TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

PENGENALAN
Kemahiran mendengar ialah kemahiran lisan yang paling asas dan kemahiran ini berlaku pada peringkat penerimaan. Seseorang yang telah menguasai kemahiran mendengar dengan baik biasanya dapat mendengar dengan baik apa sahaja yang dituturkan oleh orang lain dan dapat pula memahami maksud serta membuat tafsiran daripada apa yang didengarnya. Kemahiran mendengar melibatkan kemahiran menerima maklumat secara lisan. Proses mendengar merupakan satu proses fizikal yang melibatkan telinga sebagai alat penerima bunyi bahasa. Proses memahami pendengaran pula melibatkan proses psikologi dan mental seperti pengamatan, kecerdasan dan pemikiran yang disepadukan untuk membolehkan seseorang itu memahami apa yang didengarnya dan membuat tindak balas yang sesuai.

OBJEKTIF
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. 2. 3. 4. 5. Menguasai konsep konsep penting di dalam kemahiran mendengar. Mengenal pasti jenis dan proses kemahiran mendengar Menyatakan peringkat peringkat kemahiran mendengar Mengetahui konsep kemahiran bertutur. Merancang aktiviti kemahiran berttur dan mendengar di dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

OUM

37

melalui latihan-latihan khas yang dilakukan secara Beberapa konsep penting tentang pendengaran. apa yang didengar itu tidak bermakna. kesusasteraan dan lain-lain aspek seni dan estetika. Bincangkan contoh-contoh lain yang melibatkan proses membuat jangkaan. Pendengaran untuk mengkritik memerlukan pendengaran yang berpusatkan idea utama. Menentukan Tujuan Untuk menjadi pendengar yang berkesan. Pendengaran yang cekap memerlukan penyatuan idea yang logik dan berkesan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 3. Contohnya. Tujuan mendengar mungkin untuk mendapat hiburan. (a) Membuat jangkaan Apabila kita mendengar kita akan membuat jangkaan dalam fikiran terhadap apa yang akan kita dengar seterusnya. kita akan membuat jangkaan tentang kemungkinan lain yang berkaitan dengan peristiwa tersebut. hujah-hujah dan bukti-bukti. Sekiranya kita mendengar tanpa tujuan. iaitu. apabila kita mendengar berita tentang banjir kilat yang melanda Kuala Lumpur. 2. 38 OUM . Pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan. Pendengaran untuk tujuan hiburan melibatkan tindak balas positif terhadap muzik. Pendengaran untuk tujuan apresiasi memerlukan analisis kritis terhadap bentuk dan isi. Aspek fizikal.2 JENIS DAN PROSES MENDENGAR Mendengar adalah satu proses yang aktif kerana berlaku tindak balas selepas mendengar. Jelaskan konsep mendengar mengikut pemahaman anda. pengetahuan dan maklumat. (b) Aktiviti 1 1. iaitu. psikologi dan neurologi mempengaruhi proses pendengaran. Pendengaran berlaku berperingkat-peringkat. Pendengaran merupakan gabungan daripada segala yang didengar difaham dan diingat.1 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) KONSEP PENTING DI DALAM PENDENGARAN Individu lebih banyak belajar mendengar melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. seseorang itu perlu mempunyai tujuan tertentu untuk mendengar. Mendengar melibatkan dua proses. 3.

klausa dan ayat. g – k Peringkat kedua ialah memahami bunyi bahasa yang bermakna seperti perkataan. d – l 3. Mendengar dan mengecam makna perkataan. Untuk memahami bunyi bahasa. Mengingat dan memadankan perkataan dan ayat-ayat mudah secara tepat. Pada peringkat ini beberapa kemahiran mendengar yang perlu dikuasai ialah. frasa.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. rangkai kata dan ayat-ayat. s – t 4. Peringkat pertama dikenali sebagai peringkat awal. Pengetahuan tentang situasi berlakunya pertuturan yang didengar. seperti fakta dan budaya bahasa yang didengar serta bagaimana bahasa digunakan. b – p bagi baba jambi bawang dari ladang dentum beras kelas keras gali geli garang pagi bapa jampi pawang lari lalang lentum berat kelat kerat kali keli karang kibas betis bajak lobal daki dayang dagu sari surat kabus tegak guli gaya kipas petis pajak lopak laki layang lagu tari tulat kabut tekak kuli kaya 2. Menjalankan perintah dan permintaan. OUM 39 . Pengetahuan yang sedia ada pada pendengar. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam. seseorang itu perlu mempunyai unsur-unsur kefahaman yang berikut. Melakukan sesuatu yang disuruh. (a) (b) (c) Pengetahuan tentang sistem bahasa. mengajuk dan memilih bunyi. Kemahiran mendengar boleh juga dibahagikan kepada tiga peringkat mengikut perkembangan individu tertentu. pengalaman budaya dan sikap pendengar itu.3 PERINGKAT-PERINGKAT KEMAHIRAN MENDENGAR Kemahiran mendengar melibatkan dua peringkat kemahiran. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. Contoh : 1. Peringkat pertama ialah menerima dan membezakan bunyi-bunyi bahasa yang hampir sama. Pemahaman tentang bunyi bahasa bergantung pada pengetahuan.

tujuan penutur menggunakan berbagai-bagai bentuk struktur Pelaksanaan aktivtii pengajaran dan pembelajaran kemahiran mendengar Dalam melaksanakan aktiviti mendengar. Mencari jalan mengatasi masalah yang didengar. Guru memberi gambaran yang menyeluruh atau penerangan ringkas tentang apa yang hendak diperdengarkan. Mengenal perhubungan orang–orang yang berinteraksi. Peringkat ketiga ialah peringkat maju. peringkat pramendengar peringkat semasa mendengar peringkat selepas mendengar Peringkat pramendengar • • • Guru memberi tugasan atau soalan kepada murid sebelum mereka mula mendengar.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 Peringkat kedua ialah peringkat pertengahan. Guru memastikan murid dalam keadaan bersedia untuk mengikuti aktiviti. Pada peringkat ini kemahiran yang perlu dikuasai ialah. • 40 OUM . (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam dan mengingat fakta dan butiran secara tepat dan terperinci. Mengetahui peranan dan perhubungan orang yang bercakap. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) Mengenal isi-isi penting. 1. Pada peringkat ini beberapa kemahiran yang perlu dikuasai ialah. Guru memberi arahan yang jelas tentang tugasan dan memastikan bahan rangsangan dalam keadaan baik serta mencukupi untuk digunakan dalam aktiviti berkenaan. Mengenal maklumat khusus. Mentafsirkan tatabahasa. Mengenal sebab dan akibat. Mengikut aliran dalam dialog atau perbualan. Perancangan boleh dilakukan mengikut tiga peringkat yang berikut. 3. 2. 1. Mengenal sikap dan perasaan orang yang bercakap. Mengesan urutan. guru perlu merancang aktiviti pengajaran dan pembelajaran bagi memastikan pengajaran berjalan dengan berkesan. Memberitahu fungsi tekanan dan intonasi. Mentafsirkan maksud orang yang bercakap.

TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 2. Manakala unsur para linguistik ialah bahasa isyarat dan pergerakan badan. model-model yang diperdengar haruslah model-model yang baik yang membolehkan pelajar-pelajar bertutur secara berkesan. (a) (b) (c) (d) (e) Pertuturan ialah gabungan bunyi-bunyi bahasa yang dilafazkan. Individu lebih banyak belajar bertutur melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. Aspek fizikal. tekanan. OUM 41 . Guru menjalankan aktiviti tindakan susulan yang bersesuaian dengan aktiviti berkenaan. Pertuturan yang baik boleh dikuasai dengan memberi tumpuan kepada aspek fonologi. Beberapa konsep pertuturan. nada. Unsur prosodi ialah intonasi. intonasi dan penguasaan sistem bunyi yang lain. kemahiran lisan melibatkan kemahiran yang berkaitan dengan aktiviti yang berikut.4. struktutr. seseorang itu akan menggunakan unsur-unsur prosodi dan cara paralinguistik semasa bertutur bagi menguatkan maksud pertuturan. Guru hendaklah mengatasi sebarang gangguan atau masalah yang secepat mungkin semasa aktiviti mendengar dijalankan. Peringkat semasa mendengar • • Guru memastikan murid menumpukan sepenuh perhatian terhadap bahan rangsangan. Guru memastikan murid menyempurnakan tugasan dan membuat pengukuhan. Berdasarkan sukatan pelajaran bahasa Melayu. kesihatan.4 KEMAHIRAN BERTUTUR 3. Guru memberi penekanan kepada aspek-aspek penting dalam bahan itu. dan jantina boleh mempengaruhi kemahiran bertutur. Di samping penghasilan bunyi bahasa. 3. Ia berlaku setelah si penutur itu dapat mendengar dan memahami dengan baik apa yang didengarnya. Bertutur merupakan kemahiran berinteraksi dalam suasana berbahasa dan berlaku pada peringkat produksi. Peringkat selepas mendengar • • • • Guru menghuraikan tentang apa yang dikemukakan oleh murid dalam bahan rakaman yang mungkin menyulitkan pemahaman mereka. Bertutur ialah kegiatan melafazkan bunyi-bunyi yang dilahirkan daripada alat-alat sebutan atau dikenali juga sebagai artikulator. persekitaran. sebutan dan jeda. timbul 3.1 Konsep bertutur Bertutur merupakan satu cara berkomunikasi yang kompleks dan melibatkan proses mental yang menggerakkan alat pertuturan untuk mengeluarkan bunyi bahasa yang bermakna. Pertuturan berlaku pada peringkat produksi. Oleh sebab itu.

Lakonan dan puisi iaitu kemahiran menyampaikan pendapat dalam gaya yang menarik dan serentak. Menunjukkan arah.4.2 Tujuan bertutur Kemahiran bertutur diajarkan untuk membolehkan murid bertutur dan mengeluarkan buah fikiran dengan menggunakan bahasa yang sesuai dalam pelbbagai keadaan perhubungan seperti perbualan dengan rakan-rakan. sosialisasi dan berkomunikasi. ibu bapa serta dalam aktiviti perbahasan dan syarahan. Menyampaikan atau melahirkan pendapat peribadi. Pengucapan yang berunsur sosial dan bermoral. intonasi serta menggunakan perkataan dan ayat dengan tepat. Kemahiran bersyarah dengan menggunakan bahasa. intonasi. Kemahiran yang berhubung dengan arahan dan permintaan terutama yang berkaitan dengan diri dan masyarakat setempat. gaya di samping suara yang baik dan jelas maksudnya. Pengajaran dan pembelajaran bertutur haruslah membolehkan murid. Soal jawab dengan tujuan untuk berinteraksi. Dalam menguasai kemahiran tersebut. guru. (a) (b) (c) Menyebut dengan jelas. Aspek-aspek penting dalam kemahiran bertutur (a) Sebutan (b) Tekanan (c) Mora (panjang-pendek) (d) Jeda (persendian) (e) Intonasi (f) Nada (g) Tatabahasa (h) Kelancaran (i) (j) Kefasihan Laras bahasa 3. guru haruslah memastikan murid boleh bertutur dalam bahasa Melayu dengan betul dari segi sebutan. 42 OUM . Perbincangan dan perbahasan iaitu kemahiran mengeluarkan pendapat di samping mempertikaikan pendapat orang lainsecara serentak. Bercerita sebagai cara untuk menyampaikan pengalaman dan perasaan individu. Berita dan laporan iaitu kemahiran melahirkan semula pengalaman dan pengamatan secara lisan dalam struktur ayat dan frasa yang baik.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Berkaitan dengan kemahiran mendengar dan menyebut atau mengajuk bunyi dan suara.

di rumah dan sebagainya. objek. 3. Membina soalan untuk mencari maklumat. Aktiviti bagi peringkat maju. Menyoal soalan-soalan mudah berdasarkan situasi tertentu. Membuat ayatr-ayat mengenai diri sendiri. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Melafazkan pengucapan bertatasusila.4. permainan.3 Peringkat-peringkat Kemahiran Bertutur Aktiviti yang boleh dijalankan pada peringkat awal ialah. Bercerita berdasarkan satu siri gambar atau gambar bersiri Mendeskripsi pengalaman atau sesuatu peristiwa. Membaca iklan dan peraturan. Aktiviti bagi peringkat pertengahan: (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Membuat deskripsi tentang objek atau gambar. (a) (b) Mendeskripsikan sesuatu peristiwa. persekitaran. Bertutur menggunakan bahasa yang tepat dan sesuai dengan pendengar dan situasi. Bertukar-tukar pendapat dan maklumat. OUM 43 . Membuat teguran atau kenyataan mengenai sesuatu situasi. Membuat ayat-auyat daripada gambar. proses dan sebagainya. Bercerita dengan menggunakan alat pandang atau tanpa menggunakannya. Memberi arahan. Bertutur secara bertatasusila. Menyoal dan menjawab soalan-soalan berhubung dengan peribadi seseorang.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Bertemu ramah. memberi pendapat atau pandangan secara mudah. Mengambil bahagian dalam perbualan mudah. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. Memberi satu siri arahan untuk membuat sesuatu. Mengajuk perkataan dan ayat-ayat yang didengar. ibu bapa dan sebagainya. Memberi ucapan pendek dan mudah. masa bersekolah. Memberi penerangan dan memberi alasan. Membuat ulasan. Menyoal untuk mendapatkan maklumat. Melaporkan peristiwa dan memberi sesuatu huraian dengan tepat. Memberi komen secara mudah. rakan.

novel dan sebagainya. (i) (ii) Murid menjalankan tugasan seperti yang diarahkan. (a) (b) (c) Peringkat persediaan Peringkat pelaksanaan aktiviti Peringkat susulan dan penilaian 3. prosedur dan peraturan. kad kiu. seminar dan lain-lain. Menerangkan proses. kumpulan atau pasangan yang 44 OUM . laporan atau ulasan. 3. Guru memastikan semua alat dan bahan mencukupi dan murid memahami tugasan. Mengambil bahagian dalam perbahasan. diskusi.2 Peringkat Pelaksanaan Aktiviti Dua perkara yang berlaku semasa peringkat pelaksanaan aktiviti iaitu. Contohnya. Tiga peringkat perancangan aktiviti lisan ialah. Mendeklamasi puisi.5. (i) (ii) (iii) Guru menerangkan tugasan yang akan dilakukan oleh murid atau membuat tunjuk cara serta memberi contoh. perbualan atau dialog.5 PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN LISAN Perancangan aktiviti lisan melibatkan tiga peringkat. membimbing kelas.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) Mengambil bahagian dalam perbincangan.1 Peringkat Persediaan Tiga perkara yang boleh dilakukan oleh guru ialah. forum. perbincangan. Mengkritik cerpen. 3. Memberitahu arah atau hala sesuatu tempat. Mengambil bahagian dalam drama atau lakonan. Memberikan ceramah atau syarahan. Menyampaikan komen. puisi. Guru mengedarkan bahan-bahan yang diperlukan untuk membuat aktiviti. Bertanya untuk mendapatkan maklumat. Guru menyelia dan mengambil bahagian.5. bahan stensilan dan peralatan lain yang mungkin diperlukan. kejadian. pendapat.

Aktiviti ini menjadi lebih menarik sekiranya tajuk puisi yang digunakan itu dimaklumkan lebih awal kepada murid. Aktiviti bercerita Guru memberikan garis panduan bagi memudahkan murid bercerita. Sebagai pengukuhan guru digalakkan memberi kerja rumah yang berkaitan untuk aktiviti susulan. Guru juga boleh melaksanakan aktiviti dengan secara berdua ataupun secara berkumpulan. (a) (b) Aktiviti berbual Dalam melaksanakan aktiviti ini guru menyediakan beberapa tajuk yang sesuai dengan tahap kebolehan berbahasa serta persekitaran murid. Guru menyediakan puisi sama ada puisi moden ataupun puisi tradisional dan meminta murid membacanya. Beberapa aktiviti yang boleh dirancang dalam kemahiran bertutur ialah. guru digalakkan membentuk kumpulankumpulan kecil supaya ramai murid dapat mengambil bahagian yang aktif dalam masa yang terhad. Aktiviti berlakon Aktiviti berlakon dapat meningkatkan kemahiran lisan murid. Langkah ini dapat memberi peluang kepada murid untuk berlatih. aktiviti susulan dan penilaian perlu dilakukan oleh guru untuk mendapatkan maklum balas bagi aktiviti-aktiviti yang telah dilaksanakan oleh murid.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. Guru boleh menyediakan pelbagai gambar yang menarik minat murid untuk bercerita atau menerangkan sesuatu perkara yang terdapat dalam gambar berkenaan.3 Peringkat Susulan dan Penilaian Dalam sesuatu waktu pengajaran dan pembelajaran. Guru juga boleh menyediakan tempat yang sesuai supaya aktiviti itu menjadi menarik dan dapat menggalakkan murid untuk bercerita. Oleh itu. melihat. Penilaian yang dimaksudkan bukanlah dalam bentuk penilaian formal tetapi lebih merupakan penilaian berterusan. Aktiviti ini boleh dijalankan dengan menggunakan gambar tunggal ataupun gambar bersiri.5. alami atau mendengar daripada orang lain. Aktiviti berlakon boleh dijalankan di dalam kelas ataupun di luar kelas. Kemahiran bertutur ini harus digabung jalin dengan kemahiran-kemahiran bahasa yang lain untuk melahirkan satu kesepaduan yang bermakna. misalnya di dewan sekolah. Aktiviti berpuisi Aktiviti ini boleh dijalankan secara individu ataupun kumpulan. Sekiranya aktiviti itu dijalankan di luar kelas. guru perlu menggalakkan murid mengambil bahagian dalam aktiviti ini. Aktiviti bercakap berdasarkan gambar Aktiviti ini dijalankan mengikut prestasi murid. misalnya tema dan masa yang diperuntukkan. Penggabungjalinan juga penting dijalankan untuk mengukuhkan pembelajaran murid. Dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) OUM 45 . Aktiviti melaporkan berita Guru meminta murid melaporkan sesuatu berita tentang sesuatu perkara atau peristiwa yang mereka pernah terbaca. Contoh aktiviti susulan dan penilaian yang boleh dijalankan ialah seperti mengadakan perbincangan dan kemudian guru memberi maklum balas tentang prestasi dan pencapaian murid. iaitu membaca dan menghayati puisi berkenaan. maka murid akan membuat persediaan yang lebih rapi dan bersungguh-sungguh.

Langkah seterusnya ialah hasil perbincangan itu akan dilaporkan oleh ketua kumpulan kepada kelas untuk disoal jawab. guru boleh menyanyikan lagu kanak-kanak yang mengandungi perkataan yang mudah untuk disebut dan difahami bagi kanak-kanak pada peringkat rendah. (a) Guru. murid dan bilik darjah Gerak laku guru dan murid boleh dimanfaatkan sebaik-baiknya untuk membantu proses pengajaran dan pembelajaran.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (m) Aktiviti berbahas atau bersyarah (n) Guru memberi tajuk syarahan atau perbahasan kepada murid. Aktiviti menyanyi Pada kebiasaannya. Guru menjelaskan syarat-syarat syarahan dan bahasa kepada murid.murid-murid berasa seronok apabila guru menjalankan aktiviti menyanyi. Syarahan boleh dijalankan secara individu sementara perbahasan dijalankan secara kumpulan. Guru menunjukkan cara-cara membunyikan sesuatu sebutan. Guru membahagikan murid mengikut kumpulan tertentu dan perbincangan bermula dengan membincangkan sesuatu tajuk dalam kumpulan masing-masing. 3. Dalam aktiviti ini. Aktiviti perbincangan Aktiviti ini lebih sesuai dijalankan bagi murid yang berada di sekolah menengah ataupun bagi murid tahap dua di sekolah rendah. Aktiviti menyanyi boleh meningkatkan kebolehan murid dalam sebutan dan intonasi. Perbincangan boleh dijalankan secara kelas ataupun secara kumpulan. Alat atau bahan bantuan mengajar boleh dibahagikan kepada tujuh kategori iaitu. Guru menggunakan papan tulis untuk mencatat perkataan atau frasa yang perlu digunakan oleh murid apabila bertutur.5.4 Memilih dan Menggunakan Bahan Pengajaran Kemahiran Lisan Guru boleh memilih alat atau bahan pengajaran dan pembelajaran berdasarkan kriteria yang berikut. misalnya. (o) (p) (q) (r) Aktiviti 2 Secara kumpulan. (i) (ii) (iii) guru menaikkan dan menurunkan tangan kanan atau menggerakkan kepala bagi menunjukkan perbezaan intonasi dalam pertuturan . 46 OUM . anda diminta membincangkan aktiviti di atas dan rancang satu aktiviti yang berkaitan. (a) (b) (c) bahan yang sedia ada kesesuaian dengan objektif pengajaran keberkesanannya.

pertuturan sekumpulan manusia di stesen bas berbeza dengan pertuturan di pasar. kalendar dan borang adalah bahan yang boleh digunakan secara kreatif sebagai bahan bertutur. majalah. (i) Mengaitkan konsep dengan bunyi. 1 Satu keluarga bertolak dari rumah untuk pergi berkelah 2 Dalam perjalanan melalui jalan di tepi pantai 3 Mereka duduk di tepi pantai sambil makan 4 anak-anak mandi di laut. buku. mergastua dan air dengan menggunakan alat audio seperti radio dan pita rakaman. sukan sekolah. (ii) (iii) (c) Gambar Guru digalakkan mempunyai fail untuk menyimpan gambar yang boleh digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. terang dan jelas. berpuisi dan berdialog. bunyi pelbagai kenderaan. berlakon. filem dan transperansi. contohnya. pemandangan di pasar dan sebagainya) Contoh gambar bersiri (misalnya: pergi berkelah. Contoh gambar trunggal (misalnya: pemandangan di sekolah. menu. untuk membolehkan murid. Sama ada gambar tunggal atau gambar bersiri boleh digunakan sebagai bahan rangsangan untuk murid-murid bercerita. bapa membaca surat khabar. Gambar-gambar yang digunakan hendaklah sesuai dari segi saiz. Contohnya. majlis hari jadi dan lain-lain. 5 Berkemas untuk setelah hari petang pulang OUM 47 . Mengaitkan situasi dengan pertuturan sebenar yang sedang berlaku. Bahan sebenar seperti tiket bas.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (b) Objek Sebenar Objek yang biasa digunakan sehari-hari boleh dijadikan alat dan bahan pengajaran yang berkesan. butang baju pelbagai warna dan saiz. video. Contoh ini boleh ditunjukkan atau didengar melalui alat audio dan visual seperti televisyen.

Penggunaannnya harus diawasi supaya objektif pengajaran dan pembelajaran tidak diabaikan. Melalui permainan murid dapat menggunakan kemahiran bertutur dalam keadaan bersahaja. puisi dan permainan Bahan ini dapat mewujudkan suasana gembira dalam kalangan murid. misalnya jadual waktu. seperti. carta lingkaran dan carta organisasi seperti carta keluarga. Komputer.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (d) Grafik Pelbagai grafik boleh digunakan sebagai bahan rangsangan yang baik untuk bertutur. (i) kad perkataan. jadual perjalanan dan jadual tugas. Jadual yang mengandungi maklumat untuk aktiviti pertuturan. intonasi dan perbualan. Filem. (i) (ii) (iii) Pelbagai jenis carta misalnya carta pai. (i) (ii) (iii) makmal bahasa untuk melatih murid dari segi sebutan. seperti.untuk memperkenalkan perkataan-perkataan baru dan penting bagi digunakan dalam pertuturan. Kad arahan atau kad peranan – mengandungi arahan tentang peranan yang harus dimainkan oleh murid dalam situasi tertentu semasa berlakon atau main peranan. Alat dan bahan yang dibeli Alat dan bahan pengajaran dan pembelajaran dalam kategori ini terdiri daripada perkakasan dan perisian. Pelan dan peta yang menunjukkan arah perjalanan atau kedudukan sesuatu tempat. memberi motivasi dan peluang kepada murid mempelajari bahasa. Permainan bahasa dapat menambah kepelbagaian situasi pembelajaran. (g) 48 OUM . Contohnya. carta palang. rancangan televisyen dan plastik lutsinar/ transperansi. Penggunaan kad sebagai alat dan bahan bantuan mengajar akan lebih licin dan kemas sekiranya guru menggunakannya di atas papan flanel dan carta poket. (e) Kad Pelbagai jenis kad boleh digunakan sebagai bahan rangsangan. Permainan bahasa yang dirancang secara teliti akan dapat membantu pencapaian objektif bertutur. (ii) (f) Bahan nyanyian. Alat dan bahan ini agak mahal dan penggunaannya bergantung pada kemudahan fizikal yang disediakan di sekolah.

Berbincang untuk memilih orang yang paling layak bagi memikul sesuatu tugas. arahan dan permintaan. OUM 49 . dan menerangkan jenis-jenis kenderaan dan (iii) Menyusun dan melengkapkan Contoh: • • • Menyusun maklumat mengikut saiz. Menyusun semula perkataan sehingga menjadi ayat dan seterusnya menjadi sebuah cerita yang diperdengarkan semula. Mengelompok kegunaannya. umur dan kepentingan serta melaporkan dalam bentuk pertuturan. (v) Berinteraksi Contoh: • • • Berinteraksi menggunakan telefon Berinteraksi dalam perbincangan tentang sesuatu rancangan televisyen.5 Penilaian Ujian bertutur boleh dilakukan melalui. seperti memilih ketua darjah. Mengelompokkan pelbagai jenis warna. Berinteraksi menyampaikan maklumat yang berupa pesanan. (a) Tugasan dalam ujian bertutur (i) Memadankan Contoh : memadankan objek dengan tulisan memadankan gambar dengan tempatnya memadankan harga dengan objek (ii) Mengelompok Contoh: • • • Mengelompokkan haiwan mengikut jenis dan habitatnya.5. Berbincang dan membuat keputusan tentang apa yang perelu dilakukan. seperti kehilangan adik di pusat membeli-belah. (iv) Menyelesaikan masalah Contoh: • • • Menerangkan cara untuk sampai ke sesuatu destinasi dengan selamat. Mencari perkataan dan idea yang sengaja ditinggalkan dan menyusun sehingga menjadi cerita yang lengkap untuk disampaikan kepada rakanrakan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3.

Menyambut tetamu di rumah. namun masih boleh difahami. Dilaksanakan secara ringkas. Dapat menggunakan bahasa dengan baik. Dapat berbincang dengan fasih dan cekap.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (vi) Simulasi Contoh: • Bermain peranan sebagai pemandu dan penumpang teksi. Baik Dapat memberi sumbangan idea secara positif dalam perbincangan dan dapat menutup beberapa kelemahan dalam pertuturan. masih memerlukan banyak sokongan. Amat baik Sederhana baik Sederhana Sederhana lemah 50 OUM . Pengendalian Ujian Bertutur (a) Ujian secara kumpulan Terdiri daripada 4 – 6 orang murid Panjang masa perbualan tidak lebih dari 30 minit. Kadang-kadang dapat memberi sumbangan idea yang menarik. (b) Ujian secara individu Panjang masa menguji yang sesuai. (vii) Projek Contoh: • Berbincang untuk mengelolakan satu persembahan kelas bagi majlis Penyampaian Hadiah sekolah. • • Berbincang untuk membeli-belah bagi mengadakan jamuan hari jadi. Boleh menjawab soalan dan menjelaskan isi-isi penting dengan bantuan sekali-sekala. Berbincang untuk mengelolakan lawatan kelas ke kilang. Banyak melakukan kesalahan besar dan kadang-kadang pertuturan sukar difahami sehinggalah dibantu. berkeupayaan menggunakan dialog dengan berkesan. Tidak dipengaruhi oleh dialek dan gangguan bahasa yang lain. Secara keseluruhan dapat berinteraksi dengan berkesan walaupun kadangkala terhenti-henti sewaktu bertutur. • • Berbincang bagi menyediakan rancangan siaran radio kanak-kanak. Terdapat kesalahan kecil yang tidak merosakkan makna bahasa seperti dialek. mengulang-ulang dan melakukan beberapa kesalahan besar. Melakukan kesalahan besar. Namun interaksi berjalan lancar. Walaupun dapat berinteraksi. Pemarkahan kemahiran bertutur Peringkat Cemerlang Penerangan Dapat bertutur dan berhubung dengan lancar dan berkesan. Kadangkala teragak-agak dan melakukan kesalahan kecil yang boleh dimaafkan.

antaranya dinyatakan bahawa pendengaran melibatkan aspek fizikal. psikologi dan neurologi yang mempengaruhi pendengaran dan pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan. Banyak gangguan dialek. PERINGKAT Cemerlang Sangat baik Baik Lulus Lemah Sangat lemah MARKAH (100%) 90-100 75-89 65-74 50-64 30-49 0-29 GRED A+ A B C D E Aktiviti 3 Pada pendapat anda. kemahiran bertutur dan pembelajaran pengajaran lisan. menyeleweng dan tidak difahami. soalan terpaksa diulang dan jawapan kurang tepat. Apa yang didengar perlu difaham dan diingat sebelum boleh bertindak balas seperti yang dikehendaki. Selain itu pelajar juga telah didedahkan dengan beberapa proses dan jenis mendengar. Perlu diingat bahawa kemahiranmendengar berkait rapat dengan kehiran bertutur. guru hendaklah menentukan markah bagi setiap peringkat. Jawapan kadangkala tidak tepat. OUM 51 . markah bagi setiap peringkat adalah seperti yang berikut. peringkat peringkat kemahiran mendengar. Amat lemah Tiada tindak balas Berdasarkan kepada kriteria yang disediakan di atas. Interaksi berlaku pada peringkat asas sahaja.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN Lemah Interaksi kerap kali terputus. Sebagai contoh. Pelajar telah diperkenalkan dengan beberapa konsep penting di dalam kemahiran mendengar. Tidak dapat menjawab. soalan terpaksa diulang banyak kali dan dipermudahkan. apakah bentuk penilaian yang sesuai untuk menilai tahap kemahiran bertutur yang dimiliki oleh murid anda. Tidak dapat meneruskan interaksi. boleh memperkatakan perkara yang mudah-mudah dan asas sahaja. RUMUSAN Topik 3 ini telah menghuraikan dengan panjang lebar kemahiran lisan. asas bagi semua kemahiran.

Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. plan. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. Kemahiran Mendengar. Husin. Talib. 52 OUM . 2000.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 GLOSARI Grafik – grafik merupakan pelbagai jenis carta. mora merupakan keadaan panjang pendek sebutan/ujaran yang boleh membezakan makna. 1998. Radiah Nordin dan Maimunah Samat. peta yang boleh membantu dan/atau menghidupkan dan mengukuh proses pengajaran dan pembelajaran.1985. Pedagogi Bahasa Perkaedahan. Kemahiran Bertutur. Kamarudin Hj.Kuala Lumpur : Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd. Kaedah Pengajaran Bahasa Malaysia. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn bhd. Mora – UJIAN 1 Mengapakah kemahiran mendengar asas bagi segala kemahiran? Adakah kemahiran ini perlu diajar oleh guru di dalam bilik darjah? UJIAN 2 Kenapakah kemahiran bertutur disifatkan sebagai suatu kemahiran yang kompleks? Apakah hubungannya antara kemahiran mendengar dan kemahiran bertutur? RUJUKAN Abd. Pedagogi Bahasa Melayu. Setiap grafik dibina berdasarkan minat. 1992. 1992. keadaan dan isi pengajaran yang diajar. Raminah Hj. Rahman. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. Zainon Zainalabidin & Fatimah Abd. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. Zuariah Yusoff. jadual. Aziz Abd. Sabran & Rahim Syam.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful