DARI PERSPEKTIF TEORI PENGENALAN Kebanyakan sistem pendidikan di dunia menekankan kepentingan membina minda yang kreatif dalam

kalangan pelajarnya. Hari ini, kreativiti dan pemikiran asal dikenali sebagai salah satu faktor penggerak sesebuah negara untuk bersaing di arena antarabangsa. Sistem pendidikan ini mengenali kepentingan kreativiti dipupuk dari masa kanak-kanak masih kecil lagi kerana minda mereka belum dibentuk sepenuhnya oleh persekitaran melalui norma masyarakat dan pembelajaran formal. Kanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka.

A. Teori Jean Piaget Jean Piaget (Rajah 1.1) ialah ahli psikologi dan pendidik. Beliau telah dilahirkan di Neuchatel, Switzerland pada 9 Ogos 1896 dan telah meninggal dunia pada tahun 1980. Piaget berminat dalam bidang biologi. Sepanjang hidupnya beliau suka membaca subjek falsafah, sosiologi dan teologi. Akhirnya beliau telah memilih bidang psikologi, khususnya mengkaji tingkah laku kanak-kanak.

Rajah 1.1: Jean Piaget Sumber: bp0.blogger.com/.../5-WZnWd5MH0/ s320/piaget.gif Menurut Piaget, perkembangan intelektual kanak-kanak tidak bergantung kepada pengajaran secara langsung orang dewasa. Sebaliknya, perkembangan kanak-kanak bergantung kepada interaksi antara dua faktor utama iaitu faktor keturunan (baka) dan faktor persekitaran. Kanak-kanak lahir dengan kebolehan mental semula jadi untuk belajar. Piaget percaya bahawa kanak-kanak belajar melalui aksi. Interaksi mereka dengan persekitaran semasa membesar membantu mereka mencipta dengan sendiri tanpa pertolongan orang dewasa, pengetahuan atau skema. Pengetahuan baru sentiasa menggantikan skema yang lama dalam proses yang dikenali sebagai asimilasi, akomodasi dan ekuiliberasi. Piaget juga menekankan bahawa perkembangan intelektual menguasai semua aspek perkembangan yang lain seperti emosi, sosial dan moral. Piaget paling dikenali untuk hujah beliau yang mengatakan bahawa kematangan dari segi biologi mendahului kebolehan pembelajaran mereka. Ini bermakna, kanak-kanak harus ada kesediaan dari segi kematangan (biologi) mereka sebelum mereka boleh melakukan operasi mental. Menurut Piaget, perkembangan kognitif kanak-kanak dari bayi hingga dewasa adalah melalui empat peringkat konsekutif iaitu: Peringkat Sensorimotor: 0-2 tahun Peringkat Praoperasi: 2- 7 tahun Peringkat Operasi Konkrit: 7- 11 tahun

penghafalan maklumat dan pembelajaran bahasa secara latih-tubi ditolak sama sekali oleh Piaget. Persekitaran yang kondusif adalah penting untuk membolehkan kanak-kanak mencipta pengetahuan secara tidak langsung.org/wiki/Lev_Vygotsky Lev S. Melalui model pemprosesan maklumat Piaget menjelaskan bahawa penerimaan maklumat bergantung pada pemprosesan dan penterjemahan data sensori dan menukar data itu ke dalam bentuk yang boleh disimpan dan diguna semula apabila diperlukan. ramai pakar pendidikan psikologi menganggap teori perkembangan Piaget sebagai hampir sempurna kepada sistem perkembangan kognitif manusia.Teori Vygotsky Lev S. penggunaan makmal. Vygotsky menegaskan bahawa setiap fungsi dalam perkembangan budaya kanak-kanak muncul dalam dua aras iaitu pada aras sosial dan pada aras individu. Vygotsky menyatakan bahawa perkembangan kanak-kanak tidak mengikut tahap-tahap perkembangan.wikipedia. Vygotsky ialah pengkritik terawal kepada andaian-andaian yang diketengahkan oleh Piaget.2) ialah seorang pakar psikologi Russia yang meninggalkan andaian yang jelas tentang perkembangan bahasa. Menurutnya. Sebaliknya. pengalaman sosial dan budaya . Vygotsky (Rajah 1. kita dapat melihat dan mengkaji bagaimana manusia mampu berfikir. Vygotsky Sumber: http://en.Peringkat Operasi Formal: 11 . Vygotsky memberi pandangan tentang perkembangan kognitif kanak-kanak yang cukup berlainan dengan pendapat Jean Piaget. penyediaan persekitaran yang menarik dan merangsang pembelajaran adalah penting. Jean Piaget memandang kecerdikan itu sebagai dasar kepada proses yang aktif di mana manusia dapat memperoleh maklumat melalui interaksi dengan pelbagai objek. berpersepsi. Budaya dan masyarakat memainkan peranan sangat penting di dalam teori Vygotsky. menterjemah dan mempercayai. B. Jelasnya. idea dan pergaulan dengan orang lain di persekitarannya. bengkel dan teknologi yang interaktif sangat berguna bagi menggalakkan perkembangan kreatif kanak-kanak. Dengan mempelajari bagaimana otak manusia memproses maklumat. Idea utama Lev Vygotsky ialah kemahiran perkembangan kognitif berlaku di dalam konteks sosiobudaya dan berkembang di dalam interaksi sosial kanak-kanak. Teori budaya-sosial (socio-cultural) menyatakan bahawa kanak-kanak belajar melalui interaksi sosial dan budaya.15 tahun Implikasi Terhadap Pengajaran Dan Pembelajaran Oleh kerana Piaget menyarankan bahawa kanak-kanak belajar melalui pengalaman dan melakukan aktiviti secara hands-on. Untuk tujuan ini. Rajah 1. Sebaliknya. Banyak pandangannya yang bersangkut paut dengan pemprosesan maklumat di dalam otak manusia.2: Lev S.

Ini sangat bermakna terhadap perkembangan kreativiti. pembelajaran dan pemprosesan pemikiran ke tahap yang lebih tinggi. namun kedua-dua teori ini bersetuju akan kepentingan pembelajaran melalui discovery learning. Guru akan menggunakan teknik scaffolding dengan membimbing dan memberi tindak balas tentang pembelajaran isi kandungan baru. kognitif. Implikasi Terhadap Pengajaran Dan Pembelajaran Dari segi pengajaran dan pembelajaran. Vygotsky pula menekankan bimbingan guru sebagai faktor utama. dan perkara yang difikirkan. Bagi kanak-kanak. sosial dan kemahiran mengawal perasaan. seseorang guru yang mengamalkan prinsipprinsip teori Vygotsky akan mendapati proses pembelajaran yang sangat aktif. Justeru. sistem nombor dan peta bagi perkembangan kognitif. Alat-alat yang digunakan dalam sesuatu budaya atau cultural tools (seperti bahasa. Dalam konteks perkembangan kreativiti. Pendekatan Teori Perkembangan Kanak-kanak Piaget dan Vygotsky terhadap Konsep Kreativiti Walaupun pendekatan teori Piaget dan Vygotsky terhadap pengajaran dan pembelajaran berbeza. Vygotsky mengutarakan cadangan supaya perkembangan kanak-kanak didasarkan kepada keupayaan mereka menggunakan perantaraan bahasa. Keupayaan mereka pula bergantung kepada pendedahan mereka kepada pembantu dan persekitaran orang dewasa yang kebiasaannya terdiri daripada guru-guru dan pengasuh. Kanak-kanak berinteraksi menggunakan bahasa atau dialog dengan ahli-ahli yang lain dalam masyarakatnya untuk belajar tentang nilai budaya. televisyen atau komputer) adalah sangat penting untuk meningkatkan komunikasi. Vygotsky percaya semua orang mempunyai Zone Of Proximal Development (ZPD) iaitu potensi kognitif pada tahap yang lebih tinggi.mempengaruhi cara berfikir. Piaget menyarankan pembelajaran penemuan di mana guru kurang membimbing. Potensi ini hanya mampu dicapai melalui proses scaffolding. masa bermain merupakan masa yang penuh dengan keseronokan dan cabaran. media. Kanak-kanak mengembangkan bahasa mereka melalui interaksi dengan ibu bapa serta rakan-rakan di dalam budaya mereka. Piaget dan Vygotsky bersetuju berkenaan kebaikan bermain dalam mengembangkan kreativiti kanak-kanak. Guru juga akan menyediakan alat-alat pembelajaran yang bersesuaian dan mencukupi untuk mencapai objektif pengajatan yang efektif. Kreativiti boleh dirangsang melalui aktiviti bermain. Scaffolding merupakan pertolongan atau bimbingan yang diberi oleh orang yang lebih berpengalaman untuk meningkatkan tahap pembelajaran atau pemikiran kanak-kanak. rangsangan melalui . Beberapa ciri penting teori ini dijelaskan seperti berikut: Tahap pembelajaran atau kematangan mental seseorang kanak-kanak boleh ditingkatkan melalui scaffolding. Bahasa merupakan alat untuk berfikir dan alat yang digunakan oleh orang dewasa untuk memindahkan pengetahuan kepada kanak-kanak.

tidak percaya dan ragu-ragu kepada semua orang disekelilingnya. Peringkat perkembangan emosi kanak-kanak menurut Erikson adalah seperti berikut: Percaya lawan Tidak Percaya (trust vs mistrust) Dalam lingkungan usia 0 hingga 18 bulan. . Sebaliknya. Menurut Piaget dan Vygotsky. Erikson merujuk kepada peringkat ini sebagai peringkat oral-sensori di mana bayi dipengaruhi oleh deria visual dan sentuhan. Peringkat ini dianggap peringkat paling penting kerana ia akan mempengaruhi perkembangan bayi melalui pengalamannya. menconteng.3: Erik Erikson Sumber: http://en. adalah berfaedah jika guru menyediakan aktiviti-aktiviti yang berbentuk permainan untuk mengembangkan kreativiti kanak-kanak. “sandplay” dan sebagainya. kanak-kanak menggunakan daya imaginasi ketika bermain. membuat kolaj. Perkembangan emosi kanak-kanak bergantung kepada orang dewasa terutamanya ibu bapa untuk memenuhi keperluan fizikal dan emosi. TEORI PERKEMBANGAN EMOSI MENURUT ERIKSON Rajah 1. Oleh itu. C. Kanak-kanak akan membina rasa ketidakpercayaan jika keperluannya tidak dapat dipenuhi. Peringkat rasa kepercayaan ini dibina dalam tahun pertama dan kanak-kanak membina rasa kepercayaan secara berperingkat.org/wiki/Image:Erik_Erikson. ketidakpercayaan akan menghalang atau melemahkan bayi dalam mengatasi kesulitan hidup dan kanak-kanak akan membesar dengan rasa kecewa. seseorang individu akan mengalami kesukaran menangani krisis pada peringkat-peringkat yang berikutnya. Rasa percaya akan terus dipupuk jika kanak-kanak itu sentiasa berasa selamat disayangi serta diberi perhatian oleh ibu bapa. Jika krisiskrisis ini tidak ditangani dengan baik. Sebagai contoh. Apabila bermain. Murid juga seharusnya diberikan peluang untuk memilih bahan dan alatan yang boleh digunakan untuk pelbagai aktiviti bermain dan aktiviti seni.permainan berbentuk akademik juga perlu diwujudkan.3) ialah seorang ahli psikososial yang banyak menumpukan kajian kepada perkembangan sosial dan emosi kanak-kanak. jika keperluan asas pada peringkat ini tidak dirasai. Erikson mengatakan bahawa semua individu melalui lapan peringkat perkembangan yang bersiri dari hari pertama dilahirkan hingga dewasa.wikipedia. Kepercayaan akan memudahkan seorang kanak-kanak menghadapi serta mengatasi masalah dalam hidup.png Erik Erikson (Rajah 1. dalam pengajaran dan pembelajaran. guru boleh menggalakkan aktiviti seperti aktiviti melukis. imaginasi terikat kepada cara bagaimana kanak-kanak memahami dunia persekitarannya dan perkara-perkara yang berlaku di sekeliling mereka. Pada setiap peringkat terdapat krisis-krisis yang perlu diselesaikan sebelum boleh berkembang ke peringkat seterusnya.

Otonomi lawan Rasa Malu (autonomy vs shame) Dalam lingkungan usia 18 bulan hingga 3 tahun. kanak-kanak akan merasa takut jika melakukan kesalahan. kanak-kanak dapat meningkatkan daya sensitiviti pancaindera dan lukisan yang dihasilkan berfungsi sebagai alat komunikasi dan merupakan refleksi pemikiran kanak-kanak. Proses ini juga menggalakkan perkembangan kemahiran menyelesaikan masalah. Rasa malu ini boleh membuatkan kanak-kanak meragui kebolehannya sendiri. Ini akan mewujudkan keadaan yang kurang membina kemahiran kreativiti. Melalui aktiviti melukis. perasaan malu akan timbul. Kanak-kanak menggunakan inisiatif dan imaginasi mereka untuk mencipta pelbagai situasi permainan dan memainkan peranan sebagai orang dewasa. Jelasnya. Pada peringkat ini. Keinginan memiliki kuasa dan keinginan untuk melakukan sesuatu dengan daya usaha sendiri juga turut berkembang. takut dan terlalu bergantung kepada orang dewasa. makan dan menggunakan tandas. Kebolehan membezakan perlakuan yang betul dan salah juga turut berkembang. bermain dan aktiviti yang melibatkan imaginasi. bercakap. Kanak-kanak mula mengetahui apa yang disebut. Pada ketika kanak-kanak berumur 18 bulan. Tingkah laku yang tidak diingini hendaklah dikawal supaya kanak-kanak tidak merasa malu. dan mengakibatkan wujud konsep kendiri yang rendah. Cara ini akan membantu kanak-kanak mengenal dan membezakan jenis-jenis tingkah laku yang digalakkan dan yang perlu dielakkan. Pada peringkat ini. mereka akan rasa kecewa. . kanakkanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka. konsep kendiri kanak-kanak mula bertambah. Tingkah laku yang positif dan yang diingini juga patut dipuji. jika kanak-kanak dimalukan atau dihalang daripada melakukan aktiviti. jika kanak-kanak sentiasa diperlakukan supaya rasa bersalah. Dengan cara ini kanak-kanak belajar berbagai kemahiran yang menunjukkan keupayaan menggunakan imaginasi seperti bekerjasama dan memimpin. Pada peringkat ini kanak-kanak meningkatkan kemahiran berdikari dari segi belajar berjalan. Sebaliknya. keyakinan kanak-kanak akan dapat dipupuk apabila dipuji. Kanak-kanak akan berasa malu jika tidak diberi kuasa atau merasakan dirinya kurang cekap. Pada peringkat umur ini. beraksi dan melakukan aktiviti untuk mendapatkan kepuasan emosi. mencari maklumat baru dan membentuk konsep yang berkaitan dengan peranan jantina. Pada peringkat 1 hingga 3 tahun kanakkanak gemarkan aktiviti melukis dan mewarna. Peringkat ini dipanggil peringkat bermain di mana kanak-kanak cuba meniru tingkah laku orang dewasa melalui proses bermain. Mereka membina konsep kendiri dan autonomi melalui kemahiran mengawal pergerakan motor kasar. Inisiatif lawan Rasa Bersalah (initiative vs guilt) Dalam lingkungan usia 3 hingga 5 tahun. Oleh itu Erikson menegaskan bahawa kanak-kanak perlu digalakkan menjelajah. Ini kerana aktiviti ini dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak dalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam bentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman mereka.

TEORI KECERDASAN PELBAGAI Howard Gardner (1983).4: Howard Garder Sumber: http://www.weac. merupakan orang yang bertanggungjawab mengasaskan teori kecerdasan pelbagai. Pada peringkat awal. Rajah 1. dibentuk. Latar belakang peribadi menjadi faktor penting dalam membentuk dan mengembangkan pengetahuan. kecerdasan antara individu itu adalah berbeza dari segi perkembangannya.5 Menerangkan teori kecerdasan menurut Gardner. Rajah 1. sentiasa berubah. kanak-kanak sentiasa melintasi sempadan-sempadan norma ketika asyik bermain atau apabila tekun melakukan sesuatu aktiviti. berkembang melalui pendidikan. kreativiti kanak-kanak boleh ditingkatkan melalui cara-cara berikut: . Menurut Gardner (1999). pengalaman dan persekitaran yang bermakna dan kecerdasan tersebut boleh dipelajari. Setiap individu mempunyai kombinasi 9 kecerdasan yang dipanggil profil kecerdasan yang berbeza bagi setiap individu.5: Sembilan Jenis Kecerdasan Menurut Gardner Gardner percaya semua jenis kecerdasan ini bekerjasama secara kompleks. Gardner (1983) menyatakan bahawa manusia mempunyai sekurang-kurangnya lapan kecerdasan dan pada tahun 1999 Gardner menyatakan bahawa semua ada satu lagi kecerdasan iaitu Kecerdasan Spiritual. ditingkatkan dan sentiasa berubah sepanjang hayat. Semua kecerdasan adalah bersifat dinamik yang boleh dikenal pasti dan dinyatakan dengan jelas jika setiap individu mendapat peluang untuk mengenal dan membangunkan kepelbagaian kecerdasannya. Beberapa prinsip penting Teori Kecerdasan Pelbagai ialah seperti berikut: Kecerdasan pada asasnya adalah diwarisi turun temurun tetapi boleh ditingkatkan melalui pembelajaran dan pengajaran. Setiap individu mempunyai kebolehan membangunkan kesemua kecerdasannya dengan adanya galakan. kepercayaan dan kemahiran dalam semua jenis kecerdasan. pengayaan dan pengajaran yang sesuai. Beliau merupakan seorang ahli psikologi Jerman terkenal dan berpengaruh dari Universiti Havard.org/graphics/conven97/gardner.jpg Rajah 1. Setiap individu mempunyai adunan kecerdasan yang unik.D. Teori Kecerdasan Pelbagai Dan Perkembangan Kreativiti Kanak-kanak Gardner (1993) menganggap semua kanak-kanak berpotensi berfikir secara kreatif.

Ia dapat menunjukkan kesan rasa dan ekspresi sesuatu objek kepada kita. catan. warna sekunder dan warna tertier. Rupa geometri lebih kepada rupa yang mempunyai sudut dan penjuru. komputer dan kraf tradisi. Jalinan tampak pula jenis jalinan yang hanya dapat dilihat tetapi tidak dapat dirasai melalui sentuhan. Ianya bersifat rata dan boleh dihasilkan melalui lakaran. Guru boleh melaksanakan aktiviti berikut untuk mengembangkan pelbagai kecerdasan murid. Jalinan sentuh ialah jalinan yang dapat dirasai melalui sentuhan. Rupa organik pula yang mempunyai rupa bebas dan tidak terikat pada bentuk yang khusus. Bentuk ilusi ialah bentuk yang dilihat melalui gambar atau ilustrasi. ton. atau kawasan kosong di sekeliling objek. Terdapat dua jenis bentuk iaitu bentuk konkrit dan bentuk ilusi. Warna terbahagi kepada tiga kumpulan utama iaitu warna asas. Menyediakan persekitaran keluarga yang menggalakkan atau mewujudkan hubungan toleransi terhadap sifat kanak-kanak yang gemar mencabar autoriti. Membentuk Garisan Garisan ialah cantuman dari satu titik ke titik yang lain dengan mempunyai jarakjarak tertentu. arca. merah dan kuning. Membentuk hubungan dengan rakan sebaya yang rela diuji dan tidak takut gagal. corak serta menimbulkan gambaran bentuk. Warna asas terdiri daripada warna biru. Ianya dapat dikategorikan kepada rupa geometri dan organik. Rupa ialah sesuatu kawasan yang berbeza dari ruang di sekeliling dan bersifat 2-D (tidak berjisim). Bentuk dapat dihasilkan melalui lukisan. ruang dan gerakan dalam seni visual (lihat Rajah 1. jalinan sentuh dan jalinan tampak. Jalinan Jalinan merujuk kepada kesan yang terdapat pada permukaan sesuatu objek.6). dan ianya . Jalinan terbahagi kepada dua iaitu. Menyediakan persekitaran yang sentiasa mencabar supaya murid sentiasa berada pada tahap kecemerlangan. Melakar bentuk atau rupa Rupa mesti mempunyai garisan luar (outline) dan sempadan yang mengelilinginya. Aktiviti Kreativiti Dan Estetika Yang Membantu Perkembangan Kecerdasan Pelbagai Unsur-unsur Kreativiti Dan Estetika adalah terdiri daripada elemen asas yang penting dalam menghasilkan sesuatu yang mempunyai unsur kreatif. contohnya kulit buah durian (alam semula jadi) dan jahitan sulaman (alam buatan manusia). Ruang merupakan kawasan yang dikelilingi oleh garisan. Memberi peluang untuk cemerlang dalam sekurang-kurangnya satu aktiviti atau bidang yang diceburi. jalinan. Aplikasi berbagai jenis garisan dapat mencipta rupa.Pendedahan awal kepada individu lain yang selesa mengambil risiko dan yang tidak mudah mengalah. Membentuk Bentuk lazimnya merujuk kepada struktur jisim dan isi padu. Warna Warna ialah pigmen pewarna kimia yang bertindak balas pada sesuatu permukaan. catan dan lukisan berkomputer 3 dimensi. Merupakan hasil pertemuan antara penghujung garisan dan permulaannya. atau jarak antara dua objek. Bentuk konkrit ialah bentuk sebenar yang bersifat tiga dimensi.

6: Contoh aktiviti membentuk garisan Sumber: http://www.jpg RUMUSAN • Teori perkembangan intelektual memberi inspirasi dan panduan berguna kepada pendidik kerana memberikan gambaran yang menakjubkan berkenaan dunia pemikiran murid. Rajah 1. Sementara itu. budaya dan sosial serta lebih banyak berkaitan dengan kreativiti. dan dapat dihasilkan daripada campuran dua warna asas. ingatan dan menguji hipotesis yang saling berkait di dalam proses pengembangan bahasa khususnya kemahiran membaca. membentuk arca dan sebagainya. Ini termasuklah aktiviti seni seperti melukis. puisi. perhatian. malah tetap diperlukan di dalam bidang sastera. • Sekiranya guru dapat mengesan dan membantu murid untuk mengatasi kekurangan atau kelemahan di dalam perkembangan pemikiran mereka. Warna sekunder pula terdiri daripada warna hijau. Aktiviti seni dan kreatif memberi peluang kepada kanak-kanak untuk merealisasikan imaginasi mereka di dalam pelbagai cara. • Kanak-kanak sangat berminat dengan aktiviti seni dan kreatif. nyanyian. mewarna. warna tertier terhasil daripada percampuran warna asas dan sekunder. .com/Colorins/connect%20the%20dots%202. maka proses pengajaran dan pembelajaran menjadi lebih berkesan.boleh menghasilkan warna sekunder dan warna tertier. kraf tangan. muzik. drama.dafko. • Teori ini juga penting untuk membantu guru mengembangkan konsep pemprosesan maklumat kerana perkembangan kognitif individu dapat digambarkan sebagai suatu proses perkembangan yang berterusan dalam sistem pemprosesan maklumat. • Proses kognitif adalah termasuk persepsi. jingga dan ungu. • Kecemerlangan kognitif kanak-kanak bukan sahaja dapat dilihat dalam bentuk hitungan nombor sahaja.

yang paling penting guru haruslah sentiasa bersedia dan membuat perancangan yang teliti terutamanya dalam menyediakan bahan yang ingin digunakan untuk sesuatu aktiviti kerana perancangan yang baik membantu kelancaran pengajaran dan pembelajaran.• Kanak-kanak seronok melibatkan diri dalam aktiviti-aktiviti kreatif dan estetika. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful