Bab

2

Aset, Liabiliti dan Ekuiti Pemilik, Hasil dan Belanja > Sistem Catatan Bergu

Anda telah mempelajari pengembangan persamaan perakaunan seperti di bawah:

Aset

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik

Apabila diambil kira untung bersih, persamaan akan menjadi seperti berikut:

Aset = Liabiliti + Ekuiti Pemilik + Untung Bersih
Untung bersih pula dikembangkan seperti berikut:

Aset

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik

+

Hasil

Belanja

Akhir sekali, persamaan ditulis seperti berikut:

Aset

+

Belanja

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik

+

Hasil

Mengikut prinsip catatan bergu, setiap urusniaga akan memberi kesan kepada sekurangkurangnya dua akaun, satu akaun didebitkan, dan satu lagi akaun dikreditkan. Kedudukan akaun sama ada di sebelah debit atau kredit merujuk kepada pengembangan terakhir persamaan perakaunan.

Aset

+

Belanja

=

Liabiliti

+

Ekuiti Pemilik Akaun-akaun KREDIT

+

Hasil

Akaun-akaun DEBIT

> Pengenalan kepada debit dan kredit. Debit dan Kredit adalah suatu sistem yang digunakan di dalam perakaunan untuk menjejak pergerakan keluar dan masuk tunai (transaksi / urusniaga) dalam sesebuah akaun. Urusniaga sesebuah akaun direkod menggunakan dua lajur; iaitu debit (lajur sebelah kiri) dan kredit (lajur sebelah kanan). Mengasingkan debit dan kredit di dalam lajur yang berasingan membolehkan setiap satunya direkod dan dijumlahkan secara berasingan. Jumlah yang lebih kecil akan ditolak daripada jumlah yang lebih besar untuk mendapatkan baki akaun. Oleh itu, sesuatu akaun boleh mempunyai baki sama ada disebelah debit (kiri) atau di sebelah kredit (kanan). Istilah ‘debit’ berasal daripada perkataan Latin ‘debitum’ dan diringkaskan sebagai ‘dt’ manakala kredit berasal daripada perkataan Latin ‘credere’ dan diringkaskan sebagai ‘kt’.
debitum – ‘that which is owing’ credere – ‘to trust or believe’ Rujukan: www.en.wikipedia.org/wiki/Debit

.tunai & bank . c) Mengenalpasti kesan urusniaga tersebut ke atas akaun-akaun yang terlibat (berlaku peningkatan baki atau pengurangan baki). Berikut ialah persamaan perakaunan beserta contoh-contoh akaun: Debit = Belanja = Liabiliti + Kredit Aset + Ekuiti Pemilik . merupakan akaun kredit.belanja terdahulu . adalah penting untuk anda: a) Mengenalpasti nama akaun-akaun yang terlibat b) Mengetahui sifat akaun-akaun tersebut sama ada ianya aset.pemiutang .modal tambahan + Hasil Peningkatan – Debit Pengurangan – Kredit Aset bukan semasa .belian .gaji & upah .belanja terakru . Peningkatan baki dalam akaun tersebut dibuat melalui catatan di sebelah kredit. yang mewakili sumbersumber dana bagi perniagaan. ekuiti pemilik. yang mewakili sumber-sumber yang digunakan oleh perniagaan.overdraf bank .bangunan . Peningkatan baki dalam akaun tersebut dibuat melalui catatan di sebelah debit.dan lain-lain Kontra kepada ekuiti .perabot . . hasil atau belanja.sewa dibayar .hasil perkhidmatan .gadai janji Peningkatan – Kredit Pengurangan – Debit Hasil kendalian dan bukan kendalian .komisen diterima .hasil terakru Liabiliti semasa .kenderaan . manakala pengurangan baki dibuat melalui catatan di sebelah debit.ambilan Liabiliti bukan semasa . ekuiti pemilik dan hasil.alatan pejabat Belanja kendalian dan bukan kendalian.pinjaman bank .hasil terdahulu Bagi merekod urusniaga mengikut sistem catatan bergu.modal . liabiliti. Akaun liabiliti.penghutang .sewa diterima . manakala pengurangan baki dibuat melalui catatan di sebelah kredit.stok . merupakan akaun debit.jualan .dan lain-lain Aset semasa .Rajah di bawah menunjukkan sebuah akaun ‘T’: Nama Akaun Debit Catatan di sebelah kiri akaun Kredit Catatan di sebelah kanan akaun Akaun aset dan belanja.

selain daripada Jurnal Khas dan Buku Tunai. Urusniaga: Pemilik memulakan perniagaan dengan membawa masuk tunai di bank RM10 000 dan kenderaan RM 20 000.Kredit Tarikh a. Analisis urusniaga: .> Merekod urusniaga mengikut sistem catatan bergu ke dalam Jurnal Am.Debit akaun didebit atau .Debit . Analisis urusniaga: Tentukan sama ada . Urusniaga: Membeli perabot pejabat RM1 500. Kita akan terlebih dahulu menggunakan Jurnal Am untuk merekod bagi membina kefahaman asas tentang perekodan mengikut sistem catatan bergu.Debit dikreditkan .Kenderaan (aset) meningkat RM20 000 . Jurnal Am adalah salah satu buku catatan pertama perakaunan. Butir Perabot Bank (Membeli perabot secara tunai) Fol Debit 1 500 1 500 Kredit .Kredit Tarikh b. Butir Bank Kenderaan Modal (Memulakan perniagaan dengan aset di atas) Akaun kredit dijarakkan dari margin Fol Debit 10 000 20 000 Kredit 30 000 b.Perabot (aset) meningkat RM1 500 .Bank (aset) berkurang RM1 500 . Format Jurnal Am adalah seperti di bawah: Tarikh Butir Fol Debit Kredit Contoh urusniaga: a.Modal (ekuiti pemilik) meningkat RM30 000 .Bank (aset) meningkat RM10 000 . Bayaran dibuat dengan cek.

Kredit Tarikh d. Urusniaga: Membuat jualan barang niaga (stok) pada harga RM1 000. Belian Bank (Membeli stok secara tunai) Butir Fol Debit 1 000 1 000 Kredit d. Tunai Jualan (Menjual stok secara tunai) Butir Fol Debit 1 000 1 000 Kredit .c. Urusniaga: Membuat belian barang niaga (stok) bernilai RM4 000 secara kredit daripada Kedai Borong Abu.Debit .Pemiutang (liabiliti) meningkat RM4 000 . Nota: Semua pembelian barang niaga (stok) akan direkodkan di dalam Akaun Belian. Belian Kedai Borong Abu (Membeli stok secara kredit) Butir Fol Debit 4 000 4 000 Kredit Nota: Bagi urusniaga secara kredit.Belian (belanja) meningkat RM4 000 . bukan Akaun Stok. Urusniaga: Membuat belian barang niaga (stok) bernilai RM1 000 dan dibayar dengan cek.Bank (aset) berkurang RM1 000 .Debit . Analisis urusniaga: . e. bayaran diterima secara tunai.Tunai (aset) bertambah RM1 000 – Debit . iaitu melibatkan penghutang atau pemiutang.Kredit Tarikh c. Analisis urusniaga: . gunakan nama mereka sebagai nama akaun penghutang atau pemiutang tersebut. Analisis urusniaga: .Jualan (hasil) bertambah RM1 000 .Kredit Tarikh e.Belian (belanja) meningkat RM1 000 . bukan Akaun Stok. Nota: Semua urusniaga jualan barang niaga (stok) akan direkodkan di dalam Akaun Jualan.

air dan telefon digantikan dengan kadar bayaran.Peralatan Pejabat (aset) meningkat RM3 500 . Urusniaga: Membayar bil elektrik. Nota: Bil elektrik.f. Analisis urusniaga: . Analisis urusniaga: .Kredit Tarikh f.Jualan (hasil) meningkat RM500 . Butir Kadar Bayaran Tunai (Membayar bil-bil secara tunai) Fol Debit 250 Kredit 250 h.Debit . Urusniaga: Pemilik membawa masuk komputer milik peribadi bernilai RM3 500 ke dalam perniagaan. Butir Peralatan Pejabat Modal (Pemilik membawa masuk komputer ke dalam perniagaan) Fol Debit 3 500 Kredit 3 500 . air dan telefon RM250 secara tunai. Analisis urusniaga: .Kredit Tarikh h. Urusniaga: Membuat jualan barang niaga (stok) secara kredit kepada Yusri RM500.Kadar bayaran (belanja) meningkat RM250 . Nota: Aset milik peribadi pemilik yang dibawa masuk untuk kegunaan perniagaan akan direkod sebagai pertambahan dalam aset yang dibawa masuk dan juga modal. Yusri Jualan (Menjual stok secara kredit) Butir Fol Debit 500 500 Kredit g.Kredit Tarikh g.Tunai (aset) berkurang RM250 .Debit .Penghutang (aset) meningkat RM500 .Modal (ekuiti pemilik) meningkat RM3 500 .Debit .

Ambilan (kontra ekuiti pemilik) meningkat RM100 .Kredit Tarikh Butir Fol Debit Kredit j. Ini bertujuan untuk mengesan jumlah ambilan yang telah dibuat oleh pemilik pada akhir tempoh perakaunan.Tunai (aset) berkurang RM100 . Ambilan merupakan kontra kepada ekuiti pemilik (mengurangkan modal). Butir Kedai Borong Abu Pulangan Belian (memulangkan barang salah jenama) Fol Debit 100 100 Kredit . Urusniaga: Pemilik membuat ambilan tunai RM100 untuk membayar tuisyen anaknya. Analisis urusniaga: . Analisis urusniaga: . Analisis urusniaga: . Pulangan belian adalah kontra kepada belian (mengurangkan belian) tetapi akan direkod ke dalam Akaun Pulangan Belian. Akaun ambilan hanya digunakan untuk ambilan bagi tujuan peribadi.Kredit Tarikh i. belian kredit daripada Kedai Borong Abu).Debit .Pemiutang (liabiliti) berkurang RM100 . Promosi Belian (Mengambil stok untuk promosi) 200 200 k. Nota: Pemilik mengambil tunai perniagaan untuk kegunaan peribadi (ambilan). Nota: Di sini berlaku pulangan belian (rujuk urusniaga (d). Sebaliknya Akaun Ambilan digunakan. Urusniaga: Pemilik mengambil stok barang niaga RM200 untuk tujuan promosi perniagaannya.Debit . Hutang perniagaan kepada Kedai Borong Abu juga berkurang disebabkan pulangan ini.Promosi (belanja) meningkat RM200 .Debit . Kos barang RM200 akan dianggap sebagai belanja promosi dan bukan sebagai ambilan.Pulangan Belian (kontra belian) meningkat RM100 .Belian (belanja) berkurang RM200 . Urusniaga: Membuat pulangan barang niaga kepada Kedai Borong Abu RM100 kerana tersalah jenama. tetapi tidak direkod terus ke dalam akaun modal.i. Nota: Pemilik mengambil stok untuk tujuan promosi (kegunaan perniagaan).Kredit Tarikh k. Butir Ambilan Tunai (Pemilik mengambil tunai untuk kegunaan peribadi) Fol Debit 100 100 Kredit j.

. 27 Membayar bil air. Analisis urusniaga: . 15 Mengambil barang niaga bernilai RM100 untuk promosi kedai. Okt 1 Memulakan perniagaan dengan tunai di bank RM20 000. 16 Memulangkan barang kepada Berjaya Ent RM50. 4 Beli stok barang niaga bernilai RM5 000 secara kredit daripada Berjaya Ent. 17 Belian stok RM1 000 secara tunai (bayaran dengan cek). Rekodkan urusniaga di atas ke dalam Jurnal Am mengikut sistem catatan bergu. RM2 500 dengan cek. Urusniaga: Yusri membuat pulangan barang bernilai RM 50 kerana rosak.l. 10 Jualan secara kredit RM2 000 kepada Sri Maju.Kredit Tarikh l. Bayaran dibuat dengan cek. 14 Membawa masuk kenderaan peribadi ke dalam perniagaan bernilai RM20 000. Terimaan tunai dibankkan. 30 Seri Maju membayar semua hutangnya dengan tunai dan diberi diskaun tunai RM50. 2 Membeli perabot pejabat RM2 000. elektrik bernilai RM250 dengan cek. 22 Membayar Berjaya Ent. Nota: Di sini berlaku pulangan jualan (rujuk urusniaga (f). Hutang Yusri kepada perniagaan juga berkurang disebabkan pulangan ini. komputer dan pencetak bernilai RM3 000. 7 Jualan tunai RM500. 20 Sri Maju memulangkan barang bernilai RM100. 25 Membayar gaji pekerja RM1 000 dengan cek.Pulangan Jualan (kontra jualan) meningkat RM50 . jualan kredit kepada Yusri).Debit .Penghutang (aset) berkurang RM50 . RM50 daripadanya adalah untuk kediaman. 29 Jualan kepada Pandan Indah secara kredit bernilai RM1 800. Pulangan jualan adalah kontra kepada jualan (mengurangkan jualan) tetapi akan direkod ke dalam Akaun Pulangan Jualan. Butir Pulangan Jualan Yusri (Yusri memulangkan barang kerana rosak) Fol Debit 50 50 Kredit Cuba Sendiri! Berikut ialah urusniaga bagi Perniagaan Sehati bagi bulan Oktober 20X8. 24 Jualan tunai RM1 500.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful