Sumbangan Imam Syafie dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam

Nama No K/P Angka Giliran Kumpulan

: Rahmah binti Ali : 800910-06-5862 : 017 : KDPM KDC PLPS

Nama Pensyarah Pembimbing : Tn Hj Zainuddin bin Ngah Tarikh Serahan : 16 April 2012

Imam Syafie mampu menghafaz al-Quran 30 juzuk ketika usianya 9 tahun. Beliau dapat merumuskan suatu rumusan tentang hukum yang lebih matang dan dapat diterima oleh ramai masyarakat Islam. Secara kesimpulannya kita dapat melihat keunggulan imam Syafi’i mencari ilmu sehingga ilmu fiqh nya telah menjadi panduan sehingga sekarang. .A. beliau dapat mempelajari pelbagai aliran fahaman termasuklah mazhab Muktazilah.W. Ibunya pernah bermimpi ketika mengandungkannya bahawa dia terpandang bintang keluar dari perutnya dan melambung naik ke udara dan pecahannya jatuh ke sebuah negeri dan akhirnya negeri itu terang-benderang dengan cahayanya. Manakala ibunya ialah Fatimah binti Abdullah bin Hussin bin Ali bin Abu Talib. Beliau dilahirkan pada bulan Rejab tahun 150H/767M di Ghazzah. Palestin dan hidup semasa zaman kerajaan Abbasiah yang pesat dengan perkembangan ilmu. Bapanya meninggal semasa beliau masih dalam kandungan. Beliau sangat minat dalam bidang ilmu bahasa dan sastera sehingga beliau mahir menyusun dan mengarang syair. Beliau berasal dari keturunan Quraisy dan ada kaitan dengan keturunan Rasulullah S.Pendahuluan Nama sebenarnya adalah Abu Abdullah Muhammad bin Idris bin Al-A'bbas bin Uthman bin Syafi' bin As-Saaib bin U'baid bin Abdu Yazid bin Hashim AlMuthollib bin Abdu Manaf bin Qusay. Melalui pengalaman dan perjalanan yang jauh. Kesungguhannya dalam menuntut ilmu dapat dibuktikan dengan beliau mempelajari ilmu daripada ramai guru yang kebanyakannya terdiri daripada para ulama’.

Ilmu usul fiqh adalah ilmu yang membincangkan kaedah-kaedah umum yang digunakan untuk pemahaman dalil-dalil syarak dalam mengeluarkan hukum syarie. Beliau juga telah mengeluarkan panduan untuk memahami al-Quran serta menghasilkan suatu hukum sehingga memuaskan hati serta diyakini. samada pada zaman sahabat-sahabat Rasulullah S. namun ianya masih belum direkod di dalam bentuk tulisan yang mudah dirujuk. Beberapa pemikiran beliau telah menjadi pegangan dalam Mazhab Syafi’i.W. beliau dapat mempelajari pelbagai aliran fahaman termasuklah mazhab Muktazilah. iaitu mengadaadakan perkara baru dalam ibadat atau agama kerana boleh menyesatkan. Imam Syafi’i melarang sahabat dan muridnya bertaklid. Beliau meminta supaya berusaha mendapatkan dalil dari al-Quran atau Hadis. Beliau dapat merumuskan suatu rumusan tentang hukum yang lebih matang dan dapat diterima oleh ramai masyarakat Islam. . Hal ini kerana asas ilmu usul fiqh adalah Bahasa Arab dan generasi ini mempunyai kekuatan bahasa yang masih kukuh.W mahu pun pada zaman At-Tabiin. Walaupun ilmu usul fiqh ini telah pun wujud sebelum ini. Beliau juga dianggap sebagai pelopor bagi ilmu usul fiqh serta pengasas kepada Mazhab Syafi’i.A. Beliau juga meletakkan asas kaedah fiqh yang dikenali sebagai ilmu usul fiqh. Perkara ini dapat dilihat daripada perbincangan yang berlaku dalam kalangan-kalangan sahabat-sahabat Rasulullah Saw seperti Umar Al-Khattab ra. Beliau juga melarang sahabat dan muridnya melakukan bida’ah. Ilmu ini telah pun wujud sebelum ini.A. iaitu mengikut sahaja pendapat-pendapat dan fatwa-fatwa dari ulama mengenai hukum. Ibnu Masu'd ra dan lain-lain serta generasi selepas mereka seperti An-Nakhai' ra. Ali bin Abu Talib ra. Aliran fiqh Imam Syafi’i dapat berkembang dengan cepat dan mudah diterima kerana beliau berjaya menggabungkan aliran naqli dan aliran aqli.Sumbangan Imam Syafie dalam Pengajaran dan Pembelajaran Pendidikan Islam Melalui pengalaman dan perjalanan yang jauh. Tambahan pula generasi ini masih hampir dengan zaman Rasulullah S.

Pada ketika ini berlaku banyak periwayatan hadith. qiyas. 2. Imam As-Syafie rhm berada pada zaman pertelingkahan di antara ahli hadith dan ahli ro'i yang masing-masing mempunyai hujjah yang memerlukan pada penyelesaian. Imam As-Syafie rhm juga berada pada zaman pertelingkahan sumbersumber hukum seperti syarat penerimaan hadith. Suasana pada ketika itu yang memerlukan qiyas untuk mengeluarkan hukum. Sumbangan Imam Syafie rhm di dalam penulisan ilmu usul fiqh tidak dapat disangkalkan lagi kerana beliau adalah orang pertama menyusun ilmu ini untuk mudah dirujuk di dalam kitabnya Ar-Risalah. ijma' dan lain-lain. maka penguasaan untuk memahami dalil-dalil terjejas. Maka penerangan kaedah qiyas diperlukan. Perkara ini menatijahkan dalam suatu masalah mempunyai berbagai-bagai hukum dan pendapat sebagaimana yang kita lihat di dalam kitab-kitab fiqh. Ini disebut oleh Ibnu Khalkan : " AsSyafie adalah orang pertama yang meletakkan ilmu fiqh dan dialah yang mengistinbatkan ilmu ini. istihsan.Namun pada zaman At-Tabiin telah berlaku perluasan Khilafah Islamiyyah dan ini menyebabkan Islam menghadapi perkara baru seperti adab. Keadaan ini menyebabkan perlunya kepada penulisan ilmu usul fiqh secara terperinci dan tersusun. Ada diantaranya yang bertentangan satu sama lain. 4. " . Ini menatijah perbincangan Al-Jama' baina Al-Adilah dan juga An-Nasakh wa Al-Mansukh. Oleh sebab itu. para ulamak pada ketika itu berijtihad dengan menggunakan cara masing-masing untuk mengeluarkan hukum ke atas perkara yang baru ini. 5. Maka di sinilah sumbangan Imam Syafie rhm dilihat. budaya dan situasi bangsa-bangsa bukan Arab dalam mengeluarkan hukum. iaitu : 1. Ini disebabkan ada perkara-perkara yang tidak ada dalil yang memerlukan hukum. Doktor Ro'fat Uthman menyatakan 5 punca atau masalah mengapa Imam AsSyafie rhm mengambil langkah untuk menulis dan menyusun ilmu usul fiqh ini. Perluasan Khilafah Islamiyyah menyebabkan percampuran di antara kaum Arab dan bukan Arab dan ini menyebabkan keupayaan berbahasa Arab makin berkurang. 3.

Ini ditambahkan lagi dengan penguasaan Bahasa Arab dan kefasihan yang dimiliki oleh Imam Syafie sejak kecil lagi. Sehingga ke hari ini ilmu usul fiqh adalah berasaskan kepada perbincangan-perbincangan dari kitab itu. menguasai. membanding dan memunaqosyah pendapat ahli hadith dan ahli ro'i. telah berjaya membuka mata para ulama’ ketika itu. Maka. . Madinah.Isu-isu yang dihuraikan di dalam kitab ini jelas menunjukkan bahawa ianya berkaitan dengan usul fiqh yang membincangkan penyelesaian kepada permasalahan yang berlaku. Iraq dan Mesir ) membolehkan beliau mengumpul. dengan penulisan Ar-Risalah oleh Imam Syafie rhm ini. seterusnya menjadi asas kepada penyelesaian dan perungkaian masalah-masalah di atas. Selain itu. kelebihan ilmu yang ada pada Imam As-Syafie rhm dari sudut rehlah ilmu ( Makkah.

Maka ini menunjukkan bahawa As-Syafie adalah thiqatun hujjah hafiz. pemergiannya ke Iraq sebanyak 3 kali dan perjumpaan beliau dengan periwayat-periwayat hadith menambahkan lagi pengetahuan beliau di dalam bidang ini.Maka bagitahulah aku. Basrah dan Syam berbanding dengan aku. sebagaimana yang disebut oleh Al-Baghdadi : " Al-Imam As-Syafie. kita dapat lihat bahawa beliau begitu mengambil berat mengenai hadith-hadith Rasulullah S.Imam Syafie rhm telah diberi gelaran Naasirul As-Sunnah oleh ulama’ulamak’ Iraq. . Hal ini dapat dilihat bagaimana beliau mengambil hadith daripada Sufyan bin U'yainah dan perawi-perawi lain di Makkah. Imam Malik rhm." Apabila kita melihat sejarah ilmu Imam Syafie rhm. Ini menunjukkan bahawa Imam Syafie rhm mempunyai latar belakang ilmu hadith yang cukup kuat. mahkota para ulama’. apabila Imam Syafie rhm menghafal Al-Muwatta' dan berjumpa dengan pengarang Al-Muwatta'. pendidik para fuqaha'. maka para ulama’ Iraq menggelarnya Naasirul AsSunnah.W semenjak kecil lagi. Berkata Abu Daud : " Tidak ada pun pada As-Syafie satu hadith yang salah. Yang paling jelas. Selain itu. datang ke Baghdad sebanyak dua kali dan mengajar hadith di situ. maka aku akan berpegang dengannya" Beberapa riwayat membuktikan perkara ini: 1. Berkata Imam An-Nasai : " As-Syafie di sisi kami ( ulama’-ulama’ hadith) merupakan seorang thiqah ma'mun. " Sebagaimana riwayat Imam Syafie rhm sendiri : " Aku telah digelar sebagai Naasiru As-Asunnah ketika di Baghdad. Imam Syafie telah membaca serta mempelajari fiqh hadith daripada Imam Malik rhm. Ini dapat dlihat daripada kata-kata Imam Ahmad : " Berkata kepada kami As-Syafie : " Kamu semua lebih tahu tentang periwayat-periwayat hadith daripada Kufah. Hanyalah orang yang jahil dan hasad dengki sahaja yang bercakap buruk mengenai beliau. jika ianya sahih." 2. Berkata Abu Zara'h Ar-Razi : Tidak ada satu hadith pun yang salah pada As-Syafie rhm.A." 3.

. penjelas dan perungkai pada ayat-ayat Al-Quran yang bersifat umum. melalui sunnah-sunnahnya. ini juga tidak dinafikan bahawa Imam Syafie rhm mempunyai kelebihan dan kepakaran yang diiktiraf oleh para ulama’. namun aku mendapati As-Syafie lah yang paling bagus di kalangan mereka.A. merupakan dikalangan mereka yang hafiz hadith dan pengetahuannya tentang sunnah adalah amat tinggi " Ini ditambah lagi bahawa Imam Shafie rhm sendiri mempunyai kitab hadith sendiri yang dinamakan sebagai Musnad As-Syafie rhm yang merekodkan sebanyak 1775 hadith. Ini dapat dilihat melalui kewujudan golongan yang menolak hadith secara menyeluruh dan golongan yang sukar untuk menerima khobar ahad sebagai dalil. Imam Syafie rhm telah mempertahankan As-Sunnah sebagai sumber hukum dan membantah hujah golongan yang hanya menerima Al-Quran sahaja. Apa yang paling penting untuk disebut di sini adalah sumbangan Imam Syafie rhm dalam mempertahankan hadith Rasulullah S. Berkata Imam Ahmad : " Aku telah mendengar Al-Muwatta' daripada berbelas-belas orang pengikut-pengikut Imam Malik." 5.W. Beliau menyatakan bahawa di dalam Al-Quran sendiri menyuruh kita untuk mengikut Rasulullah S.W sehingga beliau digelar sebagai Naasiru As-Sunnah. beliau telah menjawab dan mematahkan semua hujjah golongan-golongan ini. Di atas rasa cinta dan tanggungjawab beliau sebagai seorang umat Nabi Muhammad S.W ditambah lagi dengan keilmuannya yang tinggi. Doktor Abdul Halim Al-Jundi mengatakan bahawa Imam Syafie rhm memang tersangat layak untuk mendapat gelaran Naasiru As-Sunnah dengan 3 sebab iaitu: 1.A. Imam Syafie rhm hidup pada zaman berlakunya perbalahan dan pertelingkahan akan penerimaan hadith sebagai dalil.4. Berkata Ibnu Khuzaimah : " Beliau ( Imam As-Syafie rhm ). Disamping itu AsSunnah merupakan bayan.A. Dari sudut fiqh hadith.

Jasa beliau ini merupakan suatu usaha yang amat tinggi nilainya dalam perkembangan Fiqh Islam hinggalah ke hari ini. maka ianya diterima.W. Bukti khobar ahad ini diterima dapat dilihat seperti peristiwa pertukaran qiblat. Selain itu juga perutusan surat-surat Rasullah S.2. Dan perkara ketiga yang menyebabkan Imam Syafie layak untuk digelar sebagai Naasiru As-Sunnah. . di mana pertukaran kiblat itu berlaku dengan perkhabaran daripada seorang sahabat sahaja. 3. hanya dibawa oleh seorang sahabat sahaja.A. Ini menunjukkan bahawa khoabar ahad itu diterima sebagai dalil jika perawinya thiqah adil dan sanadnya bersambung. Imam Syafie telah mempertahankan khobar ahad sebagai hujjah di mana Imam Syafie rhm tidak meletakkan kemasyhuran sebagai syarat untuk diterima khobar ahad sebagaimana Imam Abu Hanifah rhm. adalah jasa beliau di dalam ilmu Usul Fiqh. kepada raja-raja. Jika khobar ahad sampai daripada mereka yang thiqah adil dengan sanad yang bersambung.

Beliau orang pertama yang menyusun buku usul fiqh sebagai asas bagi setiap mujtahid untuk berijtihad. Beliau juga amat terkenal dengan kelebihan yang dimilikinya yang tidak terdapat pada ulama’ lain seperti cekap berucap dan menulis. Hal ini menyebabkan beliau dapat melatih diri beliau menjadi seorang yang berpandangan luas dan dapat menghuraikan sesuatu perkara dengan mendalam. . Kesungguhannya dalam menuntut ilmu dapat dibuktikan dengan beliau mempelajari ilmu daripada ramai guru yang kebanyakannya terdiri daripada para ulama’. Kita juga dapat mencontohi Imam Syafie yang menguasai pelbagai bidang ilmu. Dalam bidang fikah pula. Dalam bidang ilmu hadis. beliau merupakan tokoh yang disegani dan digelar Nasir Al-Sunnah (pembela sunnah). beliau merupakan pengasas ilmu fiqh. Beliau juga mempunyai ramai murid. Al-Risalah ialah buku pertama yang memuatkan masalah ilmu fiqh secara sistematik. Hal ini menyebabkan ilmu yang diajar kepada anak muridnya dapat disebar kepada orang lain dengan cepat. Beliau merupakan penyusun pertama ilmu fiqh sebagai satu displin ilmu.Kesimpulan Secara kesimpulannya kita dapat lihat keunggulan Imam Syafie mencari ilmu sehingga ilmu fiqhnya telah menjadi panduan sehingga sekarang. Imam Syafie meletakkan kriteria penerimaan hadis untuk menghindarkan kemasukan hadis palsu. beliau merupakan orang pertama yang membukukan pendapat fikahnya dengan sistem perbahasan yang baik manakala dalam bidang ilmu fiqh.

Rujukan 1. m/s 39 7. Tawali At-Ta'sis li Maali Muhammad ibn Idris. 4. Manaqib As-Syafie. 3. Al-Imam As-Syafie Faqihan Mujtahidan m/s 322-328 di bawah kerta kerja yang bertajuk Al-Imam As-Syafie Awwal Wadhi' li I'lmi Usul Al-Fiqh oleh Doktor Ro'fat Uthman. Ibnu Hajar Al-Asqalani. m/s 193-210 6. 5. Al-Imam As-Syafie Faqihan Mujtahidan m/s 125-136 di bawah kerta kerja AlImam As-Syafie Muhaddithan oleh Doktor Ali Yusof Al-Muhammadi. 2. Al-Imam As-Syafie Faqihan Mujtahidan m/s 97-99 di bawah kerta kerja AlImam As-Syafie Muhaddithan oleh Doktor Ali Yusof Al-Muhammadi. Al-Imam As-Syafie Faqihan Mujtahidan m/s 570-571 di bawah kerta kerja A'wamil Intisyar Al-Mazhab As-Syafie fi Mukhtalif Al-Bilad Al-Islamiyah oleh Doktor jaafar Abdul Salam Ali. Al-Baihaqi. As-Syafie Hayatuhu wa A'srihi wa Ara'uhu wa Fiqhuhu. Muhammad Abu Zahrah. m/s 73 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful