TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

PENGENALAN
Kemahiran mendengar ialah kemahiran lisan yang paling asas dan kemahiran ini berlaku pada peringkat penerimaan. Seseorang yang telah menguasai kemahiran mendengar dengan baik biasanya dapat mendengar dengan baik apa sahaja yang dituturkan oleh orang lain dan dapat pula memahami maksud serta membuat tafsiran daripada apa yang didengarnya. Kemahiran mendengar melibatkan kemahiran menerima maklumat secara lisan. Proses mendengar merupakan satu proses fizikal yang melibatkan telinga sebagai alat penerima bunyi bahasa. Proses memahami pendengaran pula melibatkan proses psikologi dan mental seperti pengamatan, kecerdasan dan pemikiran yang disepadukan untuk membolehkan seseorang itu memahami apa yang didengarnya dan membuat tindak balas yang sesuai.

OBJEKTIF
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. 2. 3. 4. 5. Menguasai konsep konsep penting di dalam kemahiran mendengar. Mengenal pasti jenis dan proses kemahiran mendengar Menyatakan peringkat peringkat kemahiran mendengar Mengetahui konsep kemahiran bertutur. Merancang aktiviti kemahiran berttur dan mendengar di dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

OUM

37

Mendengar melibatkan dua proses.1 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) KONSEP PENTING DI DALAM PENDENGARAN Individu lebih banyak belajar mendengar melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. Pendengaran merupakan gabungan daripada segala yang didengar difaham dan diingat. Pendengaran untuk mengkritik memerlukan pendengaran yang berpusatkan idea utama. (b) Aktiviti 1 1. Pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 3. Pendengaran untuk tujuan hiburan melibatkan tindak balas positif terhadap muzik. Menentukan Tujuan Untuk menjadi pendengar yang berkesan. kita akan membuat jangkaan tentang kemungkinan lain yang berkaitan dengan peristiwa tersebut. pengetahuan dan maklumat. Jelaskan konsep mendengar mengikut pemahaman anda. psikologi dan neurologi mempengaruhi proses pendengaran. apa yang didengar itu tidak bermakna. apabila kita mendengar berita tentang banjir kilat yang melanda Kuala Lumpur. melalui latihan-latihan khas yang dilakukan secara Beberapa konsep penting tentang pendengaran. iaitu. 38 OUM .2 JENIS DAN PROSES MENDENGAR Mendengar adalah satu proses yang aktif kerana berlaku tindak balas selepas mendengar. seseorang itu perlu mempunyai tujuan tertentu untuk mendengar. Bincangkan contoh-contoh lain yang melibatkan proses membuat jangkaan. Pendengaran untuk tujuan apresiasi memerlukan analisis kritis terhadap bentuk dan isi. 2. Aspek fizikal. kesusasteraan dan lain-lain aspek seni dan estetika. hujah-hujah dan bukti-bukti. Tujuan mendengar mungkin untuk mendapat hiburan. Pendengaran yang cekap memerlukan penyatuan idea yang logik dan berkesan. iaitu. 3. Contohnya. Sekiranya kita mendengar tanpa tujuan. Pendengaran berlaku berperingkat-peringkat. (a) Membuat jangkaan Apabila kita mendengar kita akan membuat jangkaan dalam fikiran terhadap apa yang akan kita dengar seterusnya.

Pemahaman tentang bunyi bahasa bergantung pada pengetahuan. s – t 4. d – l 3. seperti fakta dan budaya bahasa yang didengar serta bagaimana bahasa digunakan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. Contoh : 1. Kemahiran mendengar boleh juga dibahagikan kepada tiga peringkat mengikut perkembangan individu tertentu. Menjalankan perintah dan permintaan. Peringkat pertama ialah menerima dan membezakan bunyi-bunyi bahasa yang hampir sama. Peringkat pertama dikenali sebagai peringkat awal. Mengingat dan memadankan perkataan dan ayat-ayat mudah secara tepat. Pada peringkat ini beberapa kemahiran mendengar yang perlu dikuasai ialah. Pengetahuan yang sedia ada pada pendengar. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. seseorang itu perlu mempunyai unsur-unsur kefahaman yang berikut. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam. Melakukan sesuatu yang disuruh. pengalaman budaya dan sikap pendengar itu. (a) (b) (c) Pengetahuan tentang sistem bahasa. klausa dan ayat. Pengetahuan tentang situasi berlakunya pertuturan yang didengar. Untuk memahami bunyi bahasa. frasa.3 PERINGKAT-PERINGKAT KEMAHIRAN MENDENGAR Kemahiran mendengar melibatkan dua peringkat kemahiran. OUM 39 . Mendengar dan mengecam makna perkataan. g – k Peringkat kedua ialah memahami bunyi bahasa yang bermakna seperti perkataan. mengajuk dan memilih bunyi. rangkai kata dan ayat-ayat. b – p bagi baba jambi bawang dari ladang dentum beras kelas keras gali geli garang pagi bapa jampi pawang lari lalang lentum berat kelat kerat kali keli karang kibas betis bajak lobal daki dayang dagu sari surat kabus tegak guli gaya kipas petis pajak lopak laki layang lagu tari tulat kabut tekak kuli kaya 2.

Guru memberi arahan yang jelas tentang tugasan dan memastikan bahan rangsangan dalam keadaan baik serta mencukupi untuk digunakan dalam aktiviti berkenaan. 2. Mengenal maklumat khusus. guru perlu merancang aktiviti pengajaran dan pembelajaran bagi memastikan pengajaran berjalan dengan berkesan. tujuan penutur menggunakan berbagai-bagai bentuk struktur Pelaksanaan aktivtii pengajaran dan pembelajaran kemahiran mendengar Dalam melaksanakan aktiviti mendengar. Mengenal sebab dan akibat. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam dan mengingat fakta dan butiran secara tepat dan terperinci. Memberitahu fungsi tekanan dan intonasi. Perancangan boleh dilakukan mengikut tiga peringkat yang berikut. Mentafsirkan maksud orang yang bercakap. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) Mengenal isi-isi penting. Mengesan urutan. Pada peringkat ini beberapa kemahiran yang perlu dikuasai ialah. Mengikut aliran dalam dialog atau perbualan. peringkat pramendengar peringkat semasa mendengar peringkat selepas mendengar Peringkat pramendengar • • • Guru memberi tugasan atau soalan kepada murid sebelum mereka mula mendengar. Mengenal sikap dan perasaan orang yang bercakap. Mengetahui peranan dan perhubungan orang yang bercakap. 1. Peringkat ketiga ialah peringkat maju. Guru memastikan murid dalam keadaan bersedia untuk mengikuti aktiviti. Pada peringkat ini kemahiran yang perlu dikuasai ialah.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 Peringkat kedua ialah peringkat pertengahan. Guru memberi gambaran yang menyeluruh atau penerangan ringkas tentang apa yang hendak diperdengarkan. 1. Mengenal perhubungan orang–orang yang berinteraksi. • 40 OUM . 3. Mencari jalan mengatasi masalah yang didengar. Mentafsirkan tatabahasa.

persekitaran. Berdasarkan sukatan pelajaran bahasa Melayu.4 KEMAHIRAN BERTUTUR 3. Bertutur ialah kegiatan melafazkan bunyi-bunyi yang dilahirkan daripada alat-alat sebutan atau dikenali juga sebagai artikulator. kemahiran lisan melibatkan kemahiran yang berkaitan dengan aktiviti yang berikut. Guru memberi penekanan kepada aspek-aspek penting dalam bahan itu. timbul 3. Peringkat semasa mendengar • • Guru memastikan murid menumpukan sepenuh perhatian terhadap bahan rangsangan. Pertuturan berlaku pada peringkat produksi. Di samping penghasilan bunyi bahasa. Guru hendaklah mengatasi sebarang gangguan atau masalah yang secepat mungkin semasa aktiviti mendengar dijalankan. Beberapa konsep pertuturan.1 Konsep bertutur Bertutur merupakan satu cara berkomunikasi yang kompleks dan melibatkan proses mental yang menggerakkan alat pertuturan untuk mengeluarkan bunyi bahasa yang bermakna. tekanan. dan jantina boleh mempengaruhi kemahiran bertutur. Aspek fizikal. Pertuturan yang baik boleh dikuasai dengan memberi tumpuan kepada aspek fonologi. intonasi dan penguasaan sistem bunyi yang lain. Ia berlaku setelah si penutur itu dapat mendengar dan memahami dengan baik apa yang didengarnya. Unsur prosodi ialah intonasi.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 2. Peringkat selepas mendengar • • • • Guru menghuraikan tentang apa yang dikemukakan oleh murid dalam bahan rakaman yang mungkin menyulitkan pemahaman mereka. sebutan dan jeda. (a) (b) (c) (d) (e) Pertuturan ialah gabungan bunyi-bunyi bahasa yang dilafazkan. Guru menjalankan aktiviti tindakan susulan yang bersesuaian dengan aktiviti berkenaan. kesihatan. OUM 41 . Individu lebih banyak belajar bertutur melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. Bertutur merupakan kemahiran berinteraksi dalam suasana berbahasa dan berlaku pada peringkat produksi.4. 3. Guru memastikan murid menyempurnakan tugasan dan membuat pengukuhan. seseorang itu akan menggunakan unsur-unsur prosodi dan cara paralinguistik semasa bertutur bagi menguatkan maksud pertuturan. Manakala unsur para linguistik ialah bahasa isyarat dan pergerakan badan. Oleh sebab itu. model-model yang diperdengar haruslah model-model yang baik yang membolehkan pelajar-pelajar bertutur secara berkesan. nada. struktutr.

2 Tujuan bertutur Kemahiran bertutur diajarkan untuk membolehkan murid bertutur dan mengeluarkan buah fikiran dengan menggunakan bahasa yang sesuai dalam pelbbagai keadaan perhubungan seperti perbualan dengan rakan-rakan. Pengucapan yang berunsur sosial dan bermoral. (a) (b) (c) Menyebut dengan jelas. Berita dan laporan iaitu kemahiran melahirkan semula pengalaman dan pengamatan secara lisan dalam struktur ayat dan frasa yang baik. intonasi serta menggunakan perkataan dan ayat dengan tepat. Menunjukkan arah.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Berkaitan dengan kemahiran mendengar dan menyebut atau mengajuk bunyi dan suara. Aspek-aspek penting dalam kemahiran bertutur (a) Sebutan (b) Tekanan (c) Mora (panjang-pendek) (d) Jeda (persendian) (e) Intonasi (f) Nada (g) Tatabahasa (h) Kelancaran (i) (j) Kefasihan Laras bahasa 3. Dalam menguasai kemahiran tersebut. Menyampaikan atau melahirkan pendapat peribadi. Soal jawab dengan tujuan untuk berinteraksi. sosialisasi dan berkomunikasi. intonasi. Pengajaran dan pembelajaran bertutur haruslah membolehkan murid. Kemahiran yang berhubung dengan arahan dan permintaan terutama yang berkaitan dengan diri dan masyarakat setempat. guru haruslah memastikan murid boleh bertutur dalam bahasa Melayu dengan betul dari segi sebutan. Lakonan dan puisi iaitu kemahiran menyampaikan pendapat dalam gaya yang menarik dan serentak. gaya di samping suara yang baik dan jelas maksudnya. Perbincangan dan perbahasan iaitu kemahiran mengeluarkan pendapat di samping mempertikaikan pendapat orang lainsecara serentak. guru. ibu bapa serta dalam aktiviti perbahasan dan syarahan. Kemahiran bersyarah dengan menggunakan bahasa. 42 OUM . Bercerita sebagai cara untuk menyampaikan pengalaman dan perasaan individu.4.

Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. Menyoal dan menjawab soalan-soalan berhubung dengan peribadi seseorang. rakan. memberi pendapat atau pandangan secara mudah. Aktiviti bagi peringkat pertengahan: (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Membuat deskripsi tentang objek atau gambar. Mengajuk perkataan dan ayat-ayat yang didengar. Bertukar-tukar pendapat dan maklumat. Aktiviti bagi peringkat maju. Memberi penerangan dan memberi alasan. Membuat ulasan. objek. Mengambil bahagian dalam perbualan mudah. Memberi arahan. di rumah dan sebagainya. proses dan sebagainya. ibu bapa dan sebagainya. persekitaran.4. Bercerita berdasarkan satu siri gambar atau gambar bersiri Mendeskripsi pengalaman atau sesuatu peristiwa. Bertutur secara bertatasusila. Memberi komen secara mudah. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Melafazkan pengucapan bertatasusila.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Bertemu ramah. Memberi ucapan pendek dan mudah. Bercerita dengan menggunakan alat pandang atau tanpa menggunakannya. permainan. Melaporkan peristiwa dan memberi sesuatu huraian dengan tepat. OUM 43 . (a) (b) Mendeskripsikan sesuatu peristiwa. Membuat ayatr-ayat mengenai diri sendiri. Membaca iklan dan peraturan. Menyoal untuk mendapatkan maklumat. Membuat ayat-auyat daripada gambar. Bertutur menggunakan bahasa yang tepat dan sesuai dengan pendengar dan situasi. 3. Membina soalan untuk mencari maklumat. masa bersekolah. Menyoal soalan-soalan mudah berdasarkan situasi tertentu. Membuat teguran atau kenyataan mengenai sesuatu situasi.3 Peringkat-peringkat Kemahiran Bertutur Aktiviti yang boleh dijalankan pada peringkat awal ialah. Memberi satu siri arahan untuk membuat sesuatu.

3. puisi.5. kejadian. forum. (i) (ii) Murid menjalankan tugasan seperti yang diarahkan. perbualan atau dialog. diskusi. (a) (b) (c) Peringkat persediaan Peringkat pelaksanaan aktiviti Peringkat susulan dan penilaian 3. bahan stensilan dan peralatan lain yang mungkin diperlukan.2 Peringkat Pelaksanaan Aktiviti Dua perkara yang berlaku semasa peringkat pelaksanaan aktiviti iaitu. 3. membimbing kelas. Guru mengedarkan bahan-bahan yang diperlukan untuk membuat aktiviti.1 Peringkat Persediaan Tiga perkara yang boleh dilakukan oleh guru ialah.5. kad kiu. Menyampaikan komen. laporan atau ulasan. Mendeklamasi puisi. Mengambil bahagian dalam drama atau lakonan. Memberikan ceramah atau syarahan.5 PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN LISAN Perancangan aktiviti lisan melibatkan tiga peringkat. seminar dan lain-lain. Memberitahu arah atau hala sesuatu tempat. kumpulan atau pasangan yang 44 OUM . Mengkritik cerpen. prosedur dan peraturan. Guru memastikan semua alat dan bahan mencukupi dan murid memahami tugasan. Contohnya.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) Mengambil bahagian dalam perbincangan. novel dan sebagainya. Mengambil bahagian dalam perbahasan. Menerangkan proses. perbincangan. Tiga peringkat perancangan aktiviti lisan ialah. pendapat. (i) (ii) (iii) Guru menerangkan tugasan yang akan dilakukan oleh murid atau membuat tunjuk cara serta memberi contoh. Bertanya untuk mendapatkan maklumat. Guru menyelia dan mengambil bahagian.

Contoh aktiviti susulan dan penilaian yang boleh dijalankan ialah seperti mengadakan perbincangan dan kemudian guru memberi maklum balas tentang prestasi dan pencapaian murid. Beberapa aktiviti yang boleh dirancang dalam kemahiran bertutur ialah. aktiviti susulan dan penilaian perlu dilakukan oleh guru untuk mendapatkan maklum balas bagi aktiviti-aktiviti yang telah dilaksanakan oleh murid. Guru juga boleh menyediakan tempat yang sesuai supaya aktiviti itu menjadi menarik dan dapat menggalakkan murid untuk bercerita. alami atau mendengar daripada orang lain. iaitu membaca dan menghayati puisi berkenaan. Guru juga boleh melaksanakan aktiviti dengan secara berdua ataupun secara berkumpulan. Aktiviti melaporkan berita Guru meminta murid melaporkan sesuatu berita tentang sesuatu perkara atau peristiwa yang mereka pernah terbaca. Dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. melihat. Aktiviti bercakap berdasarkan gambar Aktiviti ini dijalankan mengikut prestasi murid. guru digalakkan membentuk kumpulankumpulan kecil supaya ramai murid dapat mengambil bahagian yang aktif dalam masa yang terhad. Guru boleh menyediakan pelbagai gambar yang menarik minat murid untuk bercerita atau menerangkan sesuatu perkara yang terdapat dalam gambar berkenaan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3.5. misalnya di dewan sekolah. Langkah ini dapat memberi peluang kepada murid untuk berlatih.3 Peringkat Susulan dan Penilaian Dalam sesuatu waktu pengajaran dan pembelajaran. Aktiviti ini menjadi lebih menarik sekiranya tajuk puisi yang digunakan itu dimaklumkan lebih awal kepada murid. Oleh itu. Aktiviti berlakon Aktiviti berlakon dapat meningkatkan kemahiran lisan murid. misalnya tema dan masa yang diperuntukkan. Aktiviti ini boleh dijalankan dengan menggunakan gambar tunggal ataupun gambar bersiri. (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) OUM 45 . (a) (b) Aktiviti berbual Dalam melaksanakan aktiviti ini guru menyediakan beberapa tajuk yang sesuai dengan tahap kebolehan berbahasa serta persekitaran murid. Penggabungjalinan juga penting dijalankan untuk mengukuhkan pembelajaran murid. guru perlu menggalakkan murid mengambil bahagian dalam aktiviti ini. Penilaian yang dimaksudkan bukanlah dalam bentuk penilaian formal tetapi lebih merupakan penilaian berterusan. maka murid akan membuat persediaan yang lebih rapi dan bersungguh-sungguh. Kemahiran bertutur ini harus digabung jalin dengan kemahiran-kemahiran bahasa yang lain untuk melahirkan satu kesepaduan yang bermakna. Guru menyediakan puisi sama ada puisi moden ataupun puisi tradisional dan meminta murid membacanya. Aktiviti berpuisi Aktiviti ini boleh dijalankan secara individu ataupun kumpulan. Sekiranya aktiviti itu dijalankan di luar kelas. Sebagai pengukuhan guru digalakkan memberi kerja rumah yang berkaitan untuk aktiviti susulan. Aktiviti bercerita Guru memberikan garis panduan bagi memudahkan murid bercerita. Aktiviti berlakon boleh dijalankan di dalam kelas ataupun di luar kelas.

Perbincangan boleh dijalankan secara kelas ataupun secara kumpulan.murid-murid berasa seronok apabila guru menjalankan aktiviti menyanyi. Alat atau bahan bantuan mengajar boleh dibahagikan kepada tujuh kategori iaitu. (a) Guru. murid dan bilik darjah Gerak laku guru dan murid boleh dimanfaatkan sebaik-baiknya untuk membantu proses pengajaran dan pembelajaran.4 Memilih dan Menggunakan Bahan Pengajaran Kemahiran Lisan Guru boleh memilih alat atau bahan pengajaran dan pembelajaran berdasarkan kriteria yang berikut. guru boleh menyanyikan lagu kanak-kanak yang mengandungi perkataan yang mudah untuk disebut dan difahami bagi kanak-kanak pada peringkat rendah. 46 OUM . misalnya. (i) (ii) (iii) guru menaikkan dan menurunkan tangan kanan atau menggerakkan kepala bagi menunjukkan perbezaan intonasi dalam pertuturan . Langkah seterusnya ialah hasil perbincangan itu akan dilaporkan oleh ketua kumpulan kepada kelas untuk disoal jawab. anda diminta membincangkan aktiviti di atas dan rancang satu aktiviti yang berkaitan. Guru membahagikan murid mengikut kumpulan tertentu dan perbincangan bermula dengan membincangkan sesuatu tajuk dalam kumpulan masing-masing. Aktiviti menyanyi Pada kebiasaannya. Guru menggunakan papan tulis untuk mencatat perkataan atau frasa yang perlu digunakan oleh murid apabila bertutur. Aktiviti menyanyi boleh meningkatkan kebolehan murid dalam sebutan dan intonasi. Guru menunjukkan cara-cara membunyikan sesuatu sebutan. (a) (b) (c) bahan yang sedia ada kesesuaian dengan objektif pengajaran keberkesanannya.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (m) Aktiviti berbahas atau bersyarah (n) Guru memberi tajuk syarahan atau perbahasan kepada murid. 3. Guru menjelaskan syarat-syarat syarahan dan bahasa kepada murid. Aktiviti perbincangan Aktiviti ini lebih sesuai dijalankan bagi murid yang berada di sekolah menengah ataupun bagi murid tahap dua di sekolah rendah. Dalam aktiviti ini. Syarahan boleh dijalankan secara individu sementara perbahasan dijalankan secara kumpulan. (o) (p) (q) (r) Aktiviti 2 Secara kumpulan.5.

terang dan jelas. pemandangan di pasar dan sebagainya) Contoh gambar bersiri (misalnya: pergi berkelah. Contoh ini boleh ditunjukkan atau didengar melalui alat audio dan visual seperti televisyen. filem dan transperansi. 5 Berkemas untuk setelah hari petang pulang OUM 47 . 1 Satu keluarga bertolak dari rumah untuk pergi berkelah 2 Dalam perjalanan melalui jalan di tepi pantai 3 Mereka duduk di tepi pantai sambil makan 4 anak-anak mandi di laut. majalah. bunyi pelbagai kenderaan. video. buku. butang baju pelbagai warna dan saiz. Gambar-gambar yang digunakan hendaklah sesuai dari segi saiz. Contohnya. majlis hari jadi dan lain-lain. (i) Mengaitkan konsep dengan bunyi. pertuturan sekumpulan manusia di stesen bas berbeza dengan pertuturan di pasar. kalendar dan borang adalah bahan yang boleh digunakan secara kreatif sebagai bahan bertutur. (ii) (iii) (c) Gambar Guru digalakkan mempunyai fail untuk menyimpan gambar yang boleh digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (b) Objek Sebenar Objek yang biasa digunakan sehari-hari boleh dijadikan alat dan bahan pengajaran yang berkesan. Contoh gambar trunggal (misalnya: pemandangan di sekolah. Mengaitkan situasi dengan pertuturan sebenar yang sedang berlaku. Bahan sebenar seperti tiket bas. Sama ada gambar tunggal atau gambar bersiri boleh digunakan sebagai bahan rangsangan untuk murid-murid bercerita. untuk membolehkan murid. bapa membaca surat khabar. berlakon. contohnya. mergastua dan air dengan menggunakan alat audio seperti radio dan pita rakaman. sukan sekolah. berpuisi dan berdialog. menu.

(i) (ii) (iii) Pelbagai jenis carta misalnya carta pai. Alat dan bahan yang dibeli Alat dan bahan pengajaran dan pembelajaran dalam kategori ini terdiri daripada perkakasan dan perisian. Kad arahan atau kad peranan – mengandungi arahan tentang peranan yang harus dimainkan oleh murid dalam situasi tertentu semasa berlakon atau main peranan. (e) Kad Pelbagai jenis kad boleh digunakan sebagai bahan rangsangan. (ii) (f) Bahan nyanyian. (g) 48 OUM . Komputer. Pelan dan peta yang menunjukkan arah perjalanan atau kedudukan sesuatu tempat. Melalui permainan murid dapat menggunakan kemahiran bertutur dalam keadaan bersahaja. Alat dan bahan ini agak mahal dan penggunaannya bergantung pada kemudahan fizikal yang disediakan di sekolah. seperti. intonasi dan perbualan. rancangan televisyen dan plastik lutsinar/ transperansi. Permainan bahasa dapat menambah kepelbagaian situasi pembelajaran. jadual perjalanan dan jadual tugas. Jadual yang mengandungi maklumat untuk aktiviti pertuturan. Permainan bahasa yang dirancang secara teliti akan dapat membantu pencapaian objektif bertutur. puisi dan permainan Bahan ini dapat mewujudkan suasana gembira dalam kalangan murid. memberi motivasi dan peluang kepada murid mempelajari bahasa. Penggunaan kad sebagai alat dan bahan bantuan mengajar akan lebih licin dan kemas sekiranya guru menggunakannya di atas papan flanel dan carta poket.untuk memperkenalkan perkataan-perkataan baru dan penting bagi digunakan dalam pertuturan. Contohnya. carta lingkaran dan carta organisasi seperti carta keluarga. misalnya jadual waktu. (i) (ii) (iii) makmal bahasa untuk melatih murid dari segi sebutan. Penggunaannnya harus diawasi supaya objektif pengajaran dan pembelajaran tidak diabaikan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (d) Grafik Pelbagai grafik boleh digunakan sebagai bahan rangsangan yang baik untuk bertutur. (i) kad perkataan. Filem. seperti. carta palang.

Berbincang untuk memilih orang yang paling layak bagi memikul sesuatu tugas. Berbincang dan membuat keputusan tentang apa yang perelu dilakukan. Mengelompokkan pelbagai jenis warna. OUM 49 .5. dan menerangkan jenis-jenis kenderaan dan (iii) Menyusun dan melengkapkan Contoh: • • • Menyusun maklumat mengikut saiz.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. Mengelompok kegunaannya. Berinteraksi menyampaikan maklumat yang berupa pesanan. Mencari perkataan dan idea yang sengaja ditinggalkan dan menyusun sehingga menjadi cerita yang lengkap untuk disampaikan kepada rakanrakan. (iv) Menyelesaikan masalah Contoh: • • • Menerangkan cara untuk sampai ke sesuatu destinasi dengan selamat. seperti kehilangan adik di pusat membeli-belah. umur dan kepentingan serta melaporkan dalam bentuk pertuturan. (v) Berinteraksi Contoh: • • • Berinteraksi menggunakan telefon Berinteraksi dalam perbincangan tentang sesuatu rancangan televisyen.5 Penilaian Ujian bertutur boleh dilakukan melalui. (a) Tugasan dalam ujian bertutur (i) Memadankan Contoh : memadankan objek dengan tulisan memadankan gambar dengan tempatnya memadankan harga dengan objek (ii) Mengelompok Contoh: • • • Mengelompokkan haiwan mengikut jenis dan habitatnya. seperti memilih ketua darjah. arahan dan permintaan. Menyusun semula perkataan sehingga menjadi ayat dan seterusnya menjadi sebuah cerita yang diperdengarkan semula.

Baik Dapat memberi sumbangan idea secara positif dalam perbincangan dan dapat menutup beberapa kelemahan dalam pertuturan. Dapat berbincang dengan fasih dan cekap. Amat baik Sederhana baik Sederhana Sederhana lemah 50 OUM . mengulang-ulang dan melakukan beberapa kesalahan besar. Pengendalian Ujian Bertutur (a) Ujian secara kumpulan Terdiri daripada 4 – 6 orang murid Panjang masa perbualan tidak lebih dari 30 minit. (vii) Projek Contoh: • Berbincang untuk mengelolakan satu persembahan kelas bagi majlis Penyampaian Hadiah sekolah. Walaupun dapat berinteraksi. (b) Ujian secara individu Panjang masa menguji yang sesuai. Namun interaksi berjalan lancar. Menyambut tetamu di rumah. Melakukan kesalahan besar. namun masih boleh difahami. Kadangkala teragak-agak dan melakukan kesalahan kecil yang boleh dimaafkan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (vi) Simulasi Contoh: • Bermain peranan sebagai pemandu dan penumpang teksi. Tidak dipengaruhi oleh dialek dan gangguan bahasa yang lain. Terdapat kesalahan kecil yang tidak merosakkan makna bahasa seperti dialek. Dapat menggunakan bahasa dengan baik. • • Berbincang bagi menyediakan rancangan siaran radio kanak-kanak. Dilaksanakan secara ringkas. Secara keseluruhan dapat berinteraksi dengan berkesan walaupun kadangkala terhenti-henti sewaktu bertutur. Pemarkahan kemahiran bertutur Peringkat Cemerlang Penerangan Dapat bertutur dan berhubung dengan lancar dan berkesan. masih memerlukan banyak sokongan. Berbincang untuk mengelolakan lawatan kelas ke kilang. • • Berbincang untuk membeli-belah bagi mengadakan jamuan hari jadi. Kadang-kadang dapat memberi sumbangan idea yang menarik. berkeupayaan menggunakan dialog dengan berkesan. Boleh menjawab soalan dan menjelaskan isi-isi penting dengan bantuan sekali-sekala. Banyak melakukan kesalahan besar dan kadang-kadang pertuturan sukar difahami sehinggalah dibantu.

menyeleweng dan tidak difahami. Apa yang didengar perlu difaham dan diingat sebelum boleh bertindak balas seperti yang dikehendaki. Sebagai contoh. Interaksi berlaku pada peringkat asas sahaja. Selain itu pelajar juga telah didedahkan dengan beberapa proses dan jenis mendengar. peringkat peringkat kemahiran mendengar. RUMUSAN Topik 3 ini telah menghuraikan dengan panjang lebar kemahiran lisan. antaranya dinyatakan bahawa pendengaran melibatkan aspek fizikal.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN Lemah Interaksi kerap kali terputus. apakah bentuk penilaian yang sesuai untuk menilai tahap kemahiran bertutur yang dimiliki oleh murid anda. kemahiran bertutur dan pembelajaran pengajaran lisan. asas bagi semua kemahiran. soalan terpaksa diulang banyak kali dan dipermudahkan. Perlu diingat bahawa kemahiranmendengar berkait rapat dengan kehiran bertutur. OUM 51 . Banyak gangguan dialek. Tidak dapat meneruskan interaksi. Tidak dapat menjawab. guru hendaklah menentukan markah bagi setiap peringkat. soalan terpaksa diulang dan jawapan kurang tepat. Jawapan kadangkala tidak tepat. markah bagi setiap peringkat adalah seperti yang berikut. Amat lemah Tiada tindak balas Berdasarkan kepada kriteria yang disediakan di atas. boleh memperkatakan perkara yang mudah-mudah dan asas sahaja. psikologi dan neurologi yang mempengaruhi pendengaran dan pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan. Pelajar telah diperkenalkan dengan beberapa konsep penting di dalam kemahiran mendengar. PERINGKAT Cemerlang Sangat baik Baik Lulus Lemah Sangat lemah MARKAH (100%) 90-100 75-89 65-74 50-64 30-49 0-29 GRED A+ A B C D E Aktiviti 3 Pada pendapat anda.

mora merupakan keadaan panjang pendek sebutan/ujaran yang boleh membezakan makna.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 GLOSARI Grafik – grafik merupakan pelbagai jenis carta. 2000. Radiah Nordin dan Maimunah Samat. Zuariah Yusoff. Kaedah Pengajaran Bahasa Malaysia. Kemahiran Mendengar. Pedagogi Bahasa Perkaedahan. Husin. Mora – UJIAN 1 Mengapakah kemahiran mendengar asas bagi segala kemahiran? Adakah kemahiran ini perlu diajar oleh guru di dalam bilik darjah? UJIAN 2 Kenapakah kemahiran bertutur disifatkan sebagai suatu kemahiran yang kompleks? Apakah hubungannya antara kemahiran mendengar dan kemahiran bertutur? RUJUKAN Abd. Rahman. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. 1992. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. 1998. Kamarudin Hj. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn bhd. Raminah Hj. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. peta yang boleh membantu dan/atau menghidupkan dan mengukuh proses pengajaran dan pembelajaran. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. Kemahiran Bertutur. Talib. 52 OUM . Setiap grafik dibina berdasarkan minat. keadaan dan isi pengajaran yang diajar. Sabran & Rahim Syam. Pedagogi Bahasa Melayu. Zainon Zainalabidin & Fatimah Abd. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti.Kuala Lumpur : Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd. jadual. Aziz Abd.1985. plan. 1992.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful