TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

TOPIK 3

KEMAHIRAN LISAN

PENGENALAN
Kemahiran mendengar ialah kemahiran lisan yang paling asas dan kemahiran ini berlaku pada peringkat penerimaan. Seseorang yang telah menguasai kemahiran mendengar dengan baik biasanya dapat mendengar dengan baik apa sahaja yang dituturkan oleh orang lain dan dapat pula memahami maksud serta membuat tafsiran daripada apa yang didengarnya. Kemahiran mendengar melibatkan kemahiran menerima maklumat secara lisan. Proses mendengar merupakan satu proses fizikal yang melibatkan telinga sebagai alat penerima bunyi bahasa. Proses memahami pendengaran pula melibatkan proses psikologi dan mental seperti pengamatan, kecerdasan dan pemikiran yang disepadukan untuk membolehkan seseorang itu memahami apa yang didengarnya dan membuat tindak balas yang sesuai.

OBJEKTIF
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. 2. 3. 4. 5. Menguasai konsep konsep penting di dalam kemahiran mendengar. Mengenal pasti jenis dan proses kemahiran mendengar Menyatakan peringkat peringkat kemahiran mendengar Mengetahui konsep kemahiran bertutur. Merancang aktiviti kemahiran berttur dan mendengar di dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

OUM

37

apabila kita mendengar berita tentang banjir kilat yang melanda Kuala Lumpur. Sekiranya kita mendengar tanpa tujuan. psikologi dan neurologi mempengaruhi proses pendengaran. 2.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 3. (b) Aktiviti 1 1. Pendengaran yang cekap memerlukan penyatuan idea yang logik dan berkesan. kita akan membuat jangkaan tentang kemungkinan lain yang berkaitan dengan peristiwa tersebut. Aspek fizikal. 38 OUM . Jelaskan konsep mendengar mengikut pemahaman anda.2 JENIS DAN PROSES MENDENGAR Mendengar adalah satu proses yang aktif kerana berlaku tindak balas selepas mendengar. Pendengaran merupakan gabungan daripada segala yang didengar difaham dan diingat. Pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan. melalui latihan-latihan khas yang dilakukan secara Beberapa konsep penting tentang pendengaran. pengetahuan dan maklumat. Mendengar melibatkan dua proses. Bincangkan contoh-contoh lain yang melibatkan proses membuat jangkaan. seseorang itu perlu mempunyai tujuan tertentu untuk mendengar.1 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) KONSEP PENTING DI DALAM PENDENGARAN Individu lebih banyak belajar mendengar melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. Pendengaran untuk tujuan apresiasi memerlukan analisis kritis terhadap bentuk dan isi. Menentukan Tujuan Untuk menjadi pendengar yang berkesan. Tujuan mendengar mungkin untuk mendapat hiburan. Pendengaran berlaku berperingkat-peringkat. Pendengaran untuk mengkritik memerlukan pendengaran yang berpusatkan idea utama. Contohnya. 3. iaitu. (a) Membuat jangkaan Apabila kita mendengar kita akan membuat jangkaan dalam fikiran terhadap apa yang akan kita dengar seterusnya. iaitu. Pendengaran untuk tujuan hiburan melibatkan tindak balas positif terhadap muzik. hujah-hujah dan bukti-bukti. kesusasteraan dan lain-lain aspek seni dan estetika. apa yang didengar itu tidak bermakna.

b – p bagi baba jambi bawang dari ladang dentum beras kelas keras gali geli garang pagi bapa jampi pawang lari lalang lentum berat kelat kerat kali keli karang kibas betis bajak lobal daki dayang dagu sari surat kabus tegak guli gaya kipas petis pajak lopak laki layang lagu tari tulat kabut tekak kuli kaya 2.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. Untuk memahami bunyi bahasa. OUM 39 . Kemahiran mendengar boleh juga dibahagikan kepada tiga peringkat mengikut perkembangan individu tertentu. Contoh : 1. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam. Pengetahuan yang sedia ada pada pendengar. seseorang itu perlu mempunyai unsur-unsur kefahaman yang berikut. Pemahaman tentang bunyi bahasa bergantung pada pengetahuan. s – t 4. d – l 3. frasa. Mendengar dan mengecam makna perkataan. pengalaman budaya dan sikap pendengar itu. Pengetahuan tentang situasi berlakunya pertuturan yang didengar. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. Mengingat dan memadankan perkataan dan ayat-ayat mudah secara tepat. mengajuk dan memilih bunyi. seperti fakta dan budaya bahasa yang didengar serta bagaimana bahasa digunakan. rangkai kata dan ayat-ayat. klausa dan ayat. Peringkat pertama ialah menerima dan membezakan bunyi-bunyi bahasa yang hampir sama. Pada peringkat ini beberapa kemahiran mendengar yang perlu dikuasai ialah. Menjalankan perintah dan permintaan. g – k Peringkat kedua ialah memahami bunyi bahasa yang bermakna seperti perkataan. Melakukan sesuatu yang disuruh.3 PERINGKAT-PERINGKAT KEMAHIRAN MENDENGAR Kemahiran mendengar melibatkan dua peringkat kemahiran. Peringkat pertama dikenali sebagai peringkat awal. (a) (b) (c) Pengetahuan tentang sistem bahasa.

(a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) Mengenal isi-isi penting. Mengenal sebab dan akibat. Mencari jalan mengatasi masalah yang didengar. Peringkat ketiga ialah peringkat maju. Mengenal perhubungan orang–orang yang berinteraksi. Mengesan urutan. (a) (b) (c) (d) (e) (f) Mengecam dan mengingat fakta dan butiran secara tepat dan terperinci. Guru memberi gambaran yang menyeluruh atau penerangan ringkas tentang apa yang hendak diperdengarkan. Mengikut aliran dalam dialog atau perbualan. • 40 OUM . Mengetahui peranan dan perhubungan orang yang bercakap. Mentafsirkan maksud orang yang bercakap. Mentafsirkan tatabahasa. Guru memastikan murid dalam keadaan bersedia untuk mengikuti aktiviti. Guru memberi arahan yang jelas tentang tugasan dan memastikan bahan rangsangan dalam keadaan baik serta mencukupi untuk digunakan dalam aktiviti berkenaan. 3. Pada peringkat ini beberapa kemahiran yang perlu dikuasai ialah. Memberitahu fungsi tekanan dan intonasi. 2. Pada peringkat ini kemahiran yang perlu dikuasai ialah. Mengenal maklumat khusus. 1. Mengenal sikap dan perasaan orang yang bercakap. tujuan penutur menggunakan berbagai-bagai bentuk struktur Pelaksanaan aktivtii pengajaran dan pembelajaran kemahiran mendengar Dalam melaksanakan aktiviti mendengar. peringkat pramendengar peringkat semasa mendengar peringkat selepas mendengar Peringkat pramendengar • • • Guru memberi tugasan atau soalan kepada murid sebelum mereka mula mendengar. Perancangan boleh dilakukan mengikut tiga peringkat yang berikut. guru perlu merancang aktiviti pengajaran dan pembelajaran bagi memastikan pengajaran berjalan dengan berkesan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 Peringkat kedua ialah peringkat pertengahan. 1.

Peringkat selepas mendengar • • • • Guru menghuraikan tentang apa yang dikemukakan oleh murid dalam bahan rakaman yang mungkin menyulitkan pemahaman mereka. nada. model-model yang diperdengar haruslah model-model yang baik yang membolehkan pelajar-pelajar bertutur secara berkesan. OUM 41 . persekitaran. Peringkat semasa mendengar • • Guru memastikan murid menumpukan sepenuh perhatian terhadap bahan rangsangan. seseorang itu akan menggunakan unsur-unsur prosodi dan cara paralinguistik semasa bertutur bagi menguatkan maksud pertuturan. Pertuturan berlaku pada peringkat produksi. intonasi dan penguasaan sistem bunyi yang lain. dan jantina boleh mempengaruhi kemahiran bertutur. Bertutur ialah kegiatan melafazkan bunyi-bunyi yang dilahirkan daripada alat-alat sebutan atau dikenali juga sebagai artikulator. Beberapa konsep pertuturan. Berdasarkan sukatan pelajaran bahasa Melayu. tekanan. Guru memastikan murid menyempurnakan tugasan dan membuat pengukuhan. Guru menjalankan aktiviti tindakan susulan yang bersesuaian dengan aktiviti berkenaan. Pertuturan yang baik boleh dikuasai dengan memberi tumpuan kepada aspek fonologi. Guru hendaklah mengatasi sebarang gangguan atau masalah yang secepat mungkin semasa aktiviti mendengar dijalankan. Bertutur merupakan kemahiran berinteraksi dalam suasana berbahasa dan berlaku pada peringkat produksi. Oleh sebab itu.4. Ia berlaku setelah si penutur itu dapat mendengar dan memahami dengan baik apa yang didengarnya. Unsur prosodi ialah intonasi. Manakala unsur para linguistik ialah bahasa isyarat dan pergerakan badan. kesihatan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 2.1 Konsep bertutur Bertutur merupakan satu cara berkomunikasi yang kompleks dan melibatkan proses mental yang menggerakkan alat pertuturan untuk mengeluarkan bunyi bahasa yang bermakna. timbul 3. sebutan dan jeda. 3. kemahiran lisan melibatkan kemahiran yang berkaitan dengan aktiviti yang berikut. Individu lebih banyak belajar bertutur melalui pengalaman daripada kecerdasan otaknya. Aspek fizikal.4 KEMAHIRAN BERTUTUR 3. Di samping penghasilan bunyi bahasa. struktutr. Guru memberi penekanan kepada aspek-aspek penting dalam bahan itu. (a) (b) (c) (d) (e) Pertuturan ialah gabungan bunyi-bunyi bahasa yang dilafazkan.

Bercerita sebagai cara untuk menyampaikan pengalaman dan perasaan individu. Lakonan dan puisi iaitu kemahiran menyampaikan pendapat dalam gaya yang menarik dan serentak. Perbincangan dan perbahasan iaitu kemahiran mengeluarkan pendapat di samping mempertikaikan pendapat orang lainsecara serentak. Soal jawab dengan tujuan untuk berinteraksi.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Berkaitan dengan kemahiran mendengar dan menyebut atau mengajuk bunyi dan suara. Berita dan laporan iaitu kemahiran melahirkan semula pengalaman dan pengamatan secara lisan dalam struktur ayat dan frasa yang baik. Aspek-aspek penting dalam kemahiran bertutur (a) Sebutan (b) Tekanan (c) Mora (panjang-pendek) (d) Jeda (persendian) (e) Intonasi (f) Nada (g) Tatabahasa (h) Kelancaran (i) (j) Kefasihan Laras bahasa 3. Dalam menguasai kemahiran tersebut. 42 OUM . (a) (b) (c) Menyebut dengan jelas. gaya di samping suara yang baik dan jelas maksudnya. intonasi serta menggunakan perkataan dan ayat dengan tepat.4. Menyampaikan atau melahirkan pendapat peribadi. Pengajaran dan pembelajaran bertutur haruslah membolehkan murid. Menunjukkan arah. guru. Kemahiran bersyarah dengan menggunakan bahasa. ibu bapa serta dalam aktiviti perbahasan dan syarahan. guru haruslah memastikan murid boleh bertutur dalam bahasa Melayu dengan betul dari segi sebutan.2 Tujuan bertutur Kemahiran bertutur diajarkan untuk membolehkan murid bertutur dan mengeluarkan buah fikiran dengan menggunakan bahasa yang sesuai dalam pelbbagai keadaan perhubungan seperti perbualan dengan rakan-rakan. Pengucapan yang berunsur sosial dan bermoral. intonasi. Kemahiran yang berhubung dengan arahan dan permintaan terutama yang berkaitan dengan diri dan masyarakat setempat. sosialisasi dan berkomunikasi.

Aktiviti bagi peringkat maju. Bertutur secara bertatasusila. di rumah dan sebagainya. memberi pendapat atau pandangan secara mudah.4. Memberi penerangan dan memberi alasan. Melaporkan peristiwa dan memberi sesuatu huraian dengan tepat. Menyoal untuk mendapatkan maklumat. (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) Melafazkan pengucapan bertatasusila. ibu bapa dan sebagainya.3 Peringkat-peringkat Kemahiran Bertutur Aktiviti yang boleh dijalankan pada peringkat awal ialah. Memberi ucapan pendek dan mudah. Membaca iklan dan peraturan. Memberi satu siri arahan untuk membuat sesuatu. (a) (b) Mendeskripsikan sesuatu peristiwa. OUM 43 . Memberi arahan. Membuat ulasan. Membuat ayatr-ayat mengenai diri sendiri. permainan. Menyoal dan menjawab soalan-soalan berhubung dengan peribadi seseorang. Bercerita berdasarkan satu siri gambar atau gambar bersiri Mendeskripsi pengalaman atau sesuatu peristiwa. Aktiviti bagi peringkat pertengahan: (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Membuat deskripsi tentang objek atau gambar. Bertutur menggunakan bahasa yang tepat dan sesuai dengan pendengar dan situasi. 3. Mengajuk perkataan dan ayat-ayat yang didengar. objek. proses dan sebagainya. Membuat teguran atau kenyataan mengenai sesuatu situasi. Membuat ayat-auyat daripada gambar. Bertindak terhadap soalan-soalan mudah. Mengambil bahagian dalam perbualan mudah.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) Bertemu ramah. masa bersekolah. Bercerita dengan menggunakan alat pandang atau tanpa menggunakannya. rakan. Membina soalan untuk mencari maklumat. Bertukar-tukar pendapat dan maklumat. persekitaran. Memberi komen secara mudah. Menyoal soalan-soalan mudah berdasarkan situasi tertentu.

Menyampaikan komen.1 Peringkat Persediaan Tiga perkara yang boleh dilakukan oleh guru ialah. Memberitahu arah atau hala sesuatu tempat. (a) (b) (c) Peringkat persediaan Peringkat pelaksanaan aktiviti Peringkat susulan dan penilaian 3. Mendeklamasi puisi. kumpulan atau pasangan yang 44 OUM . Menerangkan proses. seminar dan lain-lain. forum. bahan stensilan dan peralatan lain yang mungkin diperlukan. Guru menyelia dan mengambil bahagian. Bertanya untuk mendapatkan maklumat.5. (i) (ii) Murid menjalankan tugasan seperti yang diarahkan. kad kiu. Tiga peringkat perancangan aktiviti lisan ialah. membimbing kelas. 3. Guru mengedarkan bahan-bahan yang diperlukan untuk membuat aktiviti.5 PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN LISAN Perancangan aktiviti lisan melibatkan tiga peringkat. kejadian. diskusi. novel dan sebagainya. Contohnya. (i) (ii) (iii) Guru menerangkan tugasan yang akan dilakukan oleh murid atau membuat tunjuk cara serta memberi contoh. laporan atau ulasan. 3. pendapat. Mengkritik cerpen. Mengambil bahagian dalam perbahasan. Mengambil bahagian dalam drama atau lakonan. puisi.5. Memberikan ceramah atau syarahan.2 Peringkat Pelaksanaan Aktiviti Dua perkara yang berlaku semasa peringkat pelaksanaan aktiviti iaitu.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) Mengambil bahagian dalam perbincangan. prosedur dan peraturan. Guru memastikan semua alat dan bahan mencukupi dan murid memahami tugasan. perbualan atau dialog. perbincangan.

Penilaian yang dimaksudkan bukanlah dalam bentuk penilaian formal tetapi lebih merupakan penilaian berterusan. Aktiviti melaporkan berita Guru meminta murid melaporkan sesuatu berita tentang sesuatu perkara atau peristiwa yang mereka pernah terbaca. Guru menyediakan puisi sama ada puisi moden ataupun puisi tradisional dan meminta murid membacanya. iaitu membaca dan menghayati puisi berkenaan. Oleh itu. Dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. (c) (d) (e) (f) (g) (h) (i) (j) (k) (l) OUM 45 . aktiviti susulan dan penilaian perlu dilakukan oleh guru untuk mendapatkan maklum balas bagi aktiviti-aktiviti yang telah dilaksanakan oleh murid. Contoh aktiviti susulan dan penilaian yang boleh dijalankan ialah seperti mengadakan perbincangan dan kemudian guru memberi maklum balas tentang prestasi dan pencapaian murid. Penggabungjalinan juga penting dijalankan untuk mengukuhkan pembelajaran murid. melihat. Aktiviti bercerita Guru memberikan garis panduan bagi memudahkan murid bercerita. misalnya tema dan masa yang diperuntukkan. guru digalakkan membentuk kumpulankumpulan kecil supaya ramai murid dapat mengambil bahagian yang aktif dalam masa yang terhad. maka murid akan membuat persediaan yang lebih rapi dan bersungguh-sungguh. Guru boleh menyediakan pelbagai gambar yang menarik minat murid untuk bercerita atau menerangkan sesuatu perkara yang terdapat dalam gambar berkenaan. guru perlu menggalakkan murid mengambil bahagian dalam aktiviti ini. Kemahiran bertutur ini harus digabung jalin dengan kemahiran-kemahiran bahasa yang lain untuk melahirkan satu kesepaduan yang bermakna. Aktiviti berlakon Aktiviti berlakon dapat meningkatkan kemahiran lisan murid. Beberapa aktiviti yang boleh dirancang dalam kemahiran bertutur ialah.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. Aktiviti bercakap berdasarkan gambar Aktiviti ini dijalankan mengikut prestasi murid. (a) (b) Aktiviti berbual Dalam melaksanakan aktiviti ini guru menyediakan beberapa tajuk yang sesuai dengan tahap kebolehan berbahasa serta persekitaran murid. Sekiranya aktiviti itu dijalankan di luar kelas. Guru juga boleh melaksanakan aktiviti dengan secara berdua ataupun secara berkumpulan. Langkah ini dapat memberi peluang kepada murid untuk berlatih. Sebagai pengukuhan guru digalakkan memberi kerja rumah yang berkaitan untuk aktiviti susulan. Aktiviti berlakon boleh dijalankan di dalam kelas ataupun di luar kelas.3 Peringkat Susulan dan Penilaian Dalam sesuatu waktu pengajaran dan pembelajaran. Aktiviti ini menjadi lebih menarik sekiranya tajuk puisi yang digunakan itu dimaklumkan lebih awal kepada murid. misalnya di dewan sekolah. Guru juga boleh menyediakan tempat yang sesuai supaya aktiviti itu menjadi menarik dan dapat menggalakkan murid untuk bercerita. alami atau mendengar daripada orang lain. Aktiviti berpuisi Aktiviti ini boleh dijalankan secara individu ataupun kumpulan. Aktiviti ini boleh dijalankan dengan menggunakan gambar tunggal ataupun gambar bersiri.5.

guru boleh menyanyikan lagu kanak-kanak yang mengandungi perkataan yang mudah untuk disebut dan difahami bagi kanak-kanak pada peringkat rendah. 3. anda diminta membincangkan aktiviti di atas dan rancang satu aktiviti yang berkaitan. Guru menjelaskan syarat-syarat syarahan dan bahasa kepada murid.4 Memilih dan Menggunakan Bahan Pengajaran Kemahiran Lisan Guru boleh memilih alat atau bahan pengajaran dan pembelajaran berdasarkan kriteria yang berikut.5. 46 OUM . Guru membahagikan murid mengikut kumpulan tertentu dan perbincangan bermula dengan membincangkan sesuatu tajuk dalam kumpulan masing-masing. Aktiviti perbincangan Aktiviti ini lebih sesuai dijalankan bagi murid yang berada di sekolah menengah ataupun bagi murid tahap dua di sekolah rendah. (a) (b) (c) bahan yang sedia ada kesesuaian dengan objektif pengajaran keberkesanannya.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (m) Aktiviti berbahas atau bersyarah (n) Guru memberi tajuk syarahan atau perbahasan kepada murid. Guru menunjukkan cara-cara membunyikan sesuatu sebutan. Alat atau bahan bantuan mengajar boleh dibahagikan kepada tujuh kategori iaitu. Aktiviti menyanyi Pada kebiasaannya. Dalam aktiviti ini. (a) Guru. Langkah seterusnya ialah hasil perbincangan itu akan dilaporkan oleh ketua kumpulan kepada kelas untuk disoal jawab. Guru menggunakan papan tulis untuk mencatat perkataan atau frasa yang perlu digunakan oleh murid apabila bertutur. murid dan bilik darjah Gerak laku guru dan murid boleh dimanfaatkan sebaik-baiknya untuk membantu proses pengajaran dan pembelajaran. (o) (p) (q) (r) Aktiviti 2 Secara kumpulan. (i) (ii) (iii) guru menaikkan dan menurunkan tangan kanan atau menggerakkan kepala bagi menunjukkan perbezaan intonasi dalam pertuturan .murid-murid berasa seronok apabila guru menjalankan aktiviti menyanyi. misalnya. Syarahan boleh dijalankan secara individu sementara perbahasan dijalankan secara kumpulan. Perbincangan boleh dijalankan secara kelas ataupun secara kumpulan. Aktiviti menyanyi boleh meningkatkan kebolehan murid dalam sebutan dan intonasi.

majlis hari jadi dan lain-lain. 5 Berkemas untuk setelah hari petang pulang OUM 47 . untuk membolehkan murid. filem dan transperansi. mergastua dan air dengan menggunakan alat audio seperti radio dan pita rakaman. Bahan sebenar seperti tiket bas. video. buku. (ii) (iii) (c) Gambar Guru digalakkan mempunyai fail untuk menyimpan gambar yang boleh digunakan dalam pengajaran dan pembelajaran bertutur. bunyi pelbagai kenderaan. kalendar dan borang adalah bahan yang boleh digunakan secara kreatif sebagai bahan bertutur. berlakon. terang dan jelas. 1 Satu keluarga bertolak dari rumah untuk pergi berkelah 2 Dalam perjalanan melalui jalan di tepi pantai 3 Mereka duduk di tepi pantai sambil makan 4 anak-anak mandi di laut. butang baju pelbagai warna dan saiz. Contohnya.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN (b) Objek Sebenar Objek yang biasa digunakan sehari-hari boleh dijadikan alat dan bahan pengajaran yang berkesan. Contoh gambar trunggal (misalnya: pemandangan di sekolah. menu. bapa membaca surat khabar. sukan sekolah. Mengaitkan situasi dengan pertuturan sebenar yang sedang berlaku. contohnya. Sama ada gambar tunggal atau gambar bersiri boleh digunakan sebagai bahan rangsangan untuk murid-murid bercerita. (i) Mengaitkan konsep dengan bunyi. Gambar-gambar yang digunakan hendaklah sesuai dari segi saiz. berpuisi dan berdialog. Contoh ini boleh ditunjukkan atau didengar melalui alat audio dan visual seperti televisyen. pemandangan di pasar dan sebagainya) Contoh gambar bersiri (misalnya: pergi berkelah. majalah. pertuturan sekumpulan manusia di stesen bas berbeza dengan pertuturan di pasar.

(g) 48 OUM . Kad arahan atau kad peranan – mengandungi arahan tentang peranan yang harus dimainkan oleh murid dalam situasi tertentu semasa berlakon atau main peranan.untuk memperkenalkan perkataan-perkataan baru dan penting bagi digunakan dalam pertuturan. seperti. seperti. carta palang. (i) (ii) (iii) makmal bahasa untuk melatih murid dari segi sebutan. intonasi dan perbualan. misalnya jadual waktu. Alat dan bahan yang dibeli Alat dan bahan pengajaran dan pembelajaran dalam kategori ini terdiri daripada perkakasan dan perisian. Pelan dan peta yang menunjukkan arah perjalanan atau kedudukan sesuatu tempat. Komputer. rancangan televisyen dan plastik lutsinar/ transperansi. Contohnya. (i) kad perkataan. Melalui permainan murid dapat menggunakan kemahiran bertutur dalam keadaan bersahaja. carta lingkaran dan carta organisasi seperti carta keluarga. Penggunaannnya harus diawasi supaya objektif pengajaran dan pembelajaran tidak diabaikan. Alat dan bahan ini agak mahal dan penggunaannya bergantung pada kemudahan fizikal yang disediakan di sekolah. (e) Kad Pelbagai jenis kad boleh digunakan sebagai bahan rangsangan. Jadual yang mengandungi maklumat untuk aktiviti pertuturan.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (d) Grafik Pelbagai grafik boleh digunakan sebagai bahan rangsangan yang baik untuk bertutur. memberi motivasi dan peluang kepada murid mempelajari bahasa. Permainan bahasa yang dirancang secara teliti akan dapat membantu pencapaian objektif bertutur. Filem. Penggunaan kad sebagai alat dan bahan bantuan mengajar akan lebih licin dan kemas sekiranya guru menggunakannya di atas papan flanel dan carta poket. jadual perjalanan dan jadual tugas. (ii) (f) Bahan nyanyian. (i) (ii) (iii) Pelbagai jenis carta misalnya carta pai. Permainan bahasa dapat menambah kepelbagaian situasi pembelajaran. puisi dan permainan Bahan ini dapat mewujudkan suasana gembira dalam kalangan murid.

Menyusun semula perkataan sehingga menjadi ayat dan seterusnya menjadi sebuah cerita yang diperdengarkan semula. OUM 49 . arahan dan permintaan.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN 3. (a) Tugasan dalam ujian bertutur (i) Memadankan Contoh : memadankan objek dengan tulisan memadankan gambar dengan tempatnya memadankan harga dengan objek (ii) Mengelompok Contoh: • • • Mengelompokkan haiwan mengikut jenis dan habitatnya. seperti memilih ketua darjah. Berinteraksi menyampaikan maklumat yang berupa pesanan.5 Penilaian Ujian bertutur boleh dilakukan melalui. umur dan kepentingan serta melaporkan dalam bentuk pertuturan. Mengelompokkan pelbagai jenis warna. seperti kehilangan adik di pusat membeli-belah. (v) Berinteraksi Contoh: • • • Berinteraksi menggunakan telefon Berinteraksi dalam perbincangan tentang sesuatu rancangan televisyen. (iv) Menyelesaikan masalah Contoh: • • • Menerangkan cara untuk sampai ke sesuatu destinasi dengan selamat. dan menerangkan jenis-jenis kenderaan dan (iii) Menyusun dan melengkapkan Contoh: • • • Menyusun maklumat mengikut saiz. Berbincang untuk memilih orang yang paling layak bagi memikul sesuatu tugas.5. Mengelompok kegunaannya. Berbincang dan membuat keputusan tentang apa yang perelu dilakukan. Mencari perkataan dan idea yang sengaja ditinggalkan dan menyusun sehingga menjadi cerita yang lengkap untuk disampaikan kepada rakanrakan.

berkeupayaan menggunakan dialog dengan berkesan. Baik Dapat memberi sumbangan idea secara positif dalam perbincangan dan dapat menutup beberapa kelemahan dalam pertuturan. Kadang-kadang dapat memberi sumbangan idea yang menarik. Dapat menggunakan bahasa dengan baik. • • Berbincang untuk membeli-belah bagi mengadakan jamuan hari jadi. Kadangkala teragak-agak dan melakukan kesalahan kecil yang boleh dimaafkan. Amat baik Sederhana baik Sederhana Sederhana lemah 50 OUM . Tidak dipengaruhi oleh dialek dan gangguan bahasa yang lain. • • Berbincang bagi menyediakan rancangan siaran radio kanak-kanak. Boleh menjawab soalan dan menjelaskan isi-isi penting dengan bantuan sekali-sekala. Pengendalian Ujian Bertutur (a) Ujian secara kumpulan Terdiri daripada 4 – 6 orang murid Panjang masa perbualan tidak lebih dari 30 minit. Melakukan kesalahan besar. Dilaksanakan secara ringkas. mengulang-ulang dan melakukan beberapa kesalahan besar. namun masih boleh difahami.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 (vi) Simulasi Contoh: • Bermain peranan sebagai pemandu dan penumpang teksi. Dapat berbincang dengan fasih dan cekap. Pemarkahan kemahiran bertutur Peringkat Cemerlang Penerangan Dapat bertutur dan berhubung dengan lancar dan berkesan. Berbincang untuk mengelolakan lawatan kelas ke kilang. Banyak melakukan kesalahan besar dan kadang-kadang pertuturan sukar difahami sehinggalah dibantu. (b) Ujian secara individu Panjang masa menguji yang sesuai. Menyambut tetamu di rumah. (vii) Projek Contoh: • Berbincang untuk mengelolakan satu persembahan kelas bagi majlis Penyampaian Hadiah sekolah. Terdapat kesalahan kecil yang tidak merosakkan makna bahasa seperti dialek. Walaupun dapat berinteraksi. Namun interaksi berjalan lancar. masih memerlukan banyak sokongan. Secara keseluruhan dapat berinteraksi dengan berkesan walaupun kadangkala terhenti-henti sewaktu bertutur.

OUM 51 . Sebagai contoh. soalan terpaksa diulang dan jawapan kurang tepat. peringkat peringkat kemahiran mendengar. menyeleweng dan tidak difahami. RUMUSAN Topik 3 ini telah menghuraikan dengan panjang lebar kemahiran lisan. markah bagi setiap peringkat adalah seperti yang berikut. kemahiran bertutur dan pembelajaran pengajaran lisan. Interaksi berlaku pada peringkat asas sahaja. antaranya dinyatakan bahawa pendengaran melibatkan aspek fizikal.TOPIK 3 KEMAHIRAN LISAN Lemah Interaksi kerap kali terputus. Tidak dapat meneruskan interaksi. Jawapan kadangkala tidak tepat. Banyak gangguan dialek. soalan terpaksa diulang banyak kali dan dipermudahkan. Apa yang didengar perlu difaham dan diingat sebelum boleh bertindak balas seperti yang dikehendaki. boleh memperkatakan perkara yang mudah-mudah dan asas sahaja. asas bagi semua kemahiran. guru hendaklah menentukan markah bagi setiap peringkat. apakah bentuk penilaian yang sesuai untuk menilai tahap kemahiran bertutur yang dimiliki oleh murid anda. PERINGKAT Cemerlang Sangat baik Baik Lulus Lemah Sangat lemah MARKAH (100%) 90-100 75-89 65-74 50-64 30-49 0-29 GRED A+ A B C D E Aktiviti 3 Pada pendapat anda. Amat lemah Tiada tindak balas Berdasarkan kepada kriteria yang disediakan di atas. Tidak dapat menjawab. Perlu diingat bahawa kemahiranmendengar berkait rapat dengan kehiran bertutur. Pelajar telah diperkenalkan dengan beberapa konsep penting di dalam kemahiran mendengar. psikologi dan neurologi yang mempengaruhi pendengaran dan pendengaran harus berlaku melalui fikiran dan bukan perasaan. Selain itu pelajar juga telah didedahkan dengan beberapa proses dan jenis mendengar.

plan. Kemahiran Mendengar. Sabran & Rahim Syam. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti. mora merupakan keadaan panjang pendek sebutan/ujaran yang boleh membezakan makna. 2000. 52 OUM . keadaan dan isi pengajaran yang diajar. Raminah Hj. Kamarudin Hj. 1992. Mora – UJIAN 1 Mengapakah kemahiran mendengar asas bagi segala kemahiran? Adakah kemahiran ini perlu diajar oleh guru di dalam bilik darjah? UJIAN 2 Kenapakah kemahiran bertutur disifatkan sebagai suatu kemahiran yang kompleks? Apakah hubungannya antara kemahiran mendengar dan kemahiran bertutur? RUJUKAN Abd. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3.KEMAHIRAN LISAN TOPIK 3 GLOSARI Grafik – grafik merupakan pelbagai jenis carta. Talib. Setiap grafik dibina berdasarkan minat. Dalam Asas Kemahiran Berbahasa KBSR Jilid 3. Pedagogi Bahasa Perkaedahan. Pedagogi Bahasa Melayu. Husin.Kuala Lumpur : Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd. Zainon Zainalabidin & Fatimah Abd. Aziz Abd.1985. 1992. Kaedah Pengajaran Bahasa Malaysia. 1998. jadual. Zuariah Yusoff. Radiah Nordin dan Maimunah Samat. peta yang boleh membantu dan/atau menghidupkan dan mengukuh proses pengajaran dan pembelajaran. Kuala Lumpur: Dewan bahasa dan Pustaka. Kuala Lumpur: Kumpulan Budiman Sdn bhd. Rahman. Kemahiran Bertutur.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful