt rasa bimbang (takut dll).(e) Membolehkan ODP dan BLDP mendapat bantuan pengukuhan hasil kesejahteraan pengukuran psikososial yang sesuai dan terancang berdasarkan psikologi.

BAB 2 STRATEGI PERLAKSANAAN 15 .

Bagi tujuan aplikasi modul ini alat-alat ukur ini telah diadaptasi mengikut keperluan kumpulan sasaran dalam konteks budaya Malaysia. 16 . Alat-alat ukur psikologi ini telah digunakan secara meluas dan dalam seting di pemulihan. yang dilantik oleh Jabatan Penjara Malaysia 2.2.3 Alat Ukur Psikologi Sebelas (11) alat ukur psikologi dipilih untuk digunakan ke atas ODP dan BLDP.1 Kumpulan Sasaran Kumpulan sasaran yang akan menjalani siri ujian psikologi adalah seperti berikut: (a) ODP (b) BLDP 2. kebanyakan koreksional penjara NOTA negara di dunia termasuk Malaysia.2 Pegawai Pelaksana Pegawai yang akan mengendalikan alat ukur psikologi adalah seperti berikut: (a) Kaunselor Penjara (b) Pegawai Psikologi (c) Pegawai Rundingcara (d) Penolong Kaunselor Penjara (e) Penolong Pegawai Psikologi (f) Agensi atau individu yang layak dan sesuai.

MD. Permulaan rawatan penyakit yang berkaitan dengan kecelaruan tingkahlaku. David Keirsey (1978) (a) memahami Individu mengenalpasti dan jenis personaliti mencari arah tujuan hidup dengan kekuatan. (b) Pasangan dan keluarga mempelajari nilai-nilai perbezaan dan persamaan diri masing–masing. Pemarkatan Kesahan dan Kebolehpercayaan Rujuk lampiran alat ukur KTS KTS mempunyai tahap kepercayaan pada korelasi +.3. (c) (d) Individu mengendalikan dengan jayanya masalah-masalah yang dihadapi. Winner.Alat ukur tersebut adalah seperti berikut: 2. Deskripsi KTS mempunyai 70 item dan dibahagikan kepada empat dimensi iaitu Extraversion-Introversion. keunikan kelebihan diri mereka berdasarkan kecenderungan yang telah dikenalpasti.60 pada tahap kesesuaian dengan MBTI (SUMBER : Robert I. www.com) 17 . Sensing Perception-Intuitive Perception.20 hingga +.1 Kiersy Temperamental Sorter (KTS) Pengarang Tujuan Dr. Winner foundation neurocareusa.70 pada tahap kesesuaian dengan MBTI Bagi tahap kesahan ujian pada kolerasi +. March 2007. Thinking JudgementFeeling Judgement dan Judgement-Perception.

3. Tujuan (a) Menyediakan satu kaedah ujian saringan yang singkat. Kesahan dan Kebolehpercayaan (b) Kesahan serentak . Skinner (1985) Profesor and Chair Department of Public Health Sciences. Pemarkatan Maklumbalas terhadap pernyataan dalam ujian adalah berdasarkan pengalaman seseorang itu dalam masa satu tahun lepas dengan menggunakan skala berikut: (a) (b) (c) (d) Skala ‘Ya’ = 1 dan ‘Tidak’ = 0 Pemarkatan adalah seperti di bawah: Skor 6 hingga 15 dicadangkan sebagai tujuan penerokaan kes. praktikal dan bagi mengenal pasti tahap individu menggunakan dadah. DAST-20 yang dibentuk mengikut persamaan ujian yang terdahulu iaitu Michigan Alcoholism Screening Test (MAST) boleh digunakan kepada orang dewasa dan juga diadaptasikan kepada remaja.85. mudah. (b) Menghasilkan skor indeks secara kuantitatif terhadap Deskripsi tahap permasalahan yang berhubungkait dengan penyalahgunaan dadah. Kanada.2. Universiti Toronto. Skor 6 dan ke bawah menunjukkan menunjukkan individu tidak ketagih.2 Drug Abuse Screening Test (DAST-20) Pengarang Dr. Skor 16 ke atas menunjukan ketagihan yang teruk atau dalam keadaan pergantungan dan memerlukan program pemulihan dadah. Fakulti Perubatan. DAST mencapai 85 % ketepatan dalam 18 . Harvey A.

F. Folstein dan P. Ujian ini telah diuji kepada 256 penagih dadah/akohol hasil kebolehpercayaan yang konsisten α= .R Mc Hugh 19 . 2.E.3. Folstein.3 Mini Mental State (MMS) Pengarang Dr.mengklasifikasi klien berdasarkan diagnosis DSM III menggunakan sampel klinikal seramai 501 penagih dadah/akohol. S. M.92.

(1975) Tujuan MMS digunakan untuk mengukur fungsi-fungsi kognitif tanpa melihat aspek mood. pengalaman mental yang abnormal dan bentuk pemikiran seseorang. orientasi tumpuan. (b) Alat ukur ini gunakan untuk tujuan saringan bagi masalah pendek. ingatan jangkamasa masalah sesuatu. (c) Fasa permasalahan menamakan kefahaman. sesuatu. aturcara arahan dan peniruan bentuk MMS boleh digunakan kepada banduan pada 1 bagi diagnosis peringkat awal untuk menentukan sama ada mereka mempunyai masalah kognitif yang mungkin memerlukan pakar psikiatrik. kognitif. penguasaan mental. rujukan kepada 20 . pembacaan.

(e) Ujian ini mempunyai 11 item yang dibahagikan kepada beberapa dimensi iaitu orientasi kognitif. aturcara arahan lisan dan tulisan dan peniruan objek polygon yang sama dengan Bender-Gestalt Figure. Skor dibawah 24 secara umumnya dikira menandakan terdapat masalah fungsi kognitif. Ianya memerlukan pemeriksaan lebih lanjut dari pakar psikiatrik. (d) Penguji diarahkan supaya memulakan sesi dengan membuat klien merasa selesa dahulu dengan mewujudkan rapport bagi tidak menekan klien ke atas item yang sukar bagi klien. pengiraan. ingatan jangkamasa pendek (b) Bahagian kedua iaitu menamakan. bahasa. penguasaan mental. (c) MMS mengambil masa lebih kurang 10 minit untuk ditadbirkan. ingatan jangkamasa pendek. penguasaan mental . 21 . markah penuh 30 menandakan tiada masalah dalam ujian fungsi kognitif. Pemarkatan MMS mempunyai skor 0 hingga 30. aturcara arahan dan peniruan bentuk sesuatu. tumpuan dan pengiraan.Deskripsi (a) Ujian ini dibahagikan kepada dua bahagian iaitu bahagian pertama adalah tindakbalas vokal merangkumi dimensi dan tumpuan.bahasa.

66 ke . 32 kesahan kecelaruan personaliti & 27 neurosis) dan 63 normal New menunjukkan serentak . 24 York skizofrenia.88. (b) Kajian yang sama menunjukkan aras kebolehpercayaan . 31 kemurungan.77.Kesahan dan Kebolehpercayaan Kajian terhadap 137 pesakit (9 dementia. 14 di Hospital manic depresi. 22 .

dan boleh digunakan dalam pelbagai seting klinik dan situasi. perasaan meluat. dan Cheryl O. Carlson. Nitz. Collins. bimbang. iaitu: emosi marah. Jean F. takut. Lind Bertujuan untuk mengukur reaksi emosi seperti berikut: Mengukur respon emosi terkini (immediate emotional responses) merangkumi julat menyerikutluruh emosi (full range of emotions) pada masa yang sama. Ia boleh ditadbir/dijawab dalam masa kurang dari satu minit. (b) Mengukur tahap momentum dan perubahan emosi. 23 . Frank L. Deskripsi EAS memeriksa lapan (8) keadaan/tahap emosi yang dilihat sebagai asas dan konsisten dalam pelbagai silang budaya.4 Emotional Assessment Scale (EAS) Pengarang Tujuan (a) Charles R.2. sedih dan terkejut. Jeffrey A. Stewart. seronok.3. perasaan bersalah. James Porzelius.

24 . Tiada data mengenai kemantapan (stability) dilaporkan. dengan relibiliti inter-item bagi emosi dengan jarak di antara .Pemarkatan Hanya dengan mengukur panjang (mm) dari hujung kiri ke tanda (X) disepanjang garisan 100 mm. Kesahan dan Kebolehpercayaan EAS didapati di tahap baik hingga reliabiliti cemerlang.70 hingga . dengan beberapa korelasi sub-skala dengan ukuran sediada seperti POMS. Tiada jumlah skor digunakan. Sub-skala EAS juga didapati sensitif kepada sebarang perubahan terhadap tahap penggalak ketegangan stress luaran (external induced stress levels). Tiga (3) items yang mengandungi setiap emosi kemudiannya dicampur kepada skor bagi emosi.04. dan State-Trait Anxiety Inventory (State form). Beck Depression Inventory. EAS mempunyai validity sejajar (concurrent) yang baik.91 dan reliabiliti split-half bagi keseluruhan ukuran iaitu .

80.5 Bem Sexual Role Inventory (BSRI) Pengarang Tujuan Bem. α= . julat markah di antara 20 ke 140. Feminin.86. Dimensi Feminin. BSRI mempunyai tiga dimensi: ] (a) (b) (c) Pemarkatan (a) Dimensi Maskulin. Dimensi ketiga merupakan sifat-sifat yang dimiliki oleh kedua-dua jantina di bawah tajuk ‘Social Desirability’. (b) (c) Berdasarkan ini.2. α=. Pembahagian kategori bagi setiap dimensi adalah seperti berikut:Markah 20-50 51-80 81-110 110-140 Maskulin Low Average Strong Dominant Feminin Low Average Strong Dominant Social Desirability Low Average Strong Dominant Kesahan dan Kebolehpercayaan Kajian untuk melihat aras kebolehpercayaan telah dijalankan ke atas 444 sampel lelaki dan 279 sampel perempuan. Permakahan bagi setiap item dalam setiap dimensi adalah di antara 1 hingga 7 pada skala Likert. 25 . Masa untuk melengkapi ujian ini adalah 15 minit. 1974 Memperihalkan kaedah soal-selidik untuk mengenalpasti se-seorang mempunyai minat seksual terhadap individu yang sama jantina Deskripsi BSRI mempunyai 60 item yang bersifat self-descriptive. Aras kebolehpercayaan berdasarkan sub skala seperti berikut: Maskulin.3.

Profesor Emiritus Psikologi di University British Columbia.6 Hare’s Psychopathy Checklist Revised (PCL-R) Pengarang Tujuan Robert Hare. 2. Tujuan ujian ini adalah untuk menilai kewujudan personaliti 26 .3. α= 75.Social Desirability.

irresponsibility. PCL-R digunakan bagi mendiagnostik psychopath klinikal atau individu.psychopathic (anti-social) sesorang klien. empati. and perverse or related behaviours. keganasan dan method lain untuk membenarkan apa yang mereka mahukan. tipu muslihat. pengabaian undang-undang. lack of remorse. penting diri. Digunakan di Institusi dan mahkamah sebagai indikator potensi rasiko dimiliki subjek. Hare Checklist adalah alat diagnostik digunakan untuk menilai kecenderungan psychopath dan anti sosial seseorang. Dibangunkan dalam tahun1990 bagi mengenalpasti kecenderungan psychopath. Simptom Psychopath termasuk kekurangan suara hati dan sense kepada kesalahan. pesalah seks dan psychiatric yang menunggu perbicaraan atau penilaiaan dalam penahanan. For instance. Psychopath mengunakan cara penarikan. Psychopathy generally refers to mental disorders. emosi cetek dan sejarah menjadikan individu lain mangsa. a psychopathic personality is one usually characterized by largely amoral and asocial behaviour. mengikut undang-undang dan bagi tujuan kajian. Deskripsi Hare Cheklist digunakan pada populasi. psychiatric kriminal. 27 . Keputusan digunakan dalam setting forensik sebagai faktor menentukan jenis dan lanjutan penahanan dan rawatan yang diperlu diterima atau tidak. mengulang keganasan norma sosial. impulsiveness. banduan dewasa.

respon kepada orang lain dan situasi. Oleh itu alat ukur ini meliputi dua aspek utama iaitu penting diri dan tiada perasaan terhadap mangsa terhadap orang lain dan gaya hidup anti sosial dan tidak stabil. score adalah 20 item yang menyukat elemen ciri psikopatik. dan 18 17 19 Pilihan Ya. kurang dari 3 kali Skor 2 1 0 1 0 2 1 28 . Semasa menilai. (1) semi-struktur temuduga dan review kepada rekod dan sejarah subjek. pembabitan emosi efektif. selalu Ya. kelencongan sosial dan gaya hidup. Item mengandungi perhubungan interpersonal. Pemarkatan No Soalan 1 hingga 16. kadangkala Tidak Ya Tidak Ya.PCL-R mengandungi dua bahagian. lebih dari 3 kali Ya.

banyak kali Tidak Ya.Tidak 20 Tidak pernah dialami Ya. Markah penuh 40 2.Ke bawah 20 - 0 0 2 0 1 Darjah psychopathy yang tinggi sama Borderline Normal /40 JUMLAH SKOR: 29 . sedikit INTERPRETASI: PCL-R 1. 20 hingga 30 4. 30 hingga 40 3.

Hart & Newman (1990) daripada analisis data dari 5 penjara di Amerika Utara sebanyak 925 sample menunjukkan inter-rater reliability .Kesahan dan Kebolehpercayaan (a) Kesahihan adalah kukuh berdasarkan kajian yang dibuat oleh Hart dan Hare (1989) ke atas 80 pesakit forensik lelaki menunjukkan keputusan sama yang terlibat jenayah yang bukan populasi psikitrik berbanding ujian axis 1 dan axis 2 antara kreteria dalam DMS-iii dengan keputusan . (c) Kajian yang dibuat oleh Hare. Harpur. (b) Rumusan PCL-R dapat mengumpul secara positif peratusan anti sosial. Hakstian. narcissistic personality disorder dan kolerasi negatif dengan pengelakan gangguan personaliti.86.87 ke . histrionic. 97 30 . Forth.

7 Stages of Change Readiness & Treatment (SOCRATES) Pengarang Dr. praktikal dan sahih bagi menilai tahap motivasi diri seseorang bagi persedian mengikut program pemulihan dadah. Perasaan Berbelah Bagi / Ambivalence = 4 . Tujuan Tujuan ujian adalah bagi menyediakan kaedah ujian yang singkat. mudah. Consultant Clinical Psyhologist.20 3.”Ambivalence” dan Taking Steps. Mengenalpasti / Recognition = 7 – 35 markah 2. Deskripsi Ujian ini mempunyai 19 item yang dibahagikan kepada 3 dimensi iaitu ”Recognition”. Pemarkatan Skor ujian ini terbahagi kepada 3 bahagian. United Kingdom. iaitu:1. Boleh digunakan kepada orang dewasa dan remaja. Newcastle City Health NHS Trust. Telah Mengambil Langkah / Taking Steps = 8 – 40 RECOGNITION (a) Markah yang tinggi dalam recognition masalah menunjukan mereka mempunyai dengan penyalagunaan dadah kecenderungan untuk ingin berubah dan beranggapan masalah akan timbul jika mereka tidak berubah. (b) Markah dan rendah . Northern Regional Drug and Alcohol Service.3. Nick Heather.2. mereka menafikan dadah untuk menyebabkan masalah besar kepada mereka tidak menunjukan kecenderungan berubah AMBIVALENCE (a) Markah yang tinggi dalam AMBIVALENCE 31 .

Namun markah tinggi menggambarkan perasaan berbelah bagi dan tidak menentu (b) Markah rendah. menyakiti orang lain dan atau seorang penagih. mereka tidak sedar samada mereka menyalahgunakan dadah.menunjukan mereka kadangkala sedar dikawal oleh dadah. TAKING STEPS (a) Markah yang tinggi menunjukan mereka telah melakukan sesuatu Mereka semula.3. (b) Markah rendah menunjukan mereka tidak mungkin untuk membuat perubahan untuk dan mungkin pernah berjaya pada suatu masa. menyalahguna dadah keterlaluan. 2. dikawal oleh dadah. memerlukan bantuan meneruskannya atau untuk mencegah kejatuhan melakukan sesuatu untuk berubah dan berhenti menagih pada masa kini. menyakiti orang lain dan atau seorang penagih.8 Aggressive Questionaires (AQ) Pengarang Dr.L Warren dalam tahun 2000 merupakan versi penambahbaikan asal Buss-Durkee 32 . W. Bus dan Dr. Arnold H.

C. Agg. Untuk membantu banduan yang layak diparol dan banduan yang diparolkan (ODP). B. Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel H untuk mendapatkan markah Hostiliti A. Agresif Percakapan. MARKAH KESELURUHAN AGGRESSION: Skala Phy Agg. Pemarkatan (i). Dimensi Kemarahan dan Dimensi Kekasaran. Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel A untuk mendapatkan markah Kemarahan (anger) (vi). Deskripsi Ujian ini mempunyai 29 item yang dibahagikan kepada 4 dimensi iaitu Agresif Fizikal. D. Kenyataan no.Hostility Inventory (BDHI: Buss & Durkee. Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel VA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Lisan (v). Skala Anger 33 /145 . Tujuan AQ digunakan untuk mengukur kecenderungan seseorang terhadap tingkahlaku agresif dan bagi membantu individu tersebut mengelakkan diri daripada memiliki tingkahlaku agresif yang merugikan. Skala Ver.1957). Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel PA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Fizikal (iv). Campurkan jumlah kenyataan 1-29 untuk mendapatkan markah ke-seluruhan Aggesi (iii). 9 dan 16 hendaklah diberi markah songsang (ii).

E.L. Buss & W. Buss & W. Kajian dibuat oleh Arnold H.L.138 dengan menggunakan cara perbandingan alatan ujian kemarahan (anger) yang lain seperti Novaco Anger Scale dan Provocation Inventory menunjukkan validiti perbandingan .59 dan . temple dan pusat – pelbagai menunjukkan reliability 0. Warren pusat terhadap komuniti 1. Kesahan dan Kebolehpercayaan Skala Hostiliti Kajian dibuat oleh Arnold H. gereja. 34 .74.062 dari sample di etnik Amerika Utara terdiri dari populasi sekolah.94. sampel di seluruh Amerika Warren terhadap 2.55 ke 0.

alpha coefficients ialah PA = .” 2. 70. skor AI hendaklah diasingkan di antara lelaki dan wanita. Avoid = . dan Avoid = . Pemarkatan Skor sub-skala ialah dengan cara mencampurkan responrespon item dan kemudiannya dibahagikan dengan jumlah item bagi sub-skala berkenaan. Sementara bagi wanita pula.76. Gladue Mengukur Karekteristik Tingkahlaku Agresif atau Tret Mengandungi 30 items bagi mengukur trait agresif yang berbeza. Bagi lelaki.81. AI mengandungi empat subskala. Validiti sub-skala AI telah disokong oleh analisis faktor dan perbezaan di antara lelaki dan wanita. II = .65. Beck seorang pakar psikologi yang juga merupakan salah seoarang pengasas Cognitive Behavioral 35 .9 Aggression Inventory (AI) Pengarang Tujuan Deskripsi Brian A.3.3. (tidak sabar).82.70 Agresif Fizikal. Skor adalah di antara 1 hingga 5 dengan skor tertinggi menunjukkan tahap agresif tinggi/lebih. (Wanita) “The latter serves to suggest the AI has fair known-groups validity where men and women significantly differed on each subscale and all but six of the individual items. ialah PA = . Kesahan dan Kebolehpercayaan AI menunjukkan darjah konsistensi dalaman (internal consistency) di antara patut atau munasabah hingga baik.80. VA = . VA = . iaitu:Agresif Verbal. Impulsif/Impatient Mengasingkan diri/Avoidance.10 Beck Depression Inventory (BDI) Pengarang Dr. Aaron T.2. Ia berdasarkan kepada 5 skala jawapan. II = .76. Disebabkan kemungkinan berlakunya perbezaan jantina (gender) dalam pelbagai aspek agresif.

terdapat enam dimensi iaitu Extreme Depression.Tujuan Therapy (CBT) di Amerika. BDI lepas. Mempunyai 3 versi iaitu BDI. Di dalam BDI. Mild Emotional Distortion dan Normal. BDI digunakan secara luas sebagai alat penilaian oleh ahli perubatan dan pengkaji dalam pelbagai setting. Severe Depresion. publish tahun 1961. yang mengambarkan keadaan klien pada satu minggu yang . Moderate Depression. Untuk membantu banduan yang layak diparol dan banduan Deskripsi yang diparolkan (ODP). BDI boleh mengukur keluasan ‘depression’ atau kekecewaan seseorang. Pemarkatan 1 hingga 10: Perasaan yang turun naik ini adalah normal 11 hingga 16: Gangguan emosi yang Sederhana 17 hingga 20: Sempadan kemurungan klinikal (borderline clinical depression) 21 hingga 30: Kemurungan yang tidak keterlaluan (moderate depression) 31 hingga 40: Kemurungan teruk 36 mengandungi 21 item pelbagai pilihan. kemudian dipinda pada 1971 iaitu BDI-1A dan BDI – II publish tahun 1991. Boderline Clinical Depresion.

2.55 ke . Groth Marnat. (c) Kesahan perbandingan dengan alatan ujian lain seperti MMPI (Minnesota Multiphasic Personality Inventory) Depression Scale adalah . Steer & Garbin. bantuan praktikal. Tujuan SSB bertujuan untuk mengukur mod sokongan sosial.86. pergaulan.11 Social Support Behavior (SSB) Pengarang Alan Vaux. (1988) menunjukkan BDI mempunyai kebolehpercayaan α=. 1988.96 (Beck. dan Doreen Stewart. Sharon Riedal.3. 1990). (b) Kesahan serentak BDI mengikut carta klinikal bagi pesakit psikiatrik dari .76.(severe depression) 40 ke atas: Kemurungan ekstrim Kesahan dan Kebolehpercayaan (a) (extreme depression) Kesahan BDI adalah sama daripada 9 kategori DSM tahap III bagi dengan 6 diagnosis kemurungan (Groth – Marnat 1990). bantuan kewangan dan nasihat /bimbingan. SSB dibentuk untuk 37 . Deskripsi SSB merupakan instrumen yang terdiri daripada 45 item yang dibentuk untuk mengukur lima mod sokongan sosial iaitu: emosi. (d) Kajian Beck et al.

. SSB mempunyai konsistensi internal yang sangat baik iaitu skor alpha . Alat ukur ini penting bukan sahaja dalam kajian sokongan sosial tetapi digunakan dalam amalan klinikal untuk memahami sokongan sebenar dan potensi sokongan yang Pemarkatan diterima oleh klien. 1978. jika SSB digunakan untuk mengenalpasti sokongan sosial. 1973. Nunnaly. Walaubagaimanapun.menilai tingkahlaku menyokong ysng diterima daripaa keluarga dan rakan. Hair et al. Lima subskala telah dikenalpasti melalui analisis faktor. 38 .60 kebolehpercayaaan koefisyen berdasarkan kajian-kajian lepas (Kerlinger. skala ditukarkan kepada skala 2 mata iaitu (0 = tidak. 1 = ya) dan item itu Kesahan dan Kebolehpercayaan dijumlahkan seperti di atas.85 2. Skor untuk subskala dan jumlah skala dijumlahkan itemitem berdasarkan skala lima mata (julat skor 42-225).4 Kriteria Pemilihan Alat Ukur Pemilihan alat ukur di atas adalah berdasarkan kriteria di bawah: (a) Mempunyai kesahan (reliability) (validity) dengan yang tinggi alfa dan melebihi nilai .

yang dicirikan dgn keresahan (sama ada melalui pertuturan atau perlakuan tertentu) Kamus Dewan Shaver & Wrightsman.1998) dalam kalangan orang awam dan dalam seting pemulihan. 39 . 1988. pemencilan diri. (c) Mempunyai pernyataan atau item yang mudah difahami (Robin. 2002) khususnya ODP dan BLDP. Skizofrenia : penyakit jiwa yg dicirikan dgn fikiran yang bercelaru. dan emosi yg tidak stabil Neurosis : gangguan emosi akibat konflik yg tidak dapat diselesaikan. APA. halusinasi. 1991). (b) Alat ukur yang sesuai mengikut keperluan klien atau kumpulan sasaran (Anastasi. koreksional dan penjara.

BAB 3 Pentadbiran alat ujian 40 .

3. Setiap set soalan hendaklah ditadbirkan satu demi satu dengan merujuk kepada arahan setiap alat ukur. penerangan tentang tujuan ujian atau alat ukur. Pada umumnya. dan mendapatkan persetujuan klien untuk menjalankan ujian psikologi (Kontrak Persetujuan Menjalankan Sesi Kaunseling dan Ujian Psikologi Orang Diparol (ODP) – BR. dan profil keputusan ujian ke atas klien adalah dokumen rahsia. 2007). analisis dan penulisan laporan atau dokumen yang berkaitan. 41 . Berikut adalah antara tatacara umum NOTA pentadbiran ujian atau alat ukur. memaklumkan kepada klien tentang tahap kerahsiaan dan keperluan untuk memaklumkannya kepada pihak ketiga (pihak berkuasa lain) jika ada keperluan.KPMSKBK07). (berdasarkan jumlah item dan keupayaan individu atau kumpulan sasaran iaitu klien). menggunakan arahan yang piawai. alat ukur psikologi atau ujian dijalankan di tempat yang kondusif dan sesuai. Beberapa langkah perlu diikuti seperti pengenalan diri pentadbir atau penguji secara ringkas.1 Pentadbiran Umum Alat ukur psikologi perlu ditadbir mengikut prosedur yang piawai berdasarkan etika pentadbiran alat ujian psikologi (American Psychology Association. memaklumkan kepada klien bahawa maklumat ujian adalah dirahsiakan. Manakala penyimpanan alat ukur yang telah digunakan atau dijawab hendaklah diletakkan di tempat selamat sebelum dan Selepas pemarkatan. masa yang diberi mencukupi.

(d) Jawapan hendaklah dibuat menggunakan pensel 2B di atas kertas yang disediakan. tidak berkomunikasi dan tidak meniru semasa menjawab soalan.3. (e) Individu hendaklah menjawab semua item dan pernyataan secara jujur berdasarkan kepada dirinya yang sebenar. (f) Klien tidak dibenarkan membawa keluar alat ukur dari bilik ujian.2 Pentadbiran Khusus (a) Klien dikehendaki memberi pilihan jawapan yang paling tepat tentang keperihalan diri. jangka masa ujian dan peraturan lain kepada klien seperti meminta klien mematikan telefon bimbit. (b) Klien hendaklah memastikan setiap item atau pernyataan dijawab. (c) Taklimat awal tentang tujuan ujian. Prosedur Pentadbiran Setiap pegawai pelaksana yang NOTA bertanggungjawab mentadbir alat ukur psikologi perlu mengikut prosedur pentadbiran berikut: 42 .

(vi). Penerangan tentang ujian b. (iii). Cadangan untuk pelan rawatan. 3.(a) Sebelum Sesi (i). Pegawai perlu menentukan ujian yang sesuai berdasarkan keperluan Malaysia dan klien. Menurut Corey. (iv). (ii). Etika kerahsiaan. Interpretasi ujian. (b) Semasa Sesi (i). Persetujuan Termaklum (Informed Consent) a. (ii). Tandatangan kontrak-persetujuan (Borang BR. Proses pemarkatan ujian.KPMSKBK07). etika merupakan kepada piawaian perlakuan manusia. (c) Pasca Sesi (i). Penamatan (jika selesai atau berjaya). Merujuk klien kepada pihak berkaitan dan bersesuaian. Ianya merupakan piawai asas bagi 43 Jabatan Penjara NOTA . Pegawai dikehendaki menyemak profil klien. Klien menduduki ujian. tatasusila yang menentukan peraturan kawalan diri terhadap praktis yang dijalankan oleh ahli sesuatu profesion. (v). c. Tindakan susulan (jika perlu).4 Etika pentadbiran alat ukur Etika berasal daripada perkataan Greek yang bermaksud Corey dan ”watak ” atau ”resam” yang merujuk Callanan (1988). (ii).

Di samping itu. etika juga merupakan satu ingatan kepada ahli supaya dibimbing dengan peraturan. pekerjaan. Etika juga memberi bantuan kepada ahli dalam sesuatu profesion agar dapat memikirkan serta boleh mempertimbangkan tentang dilema membuat sesuatu keputusan apabila berhadapan dengan isu moral. Bahagian H etika PERKAMA telah menggariskan perkara-perkara berikut: (i). dan lain-lainl)”. Ianya adalah nilai dan garis panduan yang harus dipatuhi oleh kaunselor dan guru dalam menjalankan tugas masing-masing. Etika ini sebenaranya memberikan garis panduan yang perlu diikuti oleh para kaunselor apabila menggunakan ujian psikologi. 3. Etika membawa makna “prinsip moral (atau akhlak) atau nilai-nilai akhlak yang menjadi pegangan seseorang individu atau sesuatu kumpulan (persatuan. membina serta boleh menjaga martabat ahli.5 Etika Pengukuran Dan Penilaian Persatuan Kaunseling Malaysia (PERKAMA) mempunyai etika yang khusus tentang Pengukuran dan Penilaian.mencerminkan satu praktis professional dan merupakan suatu sistem dasar tingkah laku bagi sesuatu kumpulan manusia atau organisasi. 44 . Kaunselor hendaklah dengan memberi yang lengkap tentang ujian NOTA penerangan supaya keputusan ujian itu dapat diterima oleh klien dalam perspektif yang betul. hak dan keselamatan pelajar.

Ahli mestilah mengelak daripada membuat dakwaan yang tidak benar atau tanggapan yang salah. Tujuan dan kegunaan keputusan hendaklah diberitahu kepada klien sebelum ujian diberi kecuali pengecualian hak yang eksplisit dipersetujui terlebih dahulu (iv). Mengajar atau memberitahu sesuatu bahan-bahan ujian ujian sebelum dijalankan memungkinkan keputusan ujian tidak menjadi 45 . Kaunselor hendaklah memberi keterangan yang tepat apabila membuat kenyataan kepada orang awam tentang ujian dan pengujian. Kaunselor hendaklah mengawasi supaya keputusan ujian tidak disalaherti atau disalahgunakan (vi).(ii). Pencapaian yang berm. berhati-hati Ujian yang dan hanya menggunakan untuk kebolehan berlainan memerlukan tahap kelayakan yang berlainan had-had mengendali sendiri dan NOTA menginterpretasi. dalam Kaunselor hendaklah ujian. Ahli mestilah menyedari menjalan ujian yang ia mempunyai kelayakan (iii).akna daripada keputusan ujian lazimnya disebabkan oleh ketidakbiasaan calon tentang sesuatu perkara yang terdapat dalam sesuatu ujian. (v).

Ahli-ahli yang menjalankan 46 . Keputusan sesuatu ujian semasa hendaklah pengendalian dicatatkan. perkara itu mestilah diistiharkan sebagai tidak sah dan meragukan (viii). Ujian-ujian mestilah dijalankan dalam NOTA keadaan yang sama dengan norma. Apabila ujian dijalankan dalam keadaan yang tidak lazim atau berlaku ujian. pengawasan yang rapi ke atas alat ujian adalah salah satu daripada tanggungjawab ahli (vii). Ahli-ahli mestilah berhati-hati apabila sesuatu kepeutusann menginterpretasi daripada bahan atau alat ujian yang tidak lengkap. Tujuan utama penggunaan alat ujian itu mestilah dinyatakan dengan jelas kepada klien. Kebajikan calon mestilah diambilkira sebagai kriteria penting dalam apa-apa pertimbangan.sah. (x). Oleh yang demikian. Ahli-ahli mestilah berhati-hati apabila penilaian dan menginterpretasi membuat prestasi calon yang tidak termasuk dalam kumpulan norma di mana alat ujian itu di standardisakan. (ix). Keputusan ujiana yang diberi kepada atau mesti pihak-pihak diawasi lain supaya yang tidak majikan klasifikasi berekenaaan untuk tujuan penilaian atau disalaherti atau disalahguna.

47 . menyatakan mengubahsuai penghargaan dan atau menggunakan ujian-ujian yang diterbitkan mendapat kebenaran daripada penerbit. tidak tanpa Ahli-ahli mestilah berhati-hati supaya mencedok.ujian darui luar negara mestilah berhati-hati semasa mengguna dan menginterpretasi keputusan ujian dengan mengambilkira budaya golongan norma yang telah digunakan oleh pencipta ujian dalam proses piawaian (xi).

BAB 4 Pelaporan dan dokumentasi 48 .

08 yang perlu dilampirkan di dalam Laporan Kemajuan Penghuni dan Fail Pengurusan Kes. (c) Dokumen perhubungan secara klien semasa konvensional antara Pegawai Pelaksana (rujuk perkara 2. 4. Nombor pendaftaran Borang Laporan adalah Borang C4 pindaan Nov. 4.3 Keperluan pelaporan Pelaporan diperlukan untuk memenuhi NOTA keperluan dokumentasi dan fungsi-fungsi berikut: (a) Indikator saintifik bagi dengan menilai tepat dan keadaan menggambarkan psikologi klien.1 Pengenalan Setiap RAHSIA. (b) Bahan untuk meneroka kendiri proses kaunseling. 49 .2) Jabatan Penjara Malaysia dengan rakan sejawat dan pihak yang dirujuk dalam melaksanakan tugas membantu klien. sesi ujian psikologi memerlukan pelaporan yang lengkap namun bersifat SULIT dan Pelaporan perlu dilakukan menggunakan borang-borang yang telah ditetapkan oleh Bahagian Parol dan bahagian lain di Jabatan Penjara Malaysia.2 Laporan Laporan ujian psikologi adalah merupakan dokumen rasmi bertajuk ‘ Laporan Penilaian Ujian Psikologi’ yang disediakan oleh Jabatan Penjara Malaysia.4.

(f) Membantu Pegawai Pelaksana sesi halatuju. (b) Setiap bahagian di bawah ini mesti diisi dengan lengkap: (i).(d) Maklumat untuk membantu Pegawai Pelaksana membuat Pelan Tindakan Rawatan iaitu intervensi yang sesuai bagi klien. 08.4 Tatacara dan garis panduan pelaporan Setiap pelaporan kes perlu mengikuti tatacara dan garis panduan berikut: (a) Laporan hendaklah menggunakan borang ’Laporan Penilaian Ujian Psikologi’ Borang C4 pindaan Nov. dan memantau kaunseling. (e) Membantu Pegawai Pelaksana membuat NOTA NOTA konsepsi kes iaitu melihat kes dari perspektif yang menyeluruh. menggariskan strategi perkembangan memperbetulkan keutamaan isu mengatur menolong yang sesuai bagi sesi seterusnya. (g) Membantu Pegawai Pelaksana menilai kemajuan diri klien dalam proses intervensi menolong. Maklumat pengenalan 50 . 4.

(iv).6 Pengurusan dan pentadbiran – pemfailan dibenarkan menggunakan pen atau secara berkomputer atau mesin laporan/dokumentasi Borang yang lengkap diisi hendaklah disimpan di dalam Laporan Kemajuan Penghuni dan Laporan Kemajuan ODP (Fail Pengurusan Kes).5 Kaedah penulisan laporan Hendaklah menggunakan borang ‘ Laporan Penilaian Ujian Psikologi’ Borang C4 pindaan Nov. (viii). 4. Laporan Kemajuan Penghuni dan Laporan 51 . Laporan hendaklah dibuat selewat-lewatnya dua hari selepas ujian dijalankan. (vi). Cadangan Rumusan Tandatangan penyedia laporan dan interpretasi NOTA 4. (v). (vii). (iii). Sebab keperluan kaunseling Maklumat latarbelakang klien Pemerhatian tingkahlaku Keputusan pengukuran. 08 Penulisan taip.(ii). Tidak pensil.

Setiap bulan. Segala pengisian dan maklumat di dalam Laporan Kemajuan Penghuni dan di Laporan Kemajuan ODP(Fail Pengurusan Kes ODP) dan DOSIR (Maklumat Pesalah) adalah SULIT . Segala pergerakan Laporan Kemajuan Penghuni hendaklah mengikut surat arahan Bahagian 27 Jan 2005 Pemulihan dan Rawatan Ibu Pejabat Penjara Malaysia bertarikh Kemajuan Penghuni dan Laporan Kemajuan ODP (Fail Pengurusan Kes ODP) dan DOSIR (Maklumat 52 . Laporan ujian psikologi perlu disertakan dalam Laporan Pesalah). Laporan ujian psikologi yang diperlukan oleh pihak Bahagian Pemulihan dan Rawatan Ibu Pejabat Penjara Malaysia hendaklah dihantar sebelum atau pada 7hb.Kemajuan ODP(Fail Pengurusan Kes) hendaklah simpan di tempat yang sulit dan selamat.

BAB 5 rumusan 53 .

Ujian atau alat ukur psikologi merupakan antara instrumen yang dikenalpasti telah banyak membantu pelbagai pihak dalam usaha mengenali dan memahami kepelbagaian profil seseorang individu itu.2). Adalah diharapkan ujian-ujian tersebut akan dapat membantu Pegawai Pelaksana (rujuk 2. Modul ini secara langsung telah menggunakan segala kebaikan yang boleh dimenafaatkan melalui penggunaan 11 alat atau penilaian psikologi yang cuba memberi kefahaman kepada beberapa aspek psikologi klien dalam kalangan ODP dan BLDP. halangan dan cabaran yang sedang dialami oleh seseorang individu itu. alat dan ujian psikologi ini boleh dibahagikan kepada dua kumpulan. keperluan. pihak tertentu terutama badan atau agensi yang berhasrat untuk membantu individu akan dapat memahami dan mengenali status. NOTA 54 . Secara umum. kaunselor atau pakar pembantu manusia mengkaji dan mendiagnosis ciri-ciri serta masalah –masalah personaliti dengan tujuan untuk memberi klien maklumat-maklumat penting berkaitan dirinya. Daripada datadata dan maklumat yang diperolehi. Kumpulan pertama adalah menggunakan ujian untuk mendapat maklumat sebelum sesi kaunseling atau sesi membantu dijalankan sementara ujian kedua pula adalah untuk menimbulkan minat dan motivasi individu terhadap sesuatu bidang pekerjaan atau aspek psikologikal yang menjadi matlamat hidup mereka.

dan kesesuaian alat ukuran apabila memilih ujian untuk digunakan dalam sesuatu keadaan atau dengan calon tertentu. limitasi psikometrik.Dewasa ini sudah terdapat banyak alat ukuran psikologi yang membolehkan kita membuat penilaian psikologi kepada setiap individu. Setiap individu amat memerlukan penilaian psikologi bagi mengetahui dengan lebih mendalam mengenai dirinya sama ada dari segi personaliti. kehendaki dan matlamat yang kita hendak capai. Alat ukuran hendaklah dipilih untuk mengikut Ini kerana kita sudah dapat mengetahui apa yang kita NOTA kesesuaian. 55 . Alat-alat ujian yang terdapat dalam modul ini adalah alat ukuran psikologi yang telah diiktiraf sama ada di dalam Malaysia atau di luar negara. Ini kerana alat-alat ini mempunyai kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi. Alat-alat ukuran yang telah dibincangkan mempunyai fungsi masing-masing dan berinteraksi antara satu sama lain. minatnya dan nilainya. Pentadbir ujian hendaklah menimbang secara berhati-hati kesahan. Di mana setiap ujian akan yang telah diambil oleh calon akan memberikan hasil yang mempunyai kolerasi tinggi antara satu sama lain. kebolehpercayaan. Ini adalah boleh memudahkan keputusan dibuat dan pemilihan tindakan dengan cepat dan pantas tanpa ada keraguan dan rasa tidak yakin.

Ahli-ahli psikologi tidak digalakkan atau mempromosikan teknik penilaian psikologi ini khususnya kepada mereka yang tidak terlatih atau tidak mempunyai kelayakan melalui pengajaran. tajaan dan penyeliaan (American Psychological Association dalam Corey. 56 . Corey & Callahan. 1984).Individu yang layak membuat penilaian psikologi adalah individu yang telah menjalani latihan dan yang memperolehi kemahiran daripada individu berpengetahuan dan berpengalaman.

. Mohamad Ali. Diperoleh 6 Mac. Anastasi. (2009).RUJUKAN A Guide Book on Minimum Standards Management of Drug Treatment and Rehabilitation Programme in Asia (2006). Modul Pesalah Dadah Unit Kaunseling Bahagian Pemulihan & Rawatan IPPM. Kajang: Jabatan Penjara Malaysia. Journal of Studies in International Education. Nov 08. Amir Sharifuddin Abd Majid. Borang C4 Pin. Modul Latihan Kemahiran Menolong . & Joe Savisthian (2007).my/pekeliling/pp05/bil18/pp1805. (1987). Modul yang tidak diterbitkan.gov. & Joe Savisthian (2007). Othman Mohamed. DC: Author. 10 (3). Riedel.pdf Mohamed Fadzil Che Din. (2001).prison. Bangkok: The Colombio Plan Drug Advisory Programme. 148. Mohamad Ali. Mohamad Ali. 209-237. Laporan yang tidak diterbitkan. Laporan Penilaian Ujian Psikollogi . Modul yang tidak diterbitkan.jpa. Jabatan Perkhidmatan Awam (2005). A.gov. 2009 daripada http://www. D.my/pride/images/stories/pdf/Act537. A. Kajang: Jabatan Penjara Malaysia. 57 . New York: Macmillan Deardorff. Diperolehi 6 Mac. Psychological Testing. 241-266 Jabatan Penjara Malaysia. S. Amir Sharifuddin Abd Majid. Modes of Social Support: The social Support Behaviors (SSB) Scale. Publication manual of the American Psychological Association (5th ed. (2008). Kajang: Pengarang. Kuala Lumpur: Pengarang. Akta Penjara 1995 (Pindaan) (2008). Identification And Assessment Of Intercultural Competence As A Student Outcome Of Internationalization. (2006). Kajang: Jabatan Penjara Malaysia. Unit Kaunseling Bahagian Pemulihan & Rawatan IPPM. Prinsip Psikoterapi dan Pengurusan Dalam Kaunseling. Vol.). Plenum Publishing Corp. Washington. Panduan Aplikasi Psikologi Dalam Pengurusan Sumber Manusia Sektor Awam. American Journal of Community Psychiatry. dan Stewart. Modul Pesalah Seksual Unit Kaunseling Bahagian Pemulihan & Rawatan IPPM. Master Populasi Banduan (Januari 2009). D. (1988).. Serdang: UPM. Unpublished Book. 15. Vaux. 2008 daripada http://www. Modul yang tidak diterbitkan. Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 18 Tahun 2005. Amir Sharifuddin Abd Majid. & Joe Savisthian (2007). (2007).pdf American Psychological Association.

................................ 3)……………………TARIKH PENGUJIAN :………....... PENGHUNI SMPP :…………………………....TAHUN.............. 6)……………………TARIKH PENGUJIAN :………... 2)……………………TARIKH PENGUJIAN :……… ........................... 7)……………………TARIKH PENGUJIAN :……………................TAHUN... 4)……………………TARIKH PENGUJIAN :……….... TARIKH PENGUJIAN :……........ / NAMA BLOK: ……………… ...... NAMA PENGHUNI : ………………………….. ___________________________________________________________________ B) SEBAB KEPERLUAN KAUNSELING RUJUKAN MAHKAMAH / NAMA MAKAMAH :......................................................TAHUN......... 58 .................................. UMUR : …………………................... 2).......................................... KES KESALAHAN SEKARANG :...................................... 3).......‘LAMPIRAN 1’ BORANG C4 Pindaa Novn 08 LAPORAN PENILAIAN UJIAN PSIKOLOGI ( CLIENT PSYCHOLOGICAL ASSESSMENT REPORTS ) A) MAKLUMAT PENGENALAN NO...... 5)……………………TARIKH PENGUJIAN :……… ....... TARIKH LAPORAN : ……………… JENIS ALATAN UJIAN : 1)……………….. SESI KE : …………......... KES KESALAHAN SEBELUMNYA : 1)... TARIKH LAHIR :………………...HUKUMAN:................... BANGSA : ……………………………… NO.................

... A) RINGKASAN MAKLUMAT LATAR BELAKANG KLIEN NAMA BAPA :............................................................................................................................................................. KES PENCERAIAN : BAPA / IBU / ISTERI / SUAMI SEBAB ...... ................................................................... TAHUN.... UMUR : ................................................................................................................... KLIEN ANAK KE:........ UMUR :....PEREMPUAN... .............................. UMUR BERHENTI :................... MASALAH PRIMER SEMASA :............................................................................................................................................................................................................... SEBAB BERHENTI :................................................ TARAF PENDIDIKAN KLIEN :.................................................... LELAKI................................................................................................................................................................................... NAMA ISTERI/SUAMI : ..............................................................................ADIK BERADIK TIRI:LELAKI.................... JUMLAH ANAK :.............................................................................. MASALAH SEKUNDER SEMASA :............. JUMLAH ADIK BERADIK : ............................... ... 2)...........PEREMPUAN.. ....................................... LELAKI..................................KEKERAPAN MASUK PENJARA :.............................................................. PEREMPUAN................. PUSAT PEMULIHAN SEBELUMNYA : 1)...................................................................... UMUR : ......................................................................................... 59 ................... TAHUN............................. .......................................................................... NAMA IBU : .......

................. ................................................................................... PERKEMBANGAN KLIEN MENGIKUTI INTERVENSI SEBELUMNYA:....... RAWATAN KESIHATAN SEMASA & SEBELUM KLIEN ( TERMASUK PSIKITIRK) .......... SEBAB BERHENTI :......................................................................................... SKOR............................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................. JENIS ALATAN UJIAN SEBELUMNYA :1) ........ TERAKHIR PEKERJAAN SEBELUMNYA : 1 ) ................................... ....................................................................... 5) ... ............................................... 3 ) .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ............ 60 ..... .................................. 3) ......................................................... ...................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................... .................................................................................... ................................................................SKOR................SKOR..................................................... 2) .................................................................. PENGALAMAN PEMULIHAN / KAUNSELING LEPAS : ........................................................... ............................................................................................................................................................................................. ...............PEKERJAAN KLIEN: ......................................................................................... ............................................................................................................................................................................... .................... 2 ) ......................................SKOR................... 4) ................. ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... SKOR.....

................................................................................................................................................................................................ TUJUAN ALATAN UJIAN : ................. ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................D) PEMERHATIAN TINGKAHLAKU TINGKAHLAKU KLIEN SEMASA MENGAMBIL UJIAN (DORONGAN/PERASAAN/ DAYA TUMPUAN / KESEDIAAN / PENAMPILAN FIZIKAL / REAKSI / MAKLUMBALAS TERHADAP ALAT UJIAN.................. ... .................................................................................... ...................... ..................................................... ...................................... .......................................................... ............................................................ 61 ......... ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................... PERUBAHAN RIAK MUKA DAN NADA SUARA : ............... ............................................................................................................. PERUBAHAN RIAK MUKA DAN NADA/DORONGAN/SUARA: ................................ TINGKAHLAKU KLIEN SEMASA MENERIMA KEPUTUSAN UJIAN TUMPUAN / KESEDIAAN / PENAMPILAN (DORONGAN / PERASAAN/ DAYA FIZIKAL / REAKSI / MAKLUMBALAS TERHADAP ALAT UJIAN.................... ___________________________________________________________________ E) KEPUTUSAN DAN INTERPRETASI PENGUKURAN JENIS ALATAN UJIAN : .....................

...................................................................................... ................................................................... 62 ....................... ................................................................................... HURAIAN KLINIKAL & DIAGNOSTIK : .............................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................ FAKTOR-FAKTOR MEMPENGARUHI KEPUTUSAN : ................................................................. ...................................................................................................................................................................................................................... ......... ......................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................... .............................................. MASALAH / ISU PRIMER & SEKUNDER KLIEN : ......................................................................................................................................................... ................................. ..................................... ........................................................................................................................................................ ........ .................................................................................................... ..................... ..................................KEPUTUSAN DAN INTERPRETASI : .......................................................................................................................................................................................................................... ................................ ......................................................................... ........................ ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................

..................................................................... ........................................................................................................................................ .............................................. 63 ...................................

.......KESAN MASALAH / ISU PRIMER & SEKUNDER KLIEN TERHADAP PERLAKUAN..................................................................................................................................................................... .................. F) CADANGAN INTERVENSI CADANGAN PENGUJI :........................................................................ ................................................. ........ .......................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... .............................. .................................................................. . CADANGAN UNTUK DIRUJUK : .................... PEMIKIRAN & PERASAAN KLIEN :................................... ................................................... ................................. .................................................................................................................................................................................................................................................................... ...................................... G) RUMUSAN ................................................................................................................................................................ H) PENGUJI TANDATANGAN KAUNSELOR / PEGAWAI PELAKSANA : ……………………… 64 .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................... ................................................................................................................................ .............................. ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................ .. .................................................................................................... ............................................

......... DRUG ABUSE SCREENING TEST 20 (DAST ......... KEIRSEY TEMPERAMENT SORTER (KTS) 2.. MINI MENTAL STATE (MMS) 4.... BECK DEPRESSION INVENTORY (BDI) 9.. STAGE OF CHANGING READINESS AND TREATMENT EAGERNESS SCALE (SOCRATES) 7...... ‘LAMPIRAN 2’ ______________________________________________________________ ALAT UKUR PSIKOLOGI ORANG DIPAROL (ODP) JABATAN PENJARA MALAYSIA ______________________________________________________________ SENARAI ALAT UKUR: 1. EMOTIONAL ASSESSMENT SCALE (EAS) 11..... HEIR’S PHSYCHOPATHY (PCL-R) 6........ AGGRESSION QUESTIONNAIRES (AQ) 8.. AGGRESSION INVENTORY (AI) 10......20) 3. BEM SEX ROLE INVENTORY (BSRI) 5..NAMA KAUNSELOR / PEGAWAI PELAKSANA : ..... SOCIAL SUPPORT BEHAVIOURS SCALE (SSB) 65 ...

sama . KTS 2. PCL-R 6. DAST.sama . BSRI 5. EAS 11.sama .sama Pegawai Pelaksana NOTA: • PPI Pelan Pembangunan Insan (semasa dalam penjara) Orang Yang DiParol (semasa diparol/luar penjara sehingga tamat tempoh pemenjaraan/EPD) • ODP - 66 .Parol(PP)/ Agensi luar(AL) .Alat Ukur Psikologi ODP yang dicadangkan mengandungi sebelas (11) instrumens dan cadangan peringkat/kategori penggunaan alat ukur adalah seperti berikut:.sama . SOCRATES 7.sama KP KP/PP/AL .sama .. AI 10. BDI 9.20 3. AQ 8. KP/Peg. MMS 4.………………………………………………………………………………………… Instrumen Tahap Pemulihan Banduan ------------------------------------------------------------------------------------------------------1. SSB PPI PPI/ODP PPI/ODP PPI PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP PPI/ODP Kaunselor Penjara (KP).

0 KEIRSEY TEMPERAMENT SORTER (KTS) 1. Paksi . KTS bersangkut paut dengan teori ‘Penjenisan Psikologi’ German. Paksi . Jepun.1. Paksi . Proses membuat keputusan dilakukan melalui fikiran (thinking) atau (feeling) • KTS terdiri dari 4 paksi yang berbeza berkaitan dengan perihal kecenderungan iaitu:1. Perancis. Kedua – dua aktiviti mental ini mempunyai 2 paksi.E = Extraversion (Extravensi) I = Introversion (Introvensi) 2.1 LATAR BELAKANG • • • Dibentuk oleh Dr. Proses pengertian maklumat dilakukan melalui deria (sensing) atau gerak hati (intuition) 2. pusat pengajian tinggi dan untuk permulaan rawatan penyakit yang berkaitan dengan kecelaruan tingkahlaku • • Telah dialih bahasa dalam bahasa Melayu. David Keirsey Ujian ini telah digunakan oleh lebih 30 juta manusia seluruh Juga digunakan oleh syarikat – syarikat berdaftar seperti dunia Fortune 500.S = Sensing Perception (Persepsi Deria) N = Intuitive Perception (Persepsi Intuitif) 3.T = Thinking judgment 67 . Russia. Belanda yang digubal oleh Carl Jung untuk menerangkan perbezaan rambang psikologi manusia normal • Jung percaya bahawa apabila seseorang terlibat dalam salah satu dari dua aktiviti mental yang boleh diukur atau disukat • Iaitu i) menerima maklumat (perceiving) dan ii) menyusun maklumat tersebut dan melahirkan keputusan (judging). Sepanyol. iaitu:1.

4. ENFJ 13.20 hingga +. INTP 15. 2.2 EXTRAVENSI . di dalam ISTJ ISTP ESTP ESTJ ISFJ ISFP ESFP ESFJ KTS membentu 9.INFP 11.70 pada tahap kesesuaian dengan MBTI Bagi tahap kesahihan / validity ujian pada kolerasi +. abstrak dan pengalaman diri • Dari 4 paksi 1. INTJ 14.J = Judgment P = Perception 1. Manakala INTROVERSION berfokus kepada dunia dalaman. ENTJ 16 jenis personality : REALIABILITI DAN VALIDITI (KESAHAN DAN KEBOLEHPERCAYAAN) • • KTS mempunyai tahap kebarangkalian kesalahan serendah KTS mempunyai tahap kepercayaan / reliability pada 0. ENTP 16.INTROVENSI • • Paksi ini mencerminkan samada seseorang itu extravert atau introvert Menurut Meyers (1993) golongan individu yang utamakan EXTRAVERSION lebih senang bergaul dengan manusia dan kegiatan sosial.60 pada tahap kesesuaian dengan MBTI. 5. lebih senang dengan idea-idea. 8. 3.05 korelasi +. 6. INFJ 10. 68 .ENFP 12.F = Feeling judgment 4. Paksi . 7.

4 PENGGUNAAN KTS DALAM KAUNSELING • Untuk membantu individu mencari arah tujuan hidup dengan memahami • • kekuatan. keunikan dan kelebihan diri mereka berdasarkan kecenderungan yang telah dikenalpasti Untuk membantu pasangan dan keluarga mempelajari nilai-nilai perbezaan dan persamaan diri masing – masing Untuk membantu individu mengendalikan dengan jayanya masalah-masalah yang dihadapi 1. 69 . teamwork dan komunikasi.1.5 PENGGUNAAN KTS DALAM PEKERJAAN • Untuk memimpin bagi dan menunjuk individu jalan pekerjaan yang sesuai • Untuk seseorang berdasarkan kemahiran penjenisan dan ilmu personality menyusun perkembangan seseorang berlandaskan kebolehan dan kehendak penjenisan personality Selain itu juga KTs digunakan didalam pelajaran.

.... 1...................Rujukan : ……………………………………………….................. No................. Adakah anda akan lebih memberi perhatian ke atas kenyataan yang dapat a) Menyakinkan b) Menyayatkan hati 70 .........KIERSY TEMPERAMENTAL SORTER (KTS) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien : ............ Dalam menerima hujah... Adakah anda lebih a) Berpegang kepada yang nyata (realistik) daripada telahan atau jangkaan (spekulatif)................... Tarikh: ……………………….................. Di dalam sesuatu majlis.. 2.... b) Hanya beramah mesra dengan orang yang dikenali sahaja................................. adakah anda a) Beramah mesra dengan ramai orang termasuk yang belum dikenali.................................. adakah anda lebih tertarik terhadap a) Perkara-perkara prinsip b) Alunan emosi / perasaan 5... Adakah lebih buruk keadaanya jika ada a) Berangan-angan Mat Jenin b) Dalam kebosanan 4............................ b) Berpegang kepada telahan atau jangkaan ( spekulatif ) daripada yang nyata (realistik) 3.........

Di dalam sesuatu majlis atau parti adakah anda a) Berada lebih lama dan keseronokan meningkat b) Meninggalkan majlis lebih awal kerana merasa kurang selesa 9.6. Adakah anda lebih a) Mementingkan ketepatan waktu / masa b) Terpulang bila masa bersesuaian 71 . Di dalam mendekati seseorang (approach). Adakah anda lebih cenderung untuk memilih a) Dengan berhati-hati b) Mengikut gerak hati 8. Adakah anda lebih gemar membuat sesuatu kerja yang a) Mempunyai tarikh siap yang ditetapkan b) Boleh disiapkan ‘bila-bila masa’ 7. Adakah anda lebih minat terhadap a) Hakikat yang sebenarnya (actual) b) Yang mungkin dapat dilakukan 11. adakah anda lebih cenderung untuk melakukannya secara a) Objektif b) Personal / peribadi 13. Di dalam mengadili orang lain adakah anda lebih dipengaruhi oleh a) Undang-undang daripada keadaan b) Keadaan daripada undang-undang 12. Adakah anda lebih tertarik kepada a) Orang yang munasabah atau waras fikirannya b) Orang yang imaginatif 10.

Penulis sepatutnya a) Menyampaikan maksudkan b) Menyampaikan maksudnya denga kiasan atau perumpamaan 18. Adakah anda merasa lebih senang membuat keputusan berdasarkan a) Pertimbangan secara logik b) Pertimbangan peri kemanusiaan 20. Di dalam kumpulan sosial anda. adakah anda a) Bersama-sama mengikut perkembangan semasa b) Agak ketinggalan di dalam mengikuti perkembangan semasa 16. Apakah yang lebih menganggu fikiran anda. Yang mana lebih menarik perhatian anda a) Kemantapan fikiran b) Perhubungan kemanusiaan yang harmoni 19. Di dalam membuat sesuatu perkara yang biasa adakah anda a) Membuatnya secara yang biasa dilakukan b) Membuatnya menurut cara tersendiri 17. Adakah anda hendakkan sesuatu perkara yang a) Telah ditetapkan dan diputuskan b) Belum ditetapkan dan di buat keputusan 21. sesuatu yang a) Tidak disempurnakan b) Telah disempurnakan 15. Adakah anda dikatakan sebagai seorang yang lebih a) Bersungguh-sungguh dan gigih b) Bersenang-senang atau bermudah-mudahan 72 dengan terus terang apa yang mereka .14.

Adakah anda merasa lebih puas setelah a) Membuat satu pembelian b) Mempunyai pilihan untuk membeli 29.22. Adakah seseorang itu sepatutnya membiarkan sesuatu kejadian berlaku a) Melalui pemilihan yang teliti serta menurut keinginannya b) Melalui kemungkinan secara rambang dan mengikut nasib 28. Adakah lebih teruk menjadi a) Tidak adil b) Tiada belas kasihan 27. Di dalam bercakap melalui telefon adakah anda a) Jarang menanyakan samaada semuanya telah dikatakan b) Membuat latihan terlebih dahulu tentang apa yang hendak dikatakan 23. Selalunya adakah anda a) Seseorang yang tenang b) Seseorang yang penyayang 26. Bila bersama orang lain apakah anda a) Akan memulakan perbualan b) Menunggu sehingga ditegur sapa 73 . Adakah ramalan-ramalan masa hadapan a) Agak merungsingkan b) Mempersonakan 25. Sesuatu fakta itu akan a) Dengan sendirinya menerangkan segala-galanya b) Menjelaskan prinsip-prinsip 24.

Di dalam membuat keputusan adakah anda lebih berpuas hati berdasarkan a) Nilai yang telah ditetapkan b) Perasaan 33. Adakah anda selalunya merupakan seorang yang a) Praktikal 74 . Adakah anda meletakkan lebih nilai ke atas sesuatu yang a) Tetap pasti b) Terbuka 36.30. Adakah hubungan yang baru dan bukab lazim dengan orang lain a) Merangsangkan dan menyemarakkan tenaga anda b) Membebankan keupayaan atau kemampuan anda 37. Adakah anda lebih a) Tegas daripada lemah lembut b) Lemah lembut daripada tegas 34. Yang mana lebih disanjung a) Berkeupayaan menguruskan dengan cara yang bersistematik b) Berkeupayaan membuat penyesuaian dengan menggunakan apa yang ada 35. Kanak-kanak selalunya tidak a) Menggunakan semua kebolehannya b) Menggunakan fantasi mereka sepenuhnya 32. Akal pemikiran biasa (common sense) a) Jarang dipersoalkan b) Kerapkali dipersoalkan 31.

Adakah anda lebih berminat di dalam a) Pengeluaran dan pengedaran 75 . Adakah anda memilih a) Mempunyai ramai kawan tetapi berinteraksi secara ringkas dan cepat b) Sedikit kawan tetapi berinteraksisecara mendalam dan lebih masa 44. Adakah anda lebih senang dengan kerja yang telah ada a) Bersyarat tetap b) Dilaksakan mengikut kesesesuiannya 42. Adakah anda lebih tertarik untuk a) Melihat kebergunaan seseorang itu b) Minat bagaimana orang lain melihat sesuatu 39. Adakah anda lebih berminat di dalam a) Fakta b) Prinsip 45. Adakah anda cenderung melihat sesuatu dalam keadaan a) Yang teratur b) Yang terjelma begitu sahaja 43.b) Terbuka kepada sebarang pilihan 38. Yang mana lebih memuaskan a) Membincangkan dengan teliti b) Mencapai persetujuan diatas satu-satu isu 40. Yang mana lebih memimpin anda a) Akal fikiran b) Perasaan atau kata hati 41.

Adakah anda lebih gemar kepada a) Keputusan muktamad tanpa sebarang pindaan kenyataan b) Keputusan yang tidak muktamad 49.b) Merekabentuk dan penyelidikan 46. Orang yang bagaimana harus diberi sanjungan atau pujian yang lebih a) Seseorang yang berfikiran wajar b) Seseorang yang kuat perasaannya 54. Adakah anda merasa lebih selesa a) Selepas membuat sesuatu keputusan b) Sebelum membuat sesuatu keputusan 50. Adakah anda lebih suka bergantung kepada a) Pengalaman b) Firasat (sangkaan naluri) 52. Adakah anda lebih menghargai diri anda sekiranya anda seorang yang a) Tegas b) Tekun 48. Adakah anda lebih cenderung untuk menjadi seorang yang 76 . Adakah anda a) Mudah berbicara panjang dengan orang yang tidak dikenali b) Sukar untuk berbicara dengan orang yang tidak dikenali 51. Yang mana lebih merupakan pujian a) Seseorang yang sangat logikal b) Seseorang yang sentimental 47. Adakah anda merasai yang anda a) Lebih praktikal daripada bijak dan mahir b) Lebih bijak dan mahir daripada praktikal 53.

Yang mana seolah-olah lebih banyak kesalahannya a) Menjadi terlalu kasihan b) Menjadi terlalu terkongkong dengan matlamatnya 61. Adakah anda lebih gemar kepada a) Mempastikan semua teratur dan terancang b) Membiarkan sesuatu berlaku begitu sahaja 56. Apakah yang anda lebih hargai dalam diri anda a) Bersandar teguh kepada yang nyata b) Kuat daya imaginasi 59. Apabila telefon berdering adakah anda a) Bergegas untuk mendapatkannya dahulu b) Mengharap orang lain menjawabnya 58. Anda lebih suka situasi yang a) Berperaturan dan berjadual b) Tidak berperaturan dan tidak berjadual 77 . Di dalam satu perhubungan perkara yang sepatutnya dipentingkan adalah a) Banyak bertolak ansur b) Bertindak mengikut keadaan 57. Adakah pada dasarnya anda melihat diri anda seorang yang a) Degil b) Lembut hati 62. Dalam sesuatu hal adakah anda lebih menitik beratkan a) Perkara-perkara pokok atau asas b) Fakta penting tersirat (tersembunyi) 60.a) Berfikiran yang adil b) Mudah kasihan 55.

Adakah anda lebih cenderung menjadi seorang yang a) Mudah untuk didekati b) Agak terbatas dan menyepikan diri 65. Yang mana anda lebih mahu untuk diri anda sendiri a) Fikiran yang jelas dan wajar b) Kekuatan belas kasihan 68. Yang mana banyak kekurangan sifatnya a) Yang tidak memilih kasih b) Yang terlalu cerewet 69. Adakah anda lebih cenderung menjadi seorang yang a) Memikir dan mengimbang dengan berhati-hati daripada secara spontan 78 . Adakah anda suka memilih a) Sesuatu yang terangcang b) Sesuatu yang tidak terangcang 70. Adakah anda seorang yang lebih a) Rutin daripada penuh ragam b) Penuh ragam daripada rutin 64. Di dalam penulisan adakah anda suka memilih a) Terus kepada fakta b) Lebih kiasan 66. Adakah ini menyukarkan anda a) Menganggap diri anda sama dengan orang lain b) Memperalatkan orang lain 67.63.

b) Secara spontan daripada memikir dan menimbang dengan berhati-hati 79 .

berkemungkinan tidak mempercayainya 4.KETERANGAN HASIL UKURAN PERBANDINGAN DI ANTARA JENIS “SENSING” DAN “INTUITIVE” SENSING INTUITIVE 1. Tidak suka membuat kerja secara berulangkali 4. Sedar tentang cabarancabaran dan kemungkinankemungkinan yang baru 2. Gemar mempelajari kemahiran-kamahiran baru 5. Mengikut inspirasi dan gerak hati 80 . Selalunya membuat keputusan tahap demi tahap 7. Bekerja berterusan. Suka kepada cara kerja yang ditetapkan 2. Menumpukan perhatian kepada apa yang digunakan 3. mempunyai gambaran yang realistik mengenai masa yang perlu untuk melakukan sesuatu 6. Sedar tentang keunikan setiap peristiwa yang berlaku 1. Menumpukan perhatian kepada apa yang boleh dipakai 3. Jarang ada inspirasi dan sekiranya ada. Bekerja tekun dan bertenaga dengan mempunyai tempoh yang lembap diantaranya 6. Gemar menggunakan segala apa yang diberi 5. Berkemungkinan membuat keputusan dengan cepat 7.

Berkemungkinan sesuai dengan pekerjaan yang perlu kepada ketelitian 10. Berkebolehan mempermudahkan sesuatu tugas 11. Berkebolehan memkomplikasikan sesuatu tugas 11.8. Mempersoalkan mengapa sesuatu keadaan itu seperti seadanya 81 . Menerima realiti semasa sebagai sesuatu tugas yang perlu dilaksanakan . 9. Tidak suka mengambil masa untuk perisisia 10. Selalu berhati-hati dengan mengenai fakta 8. Berkemungkinan memperolehi faktor yang ada sedikit kesalahan 9.

Berminat untuk mengetahui bagaimana orang lain menjalankan tugas. Menjalankan sesuatu tugas dalam jangkamasa yang panjang tanpa apa-apa gangguan 4. 2. Selalunya berat mulut. suka bersendirian dan suka menyimpan perasaan 82 . 3.PERBANDINGAN DI ANTARA EKSTROVERSI (EXTROVERSION) DAN INTROVERSI (INTROVERSION) EKSTROVERSI INTROVERSI 1. Selalunya suka menyapa orang lain. Ramah. pendiam dan susah untuk dikenali. Menghadapi masalah untuk mengigati nama dan mengenal nama dan rupa. Merasa tertarik kepada faktor-faktor luaran. Suka kepada ketenangan dan beraksi. Berminat kepada idea/konsep di sebalik kerja tersebut Tidak suka kepada gangguan telefon. perlu kepada perhubungan dan mudah meluahkan perasaan. Selalunya suka bercakap di telefon. Lebih suka kepada sumber-sumber dalaman. Suka kepada kepelbagaian 1. untuk penumpuan. 3. 4. 5. suka bercakap dan mudah dikenali. 5. Kadang-kadang merasa tidak sabar dengan pekerjaan perlahan yang berpanjangan. 2. Merasa tertekan dengan gangguan dari faktor-faktor luaran.

Berkemungkinan cenderung untuk belajar melalui bacaan daripada bercakap atau secara praktikal 10. Berkemungkinan nampak cetek pengetahuannya. Suka untuk mempelajari sesuatu yang baru melalui percakapan dengan orang lain. Suka dengan orang lain. Cepat bertindak dan kadangkalanya tanpa berfikir. Berfikir sebelum bertindak. Suka bekerja bersendirian. Memerlukan Extroversi untuk keseimbangan 83 . Kadangkala tidak bertindak langsung 8. 7. Memberi keluasan kepada kehidupan. 6. Memerlukan Introversi untuk keseimbangan. Berkemungkinan nampak seperti suka menyisih diri 7. 10. 9.6. Berkemungkinan cenderung kepada komunikasi secara bertulis. Berkemungkinan cenderung kepada komunikasi secara bercakap daripada bertulis. Memberi pemikiran mendalam kepada kehidupan 9. 8.

Menjangkakan atau meramalkan hasil daripada pilihan yang dibuat ke atas orang lain. 2. 6. 3. Memberi gerakbalas kepada nilai orang lain lebih daripada perasaan dan pemikiran mereka. Berkebolehan untuk menentukan sesuatu di dalam susunan yang logikal. Tidak suka memberitahu sesuatu yang tidak menyenangkan kepada orang lain. 4. 1. 3. 6. Suka kepada keharmonian dan akan tekun bekerja untuk mencapainya. 4. 84 . Perlu kepada pujian sekali sekala. Cenderung kepada ketegasan dan memberhentikan pekerja sekiranya perlu. Berkebolehan untuk menegur dan memberhentikan pekerja sekiranya perlu. 5. Berkebolehan untuk melihat kesan logikal daripada pilihan yang dibuat ke atas orang lain. 2. 5.PERBANDINGAN DI ANTARA BERFIKIR (THINKING) DAN BERPERASAAN (FEELING) THINKING FEELING 1. Memberi gerakbalas kepada pendapat mereka. Cenderung untuk bersimpati. Perlu kepada layanan yang adil.

85 . 8. 8. Gemar menyenangkan/ memuaskan hati orang lain. Mempunyai bakat di dalam menganalisakan sesuatu masalah atau situasi. 7. Memberi kepentingan kepada seseorang yang berada di sebalik sesuatu tugas atau pendapat.7. Berkemungkinan menyakitkan perasaan orang lain tanpa menyedarinya.

Suka menetapkan dan menyelesaikan sesuatu perkara/ tugas. 1. 4. situasi atau seseorang. 5. Cenderung untuk merasa puas apabila telah mencapai sesuatu keputusan mengenai sesuatu perkara.PERBANDINGAN DI ANTARA JUDGING DAN PERCEPTION JUDGING PERCEPTION 1. Tidak kisah dan boleh membiarkan sesuatu itu berbuka untuk sesuatu perubahan di saat-saat akhir. 5. 3. Berkemungkinan untuk menangguhkan tugas yang tidak menyenangkan. Berkemungkinan untuk menangguhkan tugas yang tidak menyenangkan. Berkemungkinan membuat keputusan dengan cepat. Bekerja dengan cara paling terbaik sekiranya merancangkan pekerjaan tersebut dan mengikuti perancangan yang telah ditetapkan. 2. 86 . 3. Boleh menyesuaikan diri dengan situasi yang berubahubah. Berkemungkinan tidak suka menggangu sesuatu projek yang mereka sedang lakukan/ laksanakan untuk perkara lain yang lebih penting. Berkemungkinan menghadapi kesukaran untuk membuat keputusan kerana merasa maklumat yang diperolehi tidak mencukupi. 2. 4.

Ingin mengetahui mengenai sesuatu kerja baru secara menyeluruh. 87 . 6. 8.6. Hanya mahukan sesuatu yang asas sahaja sebelum memulakan kerja mereka. peringatan untuk setiap tugasan yang perlu diselesaikan pada suatu hari nanti. Menjadualkan projek supaya setiap tahap dapat diselesaikan di dalam masa yang ditentukan. Menggunakan senar sebagai 8. Menggunakan senarai sebagai agenda untuk bertindak. 7. Dapat menyelesaikan banyak tugasan di saat-saat akhir walaupun di bawah tekanan. 7.

Logikal .Teratur .Meyakinkan .Bertenaga .ISTJ Detailed Traditional Loyal Patient Practical Organized Service Minded Devoted Protective Monticules Responsible .Bertanggungjawab ESTJ Logical Decisive Systematic Objective Efficient Direct Practical Organized Impersonal Responsible Structured Conscientious .Praktikal .Serba boleh .Praktikal .Cepat membuat keputusan .Terus langsung .Tidak mesra .Sukakan keseronokan .Mudah menyesuaikan Diri .Berusia cepat .Praktikal .Berkhidmat .Amat teliti .Sukakan cabaran .Tradisional .Spontan .Penyabar .Bertanggungjawab .Teratur .Suka .Mudah berbicara .Berorientasikan .Terperinci .Berhemat Conscientious .Spontan .Berdikari .Bersifat melindungi .Faktual .Sistematik .Bersedia .Logikal .Cepat/pantas 88 .Rialistik .Lebih kepada penggunaan .Objektif .Peramah .Taat setia .Analitik .Berhemat ISTP Logical Expedient Practical Realistic Factual Analytical Applied Independent Adventurous Spontaneous Adaptable Selfdetermined .Aktiviti .Pragmatik .Setia .Mudah Menyesuaikan diri .Bersyukur .Cekap .Menentukan nasib diri-sendiri ESTP Activity Oriented Adaptable Fun-loving Versatile Energetic Alert Spontaneous Pragmatic Easy going Persuasive Outgoing Quick .

Bertanggungjawab .Mudah menyesuaikan diri Sensitive Observant Bekerjasama Cooperative Loyal Trusting .Simpatetik .Taat setia .Tradisional .Bertolenrasi .Bekerjasama .Bijaksana .Bertanggungjawab .Suka bergaul .Suka bergaul .Mudah percaya Conscientious .Lemah lembut .Berkhidmat .ISFJ Detailed Traditional Loyal Patient Practical Organized Service Minded Devoted Protective Monticules Responsible .Spontan Understanding – Bertimbangrasa Harmonious .Tajam daya pemerhatian .Mudah menyesuaikan diri Playful Vivacious Sociable Talkative Cooperative Easygoing Tolerant Out going .Lincah .Banyak bercakap .Berhemat .Mudah terasa / sensitif .Keperibadian yang menarik .Teliti .Bersifat melindungi .Merendah diri .Penyabar .Suka bekerjasama .Taat setia .Suka .Taat setia .Ramah .Suka bekerjasama .Ghairah bersemangat .Teratur .Mudah berbicara .Harmoni .Praktical .Berhemat ESFJ Conscientious Loyal Sociable Personable Responsible Harmonious Cooperative Tactful Thorough Responsive Sympathetic Traditional .Taat setia .Terperinci .Setia .Amat teliti .Responsive .Tradisional .Peramah ISFP Caring Gentle Modest Adaptable ESFP Enthusiastic Addaptable Spontaneous .Harmoni 89 .Penyanyang .

Boleh diharapkan .Terus langsung .Sistematik .Lebih kepada penggunaan Independent .Objektif .Logikal .Spontan 90 .Berusia cepat .Teguh setia .Logikal .Bertanggungjawab .Aktiviti .Sukakan cabaran Spontaneous .Spontan Adaptable .Boleh dipercayai Logical Decisive Systematic Objective Efficient Direct Practical Organized Impersonal Responsible Structured .Teliti .Berdikari Adventurous .Sukakan keseronokan .Pragmatik .Faktual .bersikap wajar .Berkewajipan .Praktikal .Bersyukur Conscientious .Cepat membuat keputusan .Realistik .Praktikal .Teratur .Berhemat ISTP Logical Expedient Practical Realistic Factual Analytical Applied .ISTJ ESTJ Factual Thorough Systematic Dependable Steadfast Practical Organized Realistic Duty bound Sensible Reliable .Teratur .Bersedia .Tidak mesra .Bertenaga .Serba boleh .Cekap .Mudah menyesuaikan Diri Self-determined-Menentukan nasib diri-sendiri ESTP Activity Oriented Adaptable Fun-loving Versatile Energetic Alert Pragmatic Easy going Persuasive Outgoing Quick .Praktikal .Sistematik .Meyakinkan .Mudah menyesuaikan diri .Peramah .Rialistik .Faktual .Mudah berbicara .Analitik .Cepat/pantas Spontaneous .Berorientasikan .

Berwawasan Kesungguhan .Suka menyoal Ramah -.Logikal .Cognitif Belas Kasihan .Iltizam .Adil .Kritikal Iltizam .Speculatif .Kognitif Lembut Lemah .Mencabar Serba Boleh --Analtikal .Spontan .Mudah menyesuaian diri Bersemangat .Kritikal Critical .Suka membuat Taat Setia keputusan .Sendirian Konsepsi .Perseptif .Empatetik .INTJ ENTJ Independent INFJ Logical Critical Committed Original Loyal .Logikal .Tegas e Kreatif Visionary Creative Theoretical Intense Demanding Deep Private Determine Global Conceptual Autonomous Sensitive Holistic INTP Idealistic Reserved Logical Skeptical INFP Cognitive Compassionat Detached e Theoretical Gentle Reserved Virtuous Precise Adaptable Independent Speculative Committed Original Curious Autonomous Loyal Devoted Deep Reticent Empathetic .Diplomatik .Berautonami Menyeluruh Idealistik Pendiam .Menyenang-suaikan Congenial Independent .Kreatif Sendiri .Pintar akal .Menyokong Supportive Enterprising .Penuh -.Mementingkan teori .Objektif Energetic Fair Diplomatic Theoretical .Mementingkan teori .Minda yang bersistemetik Compassionat Penuh Belas Kasihan Firm .Kreatif Ingin Tahu .Sentiasa terkawal Enthusiastic .Berakhlak Mulia .Berdikari .Mementingkan teori .Berdikari ENFP Outspoken .Berdayausaha .Stratigik Curious Creative Enthusiastic Adaptive Challenging Versatile Analytical Spontaneou Clever s Resourceful Expressive Questioning Independent Theoretical Friendly Perceptive Restless .Berat Mulut .Tahan lasak Lisan .Asli Setia Taat Logical ENFJ Decisive Loyal Idealistic Playful Personable Verbal Tough Strategic .Ragu-ragu .Berdikari .Mengambil Berat Concerned ENTP .Sikap Ingin Tahu ..Suka Secara .Berautonami ..Terus terang Straight Forward-Ghairah/ Bersemangat Objective .Kreatif Creative Strategic .Ghairah/ .Bertenaga .Pandai .Resah Gelisah 91 Creative Self-determined .Memintingkan teori Mendalam .Teliti/ tepat Diri .Logikal .Sikap .Sangat mendesak Berazam .Setia .Taat Setia nasib diri Menentukan .Penuh Perasaan .Asli .Idealistik .Penuh Perasaan Expressive Controlled .suka membuat -perancangan Berbudi Pekerti .Mudah Menyesuaikan Pendiam .Berdikari .Mendalam .Lantang .Bertanggungjawab Responsible .Menyeluruh Mudah Rasa Sensitif .Strategik System-minded .

8 SKOR JAWAPAN KTS SKOR JAWAPAN KTS NAMA :…………………………………………………………………………… NO Klien…………………TARIKH:…………... Pegawai Pelaksana ……………………………………….1.UMUR:…… JANTINA:…. 92 .… SILA TANDAKAN (√) BAGI SETIAP JAWAPAN DI DALAM RUANGAN (SAMAADA ‘A’ ATAU ‘B’) RU G AN A N1 A B A RU G AN A N2 B A RU G AN A N3 B A RU G AN A N4 B A RU G AN A N5 B A RU G AN A N6 B A RU G AN A N7 B 1 8 1 5 2 2 2 9 3 6 4 3 5 0 5 7 6 4 2 9 1 6 2 3 3 0 3 7 4 4 5 1 5 8 6 5 3 1 0 1 7 2 4 3 1 3 8 4 5 5 2 5 9 6 6 4 1 1 1 8 2 5 3 2 3 9 4 6 5 3 6 0 6 7 5 1 2 1 9 2 6 3 3 4 0 4 7 5 4 6 1 6 8 6 1 3 2 0 2 7 3 4 4 1 4 8 5 5 6 2 6 9 7 1 4 2 1 2 8 3 5 4 2 4 9 5 6 6 3 7 0 SB U TL TO L TA E I S N T F J P A JA B D Nama Kaunselor …………………………………….

2.0 DRUG ABUSE SCREENING TEST 20 (DAST-20) 2.1 Latarbelakang • Dibentuk oleh Dr. Harvey A. Skinner, University of Toronto • Mempunyai 12 item boleh diberi kepada klien dalam bentuk laporan peribadi atau temuduga individu yang berstruktur • Ianya dibentuk mengikut persamaan ujian yang terdahulu iaitu Machigan Alcoholism Screening Test (MAST) • Klien hanya menjawab ‘Ya’ atau ‘Tidak’ • Tujuan ujian : (a) Menyediakan satu kaedah dan ujian saringan yang

singkat,mudah, praktikal

sahih bagi

mengenalpasti

tahap individu menggunakan dadah (b) Menghasilkan tahap skor index secara kuantitatif terhadap dengan

permasalahan

yang

berhubungkait

panyalahgunaan dadah • Ianya diboleh digunakan kepada orang dewasa dan boleh diadaptasikan kepada remaja • Soalan – soalan dalam ujian ini berdasarkan pengalaman seseorang itu dalam masa 1 tahun lepas • Skor – ‘Ya’ = 1 dan ‘Tidak’ = 0 • Skor 6 hingga 15 dicadangkan sebagai tujuan penerokaan kes. • Skor 16 ke atas menunjukan ketagihan yang teruk atau dalam keadaan pergantungan.

93

2.2 KESAHIHAN (a) VALIDITI • • Concurrent validity .85 DAST mencapai 85 % ketepatan dalam mengklasifikasi klien berdasarkan diagnosis DSM III menggunakan sample klinikal seramai 501 penagih dadah/akohol. (b) RELIABILITI Ujian ini telah diuji kepada 256 penagih dadah/akohol hasil koefisien reliabiliti yang konsisten .92

94

DRUG ABUSE SCREENING TEST 20 (DAST-20) (SOALAN-SOALAN) ARAHAN: Soalan–soalan yang diberikan adalah berkaitan dengan maklumat –maklumat potensi klien di dalam penglibatan penagihan dadah tidak termasuk alkohol dalam masa 12 bulan yang lepas. Sila baca dengan teliti setiap keterangan atau maklumbalas tersebut. Jika anda soalan dan membuat ke-putusan jika jawapan anda “Ya” atau “Tidak” kemudian bulatkan mempunyai masalah dengan keterangan yang diberikan, sila pilih maklumbalas yang paling hampir.

Nama Klien: …………………………………………………………...................... No Rujukan:.................................................................................................. ..... Tarikh: ………………………............................................................................... No. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Pernyataan Pernahkah anda menggunakan sebarang dadah selain daripada tujuan perubatan? Pernahkah anda menyalahgunakan dadah yang dirujuk oleh doktor ? Adakah anda menyalahgunakan lebih dari satu jenis dadah dalam satu masa Bolehkah anda meneruskan kehidupan harian tanpa menggunakan dadah ? Adakah anda boleh berhenti menggunakan dadah apabila anda mahu ? Pernahkah anda mengalami keadaan tidak sedarkan diri kesan penggunaan dadah? Adakah anda merasa bersalah dengan penggunaan dadah ? Adakah pasangan atau ibubapa anda menegah penglibatan anda dengan dadah ? Adakah penggunaan dadah menimbulkan masalah di 95 Ya Tidak

10. 11. 12. 13. 14. 15.

dalam hubungan pasangan atau Ibubapa anda ? Pernahkah anda kehilangan kawan disebabkan penggunaan dadah anda ? Pernahkah anda meminggirkan keluarga anda

disebabkan penggunaan dadah ? Pernahkah anda mengalami masalah di tempat kerja disebabkan oleh penggunaan dadah ? Pernahkah anda kehilangan pekerjaan disebabkan penggunaan dadah anda? Pernahkah anda terlibat dengan pergaduhan semasa pengaruh penggunaan dadah? Pernahkah anda melibatkan diri di dalam aktiviti yang menyalahi undang–undang untuk mendapatkan dadah? Pernahkah anda ditangkap akibat daripada pemilikan dadah? Pernahkah anda mengalami symptom penagihan dadah/merasa sakit apabila anda berhenti mengambil dadah ? Pernahkah anda mengalami masalah kesihatan kesan daripada pengambilan dadah (contoh: hilang ingatan, hepatitis, jantung, pendarahan, HIV dll)? Pernahkah anda meminta bantuan daripada sesiapa dalam masalah peng-gunaan dadah anda? Pernahkah anda mengikuti mana–mana program pemulihan yang khusus dalam penagihan dadah? JUMLAH:

16. 17.

18.

19. 20.

2.6 INTERPRETASI SKOR: DAST-20 Skala skor o hingga 20: 1 Markah bagi setiap jawapan “Ya” dan 0 bagi “Tidak”. Skor 6 kebawah = Tidak ketagih

96

Skor 6 hingga 15 = Ketagihan Moderate (dicadangkan bagi tujuan penerokaan kes) Skor 16 ke atas =

Ketagihan Teruk (Severe) perlukan program pemulihan intensif

97

Maryland. of Hopkins Hospital. masalah sesuatu. bahasa.0 MINI MENTAL STATE (MMS) 3. skor maksimum pembacaan.R. M. Psychiatry The John Research 12. 98 . • MMS dengan mengambil membuat masa klien lebih merasa kurang supaya selesa 10 minit untuk sesi dengan ditadbirkan. Baltimore. 189-198 dari • Dept.F. Penguji diarahkan memulakan dahulu mewujudkan rapport bagi tidak menekan klien ke atas item yang sukar bagi klien. America MMS digunakan untuk tujuan saringan bagi masalah orientasi kognitif. Folstein dan P. Skor maksimum adalah 9. • MMS dipanggil sebagai ‘mini’ sebab ia hanya menumpukan aspek fungsi – fungsi kognitif tanpa melihat aspek mood. penguasaan menamakan bentuk arahan dan peniruan mental .2 DISKRIPSI • Ujian ini dibahagikan kepada dua bahagian iaitu bahagian pertama ingatan adalah tindakbalas vokal merangkumi dimensi jangkamasa pendek dan tumpuan. ingatan jangkamasa pendek. tumpuan.E.3. aturcara ialah 21 dan bahagian kedua iaitu menamakan . S. pengalaman mental yang abnormal dan bentuk pemikiran seseorang 3. penguasaan mental . aturcara arahan lisan dan tulisan dan peniruan objek poligon yang sama dengan Bender-Gestalt Figure. permasalahan sesuatu. pengiraan.1 LATAR BELAKANG • Dibentuk oleh Dr. Folstein. kefahaman. Mc Hugh dalam tahun 1975 dalam Journal of Psychiatric .

66 ke . 31 depressi. 24 skizo. 14 manic depressi.88 99 . 32 kecelaruan personaliti & 27 neurosis) dan 63 normal di Hospital New York menunjukkan concurrent validiti . 3.4 VALIDITI DAN RELIABILITI • Kajian terhadap 137 pesakit (9 dementia. Ianya memerlukan pemeriksaan lebih lanjut dari pakar psikitrik. Skor dibawah 24 secara umumnya dikira menandakan terdapat masalah fungsi kognitif.77 • Kajian yang sama menunjukkan reliabiliti . markah penuh 30 menandakan tiada masalah dalam ujian fungsi kognitif.3.3 KEPUTUSAN MMS mempunyai skor 0 hingga 30.

.. suruh klien sebutkan semula 3 objek tersebut... kerusi dan bola ).. berikan masa satu dalam 3 saat bagi klien menyebutkan ( contoh : klien nyatakan meja........ No................................Hari ini ? ............... sila berikan skor bagi jawapan atau kenyataan yang betul mengikut skor yang disediakan........Rujukan : ………......................... Ulang semula jawapan yang diberikan sehingga klien mempelajari kesemua 3 objek tersebut 100 3 1 1 1 1 1 ARAHAN SKOR 1 1 1 1 ................Penjara? 3.......... Nama Klien....... Dimana kita sekarang ? .... Tarikh: ………………………...... .......3.. Selepas penguji / kaunselor menyatakan 3 objek yang dinyatakan ........Bulan ? 2................................Negara? ....5 SOALAN-SOALAN MINI MENTAL STATE (MMS) ARAHAN: Berpandukan kenyataan di petak arahan........ Berikan 1 markah bagi setiap jawapan yang betul........................... Perhatian! Ujian ini hanya boleh diberikan kepada klien yang boleh menulis dan membaca......Apakah tarikh hari ini ? ...............Negeri? .......... NO 1...Tingkat? Senarai nama Namakan 3 objek............Bandar atau Daerah? ... Orientasi Kognitif : ...Tahun berapakah sekarang ? ......................

86. Letak kertas tersebut di atas lantai Arahkan klien membaca dan patuh kepada arahan tersebut: PEJAM MATA KAMU . 79. Pilihan : eja ayat BOTOL terbalik ATAU Arahkan klien mengira bermula dengan 100 dan kiraan kebelakang mengikut siri angka 7. 7. Beri 1 markah bagi setiap yang betul.4. 65). Berhenti selepas jawapan yang kelima. 1 10. arahkan klien mengeja ayat BOTOL secara terbalik. 8. Markah adalah mengikut huruf yang betul di dalam ayat yang dieja terbalik. Berikan 1 markah bagi setiap jawapan yang betul. Jika klien tidak boleh mengira atau tidak boleh menyempurnakan tugasan ini . 72. “Dan” atau “Tetapi” Arahkan klien mengikut arahan 3 peringkat: 1. 6.tulis dalam huruf besar 3 1 3 2 5 5. Arahkan klien ulangi kata – kata “ Tidak Jika” . 9. Tumpuan & Pengiraan Kiraan siri angka 7. Abaikan kesalahan ejaan untuk pemarkahan. 3. 1 101 . Ambil kertas tersebut dengan menggunakan tangan kanan kamu 2. Arahkan klien namakannya selepas penguji/kaunselor tujukan. Berhenti selepas kiraan yang ke 5 (93. Arahkan klien menulis ayat mengikut pilihannya sendiri (ayat tersebut mesti mengandungi subjek dan kata kerja yang masuk akal/lojik. Lipat kertas tersebut menjadi setengah lipatan 3. Contoh : LOTOB = 5 MARKAH Jika LOTBO = 3 MARKAH IMBAS KEMBALI Bertanyakan semula nama 3 objek tadi di dalam soalan no. PENGUCAPAN Tujukan kepada pensil dan jam tangan.

Arahkan klien meniru bentuk di bawah : ( Beri 1 markah jika semua sudut dan bahagian tengah berbentuk segiempat) adalah betul dan bahagian 1 ATAU (Beri 1 markah jika semua sudut dan bahagian adalah betul dan bahagian tiga kecil) JUMLAH: 30 tengah di bawah tapak berbentuk segi 3.6 SKOR: MMS MMS mempunyai skor 0 hingga 30. Skor dibawah 24 secara umumnya dikira menandakan terdapat masalah fungsi kognitif.11. 102 . markah penuh 30 menandakan tiada kesalahan dalam ujian. Ianya memerlukan pemeriksaan lebih lanjut.

Di antara ujian-ujian yang lazim digunakan oleh pakar psikologi seksual adalah seperti berikut: 4. Secara am.86. Dimensi kedua bernama ‘Femininity’ (20 item) dan dimensi ketiga merupakan sifat-sifat yang dimiliki oleh kedua-dua jantina di bawah tajuk ‘Social Desirability’ (20 item). a =. Femininity. a =.80. Terdapat beberapa ujian psikometrik yang sedia ada untuk menilai tahap homo-seksualiti seseorang. Ujian ini boleh didapati dari Consulting Psychologists Press. 103 . Coefficient reliability bagi sample 444 lelaki dan 279 perempuan adalah seperti berikut: Mascunility. BSRI mempunyai tiga dimensi. Secara am. Dimensi pertama bernama ‘Mascunility’ (20 item). Ujian ini senang dilakukan tetapi memerlukan pakar psikologi untuk menerangkan keputusan ujian. Ini dibandingkan dengan perwatakan positif yang diperakui dalam norma masyarakat. a = 75. soalan-soalan yang ditanya kearah menilai sifat-sifat maskulin dan feminin dalam pendirian seseorang itu.0 BEM SEX ROLE INVENTORY (BSRI) (Bem. 1974) 4. BSRI mempunyai 60 item yang bersifat selfdescriptive.4. 1974) Ujian yang paling kerap digunakan dan mempunyai nilai validity dan ribiality yang tinggi merupakan ujian BSRI. Masa untuk melengkapi ujian ini adalah 15 minit. Social Desirability.1 Kaedah Soal-Selidik Homoseksualiti (BSRI) Bahagian ini memperihalkan kaedah soal-selidik untuk mengenalpasti se-seorang mempunyai minat seksual terhadap individu yang sama jantina.2 The Bem Sex Role Inventory (BSRI) (Bem.

range markah di antara 20 ke 140. Berdasarkan ini. Pembahagian kategori bagi setiap dimensi adalah seperti berikut:Markah 20-50 51-80 81-110 110-140 Masculinity Low Average Strong Dominant Femininity Low Average Strong Dominant Social Desirability Low Average Strong Dominant 104 .Permakahan bagi setiap item dalam setiap dimensi adalah di antara 1 hingga 7 pada skala Likert.

.. 17.. 9..... 18. 12.................. 4................................ 7... 6......... 19....Rujukan : …………………..... Tarikh: ……………………...………………………………….............. Keterangan Berlakon sebagai pemimpin Agresif Cita-cita tinggi Analitikal Asertif Ahli sukan Bersaing Menyokong kepercayaan sendiri Dominan Memaksa Ada kebolehan memimpin Berdikari Perihatin terhadap kehendak orang lain Malu Lemah lembut pertuturan Simplistik Kelembutan Memahami Marah Mengalah 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 (bulatkan) 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 3 4 5 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 105 .......... 8......... 2...................… 1 2 3 4 5 6 7 Betul atau Selalu betul Hampir betul atau tidak betul Skor Bil: 1.............. 10.... 20.. 14... 13....... 11............ 16.. No... 5............ 15.................... 3......BEM EX ROLE INVENTORY (BSRI) (Soalan-soalan) Nama Klien .............

106 .

33. 56. 38. 51. formal. 37. 31. 30. 46. Keseorangan Suka membuat keputusan dengan senang Kelelakian Percaya diri sendiri Memadai apa yang ada Personaliti yang berprisip Sanggup untuk berdikari 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 107 . 23. 27.21. 45. 40. 55. 50. 39. 52. 28. 36. 22. 59. 44. 57. 58. 29. 42. 49. 47. 26. 35. 54. 32. 41. 25. 48. 43. 60. 34. berdarjat Bijaksana Berlakon yang berkenaan Bersifat benar Tidak dapat dijangka Tidak sistematik Dapat disediakan Keangkuhan Cermat Ikut kebiasaan Mesra Riang Berfaedah Tidak cekap Cemburu Menyenangkan Murung Dapat dipercayai 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 53. Penyayang Keseronokan Sifat kanak-kanak Belas kasihan Tidak guna bahasa kasar Merendahkan suara terhadap Perempuan Pemuji Beradab Mudah terlupa Sayang kanak-kanak Amanah Merahsiakan Ikhlas Serius. 24.

4. 4 CARA PEMARKAHAN : 41 – 52 : Keadaan sosial yang dikehendaki 53 – 60 : Kelakian 1 – 12 : Kelakian 13 – 20 21 – 32 : Kewanitaan : 33 – 40 : Keadaan sosial yang dikehendaki Kewanitaan 108 .

0 HARE’S PSYCHOPATHY CHECKLIST (PCL-R) 5. 1 Latarbelakang PCL-R Tujuan ujian ini adalah untuk menilai kewujudan personaliti psychopathic (anti-social) sesorang klien. 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Feminine Markah Social Desirability No. Markah 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 INTERPRETASI: MARKAH 20 – 50 51 – 80 81 – 110 110 – 140 PENTERJEMAHAN Rendah Sederhana Tinggi Sangat Tinggi 5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 53 54 55 56 57 58 59 60 Masculine Markah No. • • Hare Checklist telah diperkenalkan oleh Robert Hare Profesor Emiritus Psikologi di University British Columbia 109 .No.

5. • Juga telah membangunkan teori dan kajian kepada dunia perniagaan dan korporat dengan psychopath membangunkan instrumen 360s untuk skrin kelakuan dan trait dan buku Snakes in Suits: When Psychopaths Go To Work. • Hare Cheklist digunakan pada populasi. For a psychopathic by largely personality is one usually amoral and asocial behaviour. pengabaian undang-undang. emosi cetek dan sejarah menjadikan individu lain mangsa. • • Hare Checklist adalah alat diagnostik digunakan untuk Psychopath mengunakan cara penarikan. instance. • Simtom Psychopath termasuk kekurangan suara hati dan sense kepada kesalahan. keganasan dan method lain untuk membenarkan apa yang mereka mahukan. World Of The Psychopaths Among Us dah lebih seratus artikel Psychopath. empati. psychiatric kriminal. and perverse or related behaviours. • Beliau juga membangunkan Psychopathy Checklist: Screening Checklist.• • Kebanyakan masa dihabiskan mengkaji psychopath Telah pengarang berapa buku termasuk without (kurang siuman). Anti Sosial Process Screening Device dan P Scan untuk digunakan dalam undang-undang. lack of remorse. Psychopathy Checklist: Youth Version. • Psychopathy generally refers to mental disorders. tipu muslihat. banduan dewasa. Conscience: The Disturbing. characterized irresponsibility. mengulang keganasan norma sosial. penting diri. pesalah seks dan psychiatric yang menunggu perbicaraan atau penilaiaan dalam penahanan. impulsiveness.2 TUJUAN KEGUNAAN 110 . menilai kecenderungan psychopath dan anti sosial seseorang.

temuduga dan review kepada rekod dan sejarah subjek.3 DISKRIPSI • • • PCL-R mengandungi dua bahagian. 111 .Oleh itu material cover dua aspek utama iaitu penting diri dan tiada perasaan terhadap victim terhadap orang lain dan gaya hidup anti sosial dan tidak stabil. mengikut undang-undang dan bagi tujuan kajian. (1) semi-struktur Semasa menilai. faktor menentukan jenis dan lanjutan penahanan dan rawatan yang diperlu diterima atau tidak. kecenderungan psychopath.• • • • PCL-R digunakan bagi mendiagnostik psychopath klinikal Dibangunkan dalam tahun1990 bagi mengenalpasti Digunakan di Institusi dan mahkamah sebagai indikator Keputusan digunakan dalam setting forensik sebagai atau individu. pembabitan emosi efektif. 5. score adalah 20 item yang menyukat Item mengandungi perhubungan interpersonal. kelencongan sosial dan gaya hidup. respon kepada orang lain dan situasi. potensi rasiko dimiliki subjek. elemen psychopathic character.

& Newman (1990) di Amerika daripada Utara analisis data 925 dari 5 sebanyak sample penjara menunjukkan inter-rater reliabiliti .86. Hakstian.5.4 VALIDITI DAN RELIABILITI • Kesahihan adalah kukuh berdasarkan kajian yang dibuat oleh Hart dan Hare (1989) keatas 80 pesakit forensik lelaki menunjukan keputusan sama yang terlibat jenayah yang bukan populasi psikitrik berbanding ujian axis 1 dan axis 2 antara kreteria dalam DMS-iii dengan keputusan .87 ke . Harpur. Forth. • Rumusan PCL-R dapat mengumpul secara positif peratusan anti sosial. • Hart Kajian yang dibuat oleh Hare. histrionic.97 112 . narcissistic personality disorder dan kolerasi negatif dengan pengelakan gangguan personaliti.

...Tidak 2......Ya. SOALAN-SOALAN: 1... selalu ----........ Kurang rasa bersalah ----...... kadangkala ----........ rasa perlu berbohong ----.Ya..................Tidak 3.. selalu ----...... kadangkala ----..Ya......Ya......... selalu ----.............Tidak 4............ selalu ----.. Adakah anda menunjukkan sikap sebegini?: Pandai bercakap............................Ya.................. selalu ----..Ya... kadangkala 113 ... Rujukan : …………………………............. kadangkala ----.............………………… Tarikh: ………………………........ terlalu ramah ----.........HARE’S PSYCHOPATHY CHECKLIST (PCL-R) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien :....................... Rasa lebih hebat/baik daripada orang lain ----. Manipulasi ----.Ya.Tidak 5. Menipu.Ya....Ya..... kadangkala ----.................Ya...

Lemah dalam mengawal tingkahlaku ----.Ya.Tidak 7.Tidak 114 .Tidak 8. selalu ----.Ya.Ya. Memerlukan galakan/mirip kepada cepat bosan (boredom) ----.Ya.Ya.Ya.Ya. kadangkala ----.Ya.Tidak 9. menolong orang lain ----.Tidak 11. selalu ----. Gaya hidup berisiko ----.Ya. selalu ----.Ya.----. Kurang rasa empati. selalu ----. kadangkala ----. kadangkala ----.Ya. selalu ----. selalu ----. Kasih mendatar ----. kadangkala ----. kadangkala ----. Gagal bertanggungjawab di atas perbuatan sendiri ----.Ya.Tidak 6.Tidak 10. kadangkala ----.

selalu ----. selalu ----. kadangkala ----.Ya -----.Ya.Ya. tahanan rumah. Tidak bertanggungjawab ----.Tidak 17.Ya.Tidak 115 .Ya. Impulsif ----.Ya.) -----.Ya.Ya.Ya. Masalah tingkahlaku terjadi bermula semasa kecil ----.Tidak 18. Dibebaskan bersyarat (parol. kadangkala ----.Tidak 13.Ya.Ya.12. Melakukan jenayah semasa kanak-kanak ----.Tidak 15.Tidak 14. selalu ----. matlamat jangka panjang ----. kadangkala ----. selalu ----.Tidak 16. Kurang realistik. selalu ----.Ya. kadangkala ----.Ya. kadangkala ----. dsb. Tingkahlaku seksual ----. selalu ----. kadangkala ----.

Ya. sedikit 116 .Tidak pernah dialami 20. banyak kali ----.Ya.Tdak ----.19. Hubungan perkahwinan yang singkat -----.Tidak -----. kurang dari 3 kali -----. lebih dari 3 kali -----.Ya. Kepelbagaian jenayah ----.Ya.

4. lebih dari 3 kali Ya. 2. Markah penuh 40 30 hingga 40 20 hingga 30 Ke bawah 20 Darjah psychopathy yang tinggi sama Borderline Normal /40 Skor 2 1 0 1 0 2 1 0 0 2 0 1 JUMLAH SKOR: ______________________________________________________________ 117 .6 PANDUAN SKOR PCL-R No: Soalan 1 hingga 16. banyak kali Tidak Ya. sedikit INTERPRETASI: PCL-R 1. kurang dari 3 kali Tidak 20 Tidak pernah dialami Ya.5. kadangkala 17 19 Tidak Ya Tidak Ya. 3. selalu Ya. dan 18 Pilihan Ya.

praktikal dan sahih bagi menilai tahap motivasi diri seseorang bagi persediaan mengikuti program pemulihan dadah • Mengambil masa 3 – 5 minit untuk ditadbir Skor ujian ini terbahagi kepada 3 bahagian. iaitu:1 2 3 Mengenalpasti / Recognition = 7 – 35 markah Perasaan Berbelah Bagi / Ambivalence = 4 . mudah. United Kingdom bentuk temuduga individu yang berstruktur di dalam item yang diberikan yang singkat. Newcastle City Health Mempunyai 19 item boleh diberi kepada klien dalam Skor berdasarkan diri klien menjawab soalan-soalan Boleh digunakan kepada orang dewasa Tujuan ujian adalah bagi menyediakan kaedah ujian NHS Trust.1 LATAR BELAKANG SOCRATES • • • • • Dibentuk oleh Dr. mereka menafikan menyebabkan masalah besar kepada mereka dan tidak menunjukan kecenderungan untuk berubah 118 .0 STAGES OF CHANGE READINESS AND TREATMENT EAGERNESS SCALE (SOCRATES) 6. dalam recognition menunjukan dan beranggapan dadah mereka mempunyai masalah dengan penyalagunaan dadah kecenderungan • Markah berubah masalah akan timbul jika mereka tidak berubah.6.2 PENTAFSIRAN • Markah yang untuk rendah tinggi ingin . Nick Heather .20 Telah Mengambil Langkah / Taking Steps = 8 – 40 6.

4 TAKING STEPS • Markah yang tinggi menunjukkan mereka telah melakukan sesuatu untuk membuat perubahan dan mungkin pernah berjaya pada memerlukan • kini bantuan suatu untuk masa. menyakiti orang lain dan atau seorang penagih. Mereka mungkin atau untuk meneruskannya mencegah kejatuhan semula.6. dikawal oleh dadah.3 AMBIVALENCE • Markah yang tinggi dalam AMBIVALENCE menunjukkan mereka kadangkala sedar dikawal oleh dadah. Namun markah tinggi menggambarkan perasaan berbelah bagi dan tidak menentu • Markah rendah . menyalahguna dadah keterlaluan. menyakiti menyalahgunakan orang lain dan atau seorang penagih . mereka tidak sedar samada mereka dadah. 6. Markah rendah menunjukan mereka tidak melakukan sesuatu untuk berubah dan berhenti menagih pada masa 119 .

6.5 SKOR SOCRATES DOCILE SCORES 90 (Very High) 80 70 (High) 60 50 (Medium) 40 30 (Low) 20 10 (Very Low) RAW SCORES (From Scoring Sheet) RECOGNITION AMBIVALENCE 19 – 20 18 TAKING STEPS 39 – 40 37 – 38 36 34 – 35 33 31 – 32 30 26 29 8 – 25 Ts = 35 34 32 – 33 31 29 – 30 27 – 28 7 – 26 Re = 17 16 15 14 12 – 13 9 – 11 4–8 Am = STAGES OF CHANGE READINESS AND TREATMENT EAGERNESS SCALE (SOCRATES) (SOALAN-SOALAN) 120 .

... ……………………………………………… Tarikh: …………….......................... saya seorang mengubah 1 2 3 4 5 penagih dadah Jika saya tidak dadah diri saya didalam penagihan nanti.................... penagihan dadah saya Kadangkala saya terfikir adakah 3... NO PERNYATAAN SANGAT TIDAK SETUJU TIDAK SETUJU TIDAK PASTI SETUJU SANGAT SETUJU 1... masalah saya akan menjadi lebih teruk Saya telah mula membuat beberapa dalam 5...Nama Klien :............. Setiap keterangan....Rujukan : ...... perubahan penagihan pernah di dadah 1 2 3 4 5 4....... bulatkan angka dari 1 hinggga 5..........………… ARAHAN: Sila baca keterangan .................... saya Saya suatu 6...... No............. Saya betul – betul mahu 1 2 3 4 5 membuat perubahan didalam 2....................... Sila bulatkan hanya satu angka yang difikirkan baik untuk klien.. bagi menandakan klien setuju atau tidak setuju pada masa kini..................... tetapi berupaya mengubahnya Kadangkala saya terfikir jika 121 ........ 1 2 3 4 5 menggunakan 1 2 3 4 5 saya dadah terlalu banyak pada ketika.............................. Setiap keterangan menggambarkan cara penggunaan dadah yang klien mungkin boleh atau tidak merasakannya..........keterangan yang terdapat di dalam ruangan yang disediakan dengan cermat.....

8.penagihan 7. serius penagihan dadah Kadangkala saya samada saya Penagihan banyak 13. mengelakan dengan dadah 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 sebelum ini Saya tahu bahawa saya ada masalah penagihan dadah Pada suatu ketika saya terfikir samada saya 1 2 3 4 5 1 2 3 4 122 5 . pun mengubah saya dan 1 2 3 4 5 penagihan mengelakan saya sedang mencari cara daripada masalah terhadap terfikir dapat 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 terjebak semula Saya mempunyai yang 11. saya 10. dadah saya 1 2 3 4 5 menyakitkan hati orang lain Saya mempunyai masalah penagihan dadah Saya bukan saja memikirkan mengubah sikap penagihan 1 2 3 4 5 saya tetapi saya telah pun membuat sesuatu untuk berubah Saya telah sikap untuk 1 2 3 4 5 9. dadah saya 1 2 3 4 5 menyebabkan aktif melakukan sesuatu untuk mengurangkan berhenti menagih bantuan terjebak masalah saya dadah Saya memerlukan untuk semula penagihan 15. kesusahan Saya kini atau 14. 16. mengawal penagihan dadah 12.

menagih 17. banyak Saya dadah seorang terlalu penagih 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 dadah Saya berusaha keras untuk mengubah penagihan dadah saya Saya dalam bantuan 19. 18. telah pun membuat di dadah 1 2 3 4 5 beberapa perubahan penagihan untuk saya dan saya memerlukan mengelakan dari terjebak semula 123 .

SKALA : 7 . ………………… 2. SKALA : 4 .. . 16. 8. SKALA : 8 . 5.20 JUMLAH: TS…. 12. 4. 6. AMBIVALENCE ………………… ………………… ………………… . ……………….BORANG SKOR SOCRATES Pindahkan jawapan skor klien daripada keterangan–keterangan di atas ke dalam ruangan tiga bahagian di bawah:- 1.. 3. . 13. 11.………………. 15.35 JUMLAH : AM…. ………………. 19. RECOGNITION ………………… ………………… . 9. 10. . 17. 7.. ……………….. TAKING STEPS ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… ………………… JUMLAH : RE…. 14.40 124 . 18. ……………….

Dimensi Kemarahan dan Dimensi Kekasaran • Agresif fizikal (Physical Aggression) yang mempamerkan keberangkalian seseorang itu bertindak melakukan keganasan fizikal. Buss & Durkee. Agresif Percakapan. penjara dan hospital bagi pelan rawatan pemulihan individu dan penilaian sesuatu program 7. tentera.7.3 DISKRIPSI • Ujian ini mempunyai 29 items yang dibahagikan kepada 4 dimensi iaitu Agresif Fizikal.2 KEGUNAAN Bagi mengukur tahap agresif (langsang) individu iaitu:A.L.0 Aggression Questionaires 7. B. dan Skala Hostiliti tingkahlaku dari tingkahlaku agresif dan bagi yang menggelakan memiliki tingkahlaku agresif 125 . D. W. Buss dan Dr. 1957) • AQ digunakan untuk mengukur kecenderungan seseorang terhadap merugikan • AQ boleh digunakan dalam setting klinikal.1 LATARBELAKANG • Dibangunkan oleh Dr. Warren dalam tahun 2000 merupakan versi penambahbaikan asal Buss-Durkee Hostility Inventory (BDHI. E. C. Arnold H. 7. Tahap agresif keseluruhan Physical Aggression Verb Aggresion Anger. sekolah.

138 sample di seluruh Amerika dengan menggunakan cara perbandingan alatan ujian kemarahan (anger) yang lain seperti Novaco Anger Scale dan Provocation Inventory menunjukkan validiti perbandingan . atau perasaan yang negatif terhadap seseorang atau terhadap 126 .74 Kajian dibuat oleh Arnold H. gereja. Perangai. Buss & W. Dimensi ini digunakan bagi menunjukan sifat seseorang yang senang berkelakuan agresif melalui pengunaan kata-kata yang kesat.4 VALIDITI DAN RELIABILITI Kajian dibuat oleh Arnold H. Buss & W. Warren terhadap 2. 7.55 ke 0.94 (kekasaran).59 dan . • Dimensi Kemarahan (Anger). Warren terhadap 1.L.062 sample di Amerika Utara terdiri dari populasi sekolah. temple dan pusat – pusat komuniti dari pelbagai etnik menunjukkan reliabiliti 0.• Agresif percakapan (Verbal Aggression). kejam atau kotor. • Dimensi Hostility sesuatu. Penilian dibuat keatas tahap kecepatan seseorang itu menjadi marah. pandangan.L.

...................... Sekali sekala mencerminkan tabiat /perangai saya 4. No. saya berfikir apa yang mereka hendak dari saya Saya memberitahu kawan-kawan saya secara terus terang jika saya tidak bersetuju dengan mereka Saya pernah terlalu marah sehingga memecahkan/ merosakkan barang-barang MAKLUM BALAS (1-5) A PA H VA PA 127 ....................................................... ……………………………………………… Tarikh: ……………......... Jarang-jarang mencerminkan tabiat/perangai saya 3.. sila tandakan setakat mana setiap kenyataan di bawah ini menerangkan tabiat dan perangai anda................ Sentiasa mencerminkan tabiat/perangai saya Bil: 1 2 3 4 5 KENYATAAN Sesetengah kawan saya menganggap saya seorang yang senang marah Jika saya perlu menggunakan kekerasan untuk menjaga hak saya................................................... Kadang-Kadang mencerminkan tabiat/perangai saya 5... Tidak langsung mencerminkan tabiat/perangai saya 2... saya akan menggunakannya Apabila orang lain berperangai baik terhadap saya.Rujukan : ..........5 SOAL SELIDIK AQ (Aggression Questionaires (AQ) SOALAN-SOALAN Nama Klien :........................ Sila tulis angka 1-5 pada ruang yang disediakan berpandukan keterangan 1 – 5 berikut:1...............………… ARAHAN: Dengan berpandukan skala di bawah...........7.......

saya mungkin akan memberitahu mereka apa yg. terlebih mesra Saya pernah mengugut orang yg. saya akan menunjukkan perasaan tak puas hati Kadang-Kadang saya merasa orang-orang lain ketawakan saya di belakang saya Saya selalu mendapati saya tidak bersetuju dengan orang-orang lain Jika ada orang pukul saya. saya kenali Saya cepat naik marah dan cepat melepaskan kemarahan itu Saya mungkin memukul seseorang jika dia mencabar saya Apabila orang menyakiti hati saya. akan meletup Orang-Orang lain selalu nampak/dapat lebih bertuah Ada orang-orang yg.6 Saya tidak dapat menahan diri daripada bergaduh apabila orang lain tidak bersetjuj dengan saya VA 7 8 Kadang-Kadang saya ingintahu kenapa saya merasa sakit hati mengenai perkara-perkara tertentu Sekali sekala saya tidak dapat menahan perasaan/firasat untuk memukul orang lain H PA 9* 10 11 12 13 14 Saya seorang yang tenang dan tidak mudah A H PA A PA VA meradang Saya meragui orang-orang yg. bercakap . 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 muna-sabah untuk memukul orang lain Kadang-Kadang saya fakir saya sentiasa malang dalam kehidupan saya Saya mempunyai masalah untuk mengawal H PA H A A H VA PA A H PA H 128 kemarahan saya Apabila merasa kecewa. saya akan pukul dia balik Kadang-Kadang saya merasa seperti satu bom yg. menyakitkan hati saya sehingga kami bertumbuk Saya tahu ada “kawan-kawan” yg. Saya fikirkan tentang mereka 15 Kadang-Kadang saya terasa amat cemburu 16* Saya tidak dapat memikirkan apa-apa sebab yg.

Skala Anger Skala Hostiliti Markah Soalan Markah Soalan Markah /145 Soalan Markah 129 . Soalan MARKAH KESELURUHAN AGGRESSION: Skala Phy Agg. D. C.6 CARA PEMARKAHAN: • • • • • • Kenyataan no. B.27 28 29 mengenai saya di belakang saya Kawan-Kawan saya berkata saya suka VA A PA mempertikaikan sesuatu Kadang-Kadang saya mengamuk dengan tak ada sebab Saya terlibat dengan pergaduhan lebih drpd. E. Skala Ver. orang biasa 7. Agg. 9 dan 16 hendaklah diberi markah songsang Campurkan jumlah kenyataan 1-29 untuk mendapatkan markah keseluruhan Aggesif Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel PA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Fizikal Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel VA untuk mendapatkan markah Aggesif Secara Lisan Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel A untuk mendapatkan markah Kemarahan (anger) Campurkan kesemua kenyataan yang berlabel H untuk mendapatkan markah Hostiliti A.

35. atau 30) bermakna lebih cenderung untuk melakukan perkara yang digambarkan kepada soalan (item) tertinggi. 130 .2 5 8 11 13 16 22 25 29 Jumlah: 4 6 14 21 27 1 9 12 18 19 23 28 /5 /25 Jumlah: /7 /35 3 7 10 15 17 20 24 26 Jumlah /8 /40 /9 /45 Jumlah: Nota: Lebih dekat kepada. 25.markah penuh (ch: 45.

masa hadapan dan diri dimana memainkan peranan penting dalam depressi. diperkenalkan pada Beck. cognition”.8. Aaron T. Melalui kerjanya. Beck perhatian kepada “negative perubatan dan pengkaji di dalam pelbagai setting. BDI boleh mengukur keluasan depressi.iaitu menderita dan tidak tepat mengenai pemikiran mengenai diri. dia merasa tidak perlu 131 . tahun1961. • • • BDI digunakan secara luas sebagai alat penilaian oleh ahli Depression dihurai sebagai “inverted hostility against the self”. Sebagai contoh tret pelajar mendapat markah rendah:(a) Pelajar mempunyai pemikiran negatif mengenai dunia. • Beck membangunkan tret mengenai kognitif negatif mengenai dunia. Ia telah direka utuk orang dewasa berumur 18 – 80 tahun. (c) Pelajar mempunyai pemikiran negatif mengenai diri.1 LATAR BELAKANG • • • • • Beck Depression Inventory dibangunkan oleh Dr. Mengandungi 21 soalan pelbagai pilihan. BDI mempunyai 3 versi iaitu BDI. kemudian disemak 1971 iaitu BDI-1A dan BDI –II diterbitkan pada tahun 1991. mungkin tiada keseronokan berada dalam bilik darjah.0 BECK DEPRESSION INVENTORY(BDI) 8. (b) Pelajar mempunyai pemikiran negatif mengenai masa depan. kerana berfikir dia tidak kan lulus periks.

Groth Marnat 1990) Validity perbandingan (Minnesota adalah .2 • • • VALIDITI DAN RELIABILITI Validity BDI adalah sama tahap dengan 6 daripada 9 kategori DSM III bagi diagnosis depression (Groth – Marnat 1990) Concurrent Validity BDI mengikut carta klinikal bagi pesakit MMPI Scale psikitrik dari .86 dengan alatan ujian lain seperti Multiphasic Personality Inventory) Depression 132 .96 (Beck et. 1988. al. Steer & Garbin 1988 menunjukkan reliability .8.55 ke .76 • Kajian Beck.

.................. Garis atau pangkah samada 0.........1................... No......... Kenyataan yang dipilih seharusnya mencerminkan perasaan anda dalam beberapa hari sebelum ini........ 2.............BECK DEPRESSION INVENTORY (BDI) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien : .................... atau 3............................ No: 1 0 Saya tidak merasa sedih 1 Saya merasa sedih 2 Saya sentiasa merasa sedih dan tidak boleh menghentikan perasaan ini 3 Saya merasa sangat sedih atau tidak gembira sehingga saya tak dapat tahan perasaan itu KENYATAAN 2 0 Saya tidak merasa lemah semangat apabila berfikir mengenai masa hadapan 1 Saya merasa lemah semnagat apabila berfikir mengenai masa hadapan 2 Saya merasakan tiada apa-apa yg............................Rujukan : ………………………………………………....... Pilih HANYA SATU kenyataan daripada empat......... Tarikh: ………………………...................................................... boleh saya harapkan di masa hadapan 3 Saya merasakan masa hadapan adalah gelap dan keadaan tidak akan pulih 133 ....

3 0 Saya tidak merasai sebagai seorang yg. gagal dalam hidup 1 Saya merasai saya telah gagal lebih daripada orang lain 2 Apabila saya mengingati kehidupan saya. sangat gagal dalam kehidupan 4 0 Saya mendapat kepuasan melakukan aktiviti-aktiviti seperti biasa 1 Saya tidak dapat nikmat melakukan aktiviti-aktiviti seperti dahulu 2 Saya tidak mendapat kepuasan yang sebenar apabila melakukan aktiviti-Aktiviti 3 Saya tidak puas hati atau merasa boring dengan semua benda 5 0 Saya tidak merasa bersalah 1 Saya sering tidak merasa bersalah 2 Saya sering merasa bersalah 3 Saya sentiasa merasa bersalah 6 0 Saya tidak berasa seperti dihukum 1 Saya merasa saya mungkin dihukum 2 Saya mengharap dihukum 3 Saya merasa saya tengah menjalani hukuman 7 0 Saya tidak merasa kecewa dengan diri sendiri 1 Saya kecewa dengan diri sendiri 2 Saya menyampah dengan diri sendiri 3 Saya benci diri saya 8 0 Saya tidak merasakan diri saya lebih teruk dari orang lain 134 . saya hanya nampak banyak kegagalan 3 Saya merasa saya seorang yg.

tetapi sekarang saya tidak boleh menangis walaupun saya hendak menagis 11 0 Perasaan gusar terhadap benda-benda sama seperti biasa 1 Perasaan saya sekarang lebih mudah gusar terhadap benda-benda daripada biasa 2 Saya sering merasa sakit hati atau gusar 3 Saya merasa gusar setiap masa 135 .1 Saya kritikal dengan diri sendiri mengenai kelemahan atau kesilapan 2 Saya selalu menyalahkan diri sendiri atas kesemua kesalahan saya 3 Saya menyalahkan diri sendiri mengenai semua benda yang buruk berlaku 9 0 Saya tidak mempunyai fikiran untuk membunuh diri 1 Saya ada fikiran untuk membunuh diri tapi saya tidak akan melakukannya 2 Saya ingin bunuh diri 3 Saya akan bunuh diri jika ada peluang 10 0 Saya tidak menangis lebih dari biasa 1 Saya sekarang lebih menangis dari biasa 2 Saya sekarang selalu menangis 3 Saya dulu boleh menangis.

dsb.12 0 Saya tidak hilang minat bergaul/bermesra dengan orang lain 1 Saya sekarang kurang minat bergaul/bermesra dengan orang lain daripada biasa 2 Saya telah hilang banyak minat bergaul/bermesra dengan orang lain 3 Saya telah hilang kesemua minat bergaul/bermesra dengan orang lain 13 0 Saya mudah membuat keputusan sama seperti biasa 1 Saya sekarang melambat-lambatkan membuat keputusan daripada biasa 2 Saya merasa lebih susah untuk membuat keputusan daripada biasa 3 Saya sekarang tidak boleh membuat keputusan langsung 14 0 Saya tidak merasa lebih teruk daripada dulu 1 Saya risau saya kelihatan tua atau tidak cantik 2 Saya merasa ada perubahan kekal yang memburukkan ketrampilan saya 3 Saya percaya saya hodoh 15 0 Saya boleh bekerja seperti biasa 1 Ia memerlukan daya yang lebih untuk memulakan sesuatu kerja 2 Saya kena paksa diri untuk melakukan apa-apa (kerja.) 3 Saya tidak boleh buat kerja/aktiviti langsunf 136 .

16 0 Saya boleh tidur seperti biasa 1 Saya tidak tidur senyenyak dulu 2 Saya bangun 1-2 jam daripada biasa dan mendapati kesukaran untuk sambung tidur 3 Saya bangun beberapa jam daripada biasa dan tidak dapat tidur balik 17 0 Saya tidak merasa lebih letih daripada biasa 1 Saya merasa lebih letih daripada biasa 2 Saya merasa letih apabila membuat sebarang aktiviti 3 Saya terlalu letih untuk membuat apa-apa 18 0 Selera sekarang sama seperti biasa 1 Saya sekarang kurang selera daripad biasa 2 Kurang selera sekarang bertambah teruk 3 Saya langsung tiudak ada selera 19 0 Saya tidak hilang berat badan. sampai saya tidak dapat memikirkan benda-benda lain 137 . atau perut meragam. atau sembelit 2 Saya risau mengenai masalah fizikal. maupun sedikit sejak kebelakangan ini 1 Saya telah hilang lebih daripada 5 kg 2 Saya telah hilang lebih daripada 10 kg 3 Saya telah hilang lebih daripada 15 kg * (Skor 0 jika anda dengan sengaja ingin mengurangkan berat badan) 20 0 Saya tidak risau mengenai kesihatan saya lebih daripada biasa 1 Saya risau mengenai masalah fizikal seperti sakit-sakit.

sampai saya tidak dapat memikirkan benda-benda lain 21 0 Saya tidak perasan sebarang perbezaan pada nafsu seks saya 1 Saya kurang nafsu seks daripada biasa 2 Saya amat kurang nafsu seks daripada biasa 3 Saya sekarang terus hilang nafsu seks 8. turun naik ini adalah normal Gangguan emosi yg.3 Saya sangat risau mengenai masalah fizikal.1 LATAR BELAKANG AI (BRIAN A.4 CARA PEMARKAHAN BECK DEPRESSION INVENTORY (BDI) 1 hingga 10 Perasaan yg. Sederhana Sempadan kemurungan klinikal (borderline clinical depression) 21 hingga 30 Kemurungan yg.0 AGGRESSION INVENTORY (AI) 9. tidak keterlaluan (moderate depression) 31 hingga 40 40 ke atas Kemurungan teruk (severe depression) Kemurungan ekstrim (extreme depression) 11 hingga 16 17 hingga 20 9. GLADUE) 138 .

9. Sementara bagi wanita pula. di dalam lingkungan 18 hingga 34 tahun.68.06.80. Populasi terdiri daripada kebanyakannya “Caucasion” (96 %) dan terdiri dari 517 lelaki dan 443 wanita (dewasa muda) – Means umur = 20. Avoid = 3.34. DESKRIPSI: Mengandungi 30 items bagi mengukur trait agresif yang berbeza. skor sub-skala mean ialah PA = 2. VA = 2.2 NORMA AI AI telah diuji terhadap seramai 960 orang mahasiswa Ijazah pertama bagi Kelas Pengenalan Psikologi.Mengukur Karekteristik Tingkahlaku atau tret Agresif. VA = 3.85.58. 139 .4 tahun. iaitu:Agresif Fizikal Agresif Verbal (PA = 9 + 11 + 12 + 13) (VA = 3 + 4 + 6 +7 + 8 + 16 + 21) (II = 15 + 18 + 20 + 24 + 25 + 28 + 30) Mengasingkan diri/Avoidance (Avoid = 17 + 22) Impulsif/Impatient (tidak sabar) Disebabkan kemungkinan berlakunya perbezaan jantina (gender) dalam pelbagai aspek agresif. II = 2. skor AI hendaklah diasingkan di antara lelaki dan wanita. Bagi lelaki. II = 2. AI mengandungi empat subskala.04. skor sub-skala mean ialah PA = 1. Ia berdasarkan kepada 5 skala jawapan. Avoid = 2.82.

65. dan Avoid = . Sementara bagi wanita pula. 9.4 VALIDITI DAN RELIABILITI AI menunjukkan darjah konsistensi dalaman (internal consistency) di antara patut atau munasabah hingga baik. VA = . alpha coefficients ialah PA = .70 Validiti sub-skala AI telah disokong oleh analisis faktor dan perbezaan di antara lelaki dan wanita.70. II = .9.76.3 SKOR AI Skor sub-skala ialah dengan cara mencampurkan responrespon item dan kemudiannya dibahagikan dengan jumlah items bagi sub-skala berkenaan. II = .80.81. ialah PA = . Bagi lelaki. Avoid = . Skor adalah di antara 1 hingga 5 dengan skor tertinggi menunjukkan tahap agresif tinggi/lebih.82.76. (Wanita) “The latter serves to suggest the AI has fair known-groups validity ehere men and women significantly differed on each subscale and all but six of the individual items.” 140 . VA = .

saya dengan tegas akan memberitahu suapaya tidak berbuat demikian ANGKA (1-5) 3 4 VA VA 141 .....Rujukan : ………………………………………………….................... Bila seseorang cuba “memotong barisan”............. Bila seseorang itu tidak adil terhadap diri saya........... sila tandakan setakat mana setiap ke-nyataan di bawah ini menerangkan tabiat dan perangai anda.............. No.... Sentiasa mencerminkan tabiat /perangai saya Bil: 1 2 KENYATAAN Saya suka melaksanakan kerja-kerja atau tugasan yang berturutan Saya menyanjung tinggi mereka yang menghindarkan diri (walk away) daripada pergaduhan atau pertengkaran................................ Tarikh: ……………....... Sila tulis angka 1-5 pada ruang yang disediakan berasaskan angka 1 – 5 berikut: 1...............................................AGGRESSION INVENTORY (AI) (SOALAN-SOALAN) Nama Klien : .. Tidak langsung mencerminkan tabiat/perangai saya 2.................………… ARAHAN: Berpandukan skala di bawah........... Sekali sekali mencerminkan tabiat /perangai saya 4. Kadang-Kadang mencerminkan tabiat /perangai saya 5............... saya marah dan protes......................... Jarang mencerminkan tabiat /perangai saya 3...

5

Apabila saya menghadapi kesukaran memahami sesuatu masalah, saya akan meminta nasihat orang lain Apabila seseorang mengkritik saya, saya akan menjawab semula dan protes Bila seseorang cuba mengarah saya (berlagak seperti bos), saya akan menentang dengan kuat. Saya fikir adalah “ok” menyusahkan seseorang yang membangkitkan kemarahan orang. Saya bergaduh dengan orang lain Bila seseorang mengkritik atau memberi komen negatif terhadap pakaian atau rambut saya, saya akan mem-beritahu dia (samada lelaki atau wanita) bahawa itu bukan urusan dia. Saya menyanjung tinggi mereka yang tahu berlawan dengan menggunakan tangan atau anggota (tanpa meng-gunakan sebarang senjata)

6 7 8 9 10

VA VA VA PA

11

PA

12 13 14 15 16

Bila orang lain mengacau atau menolak saya, saya akan cuba menolak balik atau menumbuk beliau Bila orang lain “cari gaduh” dengan saya, saya akan lawan semula Saya lebih suka mendengar lagu “rock-and-roll” berbanding dengan lagu klasik Saya mudah tidak sabar dan meradang jika sekiranya saya terpaksa menunggu Bila orang lain bermaksud atau berbuat jahat, saya akan berbuat yang sama terhadap beliau (lelaki/wanita) Bilamana seseorang itu berbuat sesuatu yang kurang elok, saya rasa lebih baik berdiam diri daripada berbuat kecoh/heboh. Orang lain berkata saya mudah hilang kesabaran Saya menganggap diri saya merupakan seorang yang mempunyai autoriti (authority figure) terhadap sesetengah orang lain Kerapkalinya saya seolah-olah membuat sesuatu

PA PA

II VA

17

Avoid

18 19

II

20

II 142

21 22

yang akhirnya saya menyesal Jika seseorang itu mencela/mencaci saya, saya akan mencaci/mencela beliau semula Saya lebih suka keluar dan tidak terlibat dengan masalah (trouble) bilamana seseorang itu mengganggu saya Bila saya tidak “,menyukai” (bad terms) dengan seseorang itu, biasanya akan berakhir dengan pergaduhan Saya mudah tidak sabar jika sekiranya saya terpaksa membuat sesuatu perkara yang sama untuk jangkamasa yang lama. Ia selalu berlaku di mana saya bertindak tergopoh gapah/kalut Bilamana saya membuat sesuatu (sekarang), saya akan membaca dahulu buku panduan/arahan sebelum memulakannya. Saya sangat mengkagumi seseorang yang tahu bergaduh dengan menggunakan senjata. Saya selalu melakukan sesuatu sebelum saya ada masa untuk berfikir. Bila saya sangat marah terhadap seseorang, saya menjerit/bertempik kepadanya. Bila saya perlu membuat keputusan (make up my mind), saya biasanya berbuat dengan segera.

VA Avoi d

23

24

II

25 26

II

27 28 29 30

II

II

143

10.0 EMOTIONAL ASSESSMENT SCALE (EAS) 10.1 LATAR BELAKANG (Charles R. Carlson, Frank L. Collins, Jean F. stewart, James Porzelius, Jeffrey A. Nitz, dan Cheryl O. Lind) Mengukur Reaktiviti emosi 10.2 NORMA EAS pada mulanya telah dikaji terhadap 120 orang Mahasiswa Ijazah Pertama Kursus Psikologi dan lingkungan umur mereka ialah di antara 18 hingga 34 tahun (62 % wanita, 38 % lelaki). Standard deviations dan Means adalah seperti berikut:Marah Bimbang Perasaan Meluat/Disgust      Takut (means = 9.7 / SD 13.3); (means = 13.0 / SD 14.5); (means = 14.6 / SD 18.9); (means = 32.4 / SD 24.5);

  

Perasaan Bersalah (means = 12.6 / SD 14.5); Seronok Sedih Terkejut (means = 38.8 / SD 23.8); (means = 19.1 / SD 19.6); (means = 10.7 / SD 10.4)

SKOR: Hanya dengan mengukur panjang (mm) dari hujung kiri ke tanda slash (slash mark /) disepanjang garisan 100 mm. Tiga (3) items yang me-ngandungi setiap emosi kemudiannya dicampur kepada skor bagi emosi. Tiada jumlah skor digunakan.

144

10.3 VALIDITI DAN RELIABILITI EAS didapati di tahap baik hingga reliabiliti cemerlang, dengan relibiliti inter-item bagi emosi dengan jarak di antara .70 hingga .91 dan reliabiliti split-half bagi keseluruhan ukuran iaitu . 04. Tiada data mengenai kemantapan (stability) dilaporkan. EAS mempunyai validity sejajar (concurrent) yang baik, dengan beberapa korelasi sub-skala dengan ukuran sediada seperti POMS, Beck Depression Inventory, dan State-Trait Anxiety Inventory (State form). Sub-skala EAS juga didapati sensitif kepada sebarang perubahan terhadap tahap penggalak ketegangan stress luaran (external induced stress levels).

145

EMOTIONAL ASSESSMENT SCALE (EAS) SOALAN-SOALAN

Soal selidik ini mempunyai 24 jenis perasaan yang dialami oleh semua individu. Bagi setiap perasaan yang disenaraikan berikut, tandakan (X) di atas garisan yang disediakan bagi menunjukan perasaan anda ketika. Nama Klien :....................................................................................................... No.Rujukan : …………………………………………………................................. Tarikh: ………………………............................................................................... _____________________________________________________________ Kurang berkemungkinan Besar sedang dialami sedang dialami ______________________________________________________________ 1. Terkejut 3. Meluat 4. Marah 5. Bersalah 6. Cemas 7. Sedih 8. Seronok (delighted) 9. Takut (scared) 10. Hairan 11. Menolak 12. Gila 13. Malu ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------146 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Berkemungkinan

2. Bimbang/Takut ----------------------------------------------------------------------------

Sakit 19. Putus harapan 23. Terganggu 16. Dimalukan 21.14. Riang (happy) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 147 . Kagum 18. Resah 22. Risau 15. Maradang (annoyed) 20. Menakutkan (frightened) 17.

21. 12. 15). (item: 8. 23). EAS memeriksa lapan (8) keadaan/tahap emosi yang dilihat sebagai asas dan konsisten dalam pelbagai silang budaya. 20). (item: 6. 13. 18). 11. 24).5 SKOR EAS Mengandungi 24 instrumen items bagi mengukur respon emosi terkini (immediate emotional responses) merangkumi julat menyeluruh emosi (full range of emotions) pada masa yang sama. (item: 1. 19).14. 16. Ia boleh ditadbir/dijawab dalam masa kurang dari satu minit. (item: 2. Lapan (8) emosi tersebut ialah:Marah Bimbang Perasaan Meluat/ Disgust      Takut Perasaan Bersalah Seronok Sedih Terkejut (item: 3. (item: 4. 10. 9.22).    EAS merupakan instrumen yang sangat berguna bagi mengukur tahap momentum dan perubahan emosi. dan boleh digunakan dalam pelbagai seting klinik dan situasi. 148 . 17).10. (item: 7. (item: 5.

0 SOCIAL SUPPORT BEHAVIORS SCALE (SSB) 11. 27. di mana ia mempunyai korelasi yang tinggi dengan Social Supportnetwork Association. 2. bantuan kewangan (item 14. 32. 36). 41. 35. 3. Alat ukur ini penting bukan sahaja dalam kajian sokongan sosial tetapi digunakan dalam amalan klinikal untuk memahami sokongan sebenar dan potensi sokongan yang diterima oleh klien. 25. SSB merupakan instrumen yang terdiri daripada 45 item yang dibentuk untuk mengukur lima mod sokongan sosial iaitu: emosi (item 3.11. 16. Jumlah responden lelaki dan perempuan adalah lebih kurang sama banyak. 38.85. 20. dan Iventory of Socially 149 . dan Doreen Stewart. 11. 6. 18. 9. Lima subskala telah dikenalpasti melalui analisis faktor. bantuan praktikal (item 4. dan nasihat /bimbingan (item 10. 19. 31. 8. 39. 40. 42. SSB dibentuk untuk menilai tingkahlaku menyokong ysng diterima daripaa keluarga dan rakan . 22.) Untuk mengukur mod sokongan sosial. 13. 33. 30. 12. 28. 15. 37. 43). pergaulan (item 1. mempunyai kesahan serentak yang tinggi. 17. Sharon Riedal. 29. Kebanyakan responden adalah kulit putih dan lebih kurang 25% adalah kulit hitam.2 NORMA SSB pada awalnya dikaji dalam lima siri pembangunan yang melibatkan lebih 300 pelajar pra-siswazah.1 LATAR BELAKANG (Alan Vaux. 11.24). 45). Support Appraisals. 5. 7. 26. 23. 44). 21.3 VALIDITI DAN RELIABILITI SSB mempunyai konsistensi internal yang sangat baik iaitu skor alpha . 11.

Supportive Behaviors. Skala SSB juga sensitif terhadap jenis sokongan berdasarkan setiap mod sokongan 150 .

SOSIAL SUPPOT BEHAVIOR (SSB) (SOALAN-SOALAN) SSB Arahan Individu membantu satu sama lain dalam pelbagai cara . 2. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 3. Kemungkinan anda mengalamai beberapa masalah (seperti kecewa tentang sesuatu. Akan mencadangkan berbuat sesuatu untuk melupakan masalah saya. Akan menenangkan saya jika saya kecewa. Akan melawat dengan saya. dan bulatkan satu nombor di bawah keluarga dan satu nombor di baah rakan anda dalam setiap pernyataan. Akan menumpangkan saya sekiranya saya memerlukan. Cuba jawab pengalaman dengan mereka. Gunakan skala di bawah. atau memerlukan nasihat atau bimbingan). atau menjemput saya bersama.1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 151 . Bagaimana keluarga dan rakan membantu membantu anda sebagaimana yang disenaraikan di bawah. memerlukan pertolongan terhadap masalah . were broke. 1 2 3 4 5 = = = = = Tiada seorang yang melakukannya seseorang mungkin melakukannya Beberapa ahli keluarga/rakan barangkali akan melakukannya Beberapa ahli keluarga / rakan pasti melakukakannya Kebanyakan ahli keluarga/ rakan pasti Melakukannya (a) Keluarga 1 2 3 4 5 1 (b) Rakan 2 3 4 5 1. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 4.

7. 14. 10. Akan berjenaka atau mencadangkan saya berbuat sesuatu untuk menggembirakan saya. 13. Akan menjaga harta milik saya untuk 1 beberapa ketika. Akan mendengar jika saya perlu berkongsi perasaan saya. Akan memberi cadangan bagaimana 1 saya boleh mendapatkan maklumat lanjut tentang situasi tertentu. Akan membayar makanan tengahari saya sekiranya saya tiada wang. Akan pergi menonton wayang atau konsert bersama saya. 9. 1 2 3 4 5 1 1 2 3 4 5 1 1 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 1 2 3 4 5 1 (b) Rakan 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 12. Akan membantu saya menyelesaikan 1 tugasan mudah atau tugasan besar. Akan makan tengahari atau makan malam bersama saya.(a) Keluarga 5. Akan meluangkan masa untuk saya. 11. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2 3 4 5 152 . Akan meminjamkan saya kenderaan apabila saya perlukan. 8. 6.

(a) Keluarga 15. 1 2 2 3 3 4 4 5 5 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 Akan membantu saya mengenalpasti 1 apa perlu dilakukan. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 23. Akan berbual dengan saya. Akan membantu saya memutuskan apa 1 yang hendak saya lakukan. Akan mencadangkan kepada saya bagaimana cara hendak melakukan sesuatu. Akan menelefon saya untuk bertanya 1 khabar. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 21. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 18. 20. 17. Akan memberi galakan untuk saya melaksanakan tindakan yang sukar. 16. Akan memeluk saya ataupun berat tentang saya. 1 2 3 4 5 1 (b) Rakan 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 Akan memberikan nasihat kepada saya 1 tentang apa yang perlu saya lakukan. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 22. 19. 1 2 menunjukan bahawa mereka mengambil 3 4 5 1 2 3 4 5 24. Akan membelikan saya minuman sekiranya saya kehabisan wang. Akan menunjukan bahawa mereka memahami perasaan saya. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 153 .

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 31. Akan bersama saya ketika Menghadapi saat sukar. Akan meminjamkan wang kepada saya tanpa tempoh tertentu. (a) Keluarga Akan membantu saya mengenalpasti apa 1 2 3 4 5 yang sedang berlaku. 2 3 4 5 (b) Rakan 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 26. 27.25. Akan membantu saya membeli sedikit 1 barang keperluan. Akan bersimpati terhadap saya sewaktu saya kecewa. Akan membelikan pakaian untuk saya sekiranya saya tidak mempunyai wang 1 yang cukup. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 154 . Tidak akan menghakimi saya . 2 3 4 5 1 2 3 4 5 29. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 30. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 33. Akan memberitahu saya tentang peluang dan pilihan yang ada. 28. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 32. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 Akan memberitahu saya dengan siapa 1 saya harus meminta tolong. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 34. Akan meminjamkan saya pekakas atau peralatan tertentu jika saya memerlukannya.

Akan menawarkan tempat tinggal sementara untuk saya. Akan membantu saya memikirkan sesuatu masalah. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 41. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 45. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 43. Akan menunjukkan kepada saya bagaimana hendak melakukan sesuatu 1 perkara yang sayatidak tahu melakukannya. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 38. Akan memberikan saya sebab musabab kenapa saya perlu melakukan sesuatu. Akan meminjamkan sejumlah wang yang1 agak banyak (lebih kurang sebulan sewa rumah atau gadaijanji) 2 1 3 2 4 3 5 4 5 1 2 1 3 2 4 3 5 4 5 155 . 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 44. Akan memberitahu saya cara terbaik untuk menyelesaikan sesuatu perkara. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 39. Akan memberitahu saya apa yang perlu 1 dilakukan. 1 (a) Keluarga 2 3 4 5 1 2 (b) Rakan 3 4 5 36. Akan meminta orang lain. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 37. Akan menghadiahkan perkara yang saya1 perlukan. 2 3 4 5 1 2 3 4 5 42. Akan menunjukkan kasih sayang kepada saya. Akan meminjamkan wang kepada saya 1 dan meminta saya melupakannya.35. 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 40. supaya mengatur sesuatu kepada saya.

6 RUJUKAN UTAMA Vaux.. 209-237.. Plenum Publishing Corp. A. dan Stewart. American Journal of Community Psychiatry. Riedel. S. 11. 156 .5 PEMARKATAN Skor untuk subskala dan jumlah skala dijumlahkan itemitem berdasarkan skala lima mata (julat skor 42-225). Modes of Social Support: The Social Support Behaviors (SSB) Scale. D.11. 1 = tidak) dan item itu dijumlahkan seperti di atas. skala ditukarkan kepada skala 2 mata iaitu (0 = tidak. Walaubagaimanapun. (1987). 15. jika SSB digunakan untuk mengenalpasti sokongan sosial.

2 Kemahiran Komunikasi Bukan Lisan 2.1 Komunikasi Interpersonal 2.3.5.8.3 Prinsip Kaunseling 2.3.8.2.2 Kerahsiaan 2.3 Halangan Komunikasi 2.2.7.4 Ketrampilan Pemimpin Berwibawa Kemahiran Komunikasi 2.5 2.’LAMPIRAN 2’ BAHAN BACAAN TAMBAHAN KEMAHIRAN PENTADBIRAN ALAT UKUR DAN PROSES MENOLONG 2.5.2 Fantasi 2.5 Tempat Yang Khusus Kemahiran Menolong 2.3 Berfikir 2.2 Psikologi Klien Eleman-Eleman Penting Dalam Psikologi 2.8.3.8.1 Psikologi Individu Alfred Adler 2.1 Tempat Yang Sesuai 2.2 Tujuan Kaunseling 2.3 Pemusatan Perseorangan Carl Rogers 2.2.3 Tempat Yang Selamat Dari Ancaman 2.4 Perasaan Personaliti Dari Pelbagai Perspektif 2.4 Terapi Realiti William Glasser PengetahuanTentang Ujian Psikologi 2.3 2.4 2.7.1 Pengertian Kaunseling 2.7.5.8.7 2.1 Ingatan 2.4 Kondusif 2.4 Mendengar Secara Aktif 2.1 2.5.8.4.3.7 Kepentingan Komunikasi 2.2 Rasional Emotif Tingkahlaku Albert Ellis 2.5 Teknik Mendengar Secara Berkesan 2.8 157 .5.8.6 Halangan-Halangan Mendengar 2.2.7.1 Penilaian Dan Peranan Kaunselor Penentu Setting Untuk Ujian 2.

Setengah ahli pakar psikologi menganggap psikologi merupakan salah satu bidang yang membincangkan mengenai sains tingkahlaku. di suruh. Terdapat tiga jenis klien: 1. Klien sukarela iaitu klien yang datang sendiri berjumpa kaunselor atas kerelaan diri. diarah atau dirujuk oleh orang perseorangan atau institusi yang berkuasa ke atas klien. emosi dan tingkahlaku (Othman Mohamed. Klien rujukan merupakan klien yang datang bertemu dengan kaunselor kerana diminta.BAHAN BACAAN TAMBAHAN PENGENDALIAN DAN KEMAHIRAN PENTADBIRAN ALAT UKUR 2. psikologi `sebagai sains Manakala bagi setengah pakar. 2007). menanggap bagi kehidupan mental’. Klien dapatan ialah klien yang dikenal pasti dan dijemput oleh kaunselor untuk dibantu. proses mental dan pemikiran. Ianya juga satu perbincangan berhubung dengan perlakuan manusia. pola pemikiran dan perlakuan seseorang atau sesuatu kumpulan tertentu dan kebijaksanaan memahami sifat semulajadi manusia. Psikologi merupakan satu bidang ilmu mengenai tingkah laku. Oleh itu dapat dikatakan bahawa psikologi adalah kajian mengenai jiwa atau aspek rohani manusia secara saintifik. 158 . arah kesejahteraan diri. di mana ianya Klien juga adalah individu normal yang mempunyai potensi untuk berkembang dan melakukan perubahan ke membincangkan pelbagai aspek kemanusiaan termasuk aspek perasaan. 3. 2. Klien merupakan individu yang mendapatkan khidmat bimbingan dan kaunseling kerana merasakan dirinya kurang sempurna dan memerlukan pertolongan supaya perubahan dapat berlaku dari segi mental.1 PSIKOLOGI KLIEN Klien merupakan seseorang yang memerlukan bantuan berasaskan prinsip psikologi melalui hubungan menolong bersama kaunselor.

Ingatan ini dipengaruhi oleh sifat perseorangan.2. penaakulan. Justeru itu. pemikiran dan perlakuan mereka agar proses membantu klien secara sistematik dapat dijalankan dengan berkesan. keadaan jiwa (kemahuan. Pada umur 14 hingga 50 tahun. Pada umur 10 hingga 15 tahun. baik untuk daya ingatan yang logis. 159 . baik untuk daya ingatan yang mekanis. membuat keputusan dan lain-lain perkara yang berkait dengan kehidupan mental. keadaan di luar jiwa (alam sekitar.keinginan. kognisi.1 Ingatan Ingatan ialah suatu daya jiwa manusia yang dapat menerima. menyimpan dan menghasilkan kembali pengertian atau tanggapan bagi seseorang individu. keadaan jasmani dan sebagainya). Manakala sejak berumur 50 tahun manusia (individu) sering mengalami penyakit lupa. Daya ingatan logis iaitu daya ingatan itu hanya untuk kesan-kesan yang mengandungi pengertian. memahami psikologi klien adalah penting untuk melihat pola perasaan. 2.2 Elemen-Elemen Penting Dalam Psikologi Dan Kaitannya Dengan Klien 2. perasaan dan sebagainya) dan umur seseorang itu. Daya ingatan mekanis iaitu daya ingatan itu hanya untuk kesan-kesan pancaindera ii. Ingatan biasanya dibahagikan kepada dua golongan: i.

kita dapat mengambil intisari dan mengikut perjalanan sejarah walaupun ianya telah berlaku berzaman lamanya. Maknanya. semasa kita berfikir. Dengan berfantasi juga kita dapat bersimpati sesama individu walaupun berjauhan.2. Selain itu juga. 2. Manakala fantasi disedari aktif ialah fantasi disedari yang dipimpin oleh akal dan kemahuan kita.2. Berfikir adalah suatu proses dialektis.2 Fantasi Fantasi ialah suatu daya jiwa untuk menciptakan sesuatu yang baru. Misalnya sewaktu menonton pertandingan bola sepak.2. Pertanyaan itulah yang memberi arah kepada fikiran kita Di dalam berfikir kita menggunakan alat iaitu akal. Fantasi terdiri dari fantasi sedar dan fantasi tidak sedar. Fantasi disedari pasif ialah fantasi disedari yang tidak dipimpin oleh akal mahupun kemahuan kita. untuk meletakan hubungan-hubungan antara pengetahuan kita itu dengan tepat. fikiran kita mengadakan soaljawab dengan fikiran kita. Melalui fantasi ini manusia dapat membentuk sesuatu yang sebelum ini belum ada. Terdapat beberapa kegunaan fantasi bagi kehidupan kita iaitu para seniman dapat menciptakan sesuatu yang baru dan kita turut menikmatinya. iaitu fantasi disedari pasif dan fantasi disedari aktif. Fantasi tidak sedar ialah fantasi yang terjadi tanpa kita ketahui bahawa kita berfantasi. Berfikir ialah daya jiwa kita yang 160 . kaki kita akan terikutikut seakan-akan menyepak bola sepak tersebut. Kita juga dapat merencanakan hidup kita di masa depan dan merintangi liku-liku kehidupan yang semakin mencabar.3 Berfikir Berfikir ialah budaya gejala jiwa yang dapat menetapkan hubunganhubungan antara pengetahuan kita. Hasil pemikiran itu kadang-kadang dilahirkan dengan bahasa. meskipun dengan apa cara sekalipun. sehingga sesuatu yang baru itu merupakan suatu reaksi. Fantasi yang disedari pula terbahagi dua. contohnya apabila seseorang itu mengelamun.

fikiran kita membuang ciri-ciri tambahan.2. Pembentukan kesimpulan. Pembentukan pengertian.4 Perasaan Prof Hukstra mendefinisikan perasaan sebagai suatu fungsi jiwa untuk mempertimbangkan dan mengukur menurut rasa senang dan tidak senang. Hubungan- hubungan tersebut seperti hubungan sebab musabab. relatif dan tidak berdiri sendiri sebagai pernyataan jiwa.dapat meletakan hubungan-hubungan pengetahuan kita. sehingga tinggal ciri-ciri yang tipis (tidak boleh tiada) pada masalah itu. ii. Sifat-sifat perasaan adalah seperti senang dan tidak senang. hubungan perbandingan dan hubungan waktu. maksudnya dari satu masalah . Proses yang dilalui semasa berfikir ialah: i. ii. yang sedikit sebanyak bersifat subjektif untuk merasakan senang atau tidak senang dan yang tidak bergantung kepada perangsang dan alat-alat deria. hubungan tempat. kuat dan lemah. maksudnya fikiran kita menarik keputusan dari keputusan-keputusan yang lain. maksudnya fikiran kita menggabungkan atau menceraikan beberapa pengertianyang menjadi tanda khas pada masalah itu iii. Terdapat dua golongan yang menurut keadaan perasaan mereka iaitu: i. gembira dan optimis Golongan Diskoloi iaitu golongan orang yang selalu merasa tidak tenang. Pembentukan pendapat. Perasaan juga merupakan suatu pernyataan jiwa. Golongan Eukoloi iaitu golongan orang yang selalu merasa tenang. Perasaan rendah pula terbahagi kepada perasaan 161 . lama dan tidak lama. 2. murung dan pesimis Perasaan terbahagi kepada dua iaitu perasaan rendah (biologi) dan perasaan luhur (rohani).

3 PERSONALITI DARI PELBAGAI PERSPEKTIF 2. Perasaan kekitaan dengan masyarakat adalah penting.2 Rasional Emotif Tingkahlaku Albert Ellis 1. simpati dan sosial. 3. suka menangguh membuat sesuatu.Tingkahlaku kita adalah didorong oleh tuntutan/desakan masyarakat. Justeru itu mereka perlu celik akal untuk menuju perubahan 2. Manusia juga berkecenderungan untuk melakukan perkara-perkara yang negatif seperti merosakkan diri. ketuhanan.1 Psikologi Individu Alfred Adler 1. bergembira. menterjemahkan diri. kesusilaan. Manusia didorongi oleh minat sosial untuk memperbaiki diri. berkembang dan mengiktiraf diri sendiri. Manusia dilihat sebagai organisma yang bersatu (fully integrated) dan mempunyai perkaitan yang rapat dengan persekitaran.3. 7. berfikir. tanggapan dan gerak hati. mengulangi kesilapan. Manusia berupaya mencapai keunggulan diri 3. 5. Manakala perasaan luhur terdiri daripada perasaan keindahan. 6. Personaliti dipengaruhi oleh masyarakat dan persekitaran. diri. 2. 4.pancaindera. sayang menyayangi.Ibubapa dan keluarga menyumbang kepada pembentukan persekitaran.Manusia sentiasa bergerak ke arah suatu matlamat dan berasaskankepada tingkahlaku yang tidak disedari. 2. Adler menekankan kepentingan didikan ibubapa. Manusia dilahirkan dengan keupayaan untuk berfikiran secara rasional dan tidak rasional. mempercayai 162 . 3. 2. Manusia berupaya untuk memelihara dirinya. intelek. tidak mahu berfikir.3. berkomunikasi dengan orang lain.

tidak sabar. Keperluan ingin rasa berkuasa (power) iaitu suatu keperluan penghargaan kendiri .4 Terapi Realiti William Glasser 1 Manusia mempunyai kebebasan. Tingkahlaku dilihat dari sudut bagaimana individu itu mempersepsi diri. dan berekreasi. Rasa kepunyaan (love and belonging).3. berehat. d. Keperluan untuk mendapatkan kebebasan (freedom). c. Selain itu melalui kebebasan yang didapati individu cenderung untuk membuat keputusan tentang apa yang mereka mahukan dalam hidup ini. Individu mempunyai harga diri dan penghormatan diri. boleh membuat pilihan dan bertanggungjawab terhadap pilihan tersebut. majikan dan orang sekeliling. Keperluan keseronokan (fun) pula adalah suatu keperluan psikologikal yang diingini oleh individu untuk membolehkan individu itu bermain.3. selalu menyalahkan diri sendiri. Rasa kepunyaan ini misalnya seperti keperluan kasih sayang dan dipunyai oleh keluarga. Kesemua tingkah laku manusia dijana dari dalaman untuk mencapai lima keperluan asas : a.3 Pemusatan Perorangan Carl Rogers 1. rakan. Kebebasan dalam konteks ini bermaksud individu mempunyai keinginan untuk membuat memilih apa yang sewajar untuk dirinya. Keperluan kelangsungan hidup (survival) individu. 163 . b.tahyul. 2. gembira. Individu cenderung ke arah kesempurnaan kendiri 4. 3. 2 Setiap individu boleh mengawal secara berkesan kehidupan mereka jika individu itu bersedia untuk berusaha menentukan matlamat 3. mementingkan kesempurnaan semata-mata. Manusia itu baik dan boleh dipercayai 2. e. dihargai dan bersaing dengan orang lain. ketawa. 2. cuba mengelakkan pengikhtirafan dan pertumbuhan potensi.

emosi dan tingkahlaku seseorang individu. pegawai atau kaunselor yang menjalankan ujian ini memerlukan pengetahuan berkaitan kandungan. Cara ini akan memudahkan untuk membuat keputusan berkaitan perlakuan dan persekitaran yang dilalui oleh klien. 164 . Melalui ujian ini akan dapat membantu pembimbing atau kaunselor mengkaji atau mendiagnosis ciri-ciri atau masalah personaliti dengan tujuan untuk memberi klien maklumatmaklumat penting dirinya. penggunaan ujian ini adalah terbatas kepada mereka yang telah mendapat latihan dan memperoleh kemahiran daripada individu-individu yang berpengetahuan dan berpengalaman. pentadbiran serta pentaksiran sesuatu alat ujian yang akan digunakan.1 Penilaian Dan Peranan Kaunselor Penilaian memainkan peranan yang penting bagi membantu mengenalpasti ciri profil psikologikal. emosi.4 PENGETAHUAN TENTANG UJIAN PSIKOLOGI Ujian Psikologi dibangunkan untuk mengukur ciri-ciri atau sifat-sifat berkaitan psikologi yang merangkumi aspek-aspek sikap.2. ahli psikologi yang bertanggungjawab untuk membuat keputusan yang melibatkan individu atau polisi berasaskan keputusan ujian mempunyai kefahaman mengenai pengukuran psikologi. Dalam hal ini.4. kecerdasan boleh dijawab melalui pentafsiran professional dengan berbantukan ujian psikologikal. pemikiran. Melalui ujian banyak persoalan berkaitan perlakuan. Ujian ini digunakan sebagai alat untuk mendapatkan data-data klien dengan jelas. Di samping itu juga. 2. minat. Menurut Corey (1984).

Penilaian psikologikal juga melibatkan perlakuan manusia yang berkaitan dengan masalah yang khusus.5. 2. Perkara ini adalah berbeza dari satu individu dengan individu yang lain. Kemudahan asas perlu dalam keadaan yang memuaskan. kaunselor adalah bertanggungjawab memastikan data yang diperolehi ditafsir mengikut konteks yang sahih sejajar dengan klien berkenaan. Dalam hal ini.2 Kerahsiaan Memastikan bilek atau dewan tempat ujian terkawal dan memberi keyakinan kerahsian dapat dikawal selia dengan baik semasa uijan dijalankan di tempat yang ditentukan. 165 . 2.5. Kaunselor memainkan peranan penting dalam lingkungan keupayaannya menggunakan hasil ujian dalam konteks keseluruhan bagi mempastikan keputusan berkaitann individu yang diuji adalah adil dan munasabah. Perlatan untuk menjawab soalan perlu lengkap untuk mengelakkan klien bergerak untuk mendapatkan alatan semasa ujian dan hilang tumpuan.Dalam hal ini.1 Tempat Yang Sesuai Perlu ditentukan bilek atau dewan yang mempunyai prasarana yang sesuai akan digunakan untuk dibuat ujian. Kaunselor juga mestilah mengetahui apakah elemen konseptual psikologikal yang hendak diuji di samping hasil yang dijangka akan diperolehi. menjadi tanggungjawab kaunselor membuat pentafsiran terhadap hasil ujian berdasarkan skor yang diperolehi dalam konteks kehidupan individu tersebut.5 Penentuan Seting Untuk Ujian 2.

Cadangan seting ujian yang paling sesuai ialah di bilik kaunseling untuk BPP di dalam Penjara dan di Bilik Kauseling di Pejabat Parol Daerah bagi ODP.5. Ianya bagi memastikan klien menjawab dalam keadaan tenang dan berkomitmen tinggi. Faktor keselamatan ini juga boleh dirujuk kepada prinsip etika kaunseling yang seiring dengan alat ukur yang diuji yang menyatakan “tidak mencederakan kepada Klien dan tidak membuat sebarang tindak tanduk yang membawa risiko kepada orang lain”(Merujuk Modul Latihan Kemahiran Menolong MS 148.5 Tempat yang khusus: Menentukan tempat khusus diadakan untuk memudah kan klien ditempatkan ssetiap kali ujian dikendalikan. Bagi ujian yang memerlukan jumlah klien yang ramai ujian tersebut boleh dikendalikan dalam dewan yang selesa bersesuaian dan menepati piawai keselesaan.5.2. kemudahan asas yang tidak tersusun perlu diberi perhatian untuk memastikan klien memberi jawapan yang dipengaruhi suasana yang tidak kondusif. habuk.5. keselamatan dan keselesaan tempat. 166 .4 Kondusif Bilek / dewan ujian perlu bersesuaian dan mengelakkan gangguan dan kebisingan. Pengkhususan tempat juga memudahkan pegawai yang membuat ujian selesa dan terancang untuk membuat ujian dari semasa ke semasa. kerahsiaan.3 Tempat Yang Selamat Dari Ancaman Pilihan tempat ujian adalah penting untuk mengelakkan tempattempat yang berisiko tinggi daripada ancaman keselamatan. 2. Prof Mohamed Fadzil Che Din 2008) 2. Keadaan yang tidak selesa seperti kebisingan.

167 . Secara amnya dapat dikatakan bahawa konsep kaunseling diamalkan di dalam bidang pendidikan. Mizan berikut : 2. perubatan. pemulihan. agama.7. Kemahiran lazimnya diperkembangan melalui amalan terhadapnya.7 KEMAHIRAN MENOLONG Kemahiran akan member merupakan kemampuan satu bentuk kombinasi tersebut diantara untuk keupayaan. peguam. perkahwinan dan keluarga. pengetahuan dan pengalaman individu yang kepada individu seterusnya menyempurnakan sesuatu. Apa yang ketara kaunseling merupakan alat asas bagi kebanyakan profesional. pemimpin agama. doktor. sebenarnya setiap orang terlibat dalam aktiviti kaunseling baik secara langsung atau tidak langsung. terutamanya ibu bapa. Dalam pengertian yang luas. guru. tetapi mereka mungkin memahaminya dalam pergertian yang berbeza. jururawat dan juga semua yang terlibat dengan proses mendidik dan kebajikan masyarakat. orang Kaunseling lain untuk kebolehan menolong Adiliah dan Halimatun Halaliah (1996) telah membahagikan kemahiran menolong kepada beberapa tahap seperti mengatasi masalah dan mencapai kesejahteraan hidup di dunia. kemasyarakatan.2.1 Pengertian Kaunseling Kaunseling berasal daripada perkataan bahasa Inggeris "counselling" yang boleh difahami oleh semua orang. Kemahiran lahir daripada penciptaan teknik-teknik yang sebelum daripadanya wujud hasil daripada pemahaman dan penaakulan terhadap sesuatu teori yang wujud dalam memahami kewujudan manusia. Kaunseling bukanlah perkara baru malah manusia selalu melakukan merupakan aktiviti rundingcara seseorang sesama mereka.

di samping mengetahui baik buruk dan kekangan yang akan dihadapi oleh klien atas keputusannya itu. Ia tumbuh dan berkembang hasil daripada dapatan penyelidikan tentang perkembangan sahsiah manusia serta teori-teori pembelajaran. Kaunseling adalah proses interaksi yang membolehkan individu memahami diri dan situasinya. bersemuka Kaunseling antara juga ialah proses pertemuan dengan interaksi yang seorang kaunselor klien mengakibatkan berlaku perubahan pada klien.Kaunseling sebagai satu profesion mempunyai asas yang saintifik dan objektif daripada bidang psikologi. psikiatri. Kaunseling bukanlah bertujuan untuk menolong klien menyesuaikan diri dengan masyarakat. apa yang boleh dilakukan dengan mudah. Proses ini akan mengakibatkan pembentukan atau penjelasan matlamat dan nilai hidup individu itu hingga dia dapat menentukan tindakan yang wajar untuk masa depannya. iaitu orang yang meminta pertolongan sama ada datang sendiri ataupun dirujuk. Ini berdasarkan kepada kepercayaan: • Bahawa setiap individu dapat menentukan matlamat hidupnya dan memberi makna kepada kehidupan masing-masing. Tujuan pertemuan itu adalah untuk mencari alternatif yang paling sesuai bagi klien membuat keputusan menyelesaikan masalah dirinya. faktor atau keadaan yang kurang saintifik dan kurang objektif. Di samping itu. tetapi ia menolong klien memahami dirinya yang sebenar – apa kelebihan dan kekurangannya. antropologi dan falsafah. ia juga berkembang daripada situasi. • Mengakui hakikat bahawa hidup ini penuh dengan cabaran dan manusia bertanggungjawab terhadap arah kehidupan masingmasing. Kaunseling merupakan proses bersemuka di antara kaunselor dan klien. apa yang boleh dilakukan 168 . sosiologi.

kaunseling merupakan proses pertolongan. Tujuan terakhir mementingkan hasil atau kesan perkhidmatan kaunseling dalam jangka masa yang panjang. Tujuan proses terus melibatkan klien di dalam proses kaunseling sehingga kaunselor dan klien bersetuju bahawa klien tidak lagi memerlukan perkhidmatan lanjut. Melalui proses ini.1 Tujuan Kaunseling Para mempunyai profesional pendapat di yang bidang kaunseling tentang dan psikoterapi dan berbeza kaunseling psikoterapi. Penerokaan ini akan menimbulkan kesedaran tentang diri dan situasinya serta pilihan-pilihan yang ada padanya. Kesimpulannya. Kaunseling dirujuk sebagai proses apabila seorang klien diberi peluang untuk meneroka aspek diri dan kehidupan yang menimbulkan kesusahan atau masalah baginya. Tujuan atau matlamat proses merupakan yang ingin dicapai dalam masa yang singkat. Asas bagi proses ini ialah perhubungan antara kaunselor dengan klien atas dasar bahawa kesan perhubungan itu akan menyebabkan klien berubah. pertemuan awal sangatlah penting kerana sekiranya klien tidak merasa selamat atau tidak percaya dengan kaunselornya. 2. Kaunseling mempunyai dua jenis tujuan. Tujuan terakhir adalah perubahan atau perkembangan yang akan dialami oleh klien hasil daripada perkhidmatan kaunseling. iaitu tujuan proses dan tujuan terakhir. Di antara konsep yang diutamakan 169 . klien dibimbing membuat keputusan sendiri.tetapi menghadapi masalah dan apa yang tidak boleh dilakukannya langsung. Proses ini diharap akan dapat menolong klien itu mengesan halangan-halangan dan mengenal pasti bakat atau kebolehannya untukhidup dengan lebih sempurna.7. Untuk mencapai tujuan proses ini. maka dia tidak akan mahu meneruskan proses dan perhubungan kaunseling tersebut.

ialah kesedaran kendiri. Membaiki perhubungan klien dengan ahli-ahli masyarakatnya. penyuburan kendiri. Klien diharapkan dapat menilai sesuatu situasi. Lima tujuan kaunseling iaitu: 1. berfungsi dengan sepenuhnya bergerak dan dinamik. sama ada konsep kendiri yang rendah atau sebaliknya. 4. 170 . Menambahkan kemahiran klien membuat keputusan pada saatsaat penting. Menolong mengubah tingkah laku klien Menambahkan kemahiran klien mengendalikan kehidupannya sendiri. Perhubungan yang berkesan meningkatkan mutu kesejahteraan kehidupan individu. Membantu perkembangan bakat klien. bahkan merupakan tujuan setiap manusia yang ingin hidup dengan lebih bermakna. Kaunselor membantu klien mengenal pasti kebolehan dan bakatnya supaya dia dapat mengambil tindakan yang sewajarnya. 3. tahu bagaimana dan mengapa keputusan tertentu mesti dibuat. perkahwinan. Ramai orang menghadapi masalah dalam perhubungan dengan individu-individu lain. rakan sebaya dan seterusnya dalam masyarakat. individu yang berfungsi sepenuhnya dan kesejahteraan kendiri. apakah kemungkinan akibat atau kesannya dan sedia menghadapi sebarang risiko akibat keputusan tersebut. Diharapkan proses kaunseling dapat menolong klien meningkatkan kualiti perhubungannya dengan orang lain. terutama mereka yang terlalu bergantung kepada orang lain atau terlalu bimbang dan ragu-ragu tentang dirinya. 2. Masalah ini mempunyai hubungan yang rapat dengan konsep kendiri. membuat pemilihan dengan bijaksana. misalnya perhubungan dalam keluarga. Tujuan terakhir merupakan persoalan yang dihadapi oleh manusia dan tidak terhad kepada individu yang mempunyai masalah sahaja.

Mengenal pasti keperluannya. Walaubagaimana pun tidaklah dapat dinafikan bahawa setiap klien dan • • 171 . Membuat rancangan yang realistik untuk mengendalikan hidupnya. Usaha membina tujuan mestilah dianggap sebagai suatu tindakan yang tidak kaku. kaunseling menolong klien mempelajari proses membuat keputusan. statik atau tetap. tujuan bagi seseorang klien itu mungkin diubahsuai dari semasa ke semasa. membuat. Bertanggungjawab ke atas diri dan perbuatannya. Objektif kaunseling yang utama ialah untuk memberi inspirasi kepada klien bagi menilai. Satu hakikat yang nyata ialah tujuan itu tidak sama pada semua orang. Menerima realiti hidupnya. Pelbagai tujuan telah diutarakan oleh mereka yang banyak pengalaman. pengetahuan dan kemahiran dalam bidang ini. menerima dan mengambil tindakan terhadap pilihan atau keputusan yang dibuatnya.Kaunseling mementingkan perubahan yang tertentu tetapi keseluruhan perubahan pada diri seseorang individu itu hingga menyebabkan dia merasa sejahtera. Secara umumnya. dan perlu dibuat penilaian bersama oleh klien dan kaunselor mengikut keperluan klien. sehingga akhirnya dia dapat membuat keputusan tanpa sentiasa mengharapkan bantuan orang lain. bolehlah disimpulkan bahawa kaunseling menolong seorang klien: • • • • Memahami diri dan situasinya. Ia merupakan tujuan hidup setiap insan yang inginkan kesejahteraan hidup di dunia. Bagi mereka. Di dalam perkembangan proses kaunseling. Dan seterusnya menjadi individu yang berfungsi dengan sepenuhnya. Tujuan terakhir supaya klien bertanggungjawab ke atas diri dan perbuatannya sehingga menjadi individu yang berfungsi sepenuhnya tidak mungkin dapat dicapai dalam masa yang singkat.

psikologi. supaya dapat diterima hakikat yang sebenar dan dapat dibina tujuan-tujuan hidup yang lebih realistik dan lebih bermakna. barulah fungsi dan peranan kaunselor tercapai dengan sempurnanya.kaunselor mempunyai tujuan-tujuan jangka pendek yang lebih khusus yang ingin dicapai dalam masa yang singkat. peribadi dan ketidaksejahteraan. Setiap manusia mesti dilihat menurut konteks sesuatu situasi di antara diri dan situasi yang menimbulkan masalah-masalah berkenaan. klien belajar tetapi kaunselor tidak mengajar. Fungsi kaunselor adalah sebagai ‘pemandu’ yang pada mulanya diperlukan untuk menunjuk jalan dan menemani klien dalam perjalanannya.7. Persoalan-persoalan asas seperti siapakah aku. memahami diri dan situasinya serta mengenal pasti keperluannya. Semakin berkurangan sehingga sampai klien tidak lagi memerlukannya kerana dia sudah dapat meneruskan perjalanannya sendiri tanpa bantuan daripada kaunselor lagi. siapakah yang menjadikan aku.3 Prinsip Kaunseling Dalam bidang kaunseling. apakah tujuan hidupku. Dalam proses kaunseling. Jika dilihat dari segi ini. difahami bagaimana. prinsip-prinsip harus diamalkan untuk mencapai tujuan kaunseling. 2. kebanyakannya berpunca dari dalam diri individu itu sendiri kerana tidak memahami diri dan situasi serta tidak mempunyai jangkaan atau harapan yang realistik terhadap hidup. dari manakah asalku. Masalah individu yang berhubung dengan kerunsingan. Diharapkan klien dapat belajar mengendalikan hidupnya sendiri daripada pengalaman dalam proses dan perhubungan kaunseling. di dalam perjalanan hidup di dunia ini yang penuh dengan cabaran dan ketidakpastian. untuk apakah aku dihidupkan dan seumpamanya sepatutnya diberi perhatian yang wajar. Prinsip dan ciri kaunseling adalah seperti berikut: 172 . mengapa dan kenapa. Setelah tujuan ini tercapai. tujuan juga merupakan suatu proses yang dinamik.

Kaunselor memahami kliennya. Bukan semua jenis temu bual merupakan kaunseling. terdapat batasan pada klien dalam kaunseling. tetapi kaunseling selalunya melibatkan temu bual. 8. 5. 3. 4. 7. Kaunseling berkaitan dengan mempengaruhi perubahan tingkah laku secara sukarela dengan kehendak hati klien sendiri. 173 . Ini termasuklah hak individu membuat pilihan. Kaunselor menyediakan keadaan yang memudahkan perubahan klien. tetapi bukan semua aktiviti mendengar merupakan kaunseling. Apa yang dibincangkan di antara kaunselor dan klien mesti dirahsiakan. Batasan ini ditetapkan oleh tujuan kaunseling yang dipengaruhi oleh nilai dan falsafah kaunselor. Klien ingin mengubah dan berusaha mendapatkan pertolongan kaunselor untuk mengubah tingkah lakunya. 2. Aktiviti mendengar berlaku di dalam kaunseling. Seperti dalam semua perhubungan.1. Keadaan yang memudahkan perubahan tingkah laku akan disediakan melalui temu bual. menjadi bebas dan berautonomi. 6. Kaunseling dijalankan dalam keadaan yang sulit dan bersendirian di antara kaunselor dan klien. Klien mempunyai masalah psikologi dan kaunselor mahir bekerja dengan klien yang mempunyai masalah psikologi.

174 . prinsip-prinsip kaunseling dapat diuruskan seperti berikut: 1. kaunselor menolong klien membuat keputusan dengan mempercepatkan proses membuat keputusan itu. manusia membuat penentuan kendiri.Kaunseling harus berasaskan prinsip-prinsip berikut: 1. Hal ini akan menimbulkan perkembangan kebolehan klien untuk membuat pilihan atau keputusan tanpa bergantung pada kaunselor. Pada asasnya. 2. Kepercayaan adalah faktor penting kerahsiaan dalam kaunseling. Kaunselor menolong klien supaya klien dapat melihat segala faktor dalam sesuatu situasi. 4. Klien harus mengembangkan tahap kebenaran yang lebih tinggi lagi. Dalam sesi kaunseling. 3. Kaunseling merupakan interaksi dan perhubungan di antara kaunselor dan klien berdasarkan kemesraan dan kepercayaan. Kaunselor tidak membuat pilihan atau keputusan untuk klien. Kaunseling diberi kepada individu-individu normal yang sedang menghadapi masalah atau kerunsingan. Objektif-objektif kaunseling harus berdasarkan keperluan klien dan bukan keperluan kaunselor. serta menjelaskan fikiran yang kabur dan tidak rasional. Secara amnya. Klien harus maju ke tahap penerimaan kendiri dan pemahaman kendiri yang lebih tinggi. 2. 3. mengetahui kekuatan dan kelemahan sendiri. khasnya kebenaran tentang dirinya sendiri.

Kaunselor percaya bahawa seseorang individu itu haruslah mempunyai peluang yang maksimum untuk memilih matlamat hidupnya masing-masing dan cara untuk mencapai matlamat itu. 8. menyedari kehormatan dan harga diri seseorang. 7. Kaunseling dilakukan dengan cara persetujuan bersama di antara individu yang terlibat. Orientasi kaunseling haruslah ke arah bekerjasama dan bukannya paksaan. 6. Kaunselor haruslah sentiasa percaya bahawa setiap individu mempunyai kemampuan bagi kesejahteraan diri sendiri. 5. Orang yang dipaksa untuk menerima khidmat kaunseling akan memberontak dan kurang percaya pada orang lain.4. Kaunseling mestilah berdasarkan etika kaunseling yang baik.7.4 Ketrampilan Pemimpin Berwibawa • • • • • • Membentuk Kejayaan Diri Menganalisa mengenali diri sendiri Menyediakan matlamat hidup Mempunyai wawasan sendiri Mengenalpasti nilai dan prinsip dalam hidup Sasaran – Perancangan dan matlamat untuk menjayakan sasaran bagi membolehkan berjaya dalam kerjaya Mengenal diri sendiri • • Anggapan kita mengenal diri sendiri Diri kita dari kaca mata orang lain 175 . Kaunseling hendaklah berdasarkan perlakuan. 2.

tidak penting segera.Diri kita sebenar Tiga jenis manusia • • • Mereka yang menjadikan sesuatu berlaku Mereka yang melihat sahaja apa yang berlaku Mereka yang bertanya apa yang berlaku Penilaian diri • • • Memahami diri sendiri – kekuatan/kelemahan Motivasi – kemahuan. semangat membara. segera. keyakinan Disiplin diri – menggunakan kekuatan diri dalam mengawal diri • • • • • • • • • • Keimanan – Pedoman dan Pegangan hidup Keyakinan – mempercayai kebolehan sendiri Daya tarikan – personaliti dan imej diri Perasaan – kebolehan mengawal perasaan Sikap – Positif atau Negatif Tenaga. kesungguhan Berfikir kreatif – idea/strategi baru Sasaran – sasaran dan standart diri sendiri Matlamat – Matlamat dan perancangan sebagai kompas Pengurusan masa – Keupayaan membezakan antara ke arah kejayaan • keutamaan .tenaga yang berterusan Semangat. Jenis-jenis matlamat • Matlamat jangka panjang Matlamat yang memerlukan beberapa bulan atau tahun untuk dicapai • Matlamat jangka pendek Matlamat jangka pendek yang membawa kepada implementasi matlamat jangka panjang 176 . kecergasan. kepentingan.

Keputusan di tangan anda.Matlamat : Pendekatan "Smarter" S M A R T E R - Specific Measuarable Attainable Reasonable Time bound Exciting Rewarding Spesifik Boleh diukur Boleh dicapai Berpatutan Jangkamasa Seronok mengembirakan Ganjaran / Prinsip pembentukan matlamat • • • • • Matlamat mestilah matlamat anda sendiri Matlamat mestilah positif Matlamat mestilah boleh di capai dan nyata Matlamat mestilah ditulis Matlamat mestilah specifik Mengapa tidak mempunyai matlamat • • • • • Boleh dijangkakan Telah ditetapkan Takut kehilangan / kekalahan Takut kemenangan Pengharapan yang terlalu tinggi Fakta penting dalam mencapai matlamat anda 1. 177 .Jangan biarkan orang lain menghalang anda. Kuasai masa anda "Kegagalan merancang adalah Perancangan untuk gagal" 2..

8 KEMAHIRAN KOMUNIKASI Manusia telah mula berkomunikasi sejak dilahirkan lagi apabila mereka menangis sewaktu dilahirkan. Tangisan ini dilaungkan sebagai memberitahu orang lain tentang wujudnya dirinya di bumi ini. 4. anda tidak akan pernah gagal. Hapuskan ketakutan. "Action speak louder than words" "1 % dari kejayaan adalah kerana bernasib baik. Dengan itu mustahil jika ada diantara individu yang tidak berkomunikasi walaupun mereka cacat. Praktikan sikap positif 5. anda perlu gambarkan arah kemana tujuan perjalanan tersebut". "Jika anda takut mencuba. 3. Perkataan komunikasi berasal daripada perkataan yunani 178 . Bina imej diri positif 7. Capai sebarang peluang yang mendatang "Peluang hanya datang sekali" 8. ianya adalah perjalanan. Tetapi takut untuk mencuba membuat anda tidak akan berjaya". Ambil tindakan sekarang – Jangan cakap-cakap kosong sahaja. Tuliskan matlamat anda dan semaklah ia selalu 9. 6."Orang lain boleh menghalang anda buat sementara TAPI hanya ada seorang sahaja yang boleh melakukannya untuk selamalamanya". 99% lain adalah hasil usaha" 2. Gambaran minda "Kejayaan bukan destinasi.

ideal dan perasaan.mulut. Terdapat pelbagai istilah komunikasi yang telah ditakrifkan oleh pelbagai ihak antaranya: • Byner(1975)-beliau menganggap komunikasi sebagai proses Interaksi antara manusia di mana orang ramai bertutur dan bertukar-tukar pendapat.memujuk ataupun mengubah keadaan fizikal atau mental mereka. komunikasi public.1 Komunikasi Interpersonal Terdapat beberapa tahap atau peringkat didalam komunikasi iaitu komunikasi intrapersonal. Pada tahun 1970. Komunikasi melibatkan deria manusia iaitu mata.iaitu “communicare” yang dapat diterjemahkan sebagai perhubungan.X Dance. terdapat lebih daripada 95 takrifan komunikasi yang berbeza. mendapati bahawa dalam penulisan ilmiah bidang komunikasi. mempengaruhi tinbgkah laku. komunikasi kumpulan kecil. dalam tulusannya “The Concept of Communication”. • Hybels dan Weavers(1992)-beliau melihat bahawa komunikasi sebagai apa sahaja proses di mana seseorang berkomunikasi maklumat. komunikasi interpersonal. dan komunikasi massa.telinga.sentuhan dan hati. Komunikasi interpersonal juga dikenali sebagai komunikasi antara perseorangan di 179 . seorang sarjana komunilkasi Fran E. Dapat disimpulkan bahawa komunikasi merupakan satu proses interaksi menyampaikan maklumat dan mememerlukan maklumbalas daripada penerima. Apa yang dibincangkan disini hanayalah komunikasi interpersonal. 2. Terdapat banyak definisi komunikasi yang dicipta olah para sarjana dan penkaji. • Abrams(1986)-komunikasi merupakan satu proses yang berterusan melibatkan permindahan maklumat daripada sumber kepada penerima dan adanya maklumbalas di anatara keduaduanya.8.gerak isyarat atau symbol dengan tujuan untuk memberi dan bertukar-tukar maklumat.

pemikiran.nilai. • Kebolehan mengamalkan kemahiran mendegar dan memberi maklum balas yang releven dengan cepat secara konsisten. Kedua-dua menyampai dan menerima mesej pada masa yang sama.2 Kemahiran Komunikasin Bukan Lisan • Kebolehan menggunakan kemahiran bukan lisan (penampilan fizikal.Beebe&Redmond(1999)-komunikasi interpersonal ialah komunikasi yang berlaku apabila seseorang berinteraksi secara serentak dengan orang lain dan saling mempengaruhi di antara satu sama lain dengan tujuan untuk mengendalikan hubungan. formal atau tidak formal bagi menyampaikan dan memindahkan sesuatu idea. Dapat dijelaskan bahawa. • Adler. Antaranya difinisi lain ialah:• Beebe.8. gerak tubuh dan hubungan mata) yang sangat berkesan secara konsisten.sikap dan sebagainya untuk dikongsi bersama. saling mempengaruhi bermaksud kedua-dua komunikator memberi kesan kepada interaksi itu. 2. interaksi secara serentak bermaksud kedua-dua orang komunikator bertindak ke atas maklumat yang sama pada masa yang asama. Rosenfeld dan Towne (1999)-mendifisikan komunikasi interpersonal ini sebagai satu proses transaksi yang berterusan. lancer dan nada bersesuaian secara konsisten. • Kebolehan menyampaikan idea secara lisan dengan sebutan jelas.mana ia turut merupakan komunikasi bersemuka yang melibatkan dua atau tiga individu secara langsung. melibatkan komunikator-komunator daripada persekitaran yang sama ataupun berbeza dan mewujud hubungan melalui pertukaran mesej. sama ada secara lisan atau bukan lisan. tersusun. 180 .

tersusun. 2.3 Halangan Komunikasi Kesilapan yang kerap berlaku dalam komunikasi Interpersonal ialah kegagalan untuk mendegar. symbol dan visual) secara konsisten.4 Mendengar Secara Aktif Seseorang berkeupayaan mendengar sambil menterjemah maksud dan mesej yang diterima dengan menimbangkan aspek-aspek lain seperti situasi.• Kebolehan menyampaikan idea secara bertulis dengan jelas. menghormati perbezaan budaya dan selesa berinteraksi secara konsisten. Untuk mendegar dengan baik. • Kebolehan membuat rumusan secara lisan dan bertulis dengan padat. • Kebolehan membuat pembentangan dengan yakin dan berkesan menggunakan bantuan teknologi (bahasa. • Kebolehan berinteraksi dengan khalayk pelbagai budaya menggunakan laras bahasa yang sesuai. bahasa badan dan berkeupayaan pula memahami mesej-mesej yang tersirat. kita perlu memahami keadaan orang yang sedang mengalami kesusahan itu.8. 181 .emosi penyampai mesej. Apabila seseorang tidak mendengar. tepat dan mantap secara konsisten. 2. • Kebolehan berunding kea rah mencapai keputusan dengan pandangan orang lain dan merangsang menghormati perbincangan. dia akan memberi respon dengan hujah-hujah yang menghalang komunikasi.8. lancer dan nada bersesuaian secara konsisten.

Oleh itu. Ini dinamakan “parafrasa”. kita bukan hanya mendengar dn menunjukkan yang kita sedang mendengar (bahasa badan/anggota) tetapi juga kata-kata lisan yang mengemukakan apa yang telah kita fahami. 182 .

5 Teknik Mendengar Secara Berkesan • • • • • • • • Bersedia untuk mendegar Dengar dengan penuh tumpuan Kawal emosi dan tingkah laku ketika mendegar Berfikiran positif terhadap maklumat yang disampaikan. Ia bukan sahaja diperlukan dalam kita menjalani kehidupan seharian.7 Kepentingan Komunikasi Komunikasi merupakan kemahiran yang sangat mustahak dalam kehidupan kita. tetapi ia juga amat penting dalam segala aktiviti profesional dan kemasyarakatan.6 Halangan-Halangan Mendengar • • • • • • • • • • • • Ketandusan idea Lara Mendengar dengan minat yang khusus Kaki bengkang Mendengar secara cetek Sukar berkomunikasi Gagal banteras gangguan Pendengar palsu Buruk sangka/prasangka Mendengar dengan telinga sahaja Kaki tembak Keinginan menilai dan menghukum 2.8.2.8.8. Dengar dengan mata dan hati Menangguh penilaian Dengar dengan sabar Dengar dengan penuh perhatian dan kritikal. Komunikasi merupakan kenderaan 183 . 2.

Untuk membuatkan komunikasi itu kelihatan lebih mudah ianya bukanlah sesuatu yang mudah. kejayaan dalam segala lapangan dapat diperolehi. Kita perlu rajin membaca. Kita perlu menyusun dan mengatur ayat-ayatnya dengan sebegitu rupa agar apa yang diucapkan dapat difahami dengan mudah dan jelas oleh pendengarnya. 184 . maka kita sebenarnya melengkapkan diri untuk menempah sebuah kejayaan. menulis. dan yang paling penting sekali adalah tampil ke hadapan untuk bercakap. Nilai kemahiran komunikasi sudah diiktirafkan kepentingannya sejak 26 abad yang lampau. Kemahiran komunikasi perlu diasah melalui pendidikan dan pengalaman. Kesimpulan Pengendali ujian perlulah menguasai kemahiran komunikasi lisan dan bukan lisan dalam usaha menjadi seorang pengendali yang mantap dalam usaha dalam menepati matlamat perjalanan sistem parol di Jabatan Penjara Malaysia. Pada masa itu. dan idea. Dengan komunikasi jugalah kita boleh menukar fikiran orang lain.yang digunakan untuk mendapatkan ilmu. walau apapun kandungan bicaranya. Ini tidak bermakna kita digalakkan bercakap semahu-mahunya tanpa strategi yang membantu menambahbaik kemahirannya. maklumat. Ini kerana mahaguru-mahaguru purbakala menyedari hakikat bahawa dengan memiliki kemahiran berkomunikasi. Sekiranya kita dapat melengkapkan diri dengan kemahiran berkomunikasi. universiti-universiti purbakala menekankan kepentingan kemahiran ini. Untuk mendapatkannya.

185 .

oleh sebab pengumpulan maklumat ini tidak diasaskan kepada suatu kaedah yang sistematik dan standard. Ini kerana ada banyak faktor yang boleh menghalang individu itu daripada berfikir dengan rasional tentang dirinya dan jiwanya. Setiap manusia ada kekuatan dan kekurangan. Maka diringkaskan bahawa psikologi adalah sains dan ilmu yang mengkaji jiwa. apakah kelebihan dan kekurangan kita. dan dalam bahasa seharian kita adalah dikenali sebagai jiwa. manakala logos yang dirujuk sebagai ilmu atau sains. ianya adalah penting dalam usaha membangunkan seseorang insan itu. maka data diri 186 . nilai diri kita dan sebagainya. Tingkah laku dan proses mental setiap individu adalah berbeza kerana sifat manusia yang unik. Namun apabila dikhususkan lagi ia didefinisikan sebagai sains yang mengkaji tingkah laku dan proses mental individu. Mengambil kata utama psikologi itu sendiri. banyak perkara yang kita hendak buat tanpa kita sedar tentang aras potensi kita. Perkara ini adalah terlalu subjektif jika diamati.RUMUSAN Konsep ujian psikologi merupakan antara instrumen yang dikenalpasti telah banyak membantu pelbagai pihak dalam usaha mengenali dan memahami kepelbagaian profil sesorang individu itu. namun masih ada individu yang mengalami konflik dalam diri untuk berbuat demikian. kerana ini boleh menyukarkan tindakan kita disebabkan kita tidak tahu apa yang kita mampu buat dengan baik. Kadang-kadang kita khayal oleh anganangan kita sendiri. Tetapi tidak dapat dinafikan juga bahawa individu-individu yang tidak mengambil ujian juga mempunyai maklumat-maklumat data diri tentang diri mereka. Keunikan ini walaupun dalam pelbnagai bentuk samada positif atau sebaliknya atau membantu atau membantutkan seseorang itu. Adalah sesuatu yang sulit kepada kita jika kita tidak dapat mengetahui dengan jelas. Walaupun setiap individu telah dianugerahkan akal untuk berfikir terutamanya memikirkan tentang perkara yang kita lakukan. Walaubagaimana pun. ianya berasal daripada dua istilah iaitu psyche yang mengikut Aristotle merupakan intipati kehidupan.

yang ada agak kabur dan tidak begitu jelas. Kegunaan Penilaian Psikologi Modul ini secara langsung telah menggunakan segala kebaikan yang boleh dimenafaatkan melalui penggunaan alat atau penilaian psikologi. Mereka ini selalunya tiada arah dan dalam kes-kes tertentu mereka tiada matlamat langsung. minat. Sifat-sifat yang diukur itu adalah komponen yang boleh membantu perkembangan diri individu ke tahap yang maksimum. kebolehan. Mereka tidak bermotivasi untuk mencapai matlamat hidup dan mereka ini selalunya bermasalah. Kumpulan pertama adalah menggunakan ujian untuk mendapat maklumat sebelum sesi kaunseling dijalankan sementara ujian kedua pula adalah untuk menimbulkan minat dan motivasi individu terhadap sesuatu bidang pekerjaan atau akademik yang menjadi matlamat hidup mereka. 187 . sikap dan konsep kendiri. Oleh itu. Ini boleh membantu diri individu untuk meningkatkan perkembangan diri. ujian dapat membantu kaunselor atau pakar pembantu manusia mengkaji dan mendiagnosis ciri-ciri serta masalah –masalah personaliti dengan tujuan untuk memberi klien maklumatmaklumat penting dirinya. nilai. Menurut Brammer dan Shostrom (1982). pencapaian. Banyak sebab telah dibangkitkan mengapa kita perlu mengukur ciri-ciri psikologi seseorang individu itu antaranya adalah supaya kita lebih mengenali diri kita dan meningkatkan rasa tanggungjawab untuk menggunakan potensi yang ada sehingga tahap maksimum. kemahiran. kewujudan penilaian psikologi adalah amat dialukan dalam kehidupan manusia. Terdapat perkara yang ditekankan dalam pengukuran atribut psikologi iaitu ciri-ciri personaliti. Mereka ini selalu mempunyai banyak arah atau matlamat tetapi kabur. Mereka akhirnya keliru dengan pilihan yang ada dan kurang bermotivasi. Goldman (1971) telah menyatakan bahawa ujian psikologi dalam kaunseling boleh dibahagikan kepada dua kumpulan. Dalam kes yang lebih melampau terdapat individu yang ragu-ragu dan tidak pasti tentang dirinya.

personaliti. Pemilihan ini bukanlah sesuatu yang mudah. nilai pekerjaan. Penempatan Proses pemilihan bidang akademik pelajar amat penting dan Dengan hendaklah bertepatan dengan minat dan kemampuan mereka. mengetahui kemampuan. Ujian-ujian psikologi yang biasa digunakan dalam bahagian pemilihan calon pekerja dan pelajar ini adalah minat kerjaya. Dengan adanya maklumat yang lengkap maka proses penilaian itu menjadi lebih mudah kerana maklumat itu dapat dijadikan panduan untuk menilai atribut seseorang individu. Pertama ialah penilaian untuk tujuan deskriptif dan penilaian untuk membuat keputusan. kekuatan.Berdasarkan pandangan yang telah dikemukakan oleh beberapa pakar tadi maka dapat disimpulkan terdapat dua bahagian kepentingan penilaian psikologikal. Ini adalah merangkumi aspek pemilihan. kelemahan. pangkatan. dan kecerdasan. Ujian untuk tujuan membuat keputusan Ujian psikologi juga boleh digunakan untuk membuat keputusan. potensi serta kencenderungan individu itu. Ini adalah untuk mengesan. kerana ia adalah satu proses yang rumit dengan prosedur dan peringkat yang banyak. Ini kerana sering kali kita dengar bahawa ia selalu berakhir dengan kekecewaan di mana berlaku salah pilih pekerjaan atau berlaku dalam pemilihan pekerja serta salah pilih pelajar. serta diagnosis Pemilihan Untuk pemilihan biasanya ia digunakan untuk membuat pemilihan calon pekerja yang dibuat di sektor-sektor pekerjaan atau pemilihan calon pelajar dalam sektor pendidikan. personaliti dan minat mereka. penempatan. penilaian. kita mampu membuat 188 . Ujian untuk tujuan deskriptif Ujian untuk tujuan deskriptif ini adalah untuk memberi maklumat dan deskripsi seseorang individu dengan lengkap.

Sains Teknikal. Ujian maksimum adalah seperti ujian pencapaian 189 Biasanya . apabila individu mengambil ujian ini maka individu itu perlu berusaha sedaya upaya untuk memperoleh skor yang tertinggi. Jenis-Jenis Tujuan Ujian Fungsi setiap ujian adalah boleh dilihat dari pelbagai sudut. Bagi penilaian ini. Proses menempatkan pekerja dan pelajar ke bidang kerjaya atau bidang akademik dapat dijalankan dengan lebih mudah dan lebih efektif dengan adanya ujian personaliti dan ujian minat kerjaya khususnya. Perakaunan dan Pengajian Islam. Sains Sosial. Terdapat tiga cara bagaimana menjeniskan tujuan ujian yang member implikasi penting kepada proses pembentukan ujian. penilaian dan pentafsiran ujian. Ujian ini adalah bermatlamat untuk mengukur had tertinggi kebolehan seseorang. jumlah yang adalah berdasarkan skor yang tertinggi. pemilihan individu untuk kenaikan pangkat. Penilaian Alat psikologi ini juga boleh digunakan untuk menilai kesan sesuatu program. rawatan atau prosedur. Ujian Pencapaian Maksimum dan Ujian Pencapaian Tipikal Ujian pencapaian maksimum adalah. Begitu juga dengan penempatan pekerja dan penempatan semula pekerja hendaklah bersesuaian dengan keupayaan dan minat mereka bagi meningkatkan produktiviti sesebuah sektor. biasanya skor akan dijumlahkan untuk pelbagai ujian dan tugasan atau borang-borang tertentu. modul. eksperimental hendaklah dijalankan. satu kajian Penilaian perlu dibuat berdasarka perbandingan antara skor ujian pra dan skor ujian pasca yang diperoleh kumpulan eksperimen dan kumpulan kawalan setelah program atau modul rawatan atau prosedur diselesaikan. Bagi pangkatan ini. menegak dan mendata.keputusan yang lebih adil bagi meletakkan mereka ke dalam aliran seperti Sains Tulen. gaji melintang. Pangkatan atau Penggreddan Pangkatan ini biasanya digunakan untuk tujuan seperti hari penyampaian sijil dan hadiah.

Oleh itu. Jika ujian dan tingkah laku bukan ujian adalah sama. Apabila kita mengukur gagasan-gagasan yang digunakan dalam teori psikologi seperti kecerdasan. Ujian pencapaian bilik darjah adalah contoh terbaik untuk ujian yang mewakili. kreativiti. yang mana ujian-ujian mengandungi item-item yang memerlukan calon ujian memberi reaksi biasa. sementara ujian kemasukan ke universiti adalah contoh ujian yang menjangka. Bagi penerangan yang lebih lanjut. Selain ujian pencapaian. tingkah laku tidak sama. kecenderungan dan kebolehan adalah contoh lain bagi ujian pencapaian Manakala ujian pencapaian tipikal adalah ujian yang digunakan untuk mengukur reaksi tabiat dan tingkah laku individu. Manakala jika item-item yang diperolehi daripada kumpulan atau bidang yang tidak boleh didefinisikan dengan jelas maka ia dipanggil sebagai tanda. jika ujian dan berkenaan dipanggil ujian yang mewakili. Ujian yang Mewakili dan Ujian yang Menjangka Ujian yang mewakili dan ujian yang menjangka adalah dibezakan oleh skema klasifikasi yang lain. Perbezaan ini merujuk kepada sama ada itemitem ujian dan tingkah laku bukan ujian yang relevan adalah sama atau berbeza. minat. konsep sampel adalah sesuai dengan ujian pencapaian kerana kandungan dan kemahiran yang ingin diukur adalah boleh didefinisikan secara jelas. 190 . Di sini bukan sahaja individu akan cuba untuk memperoleh skor tertinggi akan tetapi bersikap reaksi tipikal atau tingkah laku.sama ada bilik darjah mahupun piawai. ujian Sebaliknya pula. Sekiranya item-item ujian diperolehi daripada kumpulan atau bidang yang boleh didefinisi dengan jelas maka ujian tersebut dipanggil sebagai sampel. kaedah lain yang boleh digunakan untuk menerangkan ujian yang mewakili dan ujian yang menjangka ialah ujian sebagai sampel atau tanda. maksimum. nilai dan sikap. Ujian pencapaian tipikal adalah seperti ujian personaliti. ujian berkenaan adalah ujian yang menjangka.

Contohnya adalah dalam ujian konsep kendiri The Tennessee Self-Concept Scale (TSCS). Setiap individu amat memerlukan penilaian psikologi bagi mengetahui dengan lebih mendalam mengenai dirinya sama ada dari segi personaliti.personaliti. nilai atau konsep kendiri. jika individu memperoleh skor 70% ujian matematik maka individu tersebut adalah menguasai 70% kandungan tersebut dan oleh sebab itu ia dipanggil ujian rujukan kandungan. Ujian Rujukan Norma dan Ujian Rujukan Kandungan Ujian rujukan norma dan ujian rujukan kandungan dibezakan dengan bagaimana sesuatu skor itu diinterpretasi. domain ini tidak dapat didefinisikan secara jelas. PENUTUP Dewasa ini sudah terdapat banyak alat ukuran psikologi yang membolehkan kita membuat penilaian psikologi kepada setiap individu. yang merupakan perbandingan khusus. Ini kerana alat-alat ini mempunyai kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi. Alat-alat ujian yang terdapat dalam penulisan ini adalah alat ukuran psikologi yang telah diiktiraf sama ada di dalam Malaysia atau di luar negara. skor individu adalah melebihi 348 untuk jumlah skor bermaksud konsep kendiri individu secara keseluruhan adalah tinggi berbanding kumpulan rujukan atau perbandingan. Dalam ujian rujukan norma. Untuk ujian rujukan kandungan. minatnya dan nilainya. Alat-alat ukuran yang telah dibincangkan mempunyai fungsi masingmasing dan berinteraksi antara satu sama lain. skor individu adalah dibandingkan dengan skor yang diperoleh individu yang lain. ia adalah mentafsi pencapaian individu berasaskan perbandingan kandungan penguasaan piawai. Di mana setiap ujian akan yang telah diambil oleh calon akan memberikan hasil yang mempunyai 191 . maka konsep ujian sebagai tanda adalah tepat. Berasaskan pendekatan ini.

Malaysia adalah berbeza. Alat ukuran hendaklah dipilih untuk mengikut kesesuaian. limitasi psikometrik.kolerasi tinggi antara satu sama lain. jadi menggunakan alat ukuran daripada barat. Kebanyakan alat ukuran yang ada sekarang adalah berasal dari barat. tajaan dan penyeliaan. Ahli-ahli psikologi tidak digalakkan atau mempromosikan teknik penilaian psikologi ini khususnya kepada mereka yang tidak terlatih atau tidak mempunyai kelayakan melalui pengajaran. (American Psychological Association dalam Corey. Corey & Callahan 1984) Namun di Malaysia masih kekurangan alat ukuran yang mempunyai kebolehpercayaan dan kesahan yang tinggi. Individu yang layak membuat penilaian psikologi adalah individu yang telah menjalani latihan dan memperolehi kemahiran daripada individu yang berpengetahuan dan berpengalaman. Pentadbir ujian hendaklah menimbang secara berhati-hati kesahan. kebolehpercayaan. Oleh kerana budaya barat dan banyak kekangan dalam terdapat 192 . dan kesesuaian alat ukuran apabila memilih ujian untuk digunakan dalam sesuatu keadaan atau dengan calon tertentu. Ini adalah boleh memudahkan keputusan dibuat dan pemilihan tindakan dengan cepat dan pantas tanpa ada keraguan dan rasa tidak yakin. Ini kerana kita sudah dapat mengetahui apa yang kita kehendaki dan matlamat yang kita hendak capai.

’LAMPIRAN 3’ PERINTAH TETAP KOMISIONER JENERAL BIL: P 004/2008 KOD ETIKA PERKHIDMATAN PAROL 193 .

3. Adalah diharapkan. PERATURAN Pegawai-pegawai perkhidmatan parol hendaklah mematuhi Kod Etika yang tertakluk didalam perkara-perkara berikut : 194 . dengan adanya Kod Etika Kakitangan Perkhidmatan Parol akan meningkatkan lagi kewibawaan kakitangannya dalam melaksanakan tugas yang diamanahkan.Pada menjalankan kuasa yang diberi di bawah seksyen 12 Akta Penjara (Pindaan) 2007 dengan ini di keluarkan Perintah Tetap Komisioner Jeneral seperti berikut :PERINTAH TETAP KOMISIONER JENERAL BIL : P OO4/2008 KOD ETIKA PERKHIDMATAN PAROL 1. Etika adalah asas utama dalam pembentukan disiplin kerana ia mempengaruhi pembentukan keperibadian seseorang individu yang mempunyai kaitan rapat dengan organisasinya. TUJUAN Perintah Tetap ini dikeluarkan adalah bertujuan untuk memberikan garispanduan kepada pegawai perkhidmatan parol dalam melaksanakan tugasnya supaya perkhidmatan yang diberikan lebih telus dan berkesan. ia dapat meningkatkan kebolehpercayaan orang awam terhadap sistem pelaksanaan perkhidmatan parol. Secara langsung. LATAR BELAKANG Kakitangan Perkhidmatan Parol merupakan pegawai penjara yang tertakluk kepada undang-undang dan peraturan. 2. Disiplin merupakan teras utama dalam menjalankan tugas harian.

1 Bertanggungjawab Terhadap Kerajaan.1.1 Perundangan dan Peraturan : 3.3.1. 3.7 Akta Pencegahan Rasuah 1997.1. melaksanakan tugas secara professional bertanggungjawab.1.1. Kakitangan harus memastikan bahawa keputusan dan tindakan adalah wajar.6 Kanun Acara Jenayah 3. Kakitangan perlu melaksanakan polisi dan keputusan kerajaan tanpa berbelah bagi.1.1.(A) 395.8 Kod Etika Pegawai Penjara 3.3.1 Peraturan-Peraturan Pegawai Awam (Kelakukan dan Tatatertib) 1993 P.1.5 Akta Rahsia Rasmi 1972 3. Kakitangan perlu memberi layanan yang adil dan konsisten kepada orang awam tanpa sebarang diskriminasi berdasarkan hak dan obligasi. termasuk sebarang perundangan dan dasar-dasar kerajaan. 3.2.3 Akta Penjara 1995 3. 3.4 Peraturan-Peraturan Penjara 2000 3.2.2 Perintah-Perintah Am. adil dan bersesuaian dengan keadaan.1. Perlu dan 195 . 3. 3. 3.2. 3.U.2.1. berlandaskan fakta dan disokong oleh dokumentasi yang lengkap.2.1.1.2 Prinsip-Prinsip Am bagi Kakitangan Perkhidmatan Parol.

4 oleh Maklumat perlu disediakan dengan segera dan memastikan maklumat itu dalam format yang bersesuaian dan mudah difahami penerima jelas. 3.2 yang awam.2.2.2. perkara-perkara berikut perlu diambilkira:196 .2. Penggunaan Sumber.2. Kakitangan dikehendaki menggunakan sumber-sumber dan maklumat hanya untuk tugas yang berkaitan. 3. 3.2.3 Kakitangan perlu menyediakan Kakitangan tidak boleh terlibat dalam aktiviti boleh menjejaskan reputasi perkhidmatan perkhidmatan yang relevan dan bertanggungjawab terhadap pelanggan dengan menyediakan segala bantuan yang bersesuaian dan memenuhi piawaian yang ditetapkan.2. 3.1 Kakitangan harus menggalakkan amalan kepentingan awam melebihi integriti dalam perkhidmatan awam dan sentiasa mementingkan kepentingan peribadi.2.2. 3.tepat dan lengkap.5 Panduan Membuat Keputusan Beretika.3.3. 3. Kakitangan sentiasa berusaha untuk meningkatkan prestasi kerja dan sentiasa mencapai piawaian yang lebih tinggi dalam perkhidmatan awam. Dalam membuat keputusan secara beretika.2 Integriti Dan Kepentingan Awam.2.2.2. 3.4 Meningkatkan Prestasi.

Antaranya:3. Kesan / impak keputusan tersebut terhadap kakitangan. Sama ada keputusan ini bercanggah dengan kepentingan awam.4.2.5.1.6.4. Sama ada keputusan atau tatakelakuan konsisten dengan polisi kerajaan dan bersesuaian dengan objektif dan kod etika Jabatan.3. Kepentingan kewangan 3. Sama ada keputusan atau tatakelakuan berlandaskan tingkahlaku.5.2. Kakitangan juga tidak boleh berkelakuan dengan sedemikian cara yang mungkin menyebabkan kepentingan peribadinya bercanggah dengan tugas awamnya sehingga menyebabkan konflik kepentingan. 3.2.3. Sama ada keputusan yang dibuat boleh dijustifikasi demi kepentingan awam. Konflik kepentingan wujud apabila dipengaruhi oleh kepentingan-kepentingan peribadi dalam menjalankan tugas awam.3.5.2.6 Konflik Kepentingan. jabatan dan pihak-pihak lain.5. 3. Sikap dan kepercayaan individu 3. 3. Hubungan peribadi 3.2. Kepercayaan politik yang bercanggahan dengan kepentingan kerajaan.2.1. Seseorang kakitangan tugas perkhidmatan awamnya parol demi tidak boleh membelakangkan kepentingan peribadinya. Konflik ini boleh mewujudkan penyelewengan dan boleh menjejaskan sewajarnya.2.2.2. 3. 3.5.6.2.2.2.6.5. 197 reputasi jika tidak dikendalikan dengan .6.

3.8.2. berdasarkan perkahwinan.3. rancangan atau keputusan kerajaan. Penyelia mestilah memastikan bahawa tempat kerja adalah bebas daripada segala bentuk diskriminasi dan gangguan.2. 198 . 3. 3. Diskriminasi dan Gangguan. Kakitangan Perkhidmatan Parol juga tertakluk kepada Peraturan 19. Penyataan Awam. memberi apa-apa maklumat.9. Kakitangan harus mengendalikan isu atau kes dengan segera. kewarganegaraan. Kakitangan tidak boleh menerima sebarang hadiah atau ganjaran yang boleh menjejas dan mempengaruhi tugas yang dilakukan.2.10. kepercayaan agama. penjelasan mengenai dasar. adalah dikehendaki merujuk kepada pegawai atasan. ulasan. (A) 395 yang melarang mana-mana pegawai awam daripada membuat apa-apa pernyataan awam.U. jantina. Peraturan–Peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993 P. Adil dan Saksama. penghuni taraf atau orang awam bangsa. Kakitangan dilarang mendiskriminasi atau membuat gangguan terhadap rakan sejawat. budaya dan fahaman politik. secara konsisten dan adil.7 Penerimaan Hadiah atau Ganjaran.2. Ini termasuklah perkara-perkara berkaitan dengan prosedur-prosedur yang diluluskan tanpa diskriminasi dan berdasarkan prinsip ‘Natural Justice’. Sekiranya timbul keadaan sedemikian.

199 .11.11. dan mematuhi semua Kakitangan yang prosedur penyimpanan dan penyebaran maklumat mengendalikan maklumat-maklumat tersebut perlu mematuhi prosedur yang telah ditetapkan dan mesti mengambil langkah-langkah secara berhati-hati bagi memastikan ianya tidak disebarkan tanpa mendapat kebenaran yang sah.2. 3.11. Penguatkuasaan sistem parol mengandungi perkara-perkara sensitif yang berbentuk peribadi berhubung dengan pesalah. ahli keluarga dan masyarakat.3. Pendedahan tanpa kebenaran akan menimbulkan masalah kepada individu dan Jabatan.3. Maklumat–maklumat rasmi hanya boleh digunakan peribadi. Pihak berkuasa parol dan kakitangan adalah dikehendaki mematuhi dan memenuhi keperluankeperluan Rasmi 1972 tempat rahsia yang yang prinsip yang perlindungan sedang maklumat.2.2.2. Perlindungan Kerahsiaan Maklumat. sepertimana yang terkandung di dalam Akta Rahsia berkuatkuasa. mangsa. Pihak Berkuasa Parol dan Jabatan hendaklah menyediakan selamat sensitif.11. 3. kakitangan tidak menyebarkan tanpa rahsia kebenaran rasmi. Melainkan mereka maklumat dibenarkan oleh pihak mesti atau berkuasa memastikan menggunakan bagi tujuan-tujuan yang berkaitan dengan tugas dan bukan bagi tujuan faedah undang-undang.1. 3.2. Integritri dan kredibiliti Jabatan akan terjejas sekiranya tidak dapat menyimpan maklumat pada tahap keselamatan yang maksimum.

13.(A) 395 yang melarang pegawai awam daripada mengambil bahagian dalam sebarang aktiviti politik.2.12. Semua kakitangan hendaklah memastikan maklumat yang dikategorikan sebagai copy) tidak rahsia.14.U. Kakitangan perlu membuat laporan ke atas sebarang perlakuan rasuah yang disyaki. sama ada jabatan oleh mereka akses kepada mempunyai maklumat membenarkan kakitangannya menjalankan pekerjaan luar tanpa kebenaran daripada Ketua Jabatannya. Penglibatan dalam Politik.2. Kakitangan Perkhidmatan Parol adalah juga tertakluk kepada Peraturan 21. 3. (Kelakuan dan Peraturan–peraturan Pegawai Awam Tatatertib) 1993P.1.(A) 395 yang tidak atau luar kuasa hanya dibincang antara individu-individu. 3. Penyalahgunaan Kuasa dan Pembaziran. 200 .2.3.2. Peraturan–peraturan Pegawai Awam (Kelakuan dan Tatatertib) 1993P. Pekerjaan Luar. Begitu juga dengan penyalahgunaan kuasa pentadbiran dan pembaziran yang serius terhadap harta benda kerajaan. dalam apa bentuk sekali pun (sama ada soft copy atau hard boleh diakses oleh mana-mana pihak tersebut yang secara tidak sah dan maklumat-maklumat dalam tersebut.2. 3. Kakitangan Perkhidmatan Parol adalah juga tertakluk kepada Peraturan 5.4. Melapor Perlakuan Rasuah. 3.U.11.14.

3. istimewa atau dilihat memberi layanan yang memihak atau mendapat kepada maklumat (privileged information) 4. 201 .2.15. Sekiranya pendedahan perlu dibuat kepada badan penyiasat luaran.14.2. 3. Pegawai penyelia hendaklah memastikan kakitangan bawahan memahami tatacara membuat laporan jika berlaku sebarang kegiatan rasuah.15. pendedahan perlu dibuat kepada Badan Pencegah Rasuah.2.2.2. Pendedahan mengenai penyelewengan boleh dibuat kepada mana-mana pegawai awam yang mempunyai kuasa melalui prosedur pelaporan dalaman.2.3. Bekas kakitangan perkhidmatan parol tidak boleh menggunakan. atau mengambil peluang maklumat rahsia yang boleh menyebabkan ia memperolehi atau mendapat keuntungan hasil daripada tugas rasmi sehingga boleh menyebabkan ianya diperolehi oleh masyarakat umum. Penggunaan Maklumat.15.14. 3. TARIKH BERKUATKUASA Tarikh berkuatkuasa arahan ini adalah mulai daripada tarikh ianya dikeluarkan. 3.1.2. Semua kakitangan mesti berhati–hati dalam urusan dengan mana-mana bekas kakitangan jabatan dan memastikan akses mereka tidak diberi.3.

.. AM Sekiranya terdapat sebarang keraguan terhadap Perintah Tetap Komisioner Jeneral ini. Jabatan Penjara Malaysia .. Kajang...5. penjelasan lanjut bolehlah dirujuk kepada Bahagian Parol Wira.. 2008 PTKJP004/2008 202 . Ibu Pejabat Penjara Malaysia.. Bukit (DATUK MUSTAFA BIN OSMAN) Komisioner Jeneral Jabatan Penjara Malaysia Tarikh : .

‘LAMPIRAN 4’ Kod Etika Kaunselor Disediakan oleh. Jawatankuasa Pemurnian Kod Etika Kaunselor Malaysia 2006 203 .

KOD ETIKA KAUNSELOR MALAYSIA. 2. menyediakan garispanduan untuk membantu kaunselor untuk bertindak secara profesional yang dapat memberikan perkhidmatan kaunseling yang terbaik serta memupuk nilai-nilai profesion kaunseling dengan cara terbaik. Komunikasi Privilej. dan 5. dan Pentafsiran Bahagian F: Penyeliaan. menjadi asas bagi memproses aduan dan pertanyaan mengenai etika yang ditujukan kepada kaunselor. LEMBAGA KAUNSELOR TUJUAN: 5 tujuan Kod Etika Kaunselor Malaysia (KEKM) ialah untuk: 1. memberi sokongan kepada misi LKM. dan Pengajaran Bahagian G: Penyelidikan dan Penerbitan Bahagian H: Penyelesaian Isu-Isu Etika Setiap bahagian KEKM dimulakan dengan suatu Pengenalan. membolehkan LKM menjelaskan tanggungjawab etika para kaunselor yang berdaftar dengan LKM. Pengenalan menyediakan tone 204 . mewujudkan prinsip-prinsip yang menentukan tatalaku beretika serta amalan-amalan yang terbaik. 3. Penaksiran. 4. Pengenalan bagi setiap bahagian membincangkan apa yang boleh diharapkan berhubung dengan tingkahlaku dan tanggungjawab etika. dan Privasi Bahagian C: Tanggungjawab Profesional Bahagian D: Hubungan dengan Profesional-Profesional Lain Bahagian E: Penilaian. KEKM mempunyai lapan bahagian utama yang menyentuh perkara-perkara berikut: Bahagian A: Perhubungan Menolong Bahagian B: Kerahsiaan. Latihan.

Sedikit sebanyak perbezaan pandangan di kalangan kaunselor boleh dan memang wujud berhubung dengan cara-cara bagaimana nilai. Kaunselor secara aktif cuba memahami latar belakang budaya yang berbeza di kalangan klien-klien yang mereka kendalikan. kaunselor diberi kuasa untuk membuat keputusan yang membantu mengembangkan keupayaan manusia untuk berkembang dan maju. Bahagian A : Perhubungan menolong Pengenalan Kaunselor menggalakkan pertumbuhan dan perkembangan klien mengikut cara-cara yang memupuk minat dan kebajikan klien serta memupuk jalinan hubungan yang sihat. Melalui satu proses membuat keputusan berkaitan etika serta penilaian konteks sesuatu situasi. Kaunselor juga meneroka identiti-identiti mereka sendiri dan bagaimana identiti-identiti ini mempengaruhi nilai dan kepercayaan mengenai proses kaunseling.bagi bahagian berkaitan dan menjadi titik permulaan untuk direnungi mengenai huraian etika yang terkandung di dalam setiap bahagian KEKM ini. prinsip-prinsip etika dan piawaian-piawaian etika boleh diterapkan apabila wujud konflik. Apabila kaunselor berdepan dengan dilema-dilema etika yang sukar diselesaikan. Kaunselor digalakkan untuk memberi sumbangan kepada masyarakat dengan mengagihkan sebahagian daripada aktiviti profesional mereka kepada perkhidmatan-perkhidmatan yang membawa sedikit atau tiada pulangan kewangan (pro bono publico). kaunselor dikehendaki mengenali sesuatu model membuat keputusan yang boleh diyakini (credible) yang boleh diteliti oleh awam serta boleh dilihat penggunaannya. 205 . mereka diharap melibatkan diri di dalam suatu proses membuat keputusan yang beretika setelah diberi pertimbangan yang sedalamdalamnya. Suatu glosari yang ringkas diberikan supaya pembaca mendapat huraian yang padat mengenai sesetengah istilah yang digunakan di dalam KEKM. Sementara tidak terdapat suatu model membuat keputusan yang khusus berkaitan etika yang paling berkesan.

A..7.c.1.d Penglibatan di dalam jaringan kerja yang memberi sokongan Kaunselor menyedari bahawa jaringan kerja yang memberi bantuan mempunyai berbagai-bagai makna di dalam kehidupan klien dan kerana itu menimbang untuk mendapat bantuan. Rekod Kaunselor menyimpan rekod-rekod yang penting bagi mengendalikan perkhimatan profesional kepada klien-klien mereka dan juga seperti yang diperlukan oleh undang-undang.2.B..2..g. peraturan-peraturan.6.) A. Kebajikan mereka yang dikendalikan oleh kaunselor A.6. atau oleh tatacaratatacara agensi atau institusi. G. 206 .12. A. dan penglibatan orangorang lain (misalnya pemimpin agama/kerohanian/komuniti. Tanggungjawab utama Tanggungjawab utama kaunselor ialah menghormati maruah dan memupuk kebajikan klien.g. Kaunselor dan klien selalu menyemak pelan-pelan kaunseling ini bagi menaksir viabiliti (viability) dan keberkesanan yang berterusan.b.) A. sambil menghormati kebebasan klien membuat pilihan.1. a.A.1.d. Jika berlaku kesilapan di dalam rekod-rekod klien. B.g.ahli-ahli keluarga.2.g. Kaunselor mengambil langkah-langkah yang bersesuaian bagi menjamin yang dokumentasi di dalam rekod-rekod ini mencerminkan secara tepat kemajuan klien serta perkhidmatan-perkhidmatan yang telah diberikan. di dalam rekod-rekod klien mereka bagi memudahkan penyampaian dan kesinambungan perkhidmatanperkhidmatan yang diperlukan. kefahaman. (Rujuk A. kaunselor akan mengambil langkah-langkah untuk mencatitkan pembetulan kesilapan-kesilapan tersebut dengan teratur mengikut dasar-dasar agensi atau institusi (Rujuk A.1..a. Pelan-pelan kaunseling Kaunselor dan klien-klien mereka secara bersama berusaha untuk membentuk pelan-pelan kaunseling bersepadu yang memberi jaminan kejayaan serta tekal dengan kebolehan-kebolehan dan keadaan-keadaan klien.12. Kaunselor memasukkan dokumentasi yang cukup dan pada ketika-ketika tertentu. A.1.

... pendidikan. dan kaunselor mendokumentasikan dengan sesuai persetujuan termaklum sepanjang perhubungan kaunseling. dan kebajikan klien. kaunselor-kaunselor yang mempunyai latihan-latihan yang sesuai di dalam bidang perkembangan kerjaya akan membantu di dalam menempatkan klien-klien di jawatan-jawatan yang tekal dengan minat.F. dan pengalaman-pengalaman kaunselor yang releven. penerusan perkhidmatan 207 .2. dan keperluan-keperluan klien.B.2.6.b.G.B. Persetujuan termaklum merupakan sesuatu yang berlaku terus menerus di dalam proses kaunseling. sijil-sijil. Ia memerlukan maklumat yang cukup mengenai proses kaunseling dan kaunselor.2.. bakal-bakal risiko dan faedah-faedah perkhidmatan.a. kelayakan-kelayakan..E. teknik-teknik.3.2. batasan-batasan fizikal. tatacara-tatacara. Mereka memberitahu klien mengenai isu-isu seperti berikut tetapi tidak terbatas kepada: tujuan-tujuan.e.a. batasan-batasan vokasional. Keperluan-keperluan pekerjaan (employment) Kaunselor berusaha bersama-sama klien mereka untuk mendapatkan pekerjaan yang tekal dengan kebolehan keseluruhan. budaya... Jenis-jenis maklumat yang diperlukan Kaunselor secara terbuka menjelaskan kepada klien sifat semua perkhidmatan yang diberikan. batasan-batasan.13.c. Kaunselor mempunyai suatu obligasi untuk menjelaskan secara bertulis dan lisan kepada klien mengenai hak-hak dan tanggungjawab kaunselor dan klien.) A.kawan-kawan) sebagai sumber-sumber yang positif bila sesuai. dan /atau orang awam.5. majikan. A. sasaran-sasaran. kemahiran-kemahiran sosial.b. Persetujuan termaklum Klien mempunyai kebebasan untuk memilih sama ada untuk memasuki atau terus berada di dalam sesuatu perhubungan kaunseling. A. A.g. dengan persetujuan klien.E. Persetujuan termaklum (informed consent) di dalam perhubungan kaunseling (Rujuk A.12.1.b.1. kelayakan-kelayakan umum. pola minat dan sikap. Bila sesuai. perawakan umum.

Ketidakupayaan memberi persetujuan Sewaktu memberi kaunseling kepada kanak-kanak bawah umur ataupun kepada individu-individu yang tidak boleh memberi persetujuan sukarela. dan menolak sebarang perkhidmmtan atau perubahan modaliti dan juga untuk dinasihati mengenai akibat-akibat penolakan sedemikian. kaunselor mendapatkan kebenaran (assent) klien berhubung dengan perkhidmatan-perkhidmatan.2. A.2. Kaunselor sedar akan keperluan untuk mengimbangi hak-hak etika klien untuk membuat pilihan. yuran serta cara-cara mengenakan caj. Sensitiviti budaya dan perkembangan Kaunselor menyampaikan maklumat dengan cara yang sesuai dari segi tahap perkembangan dan budaya. keupayaan mereka memberi persetujuan atau kebenaran (assent) bagi mendapat perkhidmatan-perkhimatan. dan melibatkan mereka di dalam membuat keputusan menurut kesesuaian keadaan. tatacara persetujuan termaklum dan. mereka akan menyediakan perkhimatan-perkhidmatan yang perlu (misalnya mendapatkan seorang jurubahasa atau penterjemah yang terlatih) bagi memastikan kefahaman klien. penggunaan ujian dan laporan yang dihasratkan.c. kaunselor akan menimbang implikasi-implikasi. untuk menyertai perancangan kaunseling secara terus menerus. A. kaunselor membuat penyesuaian kepada amalan-amalan mereka dengan sewajarnya. Klien mempunyai hak kepada kerahsiaan dan perlu diberi penjelasan tentang batasan-batasannya (termasuklah bagaimana penyeliapenyelia dan/atau profesional-profesional pasukan rawatan terlibat). Apabila klien menghadapi masalah memahami bahasa yang digunakan oleh kaunselor. Kaunselor mengambil langkahlangkah bagi memastikan yang klien memahami implikasi-implikasi diagnosis. di mana mungkin.d. dan maklumat-maklumat lain yang berkaitan. dan hak-hak serta tanggungjawab undang- 208 . Kaunselor mengguna bahasa yang jelas dan mudah difahami sewaktu berbincang mengenai isu-isu yang berkaitan dengan persetujuan termaklum. untuk mendapat maklumat yang jelas mengenai rekod-rekod mereka.jika berlaku ketidakupayaan atau kematian seseorang kaunselor.

10.a. A. A. Sebelum melibatkan diri di dalam interaksi atau 209 . dan tingkahlakutingkahlaku mereka dan menghindari daripada memaksa terima nilai-nilai yang tidak tekal dengan matlamat kaunseling.3. dan peserta penyelidikan. Menghindari kecederaan Kaunselor bertindak untuk menghindari dari mencederakan klien. Klien masakini Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik kaunselor-klien dengan klien-klien masakini..F. A. Kaunselor menghormati kepelbagaian klien.3.b Nilai-nilai peribadi Kaunselor menyedari nilai-nilai.5.b.) A. A. pasangan-pasangan romantik mereka. kepercayaan. Klien-klien yang diberi perkhidmatan oleh orang-orang lain Apabila kaunselor mendapat tahu yang klien-klien mereka mempunyai hubungan profesional kesihatan mental yang lain.undang ibu-bapa atau keluarga untuk melindungi klien-klien ini dan membuat keputusan-keputusan bagi pihak mereka.5. Menghindari kecederaan dan memaksa terima (impose) nilai-nilai A. Bekas-bekas klien Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik kaunselor-klien dengan bekas-bekas klien. pasangan-pasangan romantik mereka (klien). G. pelatih dan peserta penyelidikan mereka dan untuk meminimumkan atau memulih kecederaan yang tidak dapat dielak atau yang tidak diduga..4.5. mereka memohon kebenaran klien untuk memaklumkan profesional-profesional lain serta berusaha untuk mewujudkan perhubungan positif dan kerjasama profesional.4.4. pelatih.3. atau ahli-ahli keluarga mereka adalah dilarang selama satu tahun selepas kontak profesional yang terakhir. sikap. A. Peranan dan perhubungan dengan klien (Rujuk F. atau ahliahli keluarga mereka adalah dilarang.a.

Interaksi atau perhubungan bukan profesional (selain daripada interaksi dan perhubungan seksual dan romantik) Perhubungan bukan profesional kaunselor-klien dengan klien. kaunselor mengelak dari menjalinkan interaksi atau perhubungan sedemikian.5.c.d. Interaksi-interaksi yang mempunyai potensi-potensi manfaat Apabila sesuatu interaksi bukan profesional kaunselor-klien dengan seseorang klien atau bekas klien mempunyai potensi manfaat kepada klien atau bekas klien.d. menghadiri sesuatu majlis formal (misalnya majlis perkahwinan/ pertunangan atau konvokesyen) . rasional bagi interaksi sedemikian. membeli sesuatu perkhidmatan atau produk yang dibekalkan oleh klien atau bekas klien (kecuali pertukaran 210 . Interaksi sedemikian hendaklah bermula dengan persetujuan klien yang sesuai. Contoh-contoh potensi manfaat yang dipeperananehi melalui interaksi termasuklah. Sekiranya kecederaan yang tidak dirancang berlaku kepada klien atau bekas klien atau kepada seseorang individu yang terlibat dengan signifikannya dengan klien atau bekas klien. A. pasangan-pasangan romantik mereka atau ahli-ahli keluarga klien selepas satu tahun dari kontak profesional terakhir. melainkan apabila interaksi ini mempunyai potensi manfaat kepada klien (Rujuk A. bekas klien.perhubungan seksual atau romantik dengan klien. kaunselor hendaklah memikirkan kesan-kesan masa depan (forethought) dan mendokumenkan (dalam bentuk bertulis) sama ada interaksi atau perhubungan ini dapat dianggap sebagai eksploitatif dari sudut-sudut tertentu (in some way) dan/atau masih terdapat potensi untuk mencederakan bekas-bekas klien. Bagi kes-kes di mana terdapat potensi eksploitasi dan /atau kecederaan. potensi manfaat dan akibat-akibat yang dijangkakan bagi klien atau bekas klien dan individu-individu lain yang terlibat secara signifikan dengan klien atau bekas klien.5. sebelum interaksi (bila sesuai) .) A. kaunselor hendaklah menunjukkan bukti usaha untuk memulihkan kecederaan tersebut.5. kaunselor mestilah mendokumentasikannya di dalam rekodrekod kes. tetapi tidak terbatas kepada. lantaran interaksi bukan profesional. pasangan romantik mereka atau ahli-ahli keluarga mereka hendaklah dilakukan secara minimum.

barang/perkhidmatan (bartering) yang tidak dilarang). menziarahi seseorang ahli keluarga yang keuzuran di hospital. A. 3. Peranan dan perhubungan di tahap individu. atau sebaliknya. Advokasi Di mana sesuai kaunselor membuat advokasi (advocate) di tahap individu.5. bertukar daripada peranan seorang kaunselor kepada peranan seorang penyelidik (iaitu mengajak klien menjadi peserta penyelidikan). Klien mestilah diberitahu sepenuhnya akan sebarang akibat yang diduga (misalnya kewangan.5. 211 .e. Contoh-contoh perubahan-perubahan peranan termasuklah 1. undang-undang. atau teraputik) dari perubahan peranan kaunselor. bertukar daripada perhubungan individu kepada kaunseling keluarga atau sebaliknya.) A.6. institusi dan masyarakat untuk meneliti bakal rintangan dan halangan yang menyekat akses dan/atau petumbuhan dan perkembangan klien. dan 4. kelompok. dan masyarakat A. ia mendapat persetujuan termaklum dari klien dan menjelaskan hak klien untuk menolak perkhidmatan-perkhidmatan yang berkaitan dengan perubahan itu.6. peribadi. kelompok. bertukar daripada peranan menilai bukan forensik kepada peranan teraputik. orgnisasi profesional atau komuniti. institusi. atau sebaliknya.a. Perubahan-perubahan peranan di dalam perhubungan profesional Apabila seseorang kaunselor menukar peranannya daripada perhubungan kontrak yang asal atau yang terkini. menjadi ahli sesuatu persatuan. (Rujuk A. 2.c. bertukar daripada peranan seorang kaunselor kepada peranan seorang orang tengah atau sebaliknya.

Jika ia nampak nyata yang kaunselor mungkin terpaksa melakukan peranan-peranan yang mungkin berkonflik. 212 . kaunselor akan menjelaskan.a.) A.a. atau menarik diri daripada peranan-peranan mengikut kesesuaian.A.6. A.8. membuat penyesuaian. kaunselor mengambil langkah berjagajaga yang berpatutan bagi melindungi klien daripada trauma fizikal. (Rujuk A.a. dan perkembangan klien.4. A.emosi.b.8.. atau psikologi. Sebolehbolehnya.4.) A. Penapisan Kaunselor menapis bakal-bakal peserta kaunseling/terapi kelompok. Kerja kelompok (Rujuk B. kaunselor memilih peserta-peserta yang keperluan dan matlamatnya serasi dengan matlamat kelompok bagi menghindari daripada tersekatnya proses kelompok. dan kebajikannya tidak akan terancam oleh pengalaman kelompok. Melindungi klien Di dalam sesuatu seting kelompok.8. pertumbuhan. kaunselor menjelaskan di peringkat awal siapakah klien serta sifat perhubungan yang akan kaunselor jalinkan dengan setiap individu yang terlibat.7.8. Pelbagai klien Apabila seseorang kaunselor bersetuju untuk memberi perkhidmatan kaunseling kepada dua atau lebih orang individu yang mempunyai hubungan.b Kerahsiaan dan advokasi Kaunselor mendapat persetujuan klien sebelum melibatkan diri dalam usahausaha advokasi bagi pihak seseorang klien yang dikendali untuk membaiki mutu penawaran perkhidmatan dan berusaha ke arah menghapuskan rintangan dan halangan di dalam sesuatu sistem yang menyekat akses. B.

Kaunselor memberikan maklumat Rujukan yang sesuai bagi menjamin yang klien menerima pertolongan yang diperlukan. 2. bergantung kepada undang-undang yang wujud serta keadaankeadaan khusus situasi dan setelah mendapatkan perundingan atau penyeliaan dari pihak profesional dan undang-undang yang sesuai (Rujuk B. Penjagaan akhir hayat bagi klien-klien yang tiada harapan untuk pulih (terminally ill) Kaunselor akan berusaha sedaya upaya untuk mengambil langkah-langkah yang membolehkan klien 1. diberi setiap kesempatan yang mungkin untuk terlibat di dalam membuat keputusan termaklum mengenai penjagaan akhir hayat mereka.A.c. moral. mengamalkan kententuan kendiri yang setinggi-tinggi mungkin. kaunselor boleh memilih untuk membantu atau tidak membantu klien-klien yang tiada harapan untuk pulih (terminally ill) yang ingin meneroka opsyen-opsyen akhir hayat mereka. dan kecekapan yang berkaitan dengan keputusan-keputusan akhir hayat.c.) 213 . 3. dan kerohanian mereka..9. Kerahsiaan Kaunselor yang memberi perkhidmatan kepada individu yang tiada harapan untuk pulih (terminally ill) yang sedang memikirkan untuk mempercepatkan ajal mereka mempunyai opsyen untuk memecah atau tidak memecah kerahsiaan. A. emosi. mendapat penaksiran yang lengkap dan mencukupi mengenai kebolehan mereka untuk membuat keputusan-keputusan rasional dan cekap bagi diri mereka dari seorang profesional kesihatan mental yang berpengalaman di dalam amalan penjagaan akhir hayat. dan 4.9. B.5. sosial. pilihan dan rujukan kaunselor Menyedari tentang isu-isu peribadi. Kecekapan.7.b. mendapat penjagaan akhir hayat yang berkualiti tinggi untuk keperluan-keperluan fizikal. A.c.9.

A. dan jika cara sebegini menjadi amalan yang diterima di kalangan profesional di dalam sesuatu komuniti itu. kaunselor membantu klien dalam cuba mencari perkhidmatan yang sebanding dengan kos yang mampu dibayarnya.a. Polisi sesuatu agensi tertentu itu mungkin menyediakan kemudahan-kemudahan yang jelas bagi klien agensi untuk menerima perkhidmatan kaunseling oleh kakitangan di klinik-klinik swasta. Menerima yuran daripada klien agensi Kaunselor menolak sesuatu yuran sulit (private) atau bayaran-bayaran lain kerana memberi khidmat kepada orang-orang yang layak menerima perkhimatan sedemikian melalui agensi majikan atau institusi yang mendaftar dengan kaunselor. jika klien yang memintanya. Kaunselor memberi pertimbangan kepada implikasi-implikasi budaya yang berkaitan dengan 214 . Yuran tak berbayar Jika kaunselor bercadang untuk menggunakan agensi-agensi memungut yuran daripada klien-klien yang tidak membayar bagi perkhidmatan seperti yang dipersetujui atau mengambil tindakan-tindakan undang-undang mereka pertama sekali memberitahu klien tentang tindakan yang dicadangkan dan menawarkan peluang kepada klien untuk membuat bayaran.c. Penentuan yuran Di dalam menentukan yuran bagi perkhidmatan kaunseling.10. A.10. kaunselor mengambil kira status kewangan klien dan tempat. Yuran dan pertukaran barang/perkhidmatan (Bartering) A. Jika struktur yuran yang ditentukan tidak sesuai bagi seorang klien. Pertukaran barang/perkhidmatan (Bartering) Kaunselor boleh menukar barang/perkhimatan hanya jika perhubungan itu tidak dieksploitasi atau menyebabkan kecederaan dan tidak meletakkan kaunselor di dalam keadaan yang menguntungkannya (unfair advantage).A. Dalam keadaan sedemikian klien mestilah diberitahu tentang opsyen-opsyen lain yang terbuka untuk mereka seandainya mereka ingin mendapatkan perkhidmatan kaunseling swasta.d. A.b.10.10.10.

11. Ketidakupayaan membantu klien Jika kaunselor merasakan suatu ketidakupayaan untuk memberi bantuan profesional perhubungan kepada atau klien. kaunselor sepatutnya tidak meneruskan perhubungan. hadiah kecil adalah suatu tanda hormat dan cara untuk menyatakan rasa terima kasih. mereka menghindari daripada kaunseling. dan motivasi kaunselor yang inginkan hadiah atau menolaknya. motivasi klien untuk memberi hadiah.a. Penamatan dan rujukan A. dan selepas penamatan perkhidmatan. Jika klien menolak saranan-saranan Rujukan.b. tidak mungkin mendapat manfaat. A.c. memulakan Kaunselor meneruskan perhubungan hendaklah mengetahui mengenai sumber-sumber Rujukan yang sesuai dari segi budaya dan klinikal dan membuat saranan mengenai altenatif-altenatif ini. Kaunselor tidak meninggalkan atau mengabai klien-kliennya di dalam kaunseling. nilai kewangan hadiah.11.c.11. Kaunselor boleh 215 . A. Menerima hadiah Kaunselor memahami tentang cabaran yang berhubung dengan menerima hadiah daripada klien dan sedar bahawa di dalam sesetengah budaya. Bila menentukan sama ada untuk menerima sesuatu hadiah daripada klien atau tidak. Penamatan yang sesuai Kaunselor menamatkan sesuatu perhubungan menolong apabila ia nampak jelas yang klien tidak lagi memerlukan bantuan. A.menukar barang/perkhimatan dan berbincang dengan klien tentang perkaraperkara (concerns) yang relevan dan mendokumenkan persetujuan tersebut di dalam kontrak bertulis yang jelas. Tatalaku meninggalkan klien dilarang.11. atau tercedera jika kaunseling diteruskan.10. sakit. kaunselor mengambil kira perhubungan teraputik. A. apabila perlu semasa berlakunya gangguan seperti bercuti. Kaunselor membantu di dalam menguruskan tindakan-tindakan yang sesuai bagi meneruskan rawatan.

A. kaunselor menentukan klien berupaya dari segi intelektual. Perkhidmatan-perkhidmatan bantuan teknologi Apabila memberi perkhidmatan kaunseling jarak jauh berbantuan teknologi. dan peralatan-peralatan komunikasi yang lain. alat-alat penaksiran dalam talian (on-line). Pemindahan perkhidmatan yang sesuai Apabila kaunselor memindahkan atau meRujuk klien kepada pengamalpengamal lain mereka memastikan proses klinikal dan pentadbiran dilengkapkan dan komunikasi terbuka dikekalkan dengan klien dan pengamal-pengamal ini.12.12. laman web dunia.d. Perkhimatan-perkhidmatan tidak sesuai Apabila perkhidmatan-perkhidmatan kaunseling jarak jauh berbantuan teknologi dianggap tidak sesuai oleh kaunselor atau klien.11. Faedah dan batasan Kaunselor memberitahu klien tentang faedah-faedah dan batasan-batasan penggunaan teknologi maklumat di dalam proses kaunseling dan di dalam tatacara mengenai caj. 216 . Penggunaan teknologi A. A. internet.12. Kaunselor memberikan kaunseling pra-penamatan dan membuat perakuan-perakuan tentang pemberi-pemberi pekhidmatan lain bila perlu.c. telefon.a. emosi dan fizikal untuk menggunakan teknologi dan penggunaan teknologi ini sesuai dengan keperluan klien. A. kaunselor menimbang untuk memberi perkhidmatan secara bersemuka.menamatkan kaunseling apabila ia di dalam bahaya dicederakan oleh klien atau orang lain yang mempunyai hubungan dengan klien.12. atau apabila klien tidak membayar yuran-yuran sepertimana yang dipersetujui.b. Teknologi-teknologi tersebut merangkumi tetapi tidak terbatas kepada perkakasan komputer dan sofwer. A.

4.A. mengguna komunikasi laman web dan e-mel yang sah (encrypted web sites and e-mail) untuk membantu menjamin kerahsiaan di mana boleh. 2. terutama sekali apabila penggunaan ini merentasi sempadan negeri atau negara. 5. kaunselor melakukan perkara-perkara berikut: 1.12.e. undang-undang. Undang-undang dan statut Kaunselor menentukan yang penggunaan teknologi tidak melanggar undangundang sebarang entiti tempatan.d.f. mendesak klien supaya sedar tentang semua pengguna yang diberi kuasa dan tidak diberi kuasa termasuk ahli-ahli keluarga dan rakanrakan sejawat yang mempunyai akses kepada sebarang teknologi yang klien mungkin digunakan di dalam proses kaunseling.g. Akses Kaunselor menyediakan akses yang berpatutan untuk penggunaan komputer apabila memberi perkhidmatan kaunseling jarak jauh berbantuan teknologi. 217 . penyelia. negeri. Teknologi dan persetujuan termaklum Sebagai sebahagian daripada proses mewujudkan persetujuan termaklum. yang mungkin mempunyai akses yang diberi kuasa atau tidak diberi kuasa akses kepada transmisi elektronik. membincangkan isu-isu yang berkaitan dengan kesulitan untuk mengekalkan kerahsiaan komunikasi yang ditransmisikan secara elektronik. memberitahu klien hak dan batasan-batasan undang-undang yang berkaitan yang mengawal amalan sesuatu profesion merentasi sempadan negeri atau antarabangsa (over state lines or international boundaries). atau antarabangsa dan mematuhi semua statut yang relevan. kebangsaan. memberitahu klien akan semua rakan. 3. Bantuan Kaunselor mendapatkan bantuan perniagaan.12. A.12.12. A. dan teknikal bila mengguna teknologi. A. dan pekerja seperti pentadbir IT.

kaunselor memberitahu klien perkara ini dan membataskan transmisi elektronik kepada komunikasi umum yang bukan khusus tentang klien. 2. memberitahu klien tentang tatacara kecemasan seperti memanggil 999 atau talian kecemasan tempatan. 6. membuat pemeriksaan selalu bagi menentukan hubungan elektronik berjalan dengan baik dan sesuai dari segi profesional. berusaha untuk membekalkan suatu laman yang boleh diakses oleh orang-orang kurang upaya. menyediakan hubungan elektronik dengan Lembaga Kaunselor Malaysia bagi melindung hak-hak pengguna dan memudahkan penyelesaian masalah-masalah etika. 3. ataupun seorang dewasa yang tidak berupaya memberi persetujuan termaklum. 4. mewujudkan kaedah bagi mengesahkan identiti klien. di mana penggunaan laman web dan e-mel yang sedemikian tidak boleh dilakukan. dan 9. 8.) A. mendapat kebenaran bertulis penjaga yang sah ataupun wakil sah yang diberi kuasa sebelum memberi perkhidmatan andainya klien seorang kanak-kanak di bawah umur.2. membincang tentang kemungkinan kerosakan teknologi dan kaedahkaedah altenatif bagi menjamin penyampaian perkhidmatan. 5. memberitahu klien sama ada penyimpanan arkib rekod-rekod transaksi di buat dan untuk berapa lama. Laman web dunia (www) Kaunselor yang mempunyai laman web dunia (internet) melakukan perkara-perkara berikut : 1. 7. 7.12. mewujudkan cara-cara bagaimana klien dapat menghubungi kaunselor jika berlaku kerosakan teknologi. dan 218 . seorang dewasa yang tidak cekap dari segi undang-undang.h. semasa kaunselor tiada (Rujuk A.6. berusaha untuk menyediakan terjemahan bagi klien-klien yang mempunyai bahasa utama yang berbeza dan pada masa yang sama memberi perhatian kepada ketidaksempurnaan terjemahan-terjemahan tersebut.

1. B. membantu klien di dalam menentukan kesahan dan kebolehpercayaan maklumat yang terdapat pada www dan aplikasi-aplikasi teknologi yang lain. Hormat kepada privasi Kaunselor menghormati hak-hak klien untuk mendapat privasi. Kaunselor mendapat maklumat-maklumat sulit (private) daripada klien hanya apabila ianya berfaedah kepada proses kaunseling.c.1. 219 . dengan mewujudkan dan mempertahankan sempadansempadan yang sesuai. Kaunselor menyampaikan parameter-parameter kerahsiaan dengan cara yang cekap mengikut budaya. bila.a. Kaunselor mengadakan perbincangan terus menerus dengan klien tentang bagaimana. Kaunselor menghormati pandangan yang berbeza tentang pendedahan maklumat. dan dengan siapa maklumat ini dikongsikan.8. B. B. Pertimbangan-pertimbangan multi budaya dan kepelbagaian Kaunselor mengekalkan kesedaran dan sensitiviti mengenai makna kerahsiaan dan privasi mengikut budaya. Menghormati hak-hak klien B. Kaunselor berusaha untuk mendapatkan kepercayaan klien dengan menjalinkan suatu perkongsian yang berterusan.1. Bahagian B : Kerahsiaan. komunikasi privilej.b. dan privasi Pengenalan Kaunselor sedar bahawa kepercayaan merupakan sesuatu yang amat penting di dalam perhubungan menolong. Hormat kepada kerahsiaan Kaunselor tidak berkongsi maklumat rahsia tanpa persetujuan klien atau tanpa justifikasi etika atau undang-undang yang mantap. dan mengekalkan kepercayaan.1.

2.B.a. Keperluan-keperluan undang-undang dan bahaya Keperluan umum yang kaunselor hendaklah menyimpan maklumat rahsia tidak terpakai apabila pendedahan diperlukan bagi melindungi klien atau orang-orang lain yang dikenalpasti daripada kecederaan serius dan yang boleh diramalkan atau apabila keperluan undang-undang mendesak yang maklumat rahsia didedahkan.b. kaunselor mendapatkan 220 . Pertimbangan-pertimbangan tambahan perlu digunakan bila meneliti isu-isu akhir hayat.9. Pendedahan yang diarahkan mahkamah.c.2.2.c.2.1. Kekecualian B. tindakan kaunselor mendedahkan maklumat tersebut kepada pihak-pihak ketiga yang dikenalpasti mungkin boleh dipertahankan. Penjelasan mengenai batasan-batasan Pada peringkat awal dan sepanjang proses kaunseling. B. kaunselor memberitahu klien tentang batasan-batasan kerahsiaan dan mencari jalan untuk mengenalpasti situasi-situasi yang boleh diramalkan di mana kerahsiaan mesti dipecah (Rujuk A. (Rujuk A.b. Apabila diarahkan oleh mahkamah untuk mendedahkan maklumat rahsia atau privilej tanpa kebenaran seseorang klien.2. Penyakit-penyakit berjangkit dan yang mengancam nyawa Apabila klien memberitahu yang mereka mengidap sesuatu penyakit yang diketahui umum sebagai berjangkit dan mengancam nyawa. jika diketahui yang mereka boleh membuktikannya serta menghadapi risiko yang tinggi menjangkiti penyakit tersebut.d. kaunselor mengesahkan bahawa terdapat satu cara mendiagnosnya dan menilai niat klien memberitahu pihak ketiga mengenai penyakit mereka atau melakukan sebarang tingkahlaku yang mungkin mencederakan pihak ketiga yang boleh dikenalpasti.) B. Kaunselor berunding dengan profesionalprofesional lain apabila berada di dalam keadaan tidak pasti tentang kesahan sesuatu kekecualian itu.) B. Sebelum membuat sesuatu pengesahan.

3. Orang bawahan Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk memastikan yang privasi dan kerahsiaan klien dikekalkan oleh orang bawahan.c. Pendedahan minimum Seboleh-bolehnya. Pasukan-pasukan rawatan Apabila rawatan klien melibatkan suatu semakan atau penyertaan berterusan oleh suatu pasukan rawatan. termasuk pekerja. yang diselia.3.b.persetujuan termaklum secara bertulis daripada klien atau mengambil langkah-langkah untuk menghalang pendedahan itu atau memastikan yang pendedahan itu sesedikit mungkin kerana bakal kecederaan yang boleh berlaku kepada klien atau perhubungan kaunseling. maklumat yang dikongsi. Seting-seting rahsia Kaunselor berbincang mengenai maklumat rahsia hanya di dalam setingseting di mana mereka dapat menjamin privasi klien secara berpatutan.a. B. hanya maklumat penting sahaja yang didedahkan. B. pelajar. Bila keadaan memerlukan pendedahan maklumat rahsia. pembantu perkeranian. dan sukarelawan. dan tujuan mengongsi maklumat sedemikian. B.3.c. 221 .d.d.) B. klien dimaklumkan sebelum maklumat rahsia didedahkan dan dilibatkan di dalam proses membuat keputusan tentang pendedahan ini. Maklumat yang dikongsi dengan orang-orang lain B.1.3.2.3. Pembayar-pembayar pihak ketiga Kaunselor mendedahkan maklumat kepada pembayar pihak ketiga hanya apabila klien memberi kuasa bagi pendedahan sedemikian.(Rujuk F. klien akan dimaklumkan tentang kewujudan dan komposisi pasukan. B.

Klien-klien yang meninggal Kaunselor melindungi kerahsiaan klien-klien yang meninggal menurut ketetapan undang-undang dan agensi ataupun dasar-dasar seting. kaunselor menerangkan dengan jelas peri pentingnya kerahsiaan dan parameter kerahsiaan kepada kelompok yang terlibat. dan teknologi komputer atau elektronik yang lain. pesanan suara.) B.B. B.f.4. Kaunselor mendapatkan persetujuan dan mendokumenkan secara bertulis persetujuan tersebut di kalangan semua pihak yang terlibat yang mempunyai keupayaan untuk memberi persetujuan tentang hak setiap individu berhubung dengan kerahsiaan dan sebarang obligasi untuk menjaga kerahsiaan maklumat yang diketahui.b.5.a.3.g.12. telefon. kaunselor melindungi kerahsiaan maklumat yang 222 . B. mesin menjawab panggilan. B. kaunselor dengan jelas mendefinisikan siapa yang dianggap “klien” dan berbincang mengenai jangkaan dan batasan-batasan kerahsiaan. mel elektronik.5.a. Tanggungjawab kepada klien Apabila memberi kaunseling kepada klien di bawah umur atau klien-klien dewasa yang kurang keupayaan untuk memberi persetujuan termaklum secara sukarela. Klien-klien yang kekurangan keupayaan untuk memberi persetujuan termaklum. Kaunseling pasangan dan keluarga Di dalam kaunseling pasangan dan keluarga. mesin faksimili. Kerja kelompok Dalam kerja kelompok. (Rujuk A. Transmisi maklumat rahsia Kaunselor mengambil langkah berjaga-jaga bagi memastikan kerahsian maklumat yang ditransmisikan melalui penggunaan komputer.4.3. B.e.4 Kelompok-kelompok dan keluarga-keluarga B.

c. B. Kaunselor berusaha untuk mewujudkan perhubungan kerjasama yang sesuai dengan ibubapa/penjaga bagi memberikan khidmat terbaik kepada klien.b. kaunselor memberitahu klien-klien sejajar dengan tahap kefahaman mereka dan mengambil langkah-langkah yang berkaitan dengan budaya untuk melindungi kerahsiaan klien. Tanggungjawab kepada ibu-bapa dan penjaga yang sah Kaunselor memberitahu ibu-bapa dan penjaga yang sah tentang peranan kaunselor dan sifat rahsia perhubungan menolong.dipeperananehi di dalam perhubungan menolong sepertimana yang ditetapkan oleh undang-undang persekutuan dan negeri. keadaan-keadaan sedemikian. B. Pelepasan maklumat rahsia Apabila memberi kaunseling kepada klien di bawah umur atau klien dewasa yang kurang keupayaan untuk memberi persetujuan secara sukarela untuk melepaskan maklumat rahsia. peraturanperaturan bertulis dan piawaian-piawaian etika yang berkaitan.6. B. 223 .5. Kebenaran untuk merakam Kaunselor mendapatkan kebenaran daripada klien sebelum sesi rakaman melalui alat elektronik atau lain-lain. B.b.a.6. Rekod-rekod B. Kerahsiaan rekod-rekod Kaunselor memastikan yang rekod-rekod disimpan di suatu lokasi yang selamat dan memastikan hanya orang-orang yang diberi kuasa sahaja yang mempunyai akses kepada rekod-rekod itu. kaunselor mendapatkan kebenaran daripada sesuatu Di pihak dalam ketiga yang sesuai untuk mendedahkan maklumat.6. Kaunselor adalah peka kepada kepelbagaian budaya keluarga-keluarga dan menghormati hakhak dan tanggungjawab ibu-bapa/penjaga ke atas kebajikan anak-anak/ jagaan mereka mengikut undang-undang.5.

Kebenaran untuk memerhati Kaunselor mendapat kebenaran dari klien sebelum membuat pemerhatian ke atas sesi kaunseling.6. kaunselor memberi bantuan dan juga perundingan di dalam mentafsir rekod-rekod kaunseling ini. pensyarah. B.B.g. Kaunselor membataskan akses klien kepada rekod-rekod mereka atau bahagian daripada rekod-rekod mereka hanya apabila terdapat bukti yang jelas bahawa akses sedemikian akan menyebabkan kemudaratan kepada klien. (Rujuk A.d. B. kaunselor memberi kepada setiap klien hanya bahagian-bahagian rekod yang berkait secara langsung dengan mereka dan tidak memasukkan maklumat rahsia yang berkaitan dengan klien-klien lain. Bantuan berhubung dengan rekod. Penyimpanan dan penghapusan rekod selepas penamatan Kaunselor menyimpan rekod-rekod selepas tamatnya perkhidmatanperkhidmatan bagi menjamin akses yang berpatutan di masa hadapan.. Pendedahan atau pemindahan Kaunselor mendapat kebenaran bertulis daripada klien untuk mendedah atau memindahkan rekod-rekod kepada pihak ketiga yang sah melainkan terdapat kekecualian kepada kerahsiaan.) B. Di dalam situasi melibatkan beberapa orang klien.6. Langkah-langkah diambil bagi memastikan yang penerima rekod kaunseling peka kepada sifat kerahsiaan ini. rakan sebaya.3. Kaunselor mendokumentasikan permintaan klien dan rasional tidak membenarkan sebahagian atau semua rekod di dalam fail-fail klien. atau orang-orang lain di dalam persekitaran latihan.f. atau melihat rakaman sesi bersama penyelia. Apabila klien memohon akses kepada rekod-rekod mereka.E.c.6. Akses klien Kaunselor memberikan akses yang berpatutan kepada rekod-rekod dan salinan-salinan rekod apabila diminta oleh klien yang berkeupayaan.6. 224 . B.4.6.e. menyemak transkrip.

7. kaunselor memberikan maklumat yang tepat mengenai cadangan-cadangan penyelidikan mereka dan mendapat kelulusan sebelum menjalankan penyelidikan mereka.b. persekutuan. Mereka menjelaskan kepada peserta risiko-risiko yang berkaitan dengan pelanggaran garispanduan mengenai privasi dan kerahsiaan serta memberitahu peserta sebarang batasan kerahsiaan yang secara berpatutan dapat dijangkakan. Mematuhi garis panduan Kaunselor adalah bertanggungjawab untuk memahami dan mematuhi dasar-dasar negeri. Kerahsiaan maklumat yang diperolehi di dalam penyelidikan Pelanggaran garispanduan yang berkaitan dengan privasi dan kerahsiaan peserta merupakan risiko-risiko penyertaan di dalam penyelidikan yang melibatkan peserta-peserta manusia. Penyelidik menyimpan semua rekod penyelidikan dengan cara yang selamat.menyimpan rekod-rekod ini mengikut statut persekutuan dan negeri yang mengawal rekod dan menghapuskan rekod-rekod klien dan bahan-bahan sensitif yang lain mengikut sesuatu cara yang melindungi kerahsiaan klien. Biar bagaimana sekalipun kerahsiaan akan dipelihara.7. Kelulusan institusi Apabila kelulusan institusi diperlukan. Apabila rekod-rekod ini bersifat artistik.7. B.) B. Penyelidikan dan latihan B.2. kaunselor mendapat persetujuan klien (atau penjaga) berhubung dengan cara-cara menyimpan dan menghapuskan rekod-rekod atau dokumen-dokumen sedemikian. B.7. atau institusi atau garispanduangarispanduan yang berkaitan dengan kerahsiaan di dalam amalan-amalan penyelidikan mereka .(Rujuk G.c.a.(Rujuk A.1.) 225 . agensi.c. Penyelidik mestilah memberitahu peserta sebarang batasan kerahsiaan yang secara berpatutan boleh dijangkakan. Mereka menjalankan penyelidikan mengikut protokol penyelidikan yang diluluskan.b.

B.e. Persetujuan bagi identifikasi (dikenali). Penggunaan data yang dipeperananehi di dalam perhubungan kaunseling bagi tujuan latihan.2.4.d.B.) B. pelajar atau yang diselia di dalam sesuatu pembentangan atau penerbitan dibenarkan hanya apabila mereka telah meneliti bahan yang akan dibentangkan dan bersetuju untuk dibentangkan atau diterbitkan.d.2. Identifikasi klien.d. G. Hormat kepada privasi Maklumat yang dipeperananehi di dalam sesuatu perhubungan perundingan di bincang bagi tujuan profesional hanya dengan orang-orang yang terlibat secara langsung dengan kes itu. Persetujuan Apabila bertindak sebagai perunding.7. Laporan-laporan bertulis dan lisan mengandungi hanya data yang berkaitan dengan tujuan-tujuan perundingan. 226 .8. Perundingan B.7.a.8.a. kaunselor hendaklah mendapat persetujuan semua pihak yang terlibat berhubung dengan hak setiap individu kepada kerahsiaan. obligasi setiap individu untuk menjaga maklumat rahsia.8. dan batasan kerahsiaan maklumat yang dikongsi dengan orang-orang lain.) B. Pendedahan maklumat penyelidikan Kaunselor tidak mendedahkan maklumat kerahsiaan yang boleh membawa kepada identifikasi seseorang peserta penyelidikan melainkan setelah mereka mempeperananehi persetujuan terlebih dahulu daripada orang berkenaan. penyelidikan atau penerbitan dibataskan kepada isi yang diselindungi bagi menjamin identiti (anonymity) individu yang terlibat(Rujuk G.(Rujuk G.b. dan setiap usaha hendaklah dilakukan bagi melindungi identiti klien dan menghindari pencerobohan privasi yang tidak sepatutnya..

institusi dan masyarakat yang memperbaiki kualiti kehidupan individu dan kumpulan. Selain daripada itu. jujur dan tepat bila berhadapan dengan orang awam dan profesional lain. mental dan kerohanian bagi melaksanakan tanggungjawab profesional mereka dengan cara yang terbaik sekali. kaunselor juga terlibat dalam aktiviti penjagaan-kendiri bagi mengekalkan dan memupuk kesejahteraan emosi. yang berasaskan pada kaedah penyelidikan yang aktif. serta menghapuskan bakal-bakal halangan yang menyekat pemberian dan akses kepada perkhidmatan yang disediakan. Kaunselor membuat advokasi untuk memupuk perubahan pada peringkat individu.(Rujuk D. kaunselor tidak mendedahkan maklumat rahsia yang dengan secara berpatutan boleh membawa kepada identifikasi seseorang klien atau orang lain atau organisasi yang dengannya mereka mempunyai perhubungan rahsia melainkan mereka telah mempeperananehi persetujuan terlebih dahulu dari orang atau organisasi atau pendedahan itu tidak dapat dielakkan. Pendedahan maklumat rahsia Apabila berunding dengan rakan sejawat. fizikal. negeri dan negara yang memupuk perkembangan dan pembaikan kaunseling.c. Mereka mendedahkan maklumat hanya setakat yang diperlukan bagi mencapai tujuan-tujuan perundingan. dan mempunyai tanggungjawab untuk mematuhi Kod Etika Lembaga Kaunselor. Kaunselor melibatkan diri secara aktif dalam persatuan peringkat tempatan. Mereka menjalankan amalan dalam suasana yang bukan diskriminatori dalam sempadan profesional dan kecekapan peribadi.8.d.B.) Bahagian C : Tanggungjawab Profesional Pengenalan Kaunselor berhasrat untuk berkomunikasi secara terbuka. Kaunselor mempunyai tanggungjawab kepada orang awam untuk terlibat dalam amalan kaunseling. 227 .2. kumpulan.

2. pengalaman diselia. C. C. dan pengalaman profesional yang berkaitan.b..b. F. latihan.c Layak untuk pekerjaan Kaunselor menerima pekerjaan hanya bagi jawatan yang mereka layak berasaskan pendidikan.. latihan dan pengalaman diselia yang sesuai.d Memantau keberkesanan Kaunselor memantau secara berterusan keberkesanan mereka sebagai profesional dan mengambil langkah-langkah untuk memperbaiki bila perlu.2.9.1. C. kaunselor harus mengambil langkah-langkah untuk memastikan kompetensi kerja mereka dan melindungi orang lain daripada kemudaratan yang mungkin. Kaunselor harus mengisi jawatan kaunseling profesional dengan hanya individu-individu yang layak dan kompeten bagi jawatan tersebut.C.a. memahami dan mengikuti Kod Etika Lembaga Kaunselor dan mematuhi undang-undang dan peraturan yang berkaitan.b Bidang kepakaran baru tentang amalan Kaunselor mengamalkan bidang kepakaran baru hanya setelah memperolehi pendidikan.2.4. (Rujuk F.6.e. latihan. Kaunselor di dalam sektor swasta mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk mendapatkan penyeliaan rakan sejawat seperti yang diperlukan bagi menilai kebolehan mereka sebagai kaunselor. (Rujuk A. Pengetahuan tentang piawaian Kaunselor bertanggungjawab untuk membaca.. F11.f. 228 .2.2. pengalaman yang diselia.2.2. E. Kompetensi profesional C.) C.) C. persijilan profesional negeri dan negara.. Sempadan kompetensi Kaunselor menjalankan amalan mereka hanya dalam sempadan kompetensi berdasarkan kepada pendidikan. kelayakan profesional peringkat negeri dan negara dan pengalaman profesional yang bersesuaian. Semasa mengembangkan kemahiran dalam bidang kepakaran baru.

2. C.b. Kecacatan Kaunselor peka kepada tanda-tanda kecacatan fizikal. mental atau masalah emosi mereka dan tidak menawarkan atau memberi perkhidmatan profesional jika kecacatan sedemikian mungkin memudaratkan klien atau orang-orang lain. atau menamatkan tanggungjawab profesional sehingga satu masa ianya ditentukan bahawa mereka boleh meneruskan kerja mereka dengan selamat.e Perundingan mengenai obligasi etika Kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk berunding dengan kaunselor-kaunselor lain atau profesional yang berkaitan apabila mereka berhadapan dengan persoalan mengenai obligasi etika atau amalan profesional.C.f Pendidikan berterusan Kaunselor sedar akan perlunya pendidikan berterusan bagi mendapat dan mengekalkan tahap kesedaran yang berpatutan mengenai maklumat saintifik dan profesional semasa di dalam bidang kegiatan mereka.11.Mereka mendapatkan bantuan bagi masalah-masalah yang mencapai tahap kecacatan profesional. C. dan jika perlu. sedia menerima prosedur-prosedur baru.g.2. mereka menggantung. Kaunselor membantu rakan sejawat atau penyelia dalam mengenalpasti kecacatan profesional mereka sendiri dan memberikan perundingan dan bantuan apabila diperlukan kepada rakan sejawat atau penyelia yang memperlihatkan tanda-tanda kecacatan dan masuk campur mengikut kesesuaian bagi mencegah kemudaratan yang mungkin menimpa klien. (Rujuk A..) 229 . dan kemaskini dengan maklumat mengenai populasi pelbagai dan khusus yang dengannya mereka bekerja. mereka menghadkan. mengambil langkah-langkah untuk mengekalkan kompetensi Mereka dalam kemahiran yang mereka gunakan.b.2. F8.

Pengambilan klien di tempat kerja Kaunselor tidak menggunakan tempat mereka berkhidmat atau bekerja atau institusi gabungan mereka untuk mendapatkan klien. C. C. Ketidakmampuan kaunselor atau penamatan amalan Apabila kaunselor menamatkan amalan. C.d. kaunselor menyatakan kelayakan mereka dengan tepat dan benar yakni tidak mengelirukan.c. Kaunselor menyedia dan menyebarkan kepada rakan sejawat yang telah dikenalpasti atau “penyimpan rekod” satu pelan untuk memindahkan klien dan fail-fail jika mereka tidak lagi berkemampuan.3.h. individu yang diselia. Kenyataan oleh pihak lain Kaunselor mengambil tindakan yang berpatutan untuk memastikan bahawa kenyataan yang dibuat oleh pihak lain berkenaan diri mereka atau profesion kaunseling itu adalah tepat dan benar.b.2. C. mereka perlu mengikuti perancangan yang disediakan untuk memindahkan klien dan fail.3. memastikan bahawa iklan mengenai produk atau acara tersebut hendaklah tepat dan benar. Pengiklanan yang tepat Apabila mengiklan atau memperkenalkan perkhidmatan mereka kepada orang awam.e. atau yang dirunding untuk amalan persendirian mereka. Mengiklan dan mendapatkan klien C. Surat perakuan Kaunselor yang menggunakan surat perakuan tidak memintanya daripada klien semasa atau bekas klien atau mana-mana individu lain. tidak memperdayakan atau menipu.a.3. meninggal dunia atau menamatkan amalan. Iklan tentang produk dan latihan Kaunselor yang menghasilkan produk yang berkaitan dengan profesion mereka atau mengendalikan bengkel atau latihan.3. serta 230 . C.3.C.3.

(Rujuk C. Memberi gambaran (Implying) kompetensi peringkat kedoktoran Kaunselor menyatakan dengan jelas ijazah tertinggi yang diperolehi dalam kaunseling atau bidang lain yang berkaitan. Kaunselor haruslah menyatakan secara tulus ikhlas akan kelayakan rakan sejawat profesional mereka.6.f.4.d.b. Mempromosi kepada pelanggan yang mendapat perkhidmatan Kaunselor tidak menggunakan kaunseling. Kaunselor membezakan dengan jelas di antara pengalaman kerja yang dibayar dengan pengalaman sukarela.2.c. (Rujuk C. Gambaran yang tepat dan benar Kaunselor hanya mengakui secara langsung atau tidak langsung hanya kelayakan profesional yang benar-benar diperolehi dan membetulkan sebarang gambaran salah yang diketahui mengenai kelayakan mereka yang diberikan oleh pihak lain. C. Persijilan Kaunselor mengakui hanya lesen atau persijilan yang semasa dan sah.d.4. serta menyatakan dengan tepat pendidikan berterusan dan latihan pengkhususan mereka. Kaunselor tidak memberi gambaran bahawa mereka mempunyai kompetensi kaunseling di peringkat 231 . Ijazah pendidikan Kaunselor dengan jelas membezakan di antara ijazah yang diperolehi dengan ijazah kehormat. Kelayakan profesional C. Walau bagaimanapun. pengajaran.4.4.) C.memaparkan maklumat yang mencukupi kepada pelanggan supaya mereka dapat membuat pilihan bijak.4. hubungan penyeliaan untuk mempromosi produk atau latihan-latihan mereka dengan cara menipu atau dengan cara yang mempengaruhi secara tidak wajar golongan yang mungkin mudah dipengaruhi.a.) C. C. C. pendidik kaunselor boleh menggunapakai buku teks hasil karya mereka untuk tujuan pengajaran. latihan.a.3.

232 . Kaunselor tidak mengamalkan diskriminasi terhadap klien.5. C. status perkahwinan/pasangan.4. Ahli badan / institusi / persatuan profesional kaunseling di Malaysia mesti membezakan di antara keahlian profesional yang bermaksud harus mempunyai kelayakan sekurangkurangnya ijazah sarjana muda dalam kaunseling. yang masih hidup. budaya.6. Gangguan seksual didefinisikan sebagai permintaan balasan seks.4. jantina. keahlian aktif atau keahlian terdahulu dalam persatuan. ras. status sosio ekonomi atau sebarang asas yang ditetapkan oleh undang-undang. Keahlian profesional Kaunselor membezakan keahlian semasa. manakala keahlian bersekutu pula terbuka kepada individu yang mempunyai minat dan penglibatan yang tekal dengan badan / institusi / persatuan / profesional kaunseling tetapi tidak layak menjadi ahli profesional. orientasi seksual.ijazah kedoktoran sedangkan hanya mempunyai ijazah sarjana dalam kaunseling atau bidang berkaitan dengan diri mereka sebagai merujuk kepada “Dr. Gangguan seksual Kaunselor tidak melibatkan diri di dalam atau membiarkan gangguan seksual.” di dalam konteks kaunseling sedangkan ijazah kedoktoran mereka bukan dalam bidang kanseling atau bidang berkaitan. Tidak mendiskriminasi Kaunselor tidak membiarkan atau terlibat dalam diskriminasi berdasarkan umur. bahasa pilihan. C.f. pelajar.a. sentuhan fizikal. etnik. C. identiti jantina. perilaku verbal atau bukan verbal yang berunsurkan seks. pekerja. C.e. Status akreditasi program Kaunselor menyatakan dengan jelas status akreditasi ijazah mereka pada masa ijazah tersebut diperolehi. agama/kepercayaan. Tanggungjawab awam C. ketidakupayaan. individu yang diselia atau peserta penyelidikan dengan cara yang memberikan impak negatif kepada individu-individu itu.6.

Persembahan media Apabila kaunselor memberi nasihat atau komen menerusi ceramah umum. atau 2. pengaplikasian berasaskan teknologi. kenyataan itu adalah berdasarkan amalan dan literatur kaunseling profesional yang sesuai. kenyataan tersebut selaras dengan Kod Etika Lembaga Kaunselor. program radio atau televisyen. tidak disenangi. dan kaunselor tahu atau diberitahu tentang perkara tersebut.) C. pita rakaman.6.6. penerima maklumat tersebut tidak terdorong untuk membuat inferensi bahawa suatu perhubungan kaunseling profesional telah berlaku.. bahan bercetak. (Rujuk B. C. 233 . demonstrasi. kaunselor melaporkannya secara tepat. dianggap cukup teruk atau mendalam yang oleh seseorang yang waras dipersepsinya sebagai gangguan seksual dalam konteks di mana tingkahlaku tersebut berlaku.c. jujur dan objektif. Gangguan seksual boleh terdiri daripada satu tindakan yang sangat teruk atau mendalam atau tindakan berkali – kali atau yang pervasif. E. mereka berhati-hati bagi memastikan bahawa 1. penerima laporan penilaian dan lain-lain. bahan pos. syarikat insuran kesihatan. dan 3.4. 2.3.b. dan tatalaku sedemikian sama ada 1. Laporan kepada pihak ketiga Dalam melaporkan aktiviti dan pertimbangan profesional mereka kepada pihak ketiga termasuklah mahkamah. menghina atau mengwujudkan suasana tempat kerja atau persekitaran belajar yang tegang.yang berlaku dalam konteks aktiviti atau peranan profesional. atau media-media lain.

e.3. kaunselor menjelaskan bahawa mereka bercakap dari perspektif peribadi dan mereka bukan bercakap bagi pihak semua kaunselor atau profesion itu.c. Mereka berusaha untuk mengenali dan mengetahui rakan sejawat di dalam dan di luar bidang kaunseling.) C.d.7 Tanggungjawab kepada profesional lain C. Kaunselor yang tidak berbuat begini hendaklah menyatakan yang teknik/prosedur sebagai “tidak terbukti’ atau ‘sedang dibina’ dan menjelaskan bakal-bakal risiko dan pertimbangan etika apabila mengguna teknik/prosedur sedemikian dan mengambil langkahlangkah untuk melindungi klien dari kemudaratan yang mungkin. Eksploitasi ke atas orang lain Kaunselor tidak mengeksploitasi orang lain dalam perhubungan profesional mereka. (Rujuk C.5.C.6. Asas-asas saintifik bagi modaliti rawatan Kaunselor mengguna teknik/prosedur/modaliti yang berteraskan teori dan /fakta yang mempunyai asas saintifik. E. Bahagian D : Perhubungan dengan profesional lain Pengenalan Kaunselor profesional sedar bahawa kualiti interaksi mereka dengan rakan sejawat boleh mempengaruhi kualiti perkhidmatan yang diberikan kepada klien...d.7.E. Kaunselor menjalinkan perhubungan kerja dan sistem komunikasi yang positif dengan rakan sejawat bagi menambahbaikkan perkhidmatan kepada klien.a Kenyataan umum peribadi Apabila membuat kenyataan peribadi di dalam konteks awam.4.) C. 234 . (Rujuk A.e.a.5.6.

tindakan pertama kaunselor ialah menyelesaikan masalah tersebut dalam pasukan tersebut.) D. Mereka melibatkan diri di dalam dan menyumbang kepada keputusan-keputusan yang mempunyai kesan ke atas kebajikan klien dengan berpandukan kepada perspektif.a. B.2.c. Kaunselor juga menghormati tradisitradisi dan amalan kumpulan-kumpulan profesional yang lain yang dengannya mereka bekerja. polisi institusi atau keadaan luar biasa untuk menjalankan lebih daripada satu peranan dalam prosiding perundangan atau pentadbiran.Apabila keputusan pasukan menimbulkan isu etika.1 Perhubungan dengan rakan sejawat. D. D.3.b Menjalin perhubungan Kaunselor berusaha untuk menjalin dan mengukuhkan hubungan antara disiplin dengan rakan sejawat daripada disiplin yang lain demi untuk memberikan perkhidmatan terbaik kepada klien.. mereka menjelaskan jangkaan peranan dan parameter kerahsiaan dengan rakan sejawat mereka. Kerahsiaan Apabila kaunselor dikehendaki oleh undang-undang.d.2. nilai dan pengalaman profesion kaunseling dan juga perspektif nilai dan pengalaman rakan sejawat dari disiplin-disiplin lain..1.e.1.(Rujuk A. B.d. Menggariskan obligasi profesional dan etika Kaunselor yang menjadi ahli kepada pasukan Interdisiplin menjelaskan obligasi profesional dan etika pasukan secara keseluruhan dan bagi setiap ahli.D. majikan dan pekerja D.1. B.1.c Kerja pasukan interdisiplin Kaunselor yang menjadi ahli pasukan antara disiplin yang memberikan perkhidmatan beraneka jenis kepada klien memberi fokus kepada bagaimana dapat mereka memberikan perkhidmatan terbaik kepada klien..d.) D.1.1.a Pendekatan berbeza Kaunselor menghormati pendekatan perkhidmatan kaunseling yang berbeza dengan pendekatan mereka sendiri.1. B.c.. (Rujuk B. 235 .b.1..

Apabila dasar tersebut mempunyai potensi untuk menimbulkan kesan buruk atau merosakkan kepada klien atau membataskan keberkesanan perkhidmatan yang diberikan dan perubahan tidak dapat dilakukan. D. D. kaunselor mengambil tindakan lanjutan yang sesuai.g. Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk mencapai persetujuan dengan majikan tentang piawaian tatalaku yang membenarkan perubahan terhadap dasar institusi yang kondusif kepada pertumbuhan dan perkembangan klien. kaunselor mencari jalan lain untuk mengatasi isu tersebut selaras dengan kesejahteraan klien. Tindakan sedemikian mungkin merangkumi rujukan kepada organisasi yang mengeluarkan sijil atau lesen. Mereka cuba membawa perubahan terhadap dasar atau prosedur tersebut melalui tindakan konstruktif dalam organisasi berkenaan. Dasar majikan Apabila kaunselor menerima sesuatu jawatan di dalam sesebuah agensi atau institusi ia bermakna bahawa kaunselor bersetuju dengan dasar-dasar dan prinsip-prinsip umum agensi/institusi tersebut. D. 236 . Keadaan-keadaan negatif Kaunselor menyedarkan majikan mereka tentang dasar dan amalan yang tidak sesuai.1.1.f.h. Perlindungan dari tindakan punitif Kaunselor berhati-hati untuk tidak mengganggu atau membuang kerja seseorang pekerja yang telah bertindak dengan cara yang bertanggungjawab dan beretika untuk mendedahkan dasar dan amalan majikan yang tidak sesuai. memberi akreditasi atau penamatan perkhidmatan secara sukarela.i.Sekiranya mereka tidak dapat menyelesaikannya sesama mereka.1. Pemilihan personalia dan pengagihan tugas Kaunselor memilih staf yang kompeten dan mengagihkan tanggungjawab yang setara dengan kemahiran dan pengalaman mereka.1. D.

b.2.2.) D.a.c. atau akibat yang dijangka daripada intervensi yang dipilih. Memahami pihak yang dirunding Apabila menawarkan perkhidmatan perundingan.. Bersama-sama dengan yang dirunding kaunselor perlu berusaha untuk membina dengan jelasnya definisi masalah.a.2. A. matlamat untuk berubah.a.b. matlamat untuk berubah. Matlamat perundingan Perhubungan perundingan adalah merupakan satu perhubungan di mana keupayaan menyesuaikan diri serta perkembangan yang dirunding ke arah arahan kendiri dipupuk dan digalakkan secara tekal.2.) 237 . kos berkaitan.d. Kaunselor mengguna bahasa yang jelas dan mudah difahami untuk memberitahu semua pihak yang terlibat mengenai tujuan perkhidmatan yang akan ditawarkan. dan akibat dijangka daripada intervensi yang dipilih yang responsif dari segi budaya dan bersesuaian dengan keperluan yang dirunding. (Rujuk A.2. Persetujuan termaklum dalam perundingan Apabila memberi perkhidmatan perundingan. Kompetensi perundingan Kaunselor harus mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk memastikan yang mereka mempunyai sumber dan kompetensi yang bersesuaian apabila menawarkan perkhidmatan perundingan.2. Perundingan D. (Rujuk C. kaunselor berusaha untuk mewujudkan sesuatu pemahaman yang jelas dengan yang dirunding tentang definisi masalah. kaunselor mempunyai obligasi untuk meneliti semula hak dan tanggungjawab kaunselor dan yang dirunding dalam bentuk tulisan dan secara lisan.2. dan batasan kerahsiaan.D. D. Kaunselor juga memberikan sumber rujukan yang bersesuaian apabila diminta dan diperlukan. D. bakal risiko dan manfaat.2.

pengukuran kebolehan. dan prestasi. Kaunselor yang mengguna penaksiran ujian bantuan teknologi mempunyai latihan dalam konstruk yang diukur dan instrumen khas yang digunakan sebelum menggunakan aplikasi berasaskan 238 atau kelompok dengan membangunkan dan mengguna instrumen penaksiran pendidikan. minat. dan penafsiran Pengenalan Kaunselor menggunakan instrumen penilaian sebagai satu komponen dalam proses kaunseling. E.b.1.1 Am E. Kaunselor memupuk kesejahteraan seseorang klien psikologi atau kerjaya yang sesuai. E.2. personaliti. Kompetensi mengguna dan menafsir instrumen penaksiran E. .1.a. Ini termasuklah. pencapaian. penaksiran. Kaunselor sedar akan perlunya menafsir kenyataan dalam bahagian ini sebagai boleh digunakan untuk penaksiran kuantitatif dan kualitatif. Kaunselor menghormati hak klien untuk mengetahui keputusan.a Penaksiran Tujuan utama penaksiran pendidikan. E. penafsiran yang dibuat. Kebajikan klien Kaunselor tidak menyalahgunakan keputusan dan penafsiran penaksiran dan mereka mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk menghalang orang lain daripada menyalahgunakan maklumat yang didapati daripada teknik-teknik ini. kecerdasan. Batasan kompetensi Kaunselor mengguna hanya perkhidmatan ujian dan penaksiran yang baginya mereka telah dilatih dan kompeten. tetapi tidak terhad kepada. psikologil dan kerjaya adalah untuk menyedikan pengukuran yang sah dan boleh dipercayai sama ada secara mutlak atau komparatif.2. dengan mengambil kira konteks peribadi dan budaya klien.Bahagian E : Penilaian. dan asas-asas yang digunakan oleh kaunselor untuk membuat kesimpulan dan perakuan.

psikologi dan kerjaya. A.. Membuat keputusan berdasarkan hasil penaksiran Kaunselor yang bertanggungjawab di dalam membuat keputusan yang melibatkan individu atau dasar yang berasaskan hasil penaksiran mempunyai kefahaman yang mendalam tentang pengukuran pendidikan. tahap keupayaan klien untuk memahami hasil penaksiran. Penggunaan yang sesuai Kaunselor bertanggungjawab untuk memastikan yang aplikasi.2.terknologi tersebut. kecuali pengecualian eksplisit telah dipersetujui terlebih dahulu.1. 239 . penafsiran adalah sesuai.2.12.) E. Penerima hasil penaksiran Kaunselor mengambil kira kebajikan.) E.3.. sama ada mereka membuat penskoran dan tafsiran penaksiran tersebut sendiri ataupun dengan menggunakan teknologi atau perkhidmatan-perkhidmatan yang lain. E.b.b. (Rujuk A.c. Persetujuan termaklum dalam penaksiran E. kaunselor menjelaskan sifat dan tujuan penaksiran dan penggunaan khusus hasil penaksiran oleh bakal penerima hasil ujian. (Rujuk A.c.g. Kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan bagi memastikan yang teknik penaksiran psikologi dan kerjaya digunakan secara betul oleh individu di bawah penyeliaan mereka. F. dan persetujuan terdahulu tentang siapa yang akan menerima hasil penaksiran.12. dan penggunaan instrumen penaksiran yang relevan dengan keperluan klien. dan garis panduan bagi membangun dan mengguna instrumen penaksiran. Penjelasan kepada klien Sebelum membuat penaksiran.3.3. penskoran.a. penyelidikan penaksiran. Penjelasan diberikan dalam bahasa klien (atau pihak lain yang diberi kuasa oleh undang-undang bagi pihak klien). termasuklah kriteria kesahan. Kaunselor mengambil kira konteks peribadi atau budaya klien. pemahaman secara eksplisit. dan impak hasil penaksiran ke atas klien.2. E.

Kaunselor menyertakan penafsiran yang tepat dan sesuai bagi setiap hasil penaksiran individu atau kelompok yang dikeluarkan.c.2. (Rujuk A.) E.4.b. E.5. dipilih dengan teliti dan digunakan dengan betul. Kepekaan budaya Kaunselor memahami bahawa budaya mempengaruhi cara klien mendefinasikan masalahnya. Data tersebut diserahkan hanya kepada pihak yang diiktiraf oleh kaunselor sebagai berkelayakan untuk mentafsir data tersebut.5. B.5. (Rujuk B. atau khidmat susulan yang diperakukan).2. Diagnosis yang betul Kaunselor berhati-hati bila membuat diagnosis mengenai gangguan mental.6.. 240 .a.c. Penyerahan data kepada ahli profesional yang berkelayakan Kaunselor menyerahkan data penaksiran yang mengandungi identiti klien hanya dengan kebenaran klien atau wakil klien yang sah dari segi undangundang.5.) E. Diagnosis gangguan mental E...b. (Rujuk B.d. dan juga peranan profesional kesihatan mental dalam mengabdikan prejudis tersebut melalui diagnosis dan rawatan.1. Prasangka sosial dan sejarah dalam diagnosis patologi Kaunselor sedar akan prasangka sosial dan sejarah dalam salah diagnosis dan menentukan patologi individu dan kelompok tertentu. Pengalaman sosio-ekonomi dan budaya klien diberi pertimbangan semasa mendiagnos gangguan mentalnya. B.5.3. Elak daripada membuat diagnosis Kaunselor mungkin mengelak daripada membuat dan/atau melaporkan diagnosis jika mereka percaya diagnosis tersebut akan mendatangkan kemudaratan kepada klien atau pihak lain.c. E.5. Teknik penaksiran (termasuk temubual individu) yang digunakan untuk menentukan jagaan klien(lokus rawatan. B. jenis rawatan.) E.

241 .b. dan hasil penaksiran mungkin dianggap tidak sah atau kesahannya diragui.6. keadaan-keadaan itu hendaklah diambilkira semasa membuat penafsiran.b.7.) E. (Rujuk A.6. Pentadbiran berasaskan teknologi Kaunselor memastikan bahawa program pentadbiran berjalan dengan lancar dan menyediakan hasil penaksiran yang tepat untuk klien apabila kaedah teknologi atau elektronik lain digunakan dalam pentadbiran penaksiran tersebut. kaunselor menyediakan soalan rujukan yang khusus dan data objektif yang mencukupi tentang klien untuk memastikan instrumen penaksiran yang sesuai digunakan. seperti keadaan yang diperlukan oleh klien berketidakupayaan atau berlakunya tingkahlaku luar biasa atau kejanggalan semasa mentadbir penaksiran.9. B. Maklumat rujukan Sekiranya klien dirujuk kepada pihak ketiga untuk penaksiran. E. (Rujuk A.d.) E.c..6.6.12..5.) E. dan kesesuaian instrumen semasa membuat pilihan. Keadaan pentadbiran penaksiran (Rujuk A.3.2.E. kebolehpercayaan.b.b. E. Apabila penaksiran tidak ditadbir dalam keadaan yang piawai.12.. Kesesuaian instrumen Kaunselor menimbang dengan teliti kesahan. Keadaan pentadbiran Kaunselor mentadbir penaksiran dalam keadaan yang sama seperti mana yang terdapat dalam proses pemiawaian instrumen tersebut.c. instrumen penaksiran.7. batasan psikometri. Pemilihan Instrumen E.7. E.a.b. Populasi pelbagai budaya Kaunselor berhati-hati semasa memilih instrumen bagi populasi pelbagai budaya untuk mengelak daripada penggunaan instrumen yang kekurangan ciri-ciri psikometrik yang sesuai bagi populasi klien yang berkenaan.a.A.

bahasa pilihan.a. ketidakupayaan. kaunselor menyatakan kesangsian yang berkaitan dengan kesahan atau kebolehpercayaan akibat daripada keadaankeadaan penaksiran atau ketidaksesuaian norma bagi orang yang diuji. agama.) E. kepercayaan. (Rujuk A. Melaporkan Dalam melaporkan hasil penaksiran.9.E.. ras. kumpulan etnik. Penaksiran yang tidak diselia Kaunselor tidak membenarkan penggunaan instrumen penaksiran tanpa penyeliaan kaunselor. Penskoran dan penafsiran penaksiran E.9.b.9. dan menafsirkan hasil ujian tersebut dalam perspektif yang sesuai dengan faktor-fakor yang berkaitan. kecuali jika instrumen itu direka bentuk.c. 8.7.d. Kaunselor menyedari tentang kesan umur. E.b. orientasi seksual dan status sosio ekonomi ke atas pentadbiran dan penafsiran ujian. Tujuan spesifik penggunaan instrumen tersebut dinyatakan secara eksplisit kepada calon yang mengambil ujian. warna kulit. keadaan yang menghasilkan keputusan penaksiran yang paling berfaedah dimaklumkan kepada calon penaksiran. gender. E. Isu pelbagai budaya/kepelbagaian dalam penaksiran Kaunselor berhati-hati dalam penggunaan teknik penaksiran yang dinormakan kepada populasi lain daripada populasi klien. Instrumen penyelidikan Kaunselor berhati-hati bila membuat penafsiran hasil instrumen penyelidikan yang tidak mempunyai data teknikal yang mencukupi untuk menyokong keputusan responden.2. bertujuan dan disahkan untuk tujuan pentadbiran dan pengskoran kendiri. 242 .c.7. E. Pendedahan keadaan yang berfaedah Sebelum pentadbiran penaksiran. budaya. E.5.

Penaksiran yang lapuk dan hasil keputusan yang usang Kaunselor tidak menggunakan data atau hasil penaksiran yang lapuk atau usang untuk kegunaan semasa.c. Perkhidmatan penaksiran Kaunselor yang menyediakan perkhidmatan penskoran dan penafsiran untuk menyokong proses penaksiran mengesahkan kesahan penaksiran tersebut.2.10. 243 .E. norma. E. (Rujuk D. E.12. Mereka menghuraikan dengan tepat tujuan.9. menerbit semula atau mengubah suai penaksiran atau bahagian-bahagian daripadanya yang telah diterbitkan tanpa memberi penghargaan dan mendapat kebenaran daripada penerbit.) E.11. kebolehpercayaan. Penafsiran ujian secara automasi adalah dianggap sebagai perundingan antara profesional dengan profesional. piawaian yang relevan. penerbitan dan penggunaan teknik penaksiran pendidikan dan psikologi. dan pengetahuan profesional bagi reka bentuk penaksiran dalam perbincangan. Keselamatan penaksiran Kaunselor mengawal integriti dan keselamatan ujian dan teknik-teknik penaksiran lain secara tekal dengan obligasi undang-undang dan kontrak. Pembinaan penaksiran Kaunselor menggunakan prosedur saintifik yang mantap. tetapi tanggungjawab yang paling penting dan utama adalah kepada klien. kesahan. Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk menghalang penyalahgunaan pengukuran dan data penaksiran lapuk oleh pihak lain. Kaunselor tidak menggunakan. Tanggungjawab formal perunding adalah kepada yang dirunding. dan aplikasi prosedur dan sebarang kelayakan khas yang diperlukan untuk penggunaan instrumen tersebut.

Persetujuan untuk dinilai Individu yang dinilai diberitahu secara bertulis bahawa perhubungan tersebut adalah untuk tujuan penilaian semata-mata dan bukan bersifat kaunseling dan entiti atau individu yang akan menerima laporan penilaian telah dikenalpasti. obligasi utama kaunselor adalah untuk menghasilkan dapatan yang objektif yang boleh dibuktikan berdasarkan maklumat dan teknik yang sesuai dengan proses penilaian tersebut. E.a. Penilaian klien yang dilarang Kaunselor tidak menilai individu untuk tujuan forensik ke atas individu yang sedang menerima khidmat kaunseling ataupun individu yang telah diberi perkhidmatan kaunseling di masa lampau. E. Penilaian forensik: penilaian untuk prosiding perundangan E. Kaunselor tidak menerima individu-individu yang mereka nilai atau individu-individu yang telah mereka nilai di masa lampau untuk tujuan forensik sebagai klien.13. yang mungkin merangkumi pemeriksaan individu dan/atau penelitian rekod-rekod.E.Mengelak daripada perhubungan yang mungkin menimbulkan kemudaratan. Apabila kanakkanak atau orang dewasa yang mudah dipengaruhi (vulnerable) dinilai.c.13.13.d. Kaunselor yang menjalankan penilaian forensik mengelak daripada perhubungan profesional dan peribadi yang mungkin mengakibatkan 244 .13. persetujuan termaklum bertulis diperolehi daripada ibubapa atau penjaga. Kaunselor berhak untuk memberi pendapat profesional berdasarkan pengetahuan dan kepakaran profesional mereka yang boleh disokong oleh data yang dikumpul dalam proses penilaian. Obligasi utama Dalam menyediakan penilaian forensik.b.13. E. Kaunselor akan menentukan batasan laporan atau testimoni mereka. Persetujuan bertulis untuk dinilai diperolehi daripada mereka yang akan dinilai kecuali mahkamah mengarahkan penilaian dijalankan tanpa persetujuan bertulis daripada individu-individu yang dinilai. terutama jika pemeriksaan ke atas individu tersebut belum dijalankan.

Kaunselor mempunyai asas teori dan pedagogi bagi kerja mereka dan berhasrat untuk berlaku adil.1.) F. penyelia sentiasa berjumpa dengan yang diselia untuk meneliti nota kes. (Rujuk A. Yang diselia bertanggungjawab untuk memahami dan mematuhi Kod Etika Lembaga Kaunselor.c.2.a. pasangan romantik. F.kemudaratan dengan ahli keluarga. Kelayakan kaunselor Penyelia kaunselor berusaha untuk memastikan bahawa klien sedar akan kelayakan yang diselia yang memberikan perkhidmatan kepada klien. dan juga memelihara sempadan yang sewajarnya dengan yang diselia dan pelajar.1. Untuk memenuhi obligasi ini. Bahagian F : Penyeliaan.Penyeliaan kaunselor dan kebajikan klien F.b. tepat dan jujur dalam penaksiran mereka terhadap kaunselor pelatih. Kebajikan klien Obligasi utama penyeliaan kaunseling adalah untuk memantau perkhidmatan yang diberikan oleh kaunselor lain atau kaunselor pelatih.1.b. dan teman rapat individu-individu yang sedang mereka nilai atau telah mereka nilai di masa lampau. Yang diselia memberitahu klien tentang maklumat 245 .1. Penyelia kaunseling memantau kebajikan klien dan prestasi klinikal serta perkembangan profesional yang diselia. sampel kerja klinikal. F. Persetujuan termaklum dan hak-hak klien Penyelia memastikan bahawa yang diselia sedar akan hak-hak klien termasuk perlindungan terhadap privasi dan kerahsiaan klien dalam perhubungan kaunseling. atau pemerhatian secara langsung. latihan dan pengajaran Pengenalan: Kaunselor beraspirasi untuk memupuk perhubungan profesional yang bermakna dan dihormati.

C.2. Yang diselia juga memastikan bahawa klien sedar akan pihak-pihak yang akan mempunyai akses kepada rekod perhubungan kaunseling dan bagaimana rekod tersebut akan digunakan. B.2.2.2. Isu-isu multibudaya/ kepelbagaian dalam penyeliaan Penyelia kaunseling sedar akan.d. penyelia pentadbiran.. dan pengajar). peribadi. Sekiranya penyelia perlu memegang peranan profesional yang lain kepada yang diselia (seperti: penyelia klinikal. Kompetensi penyeliaan kaunselor F. kepada peranan mulit-budaya/kepelbagaian dalam perhubungan penyeliaan. Perhubungan penyeliaan F. dan memberi perhatian.a.) F. Penyelia mengelak daripada perhubungan yang bukan profesional dengan yang diselia semasa.pendedahan secara profesional dan bagaimana proses penyeliaan akan menjejaskan batasan-batasan kerahsiaan. 246 .b.f.1.2. profesional.2.a. dan sosial dengan yang diselia. kaunselor diberi latihan dalam kaedah dan teknik penyeliaan. F. Kaunselor yang menawarkan perkhidmatan penyeliaan klinikal sentiasa mengikuti aktiviti pendidikan berterusan termasuk tajuk dan kemahiran kaunseling dan penyeliaan.) F.3.3. (Rujuk C. Mereka tidak melibatkan diri dalam sebarang bentuk interaksi yang bukan profesional yang mungkin menjejaskan perhubungan penyeliaan..b. (Rujuk A.a. Sempadan perhubungan dengan yang diselia Penyelia kaunseling menetapkan dengan jelas dan memelihara perhubungan etika. mereka berusaha untuk meminimumkan konflik yang bakal berlaku dan menjelaskan kepada yang diselia jangkaan dan tanggungjawab yang berkaitan dengan setiap peranan. Penyediaan penyelia Sebelum memberikan perkhidmatan penyeliaan klinikal.

Sebelum terlibat dalam perhubungan yang bukan profesional. (Rujuk C.e. F.c.a. memberi sokongan semasa menghadapi sesuatu peristiwa yang menekankan.d. Perhubungan yang berpotensi berfaedah Penyelia kaunselor sedar tentang perbezaan kuasa dalam perhubungannya dengan yang diselia.3. mereka mengambil langkah-langkah yang serupa dengan langkah – langkah yang diambil oleh kaunselor di dalam perhubungan dengan klien. Gangguan seksual Penyelia kaunseling tidak membiarkan gangguan seksual berlaku atau memaksa yang diselia untuk terlibat dalam gangguan seksual.6. Perhubungan seksual Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik dengan yang diselia semasa adalah dilarang. organisasi. atau rakan sebagai yang diselia. F. Penyelia menjelaskan sifat dan batasan khusus peranan tambahan yang akan mereka hadapi bersama yang diselia. Contoh-contoh interaksi atau perhubungan yang berpotensi berfaedah termasuklah menghadiri sesuatu upacara rasmi. 247 .3. Sekiranya mereka merasa bahawa perhubungan yang bukan profesional dengan yang diselia berpotensi berfaedah kepada yang diselia.) F. bakal faedah atau kekurangan. serta akibat yang dijangkakan ke atas yang diselia. penyelia berbincang dengan yang diselia dan mendokumentasikan rasional bagi interaksi tersebut. menziarah ke hospital.b. atau komuniti profesional. Saudara mara yang rapat dan rakan Penyelia kaunseling mengelak daripada menerima saudara mara yang rapat.3. atau menjadi ahli bersama dalam persatuan. Penyelia kaunseling berbincang secara terbuka dengan yang diselia jika mereka bercadang untuk menjalinkan perhubungan dengan yang diselia di luar peranan mereka sebagai penyelia klinikal dan/atau penyelia pentadbiran.3. pasangan romantik.F.

penyelia membuat rujukan yang sesuai kepada penyelia alternatif yang lain.1. Penyeliaan. pemulihan dan perakuan dalam kaunseling F.4. semasa ketiadaan mereka.5. Tangungjawab penyelia F.F.b. Piawaian untuk yang diselia Penyelia memastikan yang diselia sedar akan piawaian profesional dan etika. Apabila isu-isu budaya.) F. F. Penamatan perhubungan penyeliaan Penyelia atau yang diselia berhak untuk menamatkan perhubungan penyeliaan dengan memberi notis yang mencukupi. 248 . Kecemasan dan ketidakhadiran Penyelia menetapkan dan memberitahu yang diselia prosedur untuk menghubungi mereka atau.4. klinikal.d. Penyelia memberitahu yang diselia tentang dasar dan prosedur yang harus diikuti dan mekanisme proses rayuan berhubung dengan tindakan penyeliaan individu. penyelia atas panggilan (on-call) alternatif untuk membantu dalam menyelesaikan krisis.4.c.a. F. atau profesional menjadi genting kepada jaya-gagalnya perhubungan penyeliaan. Persetujuan termaklum bagi penyeliaan Penyelia bertanggungjawab untuk memasukkan prinsip-prinsip persetujuan termaklum dan penyertaan ke dalam penyeliaan mereka.4. Apabila penamatan tidak dapat dielakkan.a. Sebab-sebab penarikan diri diberi kepada pihak yang lain. (Rujuk C.5. F. Penilaian Penyelia mendokumentasi dan memberikan yang diselia pentaksiran prestasi secara berterusan dan penilaian maklum balas serta menjadualkan sesi penilaian formal berkala sepanjang perhubungan penyeliaan.4. kedua-dua pihak berusaha untuk menyelesaikan perbezaan itu. penilaian. dan tanggungjawab undang-undang mereka. Penyelia kaunselor pasca-ijazah menggalakkan kaunselor-kaunselor tersebut untuk mematuhi piawaian amalan profesional.

apabila yang diselia ini tidak berupaya untuk memberikan perkhidmatan profesional yang cekap. Tanpa mengira apa jua kelayakan.g.2. Penyelia membantu yang diselia bagi mendapatkan bantuan pemulihan bila diperlukan.5. Mereka memastikan bahawa yang diselia sedar akan pilihan-pilihan yang ada untuk membuat keputusan tersebut(to address such decisions).5.a. Tanggungjawab pendidik kaunselor F. Penyelia perundingan dan mendokumentasikan keputusan mereka mendapatkan untuk memberhentikan yang diselia atau merujuknya bagi mendapat bantuan. melaksana dan menyelia program pendidikan harus mahir sebagai guru dan pengamal. perhubungan penyeliaan dan keupayaan berfungsi secara profesional. Pendidik kaunselor Pendidik kaunselor yang bertanggungjawab untuk membangun.6. Perakuan Penyelia memperaku agar yang diselia diberi sijil. pekerjaan. Penyelia tidak memberikan perkhidmatan kaunseling kepada yang diselia.c.d.) F.b. lesen. 249 .6. Kaunseling untuk yang diselia Jika yang diselia meminta perkhidmatan kaunseling. F. penyelia memberikan mereka rujukan-rujukan yang boleh diterima.a. Mereka memperakukan pemberhentian daripada program latihan dan penggunaan seting kaunseling.5. penyelia sedar akan batasan-batasan yang diselia yang mungkin menghalang prestasi mereka. penyelia tidak memperakui yang diselia yang mereka percayai mempunyai kelemahan tertentu yang akan menjejaskan perlaksanaan tugas yang berkaitan dengan sokongan itu.F. Penyelia berbincang tentang kecekapan perhubungan interpersonal dari segi impak isu-isu tersebut ke atas klien. Batasan-batasan Melalui penilaian dan penaksiran yang berterusan.(Rujuk C.) F.3. (Rujuk F. atau dibenarkan menamatkan sesuatu program akademik atau latihan hanya apabila mereka yakin bahawa yang diselia layak diperakukan.

. Pendidik kaunselor menyerapkan aspek-aspek etika ke dalam keseluruhan kurikulum. F. Teori dan teknik inovatif Apabila pendidik kaunselor mengajar teknik/prosedur kaunseling yang inovatif.e. Pendidik kaunselor menjalankan program latihan dan pendidikan kaunselor secara yang beretika dan menjadi model bagi tatalaku profesional.b. (Rujuk C.1.2.) F. C.6.1.a.c. perundangan dan peraturan-peraturan dalam profesion itu. mereka 250 . F.6.6.. Pendidik kaunselor mengambil langkah-langkah untuk memastikan yang pelajar dan yang diselia faham bahawa mereka mempunyai obligasi yang sama dengan pendidik kaunselor.c. jurulatih dan penyelia.) F. Integrasi kajian dan amalan Pendidik kaunselor membangunkan program pendidikan dan latihan yang mengintegrasikan kajian akademik dan amalan penyeliaan.2.Mereka berpengetahuan mengenai aspek-aspek etika. Penyerapan isu-isu multibudaya/kepelbagaian Pendidik kaunselor menyerapkan bahan-bahan yang berkaitan dengan multibudaya/kepelbagaian ke dalam semua kursus dan bengkel bagi membangunkan kaunselor profesional. C. tanpa asas empirikal.6.6.f. Etika pengajaran Pendidik kaunselor membuat pelajar dan yang diselia sedar akan tanggungjawab etika dan piawaian profesion serta tanggungjawab etika pelajar terhadap profesion. atau tanpa asas teori yang mantap. berkemahiran dalam menerapkan pengetahuan itu dan menjadikan pelajar dan yang diselia sedar akan tanggungjawab mereka. (Rujuk C. Perhubungan golongan sebaya Pendidik kaunselor berusaha sedaya upaya untuk memastikan bahawa hakhak golongan sebaya tidak dikompromi apabila pelajar atau yang diselia mengetuai kelompok kaunseling atau memberikan penyeliaan klinikal. F.d.

Mereka menggariskan mengesahkan dengan yang jelas akan peranan dan tanggungjawab pelajar dan yang diselia. Mereka penyelia lapangan adalah berkelayakan untuk membuat penyeliaan dan memaklumkan kepada penyelia lapangan akan tanggungjawab profesional dan etika mereka. penyelia lapangan dan penyelia akademik. Pendedahan profesional Sebelum memulakan perkhidmatan kaunseling.g.b. Orientasi Pendidik kaunselor sedar bahawa orientasi adalah suatu proses perkembangan yang berterusan sepanjang latihan klinikal dan pendidikan pelajar. F.a.2. Pendidik kaunselor memastikan bahawa klien yang ditempatkan di lapangan sedar akan perkhidmatan yang diberikan serta kelayakan pelajar dan yang diselia yang memberi perkhidmatan-perkhidmatan tersebut.7.6. Pensyarah kaunseling menyediakan maklumat tentang jangkaan program pendidikan kaunselor kepada bakal pelajar: 251 . pelatih kaunselor menjelaskan status mereka sebagai pelajar dan menerangkan bagaimana status ini mempengaruhi batasan kerahsiaan. Pelajar yang diselia harus mendapat kebenaran klien sebelum mereka mengguna sebarang maklumat yang berkaitan dengan perhubungan kaunseling di dalam proses latihan.harus menjelaskan bahawa teknik/prosedur kaunseling sebagai “tidak terbukti” atau “sedang dibangunkan” dan menjelaskan kepada pelajar akan risiko yang mungkin dihadapi dan pertimbangan etika dalam mengguna teknik dan prosedur berkenaan. Penempatan lapangan Pendidik kaunselor harus mewujudkan dasar yang jelas berhubung dengan penempatan lapangan dan pengalaman klinikal yang lain di dalam program latihan. (Rujuk A.h.6. F. Kebajikan pelajar F.7.) F.

jenis dan tahap penguasaan kemahiran dan pengetahuan yang diperlukan untuk melengkapkan latihan dengan jayanya. Pendidik kaunselor mungkin memerlukan pelatih untuk mendapatkan 252 pelajar dan yang diselia.1.b. serta isi pelajaran yang perlu diliputi. 6. 5. jenis seting penyeliaan dan keperluan di lapangan bagi mendapat pengalaman klinikal lapangan yang diperlukan. Komponen-komponen penilaian pengalaman latihan secara eksplisit menggariskan piawaian akademik yang ditentukan terlebih dahulu yang berasingan dan yang tidak bergantung kepada tahap pendedahan kendiri pelajar. penilaian dan 7. dan misi program latihan. 2. asas-asas untuk penilaian. . dasar serta prosedur pemberhentian. 4. matlamat. F. 3. komponen latihan yang menggalakkan perkembangan kendiri atau pendedahan kendiri sebagai sebahagian daripada proses latihan.7.dan prospek pekerjaan yang terkini untuk siswazah. objektif. Pengalaman perkembangan kendiri Program pendidikan kaunselor menggariskan keperluan bagi pengalaman pendedahan kendiri dan perkembangan kendiri di dalam bahan mengenai kemasukan program. Mereka mengguna pertimbangan profesional semasa merekabentuk pengalaman-pengalaman latihan yang mereka kendalikan yang memerlukan perkembangan kendiri atau pendedahan kendiri pelajar dan yang diselia. prospek pekerjaan yang kemaskini untuk siswazah. jurulatih atau penyelia atau penyelia memerlukan mereka berlakon mengenai obligasi etika terhadap profesion. Pelajar dan yang diselia akan disedarkan tentang pecahanpecahan yang terdapat pada pendedahan kendiri semasa kaunselor yang peranan primernya sebagai guru.

g.1. dan memberitahu penyelia program mereka apabila mereka sedar yang mereka tidak dapat memberikan perkhidmatan dengan berkesan.b. 253 .a. F. Mereka harus peka terhadap tanda-tanda kecacatan.) F.1. Penilaian Kaunselor menyatakan dengan jelas kepada pelajar sebelum dan sepanjang program latihan. Piawaian bagi pelajar Pelatih kaunselor bertanggungjawab untuk memahami dan mengikuti Kod Etika Lembaga Kaunselor dan mematuhi undang-undang. (Rujuk A. kaedah penilaian dan masa membuat penilaian bagi kompetensi didaktik dan klinikal. dasar institusi.. Pelajar mempunyai obligasi yang sama kepada klien seperti mana ditetapkan kepada kaunselor profesional.pertolongan profesional bagi menangani sebarang isu peribadi yang mungkin menjejaskan kompetensi mereka. C.8.) F. C. (Rujuk C.2.1.d. Di samping itu mereka mendapatkan perkhidmatan profesional yang sesuai bagi diri mereka untuk memulihkan masalah-masalah yang mengganggu kebolehan mereka untuk memberi perkhidmatan kepada orang lain. mental atau emosi mereka mungkin memudaratkan klien atau orang-orang lain. Penilaian dan pemulihan pelajar F. Kecacatan Kaunselor pelatih harus menjauhi dari menawar atau memberi perkhidmatan kaunseling jika masalah fizikal. Pendidik kaunselor memberikan maklumbalas mengenai penilaian dan pentaksiran prestasi yang sedang berjalan sepanjang program latihan.. tahap kompetensi yang dijangkakan.9. mendapatkan bantuan bagi masalah.a.8. dan peraturan-peraturan serta dasar-dasar yang mengawal tingkahlaku staf profesional di agensi atau seting penempatan.2.. Tanggungjawab pelajar F.9.8. H.

10. pendidik kaunselor memberikan rujukan yang boleh diterima. Gangguan seksual Pendidik kaunselor tidak membiarkan berlakunya gangguan seksual atau memaksa pelajar untuk terlibat di dalam gangguan seksual. Batasan Sepanjang penilaian dan pentaksiran yang sedang berjalan.9. pendidik kaunselor sedar akan ketidakupayaan sesetengah pelajar untuk mencapai kompetensi kaunseling yang mungkin menyekat prestasi mereka dan menanganinya.2.10. Perhubungan seksual atau romantik Interaksi atau perhubungan seksual atau romantik dengan pelajar semasa adalah dilarang.) F.g. mendapatkan perundingan profesional dan mendokumentasikan keputusan mereka untuk memberhentikan atau merujuk pelajar bagi mendapatkan bantuan.6. 2. F.b.a. (Rujuk C. F.a.9. memastikan yang pelajar mempunyai peluang di dalam masa yang sesuai untuk berhadapan dengan keputusan yang memerlukan mereka untuk mendapat bantuan atau untuk memberhentikan mereka dan memberikan pelajar peluang yang sewajarnya (due process) mengikut dasar dan prosedur universiti.10. Kaunseling untuk pelajar Sekiranya pelajar meminta perkhidmatan kaunseling atau sekiranya perkhidmatan kaunseling diperlukan sebagai sebahagian daripada proses pemulihan. (Rujuk C. Pendidik kaunselor: 1.) 254 . dan 3.F. Peranan dan perhubungan antara pendidik kaunselor dan pelajar F.b.c. membantu pelajar dalam mendapatkan bantuan pemulihan apabila diperlukan.

Pensyarah memupuk perbincangan terbuka dengan bekas pelajar jika mereka bercadang untuk terlibat di dalam perhubungan sosial. F. Contoh-contoh interaksi atau perhubungan yang mungkin berfaedah termasuklah. organisasi atau komuniti profesional. Perhubungan dengan bekas pelajar Pendidik kaunselor sedar akan kuasa yang berbeza di dalam perhubungan di antara staf dan pelajar. fi.10. mereka mengambil langkah berjaga-jaga yang serupa dengan langkah-langkah yang diambil oleh kaunselor semasa memberi perkhidmatan kaunseling kepada klien.10. Di samping itu.F.10.d. pendidik kaunselor tidak menerima sebarang bentuk perkhidmatan profesional. Perhubungan bukan profesional Pendidik kaunselor mengelak daripada menjalin perhubungan bukan profesional atau perhubungan profesional yang sedang berlaku dengan pelajar di mana terdapat risiko yang mungkin membawa kemudaratan kepada pelajar atau yang mungkin mengkompromi pengalaman latihan atau gred yang diberi. menziarah di hospital. memberi sokongan dalam sesuatu peristiwa yang menekankan atau menjadi ahli bersama di dalam sesebuah persatuan.c. Pendidik kaunselor mengadakan perbincangan terbuka dengan pelajar jika mereka bercadang untuk 255 .10. menghadiri sesuatu upacara rasmi. Perkhidmatan kaunseling Pendidik kaunselor tidak boleh menjadi kaunselor kepada pelajar semasa kecuali ini merupakan peranan ringkas yang berkaitan dengan pengalaman latihan. Jika mereka yakin yang perhubungan bukan profesional dengan pelajar mungkin berfaedah kepada pelajar. F. komisen.f. tetapi tidak terbatas kepada. Perhubungan yang mungkin berfaedah Pendidik kaunselor sedar akan perbezaan kuasa di dalam perhubungan di antara staf dan pelajar. seksual atau perhubungan intim yang lain. F. Mereka berbincang dengan bekas pelajar tentang bagaimana perhubungan mereka yang lalu mungkin mempengaruhi perubahan di dalam perhubungan. pembayaran balik atau ganjaran daripada tempat penempatan pelajar atau yang diselia.e.

Kepelbagaian pensyarah Pendidik kaunselor beriltizam untuk merekrut dan mengekalkan pensyarah yang pelbagai. Mereka memasukkan contoh-contoh kes. permainan peranan. Mereka menjelaskan sifat dan batasan khusus peranan tambahan yang akan mereka miliki dengan pelajar sebelum menjalinkan perhubungan bukan profesional. perbincangan soalan dan aktiviti-aktiviti bilik darjah lain yang memupuk serta mewakili berbagai perspektif budaya. pengetahuan serta kemahiran di dalam kompetensi amalan multibudaya. F. 256 . F. Perhubungan bukan profesional dengan pelajar hendaklah mempunyai batasan masa dan dimulakan dengan kebenaran pelajar. Secara bersungguh-sungguh mereka melatih pelajar untuk mendapat kesedaran. Kompetensi multibudaya/kepelbagaian dalam program pendidikan dan latihan kaunselor F. Pendidik kaunselor menyediakan keperluan yang sesuai yang menambahbaik serta menyokong prestasi akademik dan kebajikan pelajar yang pelbagai.11.b.a.c. Mereka berbincang dengan pelajar tentang rasional bagi interaksi sedemikian. F.11. Kompetensi multibudaya/kepelbagaian Pendidik kaunselor secara bersungguh-sungguh menyerapkan kompetensi multibudaya/kepelbagaian dalam latihan dan amalan penyeliaan. Kepelbagaian pelajar Pendidik kaunselor cuba secara bersungguh-sungguh untuk merekrut dan mengekalkan sekumpulan pelajar yang pelbagai. Pendidik kaunselor menunjukkan iltizam terhadap kompetensi multibudaya/kepelbagaian dengan mengiktiraf dan menghargai pelbagai budaya dan jenis kebolehan yang pelajar bawa ke dalam pengalaman latihan. serta akibat-akibat yang dijangkakan bagi pelajar. bakal faedah dan kekurangan.menjalinkan perhubungan dengan pelajar di luar peranan mereka sebagai guru atau penyelia.11.11.

undang-undang negeri dan persekutuan dan peraturan-peraturan institusi di mana penyelidikan dijalankan yang berkaitan. Kaunselor menyokong usaha penyelidik dengan menyertai sepenuhnya dan dengan rela hati bila-bila mungkin.keadaan yang membawa kepada masyarakat yang sihat dan lebih adil. G. dan serta piawaian saintifik yang menggunakan manusia sebagai peserta di dalam penyelidikan. Langkah berjaga-jaga untuk mengelakkan kecederaan Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan dengan menggunakan manusia sebagai peserta penyelidikan bertanggungjawab kepada kebajikan peserta sepanjang proses penyelidikan dan harus mengambil langkah berjaga-jaga yang sewajarnya untuk mengelakkan berlakunya kecederaan psikologi. atau kesan sosial ke atas peserta. dan melaporkan penyelidikan secara yang tekal dengan prinsip etika. Penyelidik bebas Tidak berkaitan.b. G.1.1. G. fizikal. G.1. Tanggungjawab penyelidikan G. merekabentuk. mengendali.d.1.c.a.Bahagian G : Penyelidikan dan penerbitan Pengenalan Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan digalakkan untuk menyumbang kepada pangkalan pengetahuan mengenai profesion dan memupuk kefahaman yang lebih jelas tentang keadaan . 257 . emosi.1. Pelencongan daripada amalan piawai Kaunselor mendapatkan perundingan dan mematuhi garis perlindungan yang ketat bagi melindungi hak-hak peserta penyelidikan apabila sesuatu penyelidikan itu melencong daripada amalan piawai atau yang diterima. Kaunselor meminimumkan bias dan menghormati kepelbagaian di dalam merekabentuk dan melaksanakan program penyelidikan. Penggunaan manusia sebagai peserta penyelidikan Kaunselor merancang.

3.G.7. menerangkan sebarang faedah atau perubahan pada individu atau organisasi yang mungkin dapat dijangkakan.g.1. Tanggungjawab penyelidik utama Tanggungjawab untuk mengikuti amalan etika penyelidikan akhirnya dipikul oleh penyelidik utama. G. 258 . Pertimbangan multibudaya/ kepelbagaian dalam penyelidikan Dimana sesuai dengan matlamat penyelidikan.2.2.e. mengenalpasti sebarang prosedur yang berbentuk eksperimen atau yang belum dicuba dengan meluas.2. menerangkan sebarang ketidakselesaan dan risiko yang terlibat. 5. 6. G. Persetujuan termaklum dalam penyelidikan Individu mempunyai hak untuk memberi persetujuan untuk menjadi peserta penyelidikan.f.a. sedia menjawab sebarang pertanyaan yang berkaitan dengan prosedur. G. Minimum gangguan Kaunselor mengambil langkah berjaga-jaga yang sewajarnya untuk mengelak daripada berlakunya gangguan di dalam kehidupan peserta penyelidikan yang mungkin disebabkan oleh penglibatan mereka dalam penyelidikan. 2. kaunselor haruslah peka untuk merangkumi prosedur penyelidikan yang mengambil kira aspek-aspek budaya. mendedahkan prosedur alternatif yang sesuai yang akan memberi kebaikan kepada peserta. 4. A. Dalam mendapatkan persetujuan ini kaunselor harus mengguna bahasa yang: 1. menerangkan tujuan dan prosedur yang perlu diikuti dengan jelas.1. Mereka hendaklah mendapatkan perundingan bila sesuai. Hak-hak Peserta Penyelidik (Rujuk A. Kesemua penyelidik lain yang terlibat dalam aktiviti penyelidikan berkongsi obligasi dan tanggungjawab etika terhadap tindakan mereka.1.) G.

Penipuan Kaunselor tidak mengendalikan penyelidikan yang melibatkan penipuan kecuali prosedur alternatif tidak boleh dilaksanakan dan nilai prospektif penyelidikan membenarkan penipuan.d. menerangkan format dan bakal pembaca yang disasarkan bagi meyebarkan dapatan-dapatan penyelidikan.2.2. 259 .7. dan 9. penyelidikan tersebut tidak akan dikendalikan walaupun beliau mempunyai nilai.b. Penyertaan pelajar/ yang diselia Penyelidik yang melibatkan pelajar atau yang diselia di dalam penyelidikan menjelaskan kepada mereka bahawa keputusan untuk menyertai atau tidak di dalam aktiviti penyelidikan tidak akan mempengaruhi kedudukan akademik seseorang ataupun perhubungan penyeliaan. menerangkan sebarang batasan tentang kerahsiaan. Kaunselor mengambil langkah berjaga-jaga yang perlu untuk melindungi klien daripada natijah negatif kerana menolak atau menarik diri daripada menyertai penyelidikan. memberitahu peserta yang mereka bebas untuk menarik balik persetujuan mereka dan tidak meneruskan penyertaan mereka di dalam projek pada bila-bila masa tanpa penalti. G. penyelidik menjelaskan sebab-sebab tindakan ini dilakukan secepat mungkin semasa memberi taklimat/laporan. Penyertaan klien Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan yang melibatkan klien menerangkan dengan jelas kepada klien di dalam proses persetujuan termaklum bahawa klien bebas untuk memilih sama ada untuk melibatkan diri atau tidak di dalam aktiviti penyelidikan. Sekiranya penipuan tersebut mungkin akan menyebabkan kecederaan fizikal atau emosi kepada peserta penyelidikan. G.2. Pelajar atau yang diselia yang memilih untuk tidak menyertai penyelidikan diberi pendedahan keatas altenatif yang sesuai bagi memenuhi keperluan akademik atau klinikal mereka. G. 8. Apabila kaedah penyelidikan memerlukan tindakan menyembunyi atau menipu.c.

G. G. kaunselor memberi suatu penjelasan yang sesuai kepada. G.2. Kaunselor memastikan yang badan-badan dan pihak-pihak berkuasa tertentu diberi maklumat dan pengakuan yang berkaitan. mendapat kebenaran untuk menyertai daripada.2.g. Komitmen kepada peserta Kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk menghormati semua komitmen kepada peserta penyelidikan.f.e. Kerahsiaan maklumat Maklumat yang diperolehi mengenai peserta penyelidikan sewaktu menjalankan kajian adalah rahsia. amalan penyelidikan beretika memerlukan kemungkinan itu beserta dengan rancangan untuk melindungi kerahsiaan. Orang yang tidak berupaya memberi persetujuan termaklum Sekiranya seseorang itu tidak berupaya untuk memberi persetujuan termaklum.2. institusi. dan saluran penerbitan mengenai prosedur dan hasil penyelidikan. kaunselor mengambil langkah-langkah yang berpatutan untuk mengelak daripada melakukan sebarang kecederaan.2. dan memperolehi kebenaran tertentu daripada seorang yang diberi kuasa oleh undang-undang. Penjelasan selepas pengumpulan data Selepas data dikumpulkan.c. (Rujuk A. dijelaskan kepada peserta sebagai sebahagian daripada prosedur untuk mendapatkan persetujuan termaklum.G.) G. Di mana nilai saintifik dan nilai kemanusiaan membolehkan tindakan melewatkan atau tidak menghebahkan maklumat.2. Sekiranya wujud kemungkinan yang orang lain mungkin mempunyai akses kepada maklumat tersebut. kaunselor memberi penerangan lengkap kepada peserta mengenai sifat kajian untuk menghapuskan sebarang salah tanggapan mengenai penyelidikan yang mungkin ada pada peserta.2. 260 .i. Memberitahu penaja Kaunselor memberitahu penaja.h.

2.) G.a.d. Jika rekod bahan-bahan seni. Hubungan dengan peserta penyelidikan Interaksi atau hubungan seksual atau romantik di antara kaunselor dengan peserta penyelidikan kini adalah dilarang. G. Gangguan seksual dan peserta penyelidik Penyelidik tidak membiarkan gangguan seksual berlaku atau memaksa peserta penyelidikan untuk terlibat di dalam gangguan seksual.c.G. B.3. faedah yang mungkin diperolehi.3. 261 penyelidikan . Hubungan dengan peserta penyelidikan (Apabila melibatkan interaksi intensif atau berpanjangan) G. penyelidik hendaklah mendokumentasikan.3.g. Apabila berlaku kecederaan yang tidak disengajakan kepada peserta penyelidikan disebabkan oleh interaksi bukan profesioanal.4. kaunselor mengambil langkah-langkah untuk memusnahkan bentuk tulisan) rekod atau dokumen (audio. dan di dalam yang mengandungi data atau maklumat sulit yang berbentuk membolehkan peserta penyelidikan dikenalpasti. video.4. G.b. Penghapusan dokumen dan rekod penyelidikan Dalam satu tempoh masa yang berpatutan selepas projek atau kajian penyelidikan selesai dijalankan. Hubungan bukan profesional Hubungan bukan profesional dengan peserta penyelidikan hendaklah dielakkan. digital. G. dan natijah yang dijangkakan bagi peserta penyelidikan.3.j. sebelum interaksi (di mana boleh). penyelidik mendapat kebenaran peserta tentang cara-cara untuk mengendalikan rekod atau dokumen tersebut. Interaksi yang mungkin berfaedah Apabila interaksi bukan profesional antara penyelidik dan peserta penyelidikan mungkin berfaedah. (Rujuk B. penyelidik hendaklah menunjukkan bukti yang usaha untuk memulihkan kecederaan sedemikian telah dilakukan. Interaksi sedemikian hendaklah dimulakan dengan persetujuan yang sesuai daripada peserta penyelidikan.a. rasional bagi interaksi sedemikian.3.

Melaporkan kesilapan Sekiranya kaunselor mendapati kesilapan yang signifikan di dalam penyelidikan mereka yang telah diterbitkan.4. Mereka juga menjelaskan sejauh mana hasil penyelidikan dapat digunakan bagi populasi pelbagai.4. G. G.a. Di dalam situasi di mana peserta dengan sendirinya dapat mengenalpasti 262 . menyalahgambarkan data.4. Mereka menyebut dengan secara eksplisit semua pembolehubah dan keadaan yang diketahui oleh penyelidik yang mungkin memberi kesan kepada hasil penyelidikan atau penafsiran data. membantu orang lain di dalam penyelidikan. Melaporkan keputusan G. atau dengan sengaja memberatsebelahkan keputusan. mengherotberotkan data.b. melaporkan keputusan penyelidikan. Keputusan yang tepat Kaunselor merancang.4.4. G. mereka harus mengambil langkah-langkah yang munasabah untuk membetulkan kesilapan tersebut dalam ralat (correction erratum). program. atau menyediakan data asal harus mengambil langkah-langkah yang sesuai untuk menyamarkan identiti peserta apabila kebenaran khusus daripada peserta tidak ada. Obligasi untuk melaporkan keputusan yang tidak baik Kaunselor melaporkan keputusan sebarang penyelidikan yang mempunyai nilai profesional. pandangan-pandangan yang wujud atau yang berkepentingan tidak disembunyikan.c. mengendali. Mereka menyediakan perbincangan yang seluas-luasnya mengenai batasan-batasan data dan hipotesis-hipotesis alternatif. atau melalui cara penerbitan lain yang bersesuaian.d. dan melaporkan penyelidikan dengan tepat. perkhidmatan. Identiti peserta Kaunselor yang membekalkan data.G. Kaunselor tidak harus terlibat di dalam penyelidikan yang mengelirukan atau yang bersifat penipuan. Keputusan yang mencerminkan hal-hal yang tidak baik mengenai institusi.

catatan kaki. kaunselor harus mengenali dan memberi pengiktirafan kepada hasil kajian yang lalu.b. dan memberi pengiktirafan sepenuhnya kepada mereka yang layak diberi pengiktirafan.5.a. G. G. G. G. penghargaan. Penciplakan Kaunselor tidak menciplak iaitu mereka tidak mengemukakan kajian orang lain sebagai kajian mereka. G.4.5. menghormati undang-undang hak cipta. Mengiktiraf sumbangan Apabila mengendali dan melaporkan penyelidikan.5. Penyumbang Kaunselor memberi pengiktirafan melalui pengarang bersama. Replikasi kajian Kaunselor berobligasi untuk membekalkan data penyelidikan asal yang mencukupi kepada profesional yang layak yang mungkin ingin untuk mereplikasikan kajian itu.5. atau cara-cara lain yang sesuai kepada mereka yang telah menyumbang dengan signifikannya kepada penyelidikan atau pembinaan konsep sejajar dengan sumbangan tersebut.penglibatan mereka di dalam kajian. jika idea atau data sedemikian dihantar untuk semakan atau penerbitan.e. penyelidik hendaklah mengambil langkah-langkah secara bersungguh-sungguh untuk memastikan yang data itu diubahsuai/diubah bagi melindungi identiti dan kebajikan semua pihak dan memastikan yang perbincangan mengenai dapatan kajian tidak mendatangkan kemudaratan kepada peserta. mengenai tajuk yang dikaji. Penyumbang pertama 263 .c.d.5. Semakan/penerbitan semula data atau idea Kaunselor membuat perakuan sepenuhnya dan sidang penyunting sedar akan penerbitan idea atau data yang terdahulu. Penerbitan G.

Manuskrip yang diterbitkan sepenuhnya atau sebahagian besar daripadanya dalam jurnal lain atau pencetakan lain tidak boleh diserahkan untuk penerbitan tanpa pengakuan dan kebenaran daripada penerbitan yang terdahulu. G. Penyelidikan pelajar Bagi rencana-rencana yang berasaskan sebahagian besarnya kepada kerja kursus.disenaraikan dahulu. dan jenis pengiktirafan yang akan diterima. disertasi utama. Perjanjian penyumbang Kaunselor yang mengendalikan penyelidikan bersama dengan rakan sejawat atau pelajar/yang diselia menggariskan perjanjian terlebih dahulu mengenai pengagihan kerja.e. G. Penyerahan Pendua (duplicate) Kaunselor menyerah manuskrip untuk pertimbangan hanya kepada satu jurnal sahaja pada satu-satu masa. penyelidikan.h. 264 atau tesis pelajar di mana pelajar merupakan penyumbang utama mereka hendaklah disenaraikan sebagai pengarang .5.5. projek. G.5. dan sumbangan teknikal atau profesional yang kecilkecil diperakukan melalui nota ataupun halaman pengenalan. Semakan profesional Kaunselor yang menyemak bahan-bahan yang diserahkan untuk penerbitan. Kaunselor berhati-hati di dalam membuat keputusan berkaitan penerbitan berdasarkan kepada piawaian yang sah dan yang boleh dipertahankan.g. G. atau tujuan-tujuan ilmiah yang lain menghormati hak-hak kerahsiaan dan pemilikan orang yang menyerahkan bahan-bahan tersebut.f. pengiktirafan penerbitan. Kaunselor yang menjadi penyemak atas jemputan sidang pengarang atau penerbit berusaha sedaya upaya untuk menyemak hanya bahan-bahan di dalam skop kompetensi mereka dan berusaha untuk menghindari bias peribadi. Kaunselor menyemak rencana-rencana yang dihantar dalam tempoh masa yang sewajarnya dan berasaskan kepada skop dan kompetensi di dalam metodologi penyelidikan.5.

kaunselor menunjukkan komitmen mereka kepada Kod Etika Lembaga Kaunselor dan mengambil langkah-langkah untuk menyelesaikan konflik tersebut. Konflik antara etika dan undang-undang Jika tanggungjawab etika berkonflik dengan undang-undang. etika.1. H.) H. Pengetahuan Kaunselor memahami Kod Etika Lembaga Kaunselor dan kod etika lain yang boleh dipakai daripada organisasi profesional atau badan persijilan dan perlesenan yang lain di mana mereka menjadi ahlinya. Mereka melibatkan diri dalam perkembangan profesional yang berterusan mengenai topik-topik masa kini di dalam isu-isu etika dan undangundang di dalam kaunseling.1. Mereka sedar bahawa perlindungan dan kepercayaan klien di dalam profesion bergantung kepada tahap tindakan profesional yang tinggi. H.a. Piawaian dan undang-undang (Rujuk F.1. Kekurangan pengetahuan atau salah faham mengenai tanggungjawab etika bukan merupakan suatu alasan pembelaan bagi sesuatu tuduhan tingkah laku yang tidak beretika. peraturan.Bahagian H : Menyelesaikan isu-isu etika Pengenalan Kaunselor bertindak menurut undang-undang. atau pihak berkuasa yang lain. dan nilai-nilai moral di dalam mengendalikan kerja profesional mereka.a. Kaunselor menyerapkan etika dalam kerja profesional seharian mereka.9.b. Mereka meletak kaunselor-kaunselor lain di tahap piawaian yang sama dan bersedia untuk mengambil tindakan yang sesuai bagi menjamin yang piawaian ini dipertahankan. Sekiranya konflik tidak dapat diselesaikan 265 . Kaunselor berusaha sedaya upaya untuk menyelesaikan dilema etika melalui komunikasi langsung dan terbuka dengan semua pihak yang terlibat dan mendapatkan perundingan daripada rakan sejawat dan penyelia bila diperlukan.

a. Tindakan ini tidak boleh dijalankan jika sesuatu intervensi itu melanggar hak-hak kerahsiaan atau jika kaunselor dikehendaki untuk menyemak kerja kaunselor lain yang tingkahlaku profesionalnya dipersoalkan.c.) H. kaunselor boleh mengikuti ketetapan undang-undang. (Rujuk H. Penyelesaian tidak formal Sekiranya kaunselor mempunyai alasan untuk mempercayai bahawa kaunselor lain sedang atau telah melanggar piawaian etika. badan persijilan sukarela kebangsaan. H. lembaga perlesenan atau kepada pihak berkuasa institusi yang sesuai. seseorang atau sesebuah organisasi dan tidak sesuai untuk diselesaikan secara tidak formal atau tidak diselesaikan dengan baik. Tindakan-tindakan tersebut mungkin merangkumi rujukan kepada jawatankuasa etika profesional kebangsaan atau negeri. atau pihak berkuasa undang-undang yang lain.2.b. mereka boleh mengambil tindakan yang sesuai. Melaporkan pelanggaran etika Sekiranya sesuatu perlanggaran yang kelihatan itu telah memudaratkan atau mungkin akan memudaratkan dengan banyaknya. Perundingan Apabila tidak pasti sama ada sesuatu situasi tertentu atau urutan tindakan boleh melanggar Kod Etika Lembaga Kaunselor.2.2.c. Tingkah laku etika yang dijangkakan Kaunselor mengharapkan rakan sejawat akan mematuhi Kod Etika Lembaga Kaunselor.d.b. H. kaunselor harus mengambil tindakan lanjut yang sesuai dengan situasi itu.2. kaunselor harus berunding 266 . H.2.dengan cara tersebut. mereka cuba terlebih dahulu untuk menyelesaikan isu itu secara tidak formal dengan kaunselor lain sekiranya boleh. peraturan. H.. Sekiranya kaunselor mempunyai pengetahuan yang menimbulkan keraguan sama ada kaunselor lain bertindak secara beretika. Pelanggaran yang disyaki H. dengan syarat tindakan sedemikian tidak melanggar hak-hak kerahsiaan yang mungkin terlibat.2.2.

Dalam melaksanakan hal ini kaunselor haruslah memberikan perhatian kepada isu kerahsiaan.2. Kaunselor bekerjasama dalam penyiasatan. kaunselor harus menjelaskan sifat konflik berkenaan dan menyatakan kepada penyelia mereka ataupun pegawai-pegawai lain yang bertanggungjawab tentang komitmen mereka kepada Kod Etika Lembaga Kaunselor.g. H.3. meningkat di dalam jawatan. H. prosiding. kontrak atau kenaikan pangkat berdasarkan semata-mata kerana mereka telah membuat pengaduan ataupun menjadi subjek pengaduan berhubung dengan etika. H. Ini tidak menolak tindakan diambil berasaskan hasil sesuatu prosiding atau menimbang maklumat-maklumat lain yang sesuai.2.2. kemasukan ke dalam program akademik atau lain-lain. Di mana boleh. atau menggalakkan pengaduan etika yang membelakangkan fakta secara yang tidak bertanggungjawab (reckless) atau sengaja mengabaikannya (willful) yang akan membatalkan tuduhan.dengan kaunselor-kaunselor lain yang lebih mahir tentang etika dan Kod Etika Lembaga Kaunselor. dengan rakan sejawat atau dengan pihak berkuasa yang sesuai. kaunselor harus berusaha untuk membuat perubahan di dalam organisasi yang membolehkan kepatuhan sepenuhnya kepada Kod Etika Lembaga Kaunselor.f. Diskriminasi yang tidak adil terhadap pengadu dan responden Kaunselor tidak menafikan individu untuk mendapat pekerjaan. H. melibatkan diri.e. Pengaduan yang tidak perlu (unwarranted) Kaunselor tidak memulakan. dan keperluan Jawatankuasa Kod Etika Lembaga Kaunselor atau jawatankuasa etika persatuan berdaftar yang lain atau lembaga yang mempunyai kuasa ke 267 . Bekerjasama dengan jawatankuasa etika Kaunselor membantu dalam proses penguatkuasaan Kod Etika Lembaga Kaunselor. Konflik organisasi Sekiranya permintaan organisasi di mana kaunselor bergabung menimbulkan konflik dengan Kod Etika Lembaga Kaunselor.

268 .atas mereka yang dituduh dengan sesuatu pelanggaran. Kaunselor harus mengetahui dengan mendalam dasar dan prosedur pelanggaran etika dan menggunanya sebagai rujukan di dalam menguatkuasakan Kod Etika Lembaga Kaunselor.

’LAMPIRAN 5’ ALAMAT-ALAMAT PEJABAT PAROL
NEGERI PERLIS ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P NO. 8, TAMAN PENGKALAN INDAH, JALAN DATO' WAN AHMAD, 01000 KANGAR, PERLIS TEL : 04-9791301 FAKS : 04-9791303 H/P : 019-3822215 D/A MAKTAB PENJARA MALAYSIA, 43000 KAJANG, SELANGOR TEL : 87341480 FAKS : 03-87341557 H/P : 013-9216971 B-9-6 BLK. B, MEGAN AVENUE 11, NO.12, JLN YAP KWAN SENG, 50450 KUALA LUMPUR TEL : 03-21643782 FAKS : 03-21643846 H/P : 019-3434043 / 012-9328500 (RASMI) NO. 171-173, TINGKAT 1, CINMUK COMMERCIAL CENTRE, KOTA SENTOSA, BATU 7, JALAN PENRISSEN, 93706 KUCHING, SARAWAK TEL : 082-628560 FAKS : 082-628563 H/P : 019-9996349 / 019-8101648 (RASMI) PENJARA PENGKALAN CHEPA, JALAN MAKTAB, 16109 PENGKALAN CHEPA, KELANTAN TEL : 09-7715605/09-7715281 FAKS : 09-7715604 H/P : 013-9344455 NO. 76 , JALAN UTAMA 5, KOMPLEKS BANGUNAN PERNIAGAAN UTAMA, JALAN SULTANAH SAMBUNGAN, 05150 ALOR STAR, KEDAH TEL : 04-7349457 FAKS : 04-7349429 H/P : 019-5110281 / 019-4808281 (RASMI) NO. 80G, JALAN PETANI, 20000 KUALA TERENGGANU, TERENGGANU TEL : 09-6301081 / 06-6301082 ( KAUNTER) / 09-6301083 (PENT) FAKS : 09-6301084

SELANGOR

WILAYAH

SARAWAK

KELANTAN

KEDAH

TERENGGA NU

269

H/P : 012-7445630 / 013-9819690(RASMI) NEGERI NEGERI JOHOR

ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P PENJARA KLUANG, BATU 8, JALAN KLUANG-MERSING, 86000 KLUANG, JOHOR TEL : 07-7875135 FAKS : 07-7875173 H/P : 013-4899794 IBU PEJABAT PENJARA SABAH, 88811 KOTA KINABALU, SABAH TEL : 088-270495 FAKS : 088-252938 H/P : 019-8201006 2A & 4A, JALAN GREENTOWN 3, GREENTOWN NOVA, 30450 IPOH, PERAK TEL : 05-2491642 FAKS : 05-2491640 H/P : 019-5586021 / 019-7116021 (RASMI) L 12-5 & 14-5 TINGKAT 5, KOMPLEKS KOTA CEMERLANG, JALAN KC 1, 75450 AYER KEROH MELAKA TEL : 06-2325449 FAKS : 06-2325410 H/P : 019-6700834 / 019-7760834(RASMI) SUITE 2, TINGKAT 13A, WISMA TNB, 10250 JALAN ANSON, PULAU PINANG TEL : 04-2299475 FAKS : 04-2299564 H/P : 012-6768665 / 019-5777075(RASMI) A17, TINGKAT BAWAH DAN SATU, JALAN SERI KUANTAN 2, SERI KUANTAN SQUARE, 25000 KUANTAN, PAHANG TEL : 09-5147082 FAKS : 09-5147048 H/P : 019-9325990

SABAH

PERAK

MELAKA

PULAU PINANG

PAHANG

N. SEMBILAN

PENJARA SEREMBAN, JALAN MUTHU CUMARU, 70990 SEREMBAN, NEGERI SEMBILAN TEL : 06-7631271 FAKS : 06-7631537 H/P : 016-3923598 / 019-3523598(RASMI)

270

271

DAERAH JOHOR BAHRU

ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P LOT 10, TINGKAT 13, MENARA TABUNG HAJI, JALAN AYER MOLEK, 80000 JOHOR BAHRU, JOHOR TEL : 07-2242600 FAKS : 07-2242300 H/P : 012-7025821 NO. 11, JALAN CEMARA, BANGUNAN CEMARA, 86200 SIMPANG RENGAM, JOHOR TEL : 07-7552400 (kaunter) FAKS : 07 -7552402 H/P : 016-7871695 NO. 11, JALAN MEGAT, 83000 BATU PAHAT, JOHOR TEL : 07-4348400 (kaunter) FAKS : 07-4348402 H/P : 019-2629974 NO. 28, JALAN TUANKU AHMAD 85000 SEGAMAT, JOHOR TEL : 07-9328400 (kaunter) FAKS : 07-9328403 H/P : 017-2800763 NO. 15, JALAN NIAGA 2, 81900 KOTA TINGGI, JOHOR TEL : 07-8839400 (kaunter) FAKS : 07-8827232 H/P : 019-7635217 2104 A & 2105 A, TINGKAT 1,WISMA SYEIKH ABDULLAH FAHIM, JALAN BERTAM, 13200 KEPALA BATAS, PULAU PINANG TEL : 04-5756405 (kaunter) FAKS : 04-5756059 H/P : 012-5785176 / 019-6665806 NO. 19, PESARA MAHSURI 5, SG. NIBONG KECHIL, TAMAN MELATI JAYA, 11900 BAYAN LEPAS, PULAU PINANG TEL : 04-6432203 FAKS : 04-6457639 H/P : 017-6041541

KLUANG

BATU PAHAT

SEGAMAT

KOTA TINGGI

SEBERANG PERAI UTARA

BARAT DAYA

272

DAERAH SEBERANG PERAI SELATAN

ALAMAT / NO. TELEFON / NO. FAKS & NO. H/P NO. 1 LORONG JAWI JAYA 3, TAMAN JAWI JAYA, 14200 SUNGAI JAWI, P. PINANG TEL : 04-5829100 (kaunter) FAKS : 04-5829029 H/P : 019-7484404 LOT 2331 A & LOT 2332 A TINGKAT BAWAH, BANGUNAN KOPERASI GURU, JALAN PENGKALAN CHEPA, 15400 KOTA BHARU, KELANTAN TEL : 09-7413242 (09-7413240 PEJ) FAKS : 09-7413241 H/P : 012-9567677 PT 421, JALAN TASEK, 17500 TANAH MERAH, KELANTAN TEL : 09-9502381 (09-9502380 PEJ) FAKS : 09-9502382 H/P : 012-9848797 PT 4920, MUKIM GUCHIL, 18000 KUALA KRAI, KELANTAN TEL : 09-9602422 (09-9506035 PEJ) FAKS : 09-9602421 H/P : 013-9833106 PT 146, BANDAR BACHOK, 16300 BACHOK, KELANTAN TEL : 09-7787042 (09-7787040 PEJ) FAKS : 09-7787041 H/P : 019-9178617 NO. 76 TINGKAT BAWAH, JALAN UTAMA 5, KOMPLEKS BANGUNAN PERNIAGAAN UTAMA, LEBUHRAYA SULTANAH BAHIYAH, 05150 ALOR STAR KEDAH TEL : 04-7349442 (04-7349458 PEJ) FAKS : 04-7349429 H/P : 019-2807375 NO. 6, JALAN TUANKU HAMINAH 1, TAMAN TUANKU HAMINAH, 08000 SUNGAI PETANI, KEDAH TEL : 04-4480791 ( 04-4441794 PEJ ) (04-4441790 KAUNTER) FAKS : 04-4441792 H/P : 012-4272051

KOTA BHARU

TANAH MERAH

KUALA KRAI

BACHOK

KOTA SETAR

SUNGAI PETANI

273

TELEFON / NO. BANDAR BARU. MELAKA TENGAH. KEDAH TEL : 04-4746078 (04-4746077 KAUNTER) FAKS : 04-4746079 H/P : 019-4665750 NO. FAKS & NO. 70200 SEREMBAN. MUKIM BUKIT PIATU. JALAN TUN DR. BALING. 49. 73000 TAMPIN. MELAKA TEL : 06-2881210 FAKS : 06-2881220 H/P : 013-2519937 NO. NEGERI SEMBILAN TEL : 06-4546169 FAKS : 06-4546150 H/P : 017-5946741 BALING LANGKAWI MELAKA TENGAH SEREMBAN TAMPIN BAHAU 274 . JALAN PANDAK MAYAH . 3.TAMPIN SQUARE. NEGERI SEMBILAN TEL : 06-4412658 FAKS : 06-4412681 H/P : 016-3719880 NO. JLN. 06700 PENDANG. 348-G DAN 348-1. H/P NO. PEKAN PANDAK MAYAH. KEDAH TEL : 04-7581884 / 04-7581882 (pej) / 04 7581881 (pej) FAKS : 04-7593837 H/P : 019-5753697 NO. NEGERI SEMBILAN TEL : 06-7612461 FAKS : 06-7612451 H/P : 012-6273766 LOT 2-9 & LOT 2-10. KOMPLEKS PERNIAGAAN . 73. 09100 PULAI. TAMAN BUKIT PIATU MUTIARA. 109. JLN PERSISIRAN KOTA 4/5. ISMAIL. KEDAH TEL : 04-9663512 (04-9693510 PEJ) (04-9693511 KAUNTER) FAKS : 04-9693519 H/P : 019-4229359 NO. 07000 LANGKAWI. JALAN DATUK THONG HIAN KIM. PEKAN TANAH MERAH. 72100 BAHAU.DAERAH PENDANG ALAMAT / NO. KUAH. JALAN BUKIT PIATU MUTIARA. 10 LORONG 2.

MUKIM TANGGOL. 33300 GERIK. JALAN LEBAI SARAS. PERAK TEL : 05-3541642 (KAKITANGAN : 05-3541641 / 3541644 / 3541645) FAKS : 05-3541640 H/P : 017-5686044 KEMAMAN HULU TERENGGANU BESUT KINTA LARUT MATANG DAN SELAMA NO. 31. 20000 KUALA TERENGGANU. H/P LOT P. 5. JLN TUN BIJA DIRAJA. TMN KEMUNTING MAJU. PERAK TEL : 05-8091641 FAKS : 05-8091640 H/P : 019-5716653 NO. PERAK TEL : 05-7941641 FAKS : 05-7941640 H/P : 012-9623841 HULU PERAK 275 . 21800 HULU TERENGGANU. GERIK BUSINESS CENTRE. DAERAH HULU TERENGGANU. FB 86.T NO. PUSAT PERNIAGAAN PULAI. MUKIM PELAGAT. 31300 IPOH. JERTIH 22000. FB 87 & FB 88. JALAN SULTAN SULAIMAN. JLN PBC 1. BESUT.DAERAH KUALA TERENGGANU ALAMAT / NO. PADANG LUAS. TERENGGANU TEL : 09-8503353 (KAUNTER : 09-8503352) FAKS : 09-8503351 H/P : 013-9870290 LOT 004337. TERENGGANU TEL : 09-6301088 (KAUNTER 09-6301087) FAKS : 09-6301086 H/P : 019-9343638 FB 85. 1914 P. FAKS & NO. TERENGGANU TEL : 09-6863021 (KAUNTER : 09-6863023) FAKS : 09-6863020 H/P : 012-9471612 LOT 5311. 34000 TAIPING. TELEFON / NO. BANGUNAN CASA LIMBONG. 24000 KEMAMAN. KG. 9. TERENGGANU TEL : 09-6902007 (KAUNTER : 09-6902005) FAKS : 09-6902008 H/P : 017-6082215 NO. JONGOK. JLN MEDAN SAUJANA 1.

BANDAR TEKNOLOGI KAJANG. 8C. JALAN 1/5. 43500 SEMENYIH. SEKSYEN 3. 41050 KLANG. 18-1. 33000 KUALA KANGSAR. JALAN LABUK. 143. 45000 KUALA SELANGOR. JALAN BANDAR RAWANG II. SELANGOR TEL : 03-60931502 / 60931504 FAKS : 03-60932925 H/P : 013-3535239 LOT 6. JLN RAJA CHULAN. SEKSYEN 1. PERAK TEL : 05-6871643 (KAKITANGAN : 05-6871641 / 6871644 / 6871645) FAKS : 05-6871640 H/P : 012-4559949 MANJUNG HULU LANGAT 39. PERAK TEL : 05-7731641 FAKS : 05-7731640 H/P : 019-4135686 NO. SELANGOR TEL : 03-33426135 / 33426082 FAKS : 03-33426085 H/P : 012-6145733 NO. JALAN LUMUT. JALAN COKMAR 1. 48000 RAWANG. BLOK 4A. TELEFON / NO.DAERAH KUALA KANGSAR ALAMAT / NO. TINGKAT BAWAH & TINGKAT 1. 18. 90000 SANDAKAN. SELANGOR TEL : 03-87249260 / 87249261 FAKS : 03-87249249 H/P : 014-3032324 NO. BANDAR LABUK JAYA. JALAN BENDAHARA 1/1. BENDAHARA BUSINESS CENTRE. FAKS & NO. SELANGOR TEL : 03-32812672 FAKS : 03-32812673 H/P : 013-9887791 NO. TINGKAT 1 & 2. PUSAT BANDAR RAWANG. PUSAT PERNIAGAAN MANJUNG. SABAH TEL : 089-213658 / 089-215526 FAKS : 089-215528 H/P : 016-5833573 KLANG KUALA SELANGOR KUALA LANGAT SANDAKAN 276 . 32040 SRI MANJUNG. 18. BATU 7. 29. JALAN MERU. H/P NO.

KUCHING TOWN LAND DISTRICT. SARAWAK TEL : 084-322845 FAKS : 084-310264 H/P : 019-8056862 KUDAT PANTAI BARAT PEDALAMAN KUCHING MIRI SIBU 277 . JALAN ASTANA. FASA 1 MCLD BLOK 10. BLOK F. 89159 KOTA BELUD. JALAN TUANKU OSMAN. PUTATAN. BLOK B. SARAWAK TEL : 085-442332 FAKS : 085-442330 H/P : 019-8849464 PETI SURAT 1013. CORNER LOT 15. NO. 89008 KENINGAU. GROUND & FIRST FLOOR. PETRA JAYA. H/P NO TB2685. JLN MAT SALLEH 1A. SARAWAK TEL : 082-380960 (082-380944 KAUNTER) FAKS : 082-380959 H/P : 013-5703766 LOT 1298. SABAH TEL : 088-972275 FAKS : 088-972276 H/P : 013-7208851 SHOP LOT NO. PUTATAN PLATINUM PLAZA. LOT 14. TINGKAT 1-3. SECTION 65.DAERAH TAWAU ALAMAT / NO. 91030 TAWAU TEL : 089-775411 FAKS : 089-775412 H/P : 019-8337474 WDP 213. LORONG 1. MIRI CENTRE POINT. JALAN MELAYU 98000 MIRI. COMMERCIAL CENTER TALAK BANA. TINGKAT 1 & 3. SABAH TEL : 087-332175 FAKS : 087-332177 H/P : 019-8695617 LOT 1319. TAMAN MOSAIC. 96000 SIBU. 88200 KOTA KINABALU. SABAH TEL : 088-734135 FAKS : 088-734136 H/P : 013-8565251 PADASA COMMERCIAL COMPLEX.11. FAKS & NO. TELEFON / NO. BATU 1 JALAN TANJUNG BATU. 6. 93050 KUCHING.

BLOK D-1-5. TINGKAT BAWAH & SATU. TELEFON / NO. TAMAN SETIAWANGSA.DAERAH BINTULU ALAMAT / NO. SARAWAK TEL : 086-339508 FAKS : 086-337970 H/P : 016-8625778 TINGKAT 19. 54200 KUALA LUMPUR TEL : 03-42531979 FAKS : 03-42532023 H/P : 019-5655604 A 31. PAHANG TEL : 09-4223599 FAKS : 09-4223588 H/P : 013-9640843 NO. FAKS & NO. D'WANGSA MAJU. JALAN TOK MUDA IDRIS. TINGKAT BAWAH. 23. SETIAWANGSA BUSINESS SUITE. H/P PETI SURAT 3211. BANDAR INDERAPURA. TINGKAT 1. 56000 KUALA LUMPUR TEL : 03-91734476 FAKS : 03-91734497 H/P : 012-8734342 CHERAS WANGSA MAJU (GOMBAK) NO. TINGKAT BAWAH & SATU. 26600 PEKAN. 53300 KUALA LUMPUR TEL : 03-41496710 FAKS : 03-41496582 H/P : 016-3575230 PARCEL 28-2. NO 36 LOT 7257 TINGKAT 1 & 2. 97008 BINTULU. JALAN KIDURONG. MEDAN RAYA COMMERCIAL CENTRE. 25000 KUANTAN. 27000 JERANTUT. PAHANG TEL : 09-5141588 FAKS : 09-5142588 H/P : 019-7256016 NO. UNIT 12A & 12B. SRI DAGANGAN 2. 77. 1 JALAN TASIK PERMAISURI 2. JALAN DELIMA 10. NO. BANDAR TUN RAZAK. 15 & 16. JLN TUN ISMAIL. WISMA ZELAN. PAHANG TEL : 09-2964621 FAKS : 09-2964622 H/P : 019-3994968 AMPANG KUANTAN PEKAN JERANTUT 278 .

FAKS & NO. TELEFON / NO. 28000 TEMERLOH. H/P NO. TINGKAT BAWAH & SATU. 23. JALAN CENGAL 2. TAMAN CENGAL. PAHANG TEL : 09-2965445 FAKS : 09-2965446 H/P : 016-9965316 279 .DAERAH TEMERLOH ALAMAT / NO.

280 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful