Bab

2

Aset, Liabiliti dan Ekuiti Pemilik, Hasil dan Belanja > Sistem Catatan Bergu

Anda telah mempelajari pengembangan persamaan perakaunan seperti di bawah:

Aset

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik

Apabila diambil kira untung bersih, persamaan akan menjadi seperti berikut:

Aset = Liabiliti + Ekuiti Pemilik + Untung Bersih
Untung bersih pula dikembangkan seperti berikut:

Aset

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik

+

Hasil

Belanja

Akhir sekali, persamaan ditulis seperti berikut:

Aset

+

Belanja

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik

+

Hasil

Mengikut prinsip catatan bergu, setiap urusniaga akan memberi kesan kepada sekurangkurangnya dua akaun, satu akaun didebitkan, dan satu lagi akaun dikreditkan. Kedudukan akaun sama ada di sebelah debit atau kredit merujuk kepada pengembangan terakhir persamaan perakaunan.

Aset

+

Belanja

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik Akaun-akaun KREDIT

+

Hasil

Akaun-akaun DEBIT

> Pengenalan kepada debit dan kredit. Debit dan Kredit adalah suatu sistem yang digunakan di dalam perakaunan untuk menjejak pergerakan keluar dan masuk tunai (transaksi / urusniaga) dalam sesebuah akaun. Urusniaga sesebuah akaun direkod menggunakan dua lajur; iaitu debit (lajur sebelah kiri) dan kredit (lajur sebelah kanan). Mengasingkan debit dan kredit di dalam lajur yang berasingan membolehkan setiap satunya direkod dan dijumlahkan secara berasingan. Jumlah yang lebih kecil akan ditolak daripada jumlah yang lebih besar untuk mendapatkan baki akaun. Oleh itu, sesuatu akaun boleh mempunyai baki sama ada disebelah debit (kiri) atau di sebelah kredit (kanan). Istilah ‘debit’ berasal daripada perkataan Latin ‘debitum’ dan diringkaskan sebagai ‘dt’ manakala kredit berasal daripada perkataan Latin ‘credere’ dan diringkaskan sebagai ‘kt’.
debitum – ‘that which is owing’ credere – ‘to trust or believe’ Rujukan: www.en.wikipedia.org/wiki/Debit

belian .dan lain-lain Aset semasa . manakala pengurangan baki dibuat melalui catatan di sebelah kredit. merupakan akaun debit.modal .pinjaman bank . adalah penting untuk anda: a) Mengenalpasti nama akaun-akaun yang terlibat b) Mengetahui sifat akaun-akaun tersebut sama ada ianya aset.gadai janji Peningkatan – Kredit Pengurangan – Debit Hasil kendalian dan bukan kendalian . merupakan akaun kredit.hasil terakru Liabiliti semasa .dan lain-lain Kontra kepada ekuiti .perabot .stok .ambilan Liabiliti bukan semasa .belanja terakru .overdraf bank . yang mewakili sumbersumber dana bagi perniagaan. manakala pengurangan baki dibuat melalui catatan di sebelah debit.bangunan .kenderaan .hasil terdahulu Bagi merekod urusniaga mengikut sistem catatan bergu.penghutang .alatan pejabat Belanja kendalian dan bukan kendalian. liabiliti. c) Mengenalpasti kesan urusniaga tersebut ke atas akaun-akaun yang terlibat (berlaku peningkatan baki atau pengurangan baki).gaji & upah .hasil perkhidmatan . Peningkatan baki dalam akaun tersebut dibuat melalui catatan di sebelah debit.jualan .pemiutang . hasil atau belanja.Rajah di bawah menunjukkan sebuah akaun ‘T’: Nama Akaun Debit Catatan di sebelah kiri akaun Kredit Catatan di sebelah kanan akaun Akaun aset dan belanja.belanja terdahulu . .sewa dibayar . ekuiti pemilik. .komisen diterima . Berikut ialah persamaan perakaunan beserta contoh-contoh akaun: Debit = Belanja = Liabiliti + Kredit Aset + Ekuiti Pemilik . Akaun liabiliti. yang mewakili sumber-sumber yang digunakan oleh perniagaan.tunai & bank .modal tambahan + Hasil Peningkatan – Debit Pengurangan – Kredit Aset bukan semasa . ekuiti pemilik dan hasil.sewa diterima . Peningkatan baki dalam akaun tersebut dibuat melalui catatan di sebelah kredit.

Kredit Tarikh b. Analisis urusniaga: Tentukan sama ada .Bank (aset) berkurang RM1 500 . Butir Perabot Bank (Membeli perabot secara tunai) Fol Debit 1 500 1 500 Kredit .Kenderaan (aset) meningkat RM20 000 . Urusniaga: Pemilik memulakan perniagaan dengan membawa masuk tunai di bank RM10 000 dan kenderaan RM 20 000. Kita akan terlebih dahulu menggunakan Jurnal Am untuk merekod bagi membina kefahaman asas tentang perekodan mengikut sistem catatan bergu.> Merekod urusniaga mengikut sistem catatan bergu ke dalam Jurnal Am. Bayaran dibuat dengan cek.Debit .Kredit Tarikh a.Debit akaun didebit atau . Analisis urusniaga: .Perabot (aset) meningkat RM1 500 . Butir Bank Kenderaan Modal (Memulakan perniagaan dengan aset di atas) Akaun kredit dijarakkan dari margin Fol Debit 10 000 20 000 Kredit 30 000 b.Modal (ekuiti pemilik) meningkat RM30 000 . Urusniaga: Membeli perabot pejabat RM1 500.Debit dikreditkan . Format Jurnal Am adalah seperti di bawah: Tarikh Butir Fol Debit Kredit Contoh urusniaga: a. Jurnal Am adalah salah satu buku catatan pertama perakaunan. selain daripada Jurnal Khas dan Buku Tunai.Bank (aset) meningkat RM10 000 .

Analisis urusniaga: . Nota: Semua pembelian barang niaga (stok) akan direkodkan di dalam Akaun Belian.Belian (belanja) meningkat RM4 000 .Pemiutang (liabiliti) meningkat RM4 000 . bukan Akaun Stok.Kredit Tarikh c. e.Jualan (hasil) bertambah RM1 000 .Kredit Tarikh e. Analisis urusniaga: .Tunai (aset) bertambah RM1 000 – Debit . bayaran diterima secara tunai.Bank (aset) berkurang RM1 000 . Belian Bank (Membeli stok secara tunai) Butir Fol Debit 1 000 1 000 Kredit d.Belian (belanja) meningkat RM1 000 . Belian Kedai Borong Abu (Membeli stok secara kredit) Butir Fol Debit 4 000 4 000 Kredit Nota: Bagi urusniaga secara kredit. Urusniaga: Membuat belian barang niaga (stok) bernilai RM1 000 dan dibayar dengan cek. bukan Akaun Stok.Kredit Tarikh d. Analisis urusniaga: . Nota: Semua urusniaga jualan barang niaga (stok) akan direkodkan di dalam Akaun Jualan. Urusniaga: Membuat belian barang niaga (stok) bernilai RM4 000 secara kredit daripada Kedai Borong Abu.Debit . gunakan nama mereka sebagai nama akaun penghutang atau pemiutang tersebut. Tunai Jualan (Menjual stok secara tunai) Butir Fol Debit 1 000 1 000 Kredit . iaitu melibatkan penghutang atau pemiutang.Debit .c. Urusniaga: Membuat jualan barang niaga (stok) pada harga RM1 000.

Kredit Tarikh g.Kredit Tarikh f.Modal (ekuiti pemilik) meningkat RM3 500 .Tunai (aset) berkurang RM250 .Penghutang (aset) meningkat RM500 . Nota: Bil elektrik. air dan telefon digantikan dengan kadar bayaran. Yusri Jualan (Menjual stok secara kredit) Butir Fol Debit 500 500 Kredit g. air dan telefon RM250 secara tunai. Butir Kadar Bayaran Tunai (Membayar bil-bil secara tunai) Fol Debit 250 Kredit 250 h.Peralatan Pejabat (aset) meningkat RM3 500 .Debit .Kadar bayaran (belanja) meningkat RM250 .Debit . Urusniaga: Membayar bil elektrik.f. Analisis urusniaga: . Analisis urusniaga: .Jualan (hasil) meningkat RM500 . Butir Peralatan Pejabat Modal (Pemilik membawa masuk komputer ke dalam perniagaan) Fol Debit 3 500 Kredit 3 500 . Urusniaga: Pemilik membawa masuk komputer milik peribadi bernilai RM3 500 ke dalam perniagaan. Nota: Aset milik peribadi pemilik yang dibawa masuk untuk kegunaan perniagaan akan direkod sebagai pertambahan dalam aset yang dibawa masuk dan juga modal.Debit .Kredit Tarikh h. Analisis urusniaga: . Urusniaga: Membuat jualan barang niaga (stok) secara kredit kepada Yusri RM500.

Ambilan (kontra ekuiti pemilik) meningkat RM100 .Kredit Tarikh i. Analisis urusniaga: . Pulangan belian adalah kontra kepada belian (mengurangkan belian) tetapi akan direkod ke dalam Akaun Pulangan Belian. tetapi tidak direkod terus ke dalam akaun modal. Ini bertujuan untuk mengesan jumlah ambilan yang telah dibuat oleh pemilik pada akhir tempoh perakaunan. Hutang perniagaan kepada Kedai Borong Abu juga berkurang disebabkan pulangan ini. Nota: Pemilik mengambil stok untuk tujuan promosi (kegunaan perniagaan).Kredit Tarikh Butir Fol Debit Kredit j. Urusniaga: Pemilik membuat ambilan tunai RM100 untuk membayar tuisyen anaknya.i.Debit . Butir Kedai Borong Abu Pulangan Belian (memulangkan barang salah jenama) Fol Debit 100 100 Kredit . Nota: Pemilik mengambil tunai perniagaan untuk kegunaan peribadi (ambilan).Pulangan Belian (kontra belian) meningkat RM100 .Belian (belanja) berkurang RM200 . Urusniaga: Membuat pulangan barang niaga kepada Kedai Borong Abu RM100 kerana tersalah jenama. Butir Ambilan Tunai (Pemilik mengambil tunai untuk kegunaan peribadi) Fol Debit 100 100 Kredit j. belian kredit daripada Kedai Borong Abu). Sebaliknya Akaun Ambilan digunakan.Debit . Ambilan merupakan kontra kepada ekuiti pemilik (mengurangkan modal). Akaun ambilan hanya digunakan untuk ambilan bagi tujuan peribadi. Urusniaga: Pemilik mengambil stok barang niaga RM200 untuk tujuan promosi perniagaannya.Promosi (belanja) meningkat RM200 .Tunai (aset) berkurang RM100 .Debit . Kos barang RM200 akan dianggap sebagai belanja promosi dan bukan sebagai ambilan. Analisis urusniaga: . Promosi Belian (Mengambil stok untuk promosi) 200 200 k. Analisis urusniaga: .Kredit Tarikh k. Nota: Di sini berlaku pulangan belian (rujuk urusniaga (d).Pemiutang (liabiliti) berkurang RM100 .

24 Jualan tunai RM1 500. 25 Membayar gaji pekerja RM1 000 dengan cek. 20 Sri Maju memulangkan barang bernilai RM100. 10 Jualan secara kredit RM2 000 kepada Sri Maju. Pulangan jualan adalah kontra kepada jualan (mengurangkan jualan) tetapi akan direkod ke dalam Akaun Pulangan Jualan. RM50 daripadanya adalah untuk kediaman. 7 Jualan tunai RM500. 14 Membawa masuk kenderaan peribadi ke dalam perniagaan bernilai RM20 000.Penghutang (aset) berkurang RM50 .l. Okt 1 Memulakan perniagaan dengan tunai di bank RM20 000. 22 Membayar Berjaya Ent.Kredit Tarikh l. Bayaran dibuat dengan cek. 2 Membeli perabot pejabat RM2 000. Urusniaga: Yusri membuat pulangan barang bernilai RM 50 kerana rosak. 17 Belian stok RM1 000 secara tunai (bayaran dengan cek). komputer dan pencetak bernilai RM3 000. Terimaan tunai dibankkan. .Debit . 16 Memulangkan barang kepada Berjaya Ent RM50. 15 Mengambil barang niaga bernilai RM100 untuk promosi kedai. 29 Jualan kepada Pandan Indah secara kredit bernilai RM1 800. 4 Beli stok barang niaga bernilai RM5 000 secara kredit daripada Berjaya Ent. 27 Membayar bil air. Analisis urusniaga: . Rekodkan urusniaga di atas ke dalam Jurnal Am mengikut sistem catatan bergu. Hutang Yusri kepada perniagaan juga berkurang disebabkan pulangan ini. 30 Seri Maju membayar semua hutangnya dengan tunai dan diberi diskaun tunai RM50. elektrik bernilai RM250 dengan cek. Nota: Di sini berlaku pulangan jualan (rujuk urusniaga (f).Pulangan Jualan (kontra jualan) meningkat RM50 . jualan kredit kepada Yusri). Butir Pulangan Jualan Yusri (Yusri memulangkan barang kerana rosak) Fol Debit 50 50 Kredit Cuba Sendiri! Berikut ialah urusniaga bagi Perniagaan Sehati bagi bulan Oktober 20X8. RM2 500 dengan cek.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful