TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

PENGENALAN
Kemahiran mendengar ialah kemahiran lisan yang paling asas dan kemahiran ini berlaku pada peringkat penerimaan. Seseorang yang telah menguasai kemahiran mendengar dengan baik biasanya dapat mendengar dengan baik apa sahaja yang dituturkan oleh orang lain dan dapat pula memahami maksud serta membuat tafsiran daripada apa yang didengarnya. Kemahiran mendengar melibatkan kemahiran menerima maklumat secara lisan. Proses mendengar merupakan satu proses fizikal yang melibatkan telinga sebagai alat penerima bunyi bahasa. Proses memahami pendengaran pula melibatkan proses psikologi dan mental seperti pengamatan, kecerdasan dan pemikiran yang disepadukan untuk membolehkan seseorang itu memahami apa yang didengarnya dan membuat tindak balas yang sesuai.

OBJEKTIF
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. 2. 3. 4. 5. Menguasai konsep konsep penting di dalam kemahiran mendengar. Mengenal pasti jenis dan proses kemahiran mendengar Menyatakan peringkat peringkat kemahiran mendengar Mengetahui konsep kemahiran bertutur. Merancang aktiviti kemahiran berttur dan mendengar di dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

OUM

37

38 OUM . Sekiranya kita mendengar tanpa tujuan. kesusasteraan dan lain-lain aspek seni dan estetika. Pendengaran yang cekap memerlukan penyatuan idea yang logik dan berkesan. psikologi dan neurologi mempengaruhi proses pendengaran. iaitu. Mendengar melibatkan dua proses. (b) Aktiviti 1 1. seseorang itu perlu mempunyai tujuan tertentu untuk mendengar. Menentukan Tujuan Untuk menjadi pendengar yang berkesan. melalui latihan-latihan khas yang dilakukan secara Beberapa konsep penting tentang pendengaran.1 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) KONSEP PENTING DI DALAM PENDENGARAN Individu lebih banyak belajar mendengar melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. Pendengaran untuk tujuan apresiasi memerlukan analisis kritis terhadap bentuk dan isi. iaitu. Pendengaran untuk tujuan hiburan melibatkan tindak balas positif terhadap muzik. apabila kita mendengar berita tentang banjir kilat yang melanda Kuala Lumpur. Contohnya. Jelaskan konsep mendengar mengikut pemahaman anda. Pendengaran berlaku berperingkat-peringkat. Pendengaran merupakan gabungan daripada segala yang didengar difaham dan diingat. (a) Membuat jangkaan Apabila kita mendengar kita akan membuat jangkaan dalam fikiran terhadap apa yang akan kita dengar seterusnya. hujah-hujah dan bukti-bukti. kita akan membuat jangkaan tentang kemungkinan lain yang berkaitan dengan peristiwa tersebut. Aspek fizikal. apa yang didengar itu tidak bermakna. Pendengaran untuk mengkritik memerlukan pendengaran yang berpusatkan idea utama. Bincangkan contoh-contoh lain yang melibatkan proses membuat jangkaan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 3. Tujuan mendengar mungkin untuk mendapat hiburan. pengetahuan dan maklumat. Pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan.2 JENIS DAN PROSES MENDENGAR Mendengar adalah satu proses yang aktif kerana berlaku tindak balas selepas mendengar. 3. 2.

Peringkat pertama dikenali sebagai peringkat awal. Mengingat dan memadankan perkataan dan ayat-ayat mudah secara tepat. mengajuk dan memilih bunyi. Untuk memahami bunyi bahasa. pengalaman budaya dan sikap pendengar itu. klausa dan ayat. g – k Peringkat kedua ialah memahami bunyi bahasa yang bermakna seperti perkataan. Pengetahuan yang sedia ada pada pendengar. seperti fakta dan budaya bahasa yang didengar serta bagaimana bahasa digunakan. Peringkat pertama ialah menerima dan membezakan bunyi-bunyi bahasa yang hampir sama.3 PERINGKAT-PERINGKAT KEMAHIRAN MENDENGAR Kemahiran mendengar melibatkan dua peringkat kemahiran. Menjalankan perintah dan permintaan. Mendengar dan mengecam makna perkataan. Pemahaman tentang bunyi bahasa bergantung pada pengetahuan. frasa. OUM 39 . seseorang itu perlu mempunyai unsur-unsur kefahaman yang berikut. s – t 4. d – l 3. Kemahiran mendengar boleh juga dibahagikan kepada tiga peringkat mengikut perkembangan individu tertentu. Pengetahuan tentang situasi berlakunya pertuturan yang didengar. Pada peringkat ini beberapa kemahiran mendengar yang perlu dikuasai ialah. (a) (b) (c) Pengetahuan tentang sistem bahasa. Melakukan sesuatu yang disuruh. Contoh : 1.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. b – p bagi baba jambi bawang dari ladang dentum beras kelas keras gali geli garang pagi bapa jampi pawang lari lalang lentum berat kelat kerat kali keli karang kibas betis bajak lobal daki dayang dagu sari surat kabus tegak guli gaya kipas petis pajak lopak laki layang lagu tari tulat kabut tekak kuli kaya 2. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam. rangkai kata dan ayat-ayat.

Guru memberi arahan yang jelas tentang tugasan dan memastikan bahan rangsangan dalam keadaan baik serta mencukupi untuk digunakan dalam aktiviti berkenaan. 2. peringkat pramendengar peringkat semasa mendengar peringkat selepas mendengar Peringkat pramendengar • • • Guru memberi tugasan atau soalan kepada murid sebelum mereka mula mendengar. Mengenal perhubungan orang–orang yang berinteraksi. guru perlu merancang aktiviti pengajaran dan pembelajaran bagi memastikan pengajaran berjalan dengan berkesan. tujuan penutur menggunakan berbagai-bagai bentuk struktur Pelaksanaan aktivtii pengajaran dan pembelajaran kemahiran mendengar Dalam melaksanakan aktiviti mendengar. 1. Pada peringkat ini beberapa kemahiran yang perlu dikuasai ialah. Mengenal sebab dan akibat. Mengetahui peranan dan perhubungan orang yang bercakap. Memberitahu fungsi tekanan dan intonasi. 1. Perancangan boleh dilakukan mengikut tiga peringkat yang berikut. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) Mengenal isi-isi penting. Peringkat ketiga ialah peringkat maju. Mengesan urutan. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam dan mengingat fakta dan butiran secara tepat dan terperinci. Mengikut aliran dalam dialog atau perbualan. Mentafsirkan tatabahasa. Mengenal sikap dan perasaan orang yang bercakap. Guru memberi gambaran yang menyeluruh atau penerangan ringkas tentang apa yang hendak diperdengarkan. • 40 OUM . 3. Mencari jalan mengatasi masalah yang didengar. Mengenal maklumat khusus. Mentafsirkan maksud orang yang bercakap.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 Peringkat kedua ialah peringkat pertengahan. Pada peringkat ini kemahiran yang perlu dikuasai ialah. Guru memastikan murid dalam keadaan bersedia untuk mengikuti aktiviti.

Peringkat semasa mendengar • • Guru memastikan murid menumpukan sepenuh perhatian terhadap bahan rangsangan. intonasi dan penguasaan sistem bunyi yang lain. Manakala unsur para linguistik ialah bahasa isyarat dan pergerakan badan. (a) (b) (c) (d) (e) Pertuturan ialah gabungan bunyi-bunyi bahasa yang dilafazkan. Ia berlaku setelah si penutur itu dapat mendengar dan memahami dengan baik apa yang didengarnya. Unsur prosodi ialah intonasi. 3. struktutr. Di samping penghasilan bunyi bahasa. Beberapa konsep pertuturan. tekanan. model-model yang diperdengar haruslah model-model yang baik yang membolehkan pelajar-pelajar bertutur secara berkesan. Pertuturan yang baik boleh dikuasai dengan memberi tumpuan kepada aspek fonologi. Individu lebih banyak belajar bertutur melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. kesihatan. Aspek fizikal. Guru menjalankan aktiviti tindakan susulan yang bersesuaian dengan aktiviti berkenaan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 2. Guru memberi penekanan kepada aspek-aspek penting dalam bahan itu. Pertuturan berlaku pada peringkat produksi. OUM 41 . dan jantina boleh mempengaruhi kemahiran bertutur. timbul 3.1 Konsep bertutur Bertutur merupakan satu cara berkomunikasi yang kompleks dan melibatkan proses mental yang menggerakkan alat pertuturan untuk mengeluarkan bunyi bahasa yang bermakna. Oleh sebab itu. Berdasarkan sukatan pelajaran bahasa Melayu. Guru memastikan murid menyempurnakan tugasan dan membuat pengukuhan. sebutan dan jeda. Bertutur merupakan kemahiran berinteraksi dalam suasana berbahasa dan berlaku pada peringkat produksi. seseorang itu akan menggunakan unsur-unsur prosodi dan cara paralinguistik semasa bertutur bagi menguatkan maksud pertuturan.4 KEMAHIRAN BERTUTUR 3. Peringkat selepas mendengar • • • • Guru menghuraikan tentang apa yang dikemukakan oleh murid dalam bahan rakaman yang mungkin menyulitkan pemahaman mereka. nada.4. persekitaran. Guru hendaklah mengatasi sebarang gangguan atau masalah yang secepat mungkin semasa aktiviti mendengar dijalankan. Bertutur ialah kegiatan melafazkan bunyi-bunyi yang dilahirkan daripada alat-alat sebutan atau dikenali juga sebagai artikulator. kemahiran lisan melibatkan kemahiran yang berkaitan dengan aktiviti yang berikut.

Pengajaran dan pembelajaran bertutur haruslah membolehkan murid. Berita dan laporan iaitu kemahiran melahirkan semula pengalaman dan pengamatan secara lisan dalam struktur ayat dan frasa yang baik. guru. guru haruslah memastikan murid boleh bertutur dalam bahasa Melayu dengan betul dari segi sebutan. Kemahiran bersyarah dengan menggunakan bahasa.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Berkaitan dengan kemahiran mendengar dan menyebut atau mengajuk bunyi dan suara. Menyampaikan atau melahirkan pendapat peribadi. 42 OUM . Pengucapan yang berunsur sosial dan bermoral. Kemahiran yang berhubung dengan arahan dan permintaan terutama yang berkaitan dengan diri dan masyarakat setempat. gaya di samping suara yang baik dan jelas maksudnya. ibu bapa serta dalam aktiviti perbahasan dan syarahan. Bercerita sebagai cara untuk menyampaikan pengalaman dan perasaan individu. Soal jawab dengan tujuan untuk berinteraksi. Aspek-aspek penting dalam kemahiran bertutur (a) Sebutan (b) Tekanan (c) Mora (panjang-pendek) (d) Jeda (persendian) (e) Intonasi (f) Nada (g) Tatabahasa (h) Kelancaran (i) (j) Kefasihan Laras bahasa 3.4.2 Tujuan bertutur Kemahiran bertutur diajarkan untuk membolehkan murid bertutur dan mengeluarkan buah fikiran dengan menggunakan bahasa yang sesuai dalam pelbbagai keadaan perhubungan seperti perbualan dengan rakan-rakan. Menunjukkan arah. intonasi serta menggunakan perkataan dan ayat dengan tepat. intonasi. Lakonan dan puisi iaitu kemahiran menyampaikan pendapat dalam gaya yang menarik dan serentak. Dalam menguasai kemahiran tersebut. sosialisasi dan berkomunikasi. (a) (b) (c) Menyebut dengan jelas. Perbincangan dan perbahasan iaitu kemahiran mengeluarkan pendapat di samping mempertikaikan pendapat orang lainsecara serentak.

Membaca iklan dan peraturan. Memberi penerangan dan memberi alasan. Bertutur menggunakan bahasa yang tepat dan sesuai dengan pendengar dan situasi. 3. Bercerita dengan menggunakan alat pandang atau tanpa menggunakannya. Bertutur secara bertatasusila. di rumah dan sebagainya. proses dan sebagainya. Menyoal dan menjawab soalan-soalan berhubung dengan peribadi seseorang. rakan.3 Peringkat-peringkat Kemahiran Bertutur Aktiviti yang boleh dijalankan pada peringkat awal ialah. Melaporkan peristiwa dan memberi sesuatu huraian dengan tepat. Memberi arahan. permainan. masa bersekolah. memberi pendapat atau pandangan secara mudah. Memberi satu siri arahan untuk membuat sesuatu. Aktiviti bagi peringkat maju. Memberi komen secara mudah. Bertukar-tukar pendapat dan maklumat. Mengajuk perkataan dan ayat-ayat yang didengar.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Bertemu ramah. OUM 43 . Bercerita berdasarkan satu siri gambar atau gambar bersiri Mendeskripsi pengalaman atau sesuatu peristiwa. Menyoal soalan-soalan mudah berdasarkan situasi tertentu. Membuat ayatr-ayat mengenai diri sendiri. ibu bapa dan sebagainya. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Melafazkan pengucapan bertatasusila.4. Menyoal untuk mendapatkan maklumat. (a) (b) Mendeskripsikan sesuatu peristiwa. objek. Mengambil bahagian dalam perbualan mudah. Aktiviti bagi peringkat pertengahan: (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Membuat deskripsi tentang objek atau gambar. Membuat teguran atau kenyataan mengenai sesuatu situasi. Membina soalan untuk mencari maklumat. Memberi ucapan pendek dan mudah. persekitaran. Membuat ulasan. Membuat ayat-auyat daripada gambar. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah.

kejadian. novel dan sebagainya. kad kiu. Memberikan ceramah atau syarahan. diskusi. Mengambil bahagian dalam perbahasan. Bertanya untuk mendapatkan maklumat. seminar dan lain-lain.5 PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN LISAN Perancangan aktiviti lisan melibatkan tiga peringkat. Contohnya. perbincangan. prosedur dan peraturan. Menyampaikan komen. Guru memastikan semua alat dan bahan mencukupi dan murid memahami tugasan. Mendeklamasi puisi. bahan stensilan dan peralatan lain yang mungkin diperlukan. 3. pendapat.1 Peringkat Persediaan Tiga perkara yang boleh dilakukan oleh guru ialah. forum. (i) (ii) Murid menjalankan tugasan seperti yang diarahkan. membimbing kelas. kumpulan atau pasangan yang 44 OUM . puisi. Menerangkan proses.5. (i) (ii) (iii) Guru menerangkan tugasan yang akan dilakukan oleh murid atau membuat tunjuk cara serta memberi contoh. Mengkritik cerpen.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) Mengambil bahagian dalam perbincangan. (a) (b) (c) Peringkat persediaan Peringkat pelaksanaan aktiviti Peringkat susulan dan penilaian 3. Guru menyelia dan mengambil bahagian. Mengambil bahagian dalam drama atau lakonan. Memberitahu arah atau hala sesuatu tempat.2 Peringkat Pelaksanaan Aktiviti Dua perkara yang berlaku semasa peringkat pelaksanaan aktiviti iaitu. laporan atau ulasan. Guru mengedarkan bahan-bahan yang diperlukan untuk membuat aktiviti. perbualan atau dialog. 3.5. Tiga peringkat perancangan aktiviti lisan ialah.

melihat. Oleh itu. Aktiviti bercakap berdasarkan gambar Aktiviti ini dijalankan mengikut prestasi murid. aktiviti susulan dan penilaian perlu dilakukan oleh guru untuk mendapatkan maklum balas bagi aktiviti-aktiviti yang telah dilaksanakan oleh murid. Aktiviti ini menjadi lebih menarik sekiranya tajuk puisi yang digunakan itu dimaklumkan lebih awal kepada murid. Kemahiran bertutur ini harus digabung jalin dengan kemahiran-kemahiran bahasa yang lain untuk melahirkan satu kesepaduan yang bermakna. Aktiviti ini boleh dijalankan dengan menggunakan gambar tunggal ataupun gambar bersiri.3 Peringkat Susulan dan Penilaian Dalam sesuatu waktu pengajaran dan pembelajaran. Guru boleh menyediakan pelbagai gambar yang menarik minat murid untuk bercerita atau menerangkan sesuatu perkara yang terdapat dalam gambar berkenaan. Penggabungjalinan juga penting dijalankan untuk mengukuhkan pembelajaran murid.5. Aktiviti berlakon Aktiviti berlakon dapat meningkatkan kemahiran lisan murid. Aktiviti bercerita Guru memberikan garis panduan bagi memudahkan murid bercerita. alami atau mendengar daripada orang lain. Guru juga boleh melaksanakan aktiviti dengan secara berdua ataupun secara berkumpulan. Beberapa aktiviti yang boleh dirancang dalam kemahiran bertutur ialah. Aktiviti berpuisi Aktiviti ini boleh dijalankan secara individu ataupun kumpulan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. guru digalakkan membentuk kumpulankumpulan kecil supaya ramai murid dapat mengambil bahagian yang aktif dalam masa yang terhad. Aktiviti berlakon boleh dijalankan di dalam kelas ataupun di luar kelas. Contoh aktiviti susulan dan penilaian yang boleh dijalankan ialah seperti mengadakan perbincangan dan kemudian guru memberi maklum balas tentang prestasi dan pencapaian murid. Sekiranya aktiviti itu dijalankan di luar kelas. (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) OUM 45 . misalnya di dewan sekolah. Dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. misalnya tema dan masa yang diperuntukkan. iaitu membaca dan menghayati puisi berkenaan. Guru menyediakan puisi sama ada puisi moden ataupun puisi tradisional dan meminta murid membacanya. Penilaian yang dimaksudkan bukanlah dalam bentuk penilaian formal tetapi lebih merupakan penilaian berterusan. maka murid akan membuat persediaan yang lebih rapi dan bersungguh-sungguh. Langkah ini dapat memberi peluang kepada murid untuk berlatih. guru perlu menggalakkan murid mengambil bahagian dalam aktiviti ini. Sebagai pengukuhan guru digalakkan memberi kerja rumah yang berkaitan untuk aktiviti susulan. (a) (b) Aktiviti berbual Dalam melaksanakan aktiviti ini guru menyediakan beberapa tajuk yang sesuai dengan tahap kebolehan berbahasa serta persekitaran murid. Aktiviti melaporkan berita Guru meminta murid melaporkan sesuatu berita tentang sesuatu perkara atau peristiwa yang mereka pernah terbaca. Guru juga boleh menyediakan tempat yang sesuai supaya aktiviti itu menjadi menarik dan dapat menggalakkan murid untuk bercerita.

46 OUM . misalnya. Aktiviti perbincangan Aktiviti ini lebih sesuai dijalankan bagi murid yang berada di sekolah menengah ataupun bagi murid tahap dua di sekolah rendah. Guru membahagikan murid mengikut kumpulan tertentu dan perbincangan bermula dengan membincangkan sesuatu tajuk dalam kumpulan masing-masing.4 Memilih dan Menggunakan Bahan Pengajaran Kemahiran Lisan Guru boleh memilih alat atau bahan pengajaran dan pembelajaran berdasarkan kriteria yang berikut. Aktiviti menyanyi Pada kebiasaannya. Alat atau bahan bantuan mengajar boleh dibahagikan kepada tujuh kategori iaitu.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (m) Aktiviti berbahas atau bersyarah (n) Guru memberi tajuk syarahan atau perbahasan kepada murid. Perbincangan boleh dijalankan secara kelas ataupun secara kumpulan. anda diminta membincangkan aktiviti di atas dan rancang satu aktiviti yang berkaitan. Guru menunjukkan cara-cara membunyikan sesuatu sebutan. murid dan bilik darjah Gerak laku guru dan murid boleh dimanfaatkan sebaik-baiknya untuk membantu proses pengajaran dan pembelajaran. (a) (b) (c) bahan yang sedia ada kesesuaian dengan objektif pengajaran keberkesanannya. guru boleh menyanyikan lagu kanak-kanak yang mengandungi perkataan yang mudah untuk disebut dan difahami bagi kanak-kanak pada peringkat rendah.5. Dalam aktiviti ini. Guru menjelaskan syarat-syarat syarahan dan bahasa kepada murid. Guru menggunakan papan tulis untuk mencatat perkataan atau frasa yang perlu digunakan oleh murid apabila bertutur. (o) (p) (q) (r) Aktiviti 2 Secara kumpulan. Aktiviti menyanyi boleh meningkatkan kebolehan murid dalam sebutan dan intonasi. (i) (ii) (iii) guru menaikkan dan menurunkan tangan kanan atau menggerakkan kepala bagi menunjukkan perbezaan intonasi dalam pertuturan . 3. Langkah seterusnya ialah hasil perbincangan itu akan dilaporkan oleh ketua kumpulan kepada kelas untuk disoal jawab. Syarahan boleh dijalankan secara individu sementara perbahasan dijalankan secara kumpulan. (a) Guru.murid-murid berasa seronok apabila guru menjalankan aktiviti menyanyi.

buku. bapa membaca surat khabar. butang baju pelbagai warna dan saiz. terang dan jelas. Sama ada gambar tunggal atau gambar bersiri boleh digunakan sebagai bahan rangsangan untuk murid-murid bercerita. 1 Satu keluarga bertolak dari rumah untuk pergi berkelah 2 Dalam perjalanan melalui jalan di tepi pantai 3 Mereka duduk di tepi pantai sambil makan 4 anak-anak mandi di laut. (ii) (iii) (c) Gambar Guru digalakkan mempunyai fail untuk menyimpan gambar yang boleh digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. 5 Berkemas untuk setelah hari petang pulang OUM 47 . sukan sekolah. bunyi pelbagai kenderaan. majlis hari jadi dan lain-lain. (i) Mengaitkan konsep dengan bunyi. Bahan sebenar seperti tiket bas. contohnya. pemandangan di pasar dan sebagainya) Contoh gambar bersiri (misalnya: pergi berkelah. untuk membolehkan murid. mergastua dan air dengan menggunakan alat audio seperti radio dan pita rakaman. berpuisi dan berdialog. kalendar dan borang adalah bahan yang boleh digunakan secara kreatif sebagai bahan bertutur. Contoh ini boleh ditunjukkan atau didengar melalui alat audio dan visual seperti televisyen. Contoh gambar trunggal (misalnya: pemandangan di sekolah. berlakon. Contohnya. majalah. menu.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (b) Objek Sebenar Objek yang biasa digunakan sehari-hari boleh dijadikan alat dan bahan pengajaran yang berkesan. video. filem dan transperansi. Mengaitkan situasi dengan pertuturan sebenar yang sedang berlaku. pertuturan sekumpulan manusia di stesen bas berbeza dengan pertuturan di pasar. Gambar-gambar yang digunakan hendaklah sesuai dari segi saiz.

carta lingkaran dan carta organisasi seperti carta keluarga. Penggunaan kad sebagai alat dan bahan bantuan mengajar akan lebih licin dan kemas sekiranya guru menggunakannya di atas papan flanel dan carta poket. Jadual yang mengandungi maklumat untuk aktiviti pertuturan. rancangan televisyen dan plastik lutsinar/ transperansi. (ii) (f) Bahan nyanyian.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (d) Grafik Pelbagai grafik boleh digunakan sebagai bahan rangsangan yang baik untuk bertutur. Penggunaannnya harus diawasi supaya objektif pengajaran dan pembelajaran tidak diabaikan. (i) (ii) (iii) makmal bahasa untuk melatih murid dari segi sebutan. Pelan dan peta yang menunjukkan arah perjalanan atau kedudukan sesuatu tempat. Kad arahan atau kad peranan – mengandungi arahan tentang peranan yang harus dimainkan oleh murid dalam situasi tertentu semasa berlakon atau main peranan. Komputer. (e) Kad Pelbagai jenis kad boleh digunakan sebagai bahan rangsangan. Melalui permainan murid dapat menggunakan kemahiran bertutur dalam keadaan bersahaja. (i) kad perkataan. Alat dan bahan ini agak mahal dan penggunaannya bergantung pada kemudahan fizikal yang disediakan di sekolah. seperti. memberi motivasi dan peluang kepada murid mempelajari bahasa. carta palang. Alat dan bahan yang dibeli Alat dan bahan pengajaran dan pembelajaran dalam kategori ini terdiri daripada perkakasan dan perisian. Filem. jadual perjalanan dan jadual tugas.untuk memperkenalkan perkataan-perkataan baru dan penting bagi digunakan dalam pertuturan. misalnya jadual waktu. (i) (ii) (iii) Pelbagai jenis carta misalnya carta pai. Permainan bahasa yang dirancang secara teliti akan dapat membantu pencapaian objektif bertutur. (g) 48 OUM . Contohnya. puisi dan permainan Bahan ini dapat mewujudkan suasana gembira dalam kalangan murid. Permainan bahasa dapat menambah kepelbagaian situasi pembelajaran. seperti. intonasi dan perbualan.

5 Penilaian Ujian bertutur boleh dilakukan melalui. Berbincang untuk memilih orang yang paling layak bagi memikul sesuatu tugas. arahan dan permintaan. Menyusun semula perkataan sehingga menjadi ayat dan seterusnya menjadi sebuah cerita yang diperdengarkan semula. umur dan kepentingan serta melaporkan dalam bentuk pertuturan. seperti kehilangan adik di pusat membeli-belah. OUM 49 .TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. Mencari perkataan dan idea yang sengaja ditinggalkan dan menyusun sehingga menjadi cerita yang lengkap untuk disampaikan kepada rakanrakan. (a) Tugasan dalam ujian bertutur (i) Memadankan Contoh : memadankan objek dengan tulisan memadankan gambar dengan tempatnya memadankan harga dengan objek (ii) Mengelompok Contoh: • • • Mengelompokkan haiwan mengikut jenis dan habitatnya. dan menerangkan jenis-jenis kenderaan dan (iii) Menyusun dan melengkapkan Contoh: • • • Menyusun maklumat mengikut saiz. seperti memilih ketua darjah. Berbincang dan membuat keputusan tentang apa yang perelu dilakukan. (v) Berinteraksi Contoh: • • • Berinteraksi menggunakan telefon Berinteraksi dalam perbincangan tentang sesuatu rancangan televisyen. (iv) Menyelesaikan masalah Contoh: • • • Menerangkan cara untuk sampai ke sesuatu destinasi dengan selamat.5. Berinteraksi menyampaikan maklumat yang berupa pesanan. Mengelompok kegunaannya. Mengelompokkan pelbagai jenis warna.

Pengendalian Ujian Bertutur (a) Ujian secara kumpulan Terdiri daripada 4 – 6 orang murid Panjang masa perbualan tidak lebih dari 30 minit. • • Berbincang bagi menyediakan rancangan siaran radio kanak-kanak. Namun interaksi berjalan lancar. Baik Dapat memberi sumbangan idea secara positif dalam perbincangan dan dapat menutup beberapa kelemahan dalam pertuturan. Secara keseluruhan dapat berinteraksi dengan berkesan walaupun kadangkala terhenti-henti sewaktu bertutur. Tidak dipengaruhi oleh dialek dan gangguan bahasa yang lain. • • Berbincang untuk membeli-belah bagi mengadakan jamuan hari jadi. (b) Ujian secara individu Panjang masa menguji yang sesuai.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (vi) Simulasi Contoh: • Bermain peranan sebagai pemandu dan penumpang teksi. Berbincang untuk mengelolakan lawatan kelas ke kilang. Kadang-kadang dapat memberi sumbangan idea yang menarik. Menyambut tetamu di rumah. Boleh menjawab soalan dan menjelaskan isi-isi penting dengan bantuan sekali-sekala. Dilaksanakan secara ringkas. (vii) Projek Contoh: • Berbincang untuk mengelolakan satu persembahan kelas bagi majlis Penyampaian Hadiah sekolah. Terdapat kesalahan kecil yang tidak merosakkan makna bahasa seperti dialek. Melakukan kesalahan besar. Walaupun dapat berinteraksi. namun masih boleh difahami. Amat baik Sederhana baik Sederhana Sederhana lemah 50 OUM . Dapat berbincang dengan fasih dan cekap. berkeupayaan menggunakan dialog dengan berkesan. Dapat menggunakan bahasa dengan baik. masih memerlukan banyak sokongan. Kadangkala teragak-agak dan melakukan kesalahan kecil yang boleh dimaafkan. Pemarkahan kemahiran bertutur Peringkat Cemerlang Penerangan Dapat bertutur dan berhubung dengan lancar dan berkesan. mengulang-ulang dan melakukan beberapa kesalahan besar. Banyak melakukan kesalahan besar dan kadang-kadang pertuturan sukar difahami sehinggalah dibantu.

asas bagi semua kemahiran. Banyak gangguan dialek. Sebagai contoh. peringkat peringkat kemahiran mendengar. Pelajar telah diperkenalkan dengan beberapa konsep penting di dalam kemahiran mendengar. kemahiran bertutur dan pembelajaran pengajaran lisan. guru hendaklah menentukan markah bagi setiap peringkat. apakah bentuk penilaian yang sesuai untuk menilai tahap kemahiran bertutur yang dimiliki oleh murid anda. soalan terpaksa diulang dan jawapan kurang tepat. Perlu diingat bahawa kemahiranmendengar berkait rapat dengan kehiran bertutur. markah bagi setiap peringkat adalah seperti yang berikut. Apa yang didengar perlu difaham dan diingat sebelum boleh bertindak balas seperti yang dikehendaki. RUMUSAN Topik 3 ini telah menghuraikan dengan panjang lebar kemahiran lisan. menyeleweng dan tidak difahami. Jawapan kadangkala tidak tepat.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN Lemah Interaksi kerap kali terputus. Tidak dapat meneruskan interaksi. Selain itu pelajar juga telah didedahkan dengan beberapa proses dan jenis mendengar. antaranya dinyatakan bahawa pendengaran melibatkan aspek fizikal. soalan terpaksa diulang banyak kali dan dipermudahkan. PERINGKAT Cemerlang Sangat baik Baik Lulus Lemah Sangat lemah MARKAH (100%) 90-100 75-89 65-74 50-64 30-49 0-29 GRED A+ A B C D E Aktiviti 3 Pada pendapat anda. Interaksi berlaku pada peringkat asas sahaja. Amat lemah Tiada tindak balas Berdasarkan kepada kriteria yang disediakan di atas. psikologi dan neurologi yang mempengaruhi pendengaran dan pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan. OUM 51 . boleh memperkatakan perkara yang mudah-mudah dan asas sahaja. Tidak dapat menjawab.

keadaan dan isi pengajaran yang diajar. Aziz Abd. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. Kemahiran Mendengar. 1998. plan. Kemahiran Bertutur. Pedagogi Bahasa Melayu. mora merupakan keadaan panjang pendek sebutan/ujaran yang boleh membezakan makna.Kuala Lumpur : Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn bhd. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. Sabran & Rahim Syam. jadual. Mora – UJIAN 1 Mengapakah kemahiran mendengar asas bagi segala kemahiran? Adakah kemahiran ini perlu diajar oleh guru di dalam bilik darjah? UJIAN 2 Kenapakah kemahiran bertutur disifatkan sebagai suatu kemahiran yang kompleks? Apakah hubungannya antara kemahiran mendengar dan kemahiran bertutur? RUJUKAN Abd. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. 1992. Pedagogi Bahasa Perkaedahan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 GLOSARI Grafik – grafik merupakan pelbagai jenis carta. Husin. Radiah Nordin dan Maimunah Samat. Raminah Hj. Kaedah Pengajaran Bahasa Malaysia. Setiap grafik dibina berdasarkan minat. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti. Kamarudin Hj. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka.1985. peta yang boleh membantu dan/atau menghidupkan dan mengukuh proses pengajaran dan pembelajaran. Zuariah Yusoff. Rahman. 2000. 52 OUM . Talib. Zainon Zainalabidin & Fatimah Abd. 1992.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful