Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

2009 @ MDeC

1

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

BAB 1
RINGKASAN EKSEKUTIF

2009 @ MDeC

2

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

BAB 1: RINGKASAN EKSEKUTIF
Dengan mengambil kira 45% sekolah di Malaysia adalah terletak di lokasi luar bandar dan dengan hasrat kerajaan untuk membestarikan kesemua 10,000 sekolah di seluruh negara pada akhir 2010, usaha untuk menjadikan 15 daripada 50 sekolah luar bandar sebagai penanda aras sekolah bestari adalah satu strategi yang bijak. Kesemua 15 sekolah luar bandar ini merangkumi kesemua jenis cluster sekolah seperti sekolah kebangsaan, sekolah jenis kebangsaan tamil dan cina, sekolah agama, sekolah Felda, sekolah menengah kebangsaan dan sekolah orang asli. Initiatif yang agak agresif ini adalah lanjutan dari inisiatif pada tahun 2006 iaitu untuk menjadikan 88 sekolah rintis sebagai penanda aras bagi sekolah bestari. Pengalaman daripada projek rintis mendapati bahawa perlaksanaan model 'satu untuk semua' didapati tidak sesuai untuk semua sekolah. Untuk itu, satu perlaksanaan model yang lain diperlukan untuk sekolah berlainan bagi meningkatkan kecekapan serta kos efektif di kawasan luar bandar. Terdapat pengubahsuaian bagi model tersebut untuk digunapakai sekolah kawasan luar bandar dengan mengambil kira kemudahan infrastruktur yang telah disediakan Kementerian Pelajaran Malaysia.

Kajian impak atau keberkesanan ini melihat secara saintifik ke atas 4 stakeholder „manusiawi‟ iaitu murid, guru, Guru Penyelaras Bestari (GPB) dan pentadbir sekolah setelah hampir setahun program sekolah bestari luar bandar diimplementasikan. Populasi kajian terdiri daripada 528 murid, 334 guru, 15 orang GPB dan 15 orang pentadbir yang merangkumi kesemua negeri di Malaysia termasuk Sabah dan Sarawak. Kajian ini melibatkan kaedah kuantitatif dan kualitatif bagi melihat kesan impak program ini ke atas semua tujuan yang telah digariskan, maka kesemua prinsip utama pelaksanaan sekolah bestari iaitu mewujudkan persekitaran pembelajaran yang kondusif, mengitegrasi teknologi dalam pengajaran dan pembelajaran, membudayakan pengurusan cekap dan boleh meningkatkan produktiviti dan melahirkan murid yang kreatif dan interaktif serta mengadakan sokongan yang berterusan dapat diukur dan dinilai dengan adanya kajian seperti ini.

DAPATAN UTAMA Berikut adalah dapatan utama yang boleh dirumuskan berdasarkan input daripada 4 stakeholders yang utama iaitu murid, guru, GPB dan Pentadbir. 1.0 MURID  Penggunaan ICT berjaya meningkatkan motivasi, minat untuk belajar dan penglibatan dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran (p&p). Dapatan ini diberikan oleh semua guru yang dikaji di mana mereka mengatakan bahawa kesemua tiga faktor ini menunjukkan peningkatan oleh murid mereka sejak program sekolah bestari luar bandar ini dilancarkan dan ini berlaku berterusan sepanjang kajian dijalankan. Dapatan ini menunjukkan bahawa program sekolah bestari luar bandar ini telah memberikan impak yang berkesan kepada murid dalam melahirkan murid yang kreatif dan interaktif.

2009 @ MDeC

3

Dapatan ini amat penting dalam membuktikan bahawa kesemua sekolah bestari luar bandar telah mengalami impak yang positif dari program ini. bagi mata pelajaran yang lain (Bahasa Melayu. namun dapatan menunjukkan bahawa murid semua sekolah bestari yang dikaji mempunyai potensi untuk dikembangkan. Pendidikan Islam/Moral) telah menunjukkan peningkatan kefahaman yang memberangsangkan. menggunakan e-bahan dari portal pendidikan. Peningkatkan kefahaman (Math/Sains dan Sejarah/Kajian tempatan).Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Sikap Penggunaan ICT.     2. Kemahiran tambahan ini merangkumi memasang sofwer baru. Peningkatan yang tinggi iaitu sebanyak 89% di hampir kesemua sekolah (13 sekolah) telah membuktikan bahawa dengan penggunaan dan pembudayaan ICT dalam p&p telah berjaya meningkatkan penglibatan murid di dalam kelas kepada lebih aktif dan ini menyebabkan proses pengajaran menjadi lebih rancak dan mendapat penglibatan penuh daripada murid hasil dari pengintegrasian teknologi ICT dalam p&p. membina laman web dan blog serta membaiki masalah kecil (troubleshooting).37) berjaya ditingkatkan Program sekolah bestari luar bandar ini telah berjaya meningkatkan prestasi guru dan motivasi guru di semua sekolah yang dikaji. membentuk / save fail. Ini menunjukkan bahawa program sekolah bestari ini telah memberikan satu kesan impak yang baik dan positif kepada guru yang merupakan komponen terpenting dalam menjayakan program ini. Walau bagaimanapun. menggunakan Microsoft Word. menggunakan modul Pembelajaran Kendiri dan menggunakan Internet telah berjaya dikuasai oleh murid dengan implementasi program sekolah bestari luar bandar ini. membuang virus. menggunakan Microsoft Excel dan Access.0 GURU  Prestasi guru (4. 2009 @ MDeC 4 . Peratus peningkatan bagi tiga mata pelajaran utama ini adalah 63%. Ini membuktikan bahawa program sekolah bestari luar bandar ini telah memberikan impak yang ketara ke atas mata pelajaran utama ini hasil dari pengintegrasian teknologi dalam p&p. Meningkatkan tahap penglibatan (Math/Sains dan Sejarah/Kajian tempatan). Dapatan ini juga membuktikan bahawa pembudayaan penggunaan ICT di kalangan murid bagi tujuan pembelajaran telah berlaku di semua sekolah bestari luar bandar yang dikaji. menggunakan pencetak. Kemahiran asas ICT berjaya dikuasai oleh murid Kesemua kemahiran asas iaitu mengenali perkakasan asas. menggunakan Microsoft Powerpoint. menggunakan e-mail. Kemahiran Tambahan ICT mempunyai potensi untuk dikembangkan. Bahasa Inggeris. Dapatan ini adalah sesuatu yang menarik dan dibanggakan kerana ia adalah selaras dengan hasrat dan objektif program sekolah bestari. Walaupun kesemua kemahiran tambahan dikuasai agak sederhana. Penggunaan ICT dan Pembudayaan ICT juga berjaya ditingkatkan. membentuk folder. menggunakan laman sembang.62) dan motivasi guru (4.

 2009 @ MDeC 5 . Kompetensi tinggi (6. Penggunaan ini termasuklah menggunakan perkakasan dan peralatan ICT yang dibekalkan. Ini menunjukkan program ini mempunyai asas yang kukuh untuk berjaya kerana komponen terpenting iaitu GPB telah menunjukkan peningkatan kompetensi yang baik. Ini menggambarkan bahawa GPB boleh bertindak sebagai satu sumber rujukan dan sumber penting kepada guru-guru di semua sekolah bestari luar bandar.0 (berkemahiran tinggi) Kesemua 5 domain yang diukur iaitu pengetahuan & kemahiran ICT terkini.13) dalam menggunakan peralatan ICT dalam penyediaan bahan pengajaran Dapatan juga menunjukkan bahawa kesemua GPB di semua sekolah bestari luar bandar berada pada kompetensi yang tinggi dalam menggunakan peralatan ICT dalam penyediaan bahan pengajaran. menggunakan emel sebagai alat berkomunikasi. Kompetensi guru juga berjaya ditingkatkan Dapatan menunjukkan bahawa kompetensi guru berjaya ditingkatkan dengan 71% daripada jumlah guru mengimplementasikan pengurusan berbantukan komputer. menguruskan infrastruktur ICT. Sanggup guna komputer sendiri untuk tujuan p&p & pentadbiran (87%) Peratusan yang tinggi ini membuktikan bahawa pembudayaan penggunaan ICT untuk tujuan p&p dan pengurusan pendidikan di kalangan guru telah wujud di semua sekolah bestari luar bandar. menguruskan sistem & rangkaian. menyelenggara perkakasan & peralatan ICT dan menggunakan aplikasi ICT menunjukkan GPB berada di tingkat yang agak tinggi. menggunakan aplikasi perisian komputer (contohnya Microsoft Word) dan menggunakan aplikasi perisian yang dibekalkan oleh pihak KPM (contohnya Sistem Maklumat Murid). Juga.19 daripada 7. menggunakan Internet.   3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Peratus guru yang menggunakan ICT dalam p&p berjaya ditingkatkan Perkara ini terbukti apabila dapatan menunjukkan bahawa kesemua guru di sekolah yang dikaji menggunakan ICT sebanyak 82% sepanjang tahun program diimplementasikan.0 GURU PENYELARAS BESTARI  Kompentensi GPB (5 domain yang diukur) berada di tingkat 5. hampir 75% guru menggunakan Internet (melawat laman-laman web pendidikan) untuk mencari bahan bagi digunakan untuk membina bahan pengajaran yang baru dan untuk berkomunikasi. Ini menggambarkan juga bahawa guru-guru di semua sekolah bestari luar bandar telah membudayakan pengurusan yang cekap.

Cuba memberikan kemudahan ICT terbaik kepada guru untuk tujuan p&p dan pengurusan. Peraturan ini menyebabkan murid tidak boleh menyambung kerja-kerja di sekolah balik ke rumah atau sebaliknya. Dapatan ini menunjukkan 13 orang pentadbir sentiasa update dengan teknologi terkini seperti web dan emel.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4. maka peluang setiap murid adalah terbatas. Download – tidak dibenarkan save dalam pendrive Peraturan ini dibuat oleh pihak sekolah untuk mengelakkan sebaran virus dari komputer murid di rumah atau dari cyber café merebak ke komputer di sekolah.3%). Kekerapan menilai guru menggunakan ICT (setiap minggu – 73. Ini menggambarkan bahawa pentadbir di sekolah bestari luar bandar telah membudayakan pengurusan yang cekap berbantukan ICT.      KEKANGAN 1. Sebanyak 14 daripada 15 buah (93. 2009 @ MDeC 6  . Ini menunjukkan keprahatinan pentadbir terhadap kejayaan program sekolah bestari ini dalam mewujudkan persekitaran pembelajaran yang kondusif sepertimana yang dihasratkan dalam objektif program sekolah bestari. Kekerapan menggalakkan guru menggunakan ICT (setiap minggu – 73.3%) sekolah telah menunjukkan bahawa pentadbir mereka cuba memberikan kemudahan ICT terbaik kepada guru. maka peratus murid yang tidak mempunyai kemudahan komputer di rumah adalah tinggi (70%). Ini sudah tentu menyebabkan peluang murid untuk menggunakan kemudahan ICT hanya di sekolah dan dengan kekangan nisbah komputer-murid yang tinggi.3%).0 PENTADBIR  Sentiasa update dengan teknologi terkini (web/email) Pentadbir juga adalah komponen terpenting dalam menjayakan program sekolah bestari ini kerana dengan adanya kepimpinan berteknologi akan membolehkan mereka menjadi role model kepada guru dan murid di sekolah. Pengurusan berbantukan komputer tinggi (93.3%) Penggunaan kaedah pengurusan secara tradisional dikurangkan dengan meluas! (bilangan komputer untuk tujuan pengurusan) Dapatan ini menunjukkan bahawa seramai 13 pentadbir memberikan kepentingan kepada perkara ini dimana sekurang-kurangnya 3 komputer diletakkan di pejabat sekolah untuk digunakan bagi tujuan pengurusan.0 MURID  Tiada komputer di rumah (70%) Memandangkan program sekolah bestari ini di lokasi luar bandar.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2. Ada ramai yang pergi berkursus ICT yang dianjur oleh KPM tetapi disebabkan oleh faktor kekangan masa.0 PENTADBIR Beberapa kekangan yang dihadapi oleh pentadbir sekolah dalam mengimplementasikan program sekolah bestari luar bandar ini. maka inhouse training tidak dapat diadakan. Kebanyakan perisian dan aplikasi yang dibekalkan oleh KPM adalah berbentuk on-line dan guru serta murid juga memerlukan kemudahan Internet sebagai fasiliti berkomunikasi secara elektronik dan untuk mencari sumber rujukan dan membina bahan pengajaran. sekiranya latihan seperti ini diadakan. 4. Sikap sebahagian kecil guru yang menganggap program di sekolah terlalu banyak – over worked! Train the trainers – kurang berlaku secara formal Guru-guru yang ditanya dalam kajian ini sering menimbulkan rasa kurang efisien dengan sistem train the trainers di sekolah mereka. guru 2009 @ MDeC 7 . GPB boleh bertindak sebagai troubleshooter jika sesuatu masalah rangkaian itu di peringkat yang kecil.0 GURU  Kurang penekanan higher order thinking skill dalam p&p Dapatan daripada kualitatif menunjukkan bahawa guru-guru hanya menggunakan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran untuk peringkat pengetahuan dan kefahaman sahaja tetapi tidak digunakan untuk peringkat yang lebih tinggi seperti aplikasi. Begitu juga sebaliknya.   3. Oleh itu. Mereka berpandangan adalah baik jika mereka diberikan latihan dan pendedahan bagaimana menggunakan ICT dalam p&p untuk peringkat yang lebih tinggi ini. analisis.0 GURU PENYELARAS BESTARI  Latihan menguruskan infrastruktur rangkaian (kurang terlatih) Kesemua GPB bersetuju bahawa mereka memerlukan latihan ini kerana infrastruktur rangkaian adalah nadi penting dalam program sekolah bestari ini. sintesis dan penilaian.     Guru yang kurang bermotivasi /tidak mahu terlibat (20-30%) Murid yang tinggal agak jauh dari sekolah Pentadbir bertukar Ramai Guru Sandaran Tidak Terlatih (GSTT) & guru bertukar Masalah ini menyebabkan pentadbir terpaksa memberikan penerangan dan latihan semula kepada guru-guru yang baru masuk ke sekolah.

1: Cadangan bagi Penambaikan Amalan Pembudayaan ICT di Sekolah Bestari Luar Bandar Cadangan Spesifikasi Sasaran Impak 1. GPB dan guru  Motivasi dan readiness guru serta murid 2009 @ MDeC • Pengintegrasian ICT dalam pengurusan dan p&p dapat ditingkatkan. penglibatan dan potensi serta kemahiran ICT tambahan 8 . Jadual 1. • Mempunyai visi dan misi serta pelan strategik untuk menjadikan sekolah high performance school dalam pengintegrasian ICT • Memperkembangkan minat. Mewujudkan Task-Force Team GPB  Perubahan sikap. Kursus komitmen dan Change kepimpinan Management Pentadbir untuk (kepimpinan Pentabdir Pentadbir berteknologi). Latihan Lanjutan  Pengurusan sistem dan rangkaian  Kemahiran mengurus LMS GPB  Peningkatan kemahiran ICT tambahan GPB (stakeholder terpenting)  Peningkatan perhubungan guru murid di luar waktu kelas (pembudayaan ICT dapat ditingkatkan)  Peningkatan kefahaman guru untuk mempelbagaikan kaedah mengintegrasikan ICT dalam p&p  Menjadi medium untuk GPB membincang dan berkongsi pengalaman serta masalah  Meningkatkan pengurusan pemantauan oleh pihak berkaitan 2. CADANGAN Berikut adalah rumusan cadangan untuk penambahbaikan amalan budaya pembestarian ICT di sekolah-sekolah luar bandar berdasarkan dapatan kajian impak.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar yang telah memahami konsep dan amalan sekolah bestari dikira merugikan kerana sekolah baru kebanyakannya bukan sekolah bestari. 4. Kursus untuk Guru  High Order Thinking Skills  Technology-rich assessment strategis  Mewujudkan taskfroce team secara online dan juga bersemuka  Peringkat negeri dan kebangsaan Guru 3.

Walau bagaimanapun. Dalam perlaksanaan penanda aras sekolah bestari luar bandar. 2009 @ MDeC 9 . kajian ini mendapati cabaran paling besar sekolah adalah kurang motivasi daripada sebilangan guru (20-30%). Kajian impak ini juga boleh dijadikan satu panduan bagi saling melengkapi dengan panduan pelaksanaan sekolah bestari iaitu Piawaian Kelayakan Sekolah Bestari (SSQS).Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar murid 5. guru yang dikira kurang bermotivasi ini akan diberikan sokongan. Untuk itu. Pastinya kesemua 15 sekolah luar bandar ini boleh dijadikan sekolah penanda aras bagi sekolah luar bandar yang lain. Pastinya cabaran ini boleh ditangani dengan menyediakan satu strategi yang menyeluruh dari segi sistem pelaksanaan program ini di mana semua guru pasti akan terlibat secara langsung. masih terdapat ruang yang boleh dimantapkan lagi. Penggunaan EduWebTV • Penekanan serius untuk menambah kekerapan penggunaan EduWebTV dalam p&p & saluran informatif Guru • Meningkatkan kesedaran tentang keberkesanan penggunaan EduWebTV dalam p&p & saluran informatif RUMUSAN Adalah terbukti bahawa program sekolah bestari luar bandar telah memberikan banyak kesan impak yang baik walaupun program ini baru dilaksanakan kurang daripada satu tahun. kesan impak yang baik ke atas kesemua 4 komponen „manusiawi‟ ini boleh dibanggakan. Ini akan membantu sekolah mempercepatkan proses mewujudkan persekitaran pembelajaran yang kondusif. mengitegrasi teknologi dalam pengajaran dan pembelajaran. Faktor kepelbagaian jenis sekolah dan dengan mengambil kira faktor lokasi sekolah iaitu luar bandar. membudayakan pengurusan cekap dan boleh meningkatkan produktiviti dan melahirkan murid yang kreatif dan interaktif. sumber rujukan dan latihan berterusan.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 2 LATAR BELAKANG KAJIAN & METODOLOGI 2009 @ MDeC 10 .

Di samping itu.1: Latar Belakang Kajian Keperluan untuk menilai dan mengukur impak pelaksanaan program sekolah bestari luar bandar daripada kepelbagaian jenis sekolah Kurangnya data dan dapatan untuk tujuan promosi di peringkat nasional dan antarabangsa kajian yang sistematik dan komprehensif adalah perlu 2009 @ MDeC 11 . usaha yang lebih efektif dapat direalisasikan dengan adanya dapatan daripada satu kajian yang lebih sistematik bagi membantu dalam usaha mempromosi ini.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 2: LATAR BELAKANG KAJIAN & METODOLOGI 2. kurangnya data dan dapatan yang ada tentang impak telah menyebabkan timbulnya pelbagai masalah dalam mempromosi dan mendapat sokongan daripada stakeholder serta usaha untuk mempromosi program sekolah bestari luar bandar ini ke peringkat antarabangsa oleh MDeC dan KPM. Pastinya.0 Latar Belakang Keperluan untuk menilai dan mengukur impak pelaksanaan program sekolah bestari luar bandar daripada kepelbagaian jenis sekolah telah dijadikan asas utama dalam melaksanakan kajian keberkesanan ini. Rajah 2.

Disamping itu. Para pelajar dari sekolah luar bandar seperti di Appendix C yang merangkumi sekolah kebangsaan. maka kesemua prinsip utama pelaksanaan sekolah bestari iaitu mewujudkan persekitaran pembelajaran yang kondusif. Rajah 2.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Untuk itu kajian ini mempunyai 4 tujuan utama seperti ditunjukkan dalam Rajah 2. sekolah orang asli dan sekolah menengah kebangsaan agama telah dikenalpasti menjadi populasi dalam kajian impak ini.2 di bawah. sekolah rendah jenis kebangsaan (cina & tamil). Guru. sekolah Felda. mengitegrasi teknologi dalam pengajaran dan pembelajaran. Atas tujuan di atas. Pentabdir (Pengetua/Guru Besar). 2 & 4 (Sekolah Menengah) dan murid Tahun 1 hingga 4 (Sekolah Rendah). sekolah menengah kebangsaan. Input.2: Tujuan Kajian Menilai impak pelaksanaan onsite yang menyeluruh berkaitan integrasi isi kandungan (konten) berasaskan ICT dan bahanbahan inovatif dalam pengajaran & pembelajaran (P&P) dan pengurusan sekolah Mengukur keberkesanan inovasi dalam P&P melalui pengetahuan dan skil ICT pelajar. Coaches dan Project Management Office – PMO (untuk tujuan temuduga) akan dijadikan sampel dalam kajian impak ini. GPB. Mereka terdiri daripada pelajar Tingkatan 1. Process & Product/Outcomes) yang diperkenalkan oleh Shufflebeam (2000) telah 2009 @ MDeC 12 . Mencadangkan model pelaksanaan yang sesuai dengan kepelbagaian jenis sekolah. Mengenal pasti hubungan pelaksanaan program sekolah bestari luar bandar dengan pencapaian pembelajaran. membudayakan pengurusan cekap dan boleh meningkatkan produktiviti dan melahirkan pelajar yang kreatif dan interaktif serta mengadakan sokongan yang berterusan dapat diukur dan dinilai dengan adanya kajian seperti ini.0 Metodologi Kajian Bagi mendapatkan pengukuran impak yang terbaik. 2. model Penilaian CIPP (Context.

2000) Bagi tujuan saling melengkapi instrumen yang sedia ada iaitu SSQS dan untuk mendapatkan senario yang berbeza dan lebih konkrit. Sementara itu.3 dibawah. Kemahiran ICT dan ICT & Pembelajaran) dengan menggunakan borang kajiselidik (murid). Untuk itu. kaedah penilaian dari Model penilaian ATCT (2004) dan diintegrasikan dengan model penilaian LOTI (2003) telah digunapakai bagi menjawab Objektif kajian pertama dan ketiga.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar digunapakai khususnya bagi menjawab Objektif 1 kajian seperti ditunjukkan dalam Rajah 2. Rajah 2.3: Model Penilaian CIPP (sumber: Shufflebeam. kaedah temuduga (semi-structured) dan dokumen sokongan (video & photo) serta pemerhatian juga akan dibuat bagi sekolah yang dikira sebagai extreme cases. Rajah 2. 2003) telah diimplementasi dalam mendapatkan data murid bagi tiga domain utama yang dikaji (Penggunaan ICT. teknik pengumpulan data Repeated Measure Method (Jones & Kenway.4: Reka bentuk Kajian Perancangan Penilaian Analisis Pelaporan 2009 @ MDeC 13 .

5: Proses Penyelidikan RMM Perancang an Bengkel Reka Bentuk instrumen Kajian Rintis Kajian Sebenar Analisis Focus Group Pelaporan CIPP PERANCANGAN PENILAIAN ANALISIS PELAPORAN Rajah 2. Seterusnya.6: Prosedur Pembinaan Instrumen Kajian Kesemua instrumen kajian telah direkabentuk dan diformasikan (kesahan dan kebolehpercayaan) melalui proses kesahan kandungan. Ini disusuli mentadbir borang kaji selidik yang dibangunkan dari Model Penilaian CIPP juga di semua sekolah pada fasa 3. inter-rater realibility di mana 3 orang pengetua sekolah bestari kumpulan 88 (kumpulan sekolah bestari rintis pertama) telah dipilih sebagai sampel dan disusuli dengan kajian rintis dari 7 sekolah bestari luar bandar. proses penilaian bermula dengan mentadbir borang kaji selidik murid di tiga fasa di semua sekolah.5 di bawah. Rajah 2.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Kesemua fasa di atas diperincikan dalam bentuk proses seperti ditunjukkan dalam Rajah 2. Dapatan daripada penilaian bagi fasa ini akan digunakan untuk mengenalpasti dua sekolah yang dikira sebagai model terbaik 2009 @ MDeC 14 .

2 & 4 •Tahun 4 Pentadbir. Bahasa Inggeris.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar iaitu skor pencapaian sekolah yang tertinggi (satu sekolah rendah dan satu sekolah menengah) dan yang terendah daripada aggregate mean yang diperolehi. Bahasa Melayu. Sejarah/kajian tempatan) •Seorang pentadbir sekolah •Seorang guru penyelaras bestari Manakala jumlah sampel bagi setiap kumpulan ditunjukkan seperti Rajah 2.1 Persampelan Proses persempelan digambarkan seperti Rajah 2. Pendidikan Islam. Kedua-dua sekolah ini akan dibuat kajian yang lebih mendalam (focus group) di mana kaedah temuduga dan pemerolehan dokumen sokongan berbentuk rakaman photo dan video juga akan dilaksanakan. Guru & Guru Penyelaras Bestari (32 x 15 sekolah) •30 orang guru (Matematik.8 dibawah. 2009 @ MDeC 15 . 2.7: Persampelan Kajian Sekolah Menengah Kebangsaan •Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan •Sekolah Menengah Kebangsaan Agama •Sekolah Menengah Kebangsaan Harian Sekolah Kebangsaan •Sekolah Orang Asli •Sekolah Agama •Sekolah Felda Sekolah Jenis Kebangsaan •Sekolah Jenis Kebangsaan Cina •Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil Murid (36 org x 15 sekolah) •Tingkatan 1.7 dibawah. Rajah 2. Sains.

Sesi Focus Group Dan Inter-Rater Validity Aktiviti kesahan kandungan (content validity) dan sesi focus group.8: Sampel Pentadbir.0 Kesahan Kandungan (Content Validity). iii.2 Deraf Soal Selidik Guru Kaedah pembinaan domain & item daripada Model CIPP (Shuffebeam. 2000) telah diaplikasikan bagi tujuan ini. peralatan dan perisian ICT 3.1 Deraf Soal Selidik Pentadbir Kaedah pembinaan domain & item daripada Model CIPP (Shuffebeam. Guru dan Murid. Item penggunaan komputer sendiri untuk tujuan p&p 2009 @ MDeC 16 . 2000) juga telah diaplikasikan bagi tujuan ini. kesemua ahli focus group telah meneliti kesesuaian setiap domain & item dalam konteks sekolah bestari di Malaysia yang telah diderafkan terlebih dahulu oleh penyelidik. Perbezaan hanya dari segi penggunaan ICT iaitu untuk tujuan pengajaran dan pembelajaran (p&p). Beberapa penambahbaikan telah dicadangkan iaitu: i. Skala kekerapan penggunaan ICT dalam pengurusan Jenis kursus ICT yang pernah dihadiri oleh pentadbir Kategori perkakasan. Tujuan utama mengadakan kedua-dua aktiviti ini ialah untuk menambahbaik kandungan soal selidik (domain & items) yang telah dibina oleh penyelidik terlebih dahulu. Walau bagaimanapun. Guru dan Murid Kaedah Kajian Soal Selidik Temu Bual Pemerhatian Dokumen Sokongan/Video & Foto X Tinjauan (Kuantitatif)     Murid* Guru Pentadbir Guru Penyelaras Bestari X X X Kualitatif (Model Terbaik) Dalam Kumpulan:  4 Murid  Guru  Pentadbir  Penyelaras Bestari   30 Murid 1 Guru Merakam Amalan terbaik  1 sek rendah  1 sek menengah 3. Penambahbaikan bagi komponen ini agak sama dengan komponen Pentadbir.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Rajah 2. ii. 3. GPB. Guru Penyelaras Bestari (GPB). diadakan selepas siapnya kerja-kerja menderaf Domain & Item yang berbentuk kuantitatif dan mencakupi kesemua populasi kajian iaitu Pentadbir.

3. Beberapa penambahbaikan telah dicadangkan semasa sesi focus group terutamanya pada Bahagian 2 dan Bahagian 3. sebanyak 2 item yang didapati tidak relevan dan telah dikeluarkan serta semua baki 16 item lagi telah dijadikan kenyataan berbentuk pernyataan positif dan berbentuk penilaian kendiri. Namun demikian. Selain dari itu. Pada Bahagian 1: Dicadangkan agar maklumat latar belakang yang dikemukakan oleh penyelidik diganti dengan 2 item berkaitan dengan. dan b) pengalaman mengikuti kursus ICT dalam tahun semasa. Hal ini adalah bagi menggelakkan ayat yang bertindan dari segi maksud iaitu item no. Seterusnya 4 item lagi telah dibina (dengan merujuk kepada SSQS). 3. dan Bahagian 3: Kemahiran ICT (17 item). Justeru itu. a) pengkhususan.4 Deraf Soal Selidik Guru Penyelaras Bestari (GPB) Deraf awal soal selidik GPB terdiri daripada dua bahagian iaitu Bahagian 1: Pengenalan (1 item). dan Bahagian 2: Pengetahuan/kemahiran ICT (28 item). Bahagian 2: Penggunaan ICT (18 item). 2 item telah dibina pada bahagian ini iaitu untuk mengenalpasti sejauhmanakah penggunaan komputer meningkatkan tahap kefahaman dan penglibatan murid dalam kelas. Pada Bahagian 2. 3. sebanyak 15 item yang sempurna telah digunakan bagi Bahagian 2 bagi tujuan mengenalpasti tahap pengetahuan/kemahiran ICT bagi GPB dalam kajian ini. 2009 @ MDeC 17 . Manakala bilangan item pada Bahagian 3 pula telah ditambah kepada 18 berbanding 17 sebelum ini. focus group juga bersetuju dan menerima penggunaan bahasa dan kandungan setiap item yang dikemukakan pada bahagian ini.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar dan pengurusan pelajar telah dicadangkan untuk ditambah selain daripada tiga penambahbaikan seperti di komponen Pentadbir di atas. item yang „berbau‟ persepsi telah ditukarkan sepenuhnya. focus group juga telah mencadangkan tambahan satu lagi iaitu Bahagian 4: ICT dan Pembelajaran bagi tujuan mendapatkan impak pembestarian terhadap murid dalam kelas dalam bentuk performance based. Untuk itu. Dengan kata lain.3 Deraf Soal Selidik Murid Deraf awal bagi komponen ini terdiri daripada tiga bahagian iaitu Bahagian 1: Pengenalan (satu item). Seterusnya pada Bahagian 2 dicadangkan agar daripada 28 item yang dikemukakan hanya 11 sahaja yang menepati tujuan kajian serta sasaran manakala 17 item lain pula lebih sesuai kepada Guru. Namun demikian beberapa penambahbaikan berikut telah dicadangkan semasa sesi ini terutamanya pada Bahagian 1 dan Bahagian 2.

Bukit Mertajam. penyelidik terlebih dahulu telah menjalankan kajian inter rater reliability soal selidik berkaitan dengan Pentadbir sahaja. Georgetown. menggunakan kaedah face-to-face dengan ketiga-tiga orang pentadbir sekolah-sekolah yang dipilih. Jadual 2. Bagi menyempurnakannya.1: Dapatan Inter Rater Reliability No. Seterusnya inter rater reliability telah dilakukan pada 23 April 2009 oleh ketiga-tiga orang penyelidik secara serentak. Pentadbir sekolah yang terlibat adalah: i. Tujuan utama inter rater reliability dijalankan ialah untuk mengenalpasti kesahan kandungan yang dikemukakan dalam domain & item adalah menepati kehendak serta hanya menanyakan apa yang harus ditanya kepada responden bagi mendapat maklumat yang paling tepat. deraf soal selidik ini diberikan skala Likert 1 hingga 5 iaitu “Tidak Sesuai” hingga “Sangat Sesuai” untuk dinilai oleh 3 orang responden itu tadi. Berikut adalah hasil dapatan inter rater reliabity bagi item-item soal selidik Pentadbir. Item Rater 1 Rater 2 Rater 3 Mean 1 2 3 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 2009 @ MDeC 18 . Butterworth SMK Abdullah Munsyi. ii.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 3. SMK Dato Onn. SM Sains Tun Syed Sheh Shahabudin. Hal ini adalah kerana soal selidik pentadbir merupakan input yang sangat penting dalam menjayakan kajian ini. penyelidik telah menggunakan kaedah purposive sampling setelah mengambil kira kesediaan dan kesudian responden yang terlibat untuk memberi kerja sama. Ini bertujuan untuk memberi peluang kepada penyelidik untuk menjelaskan setiap maksud domain & item jika terdapat sebarang kemusykilan yang dibangkitkan. iii. Selain dari itu. Sehubungan dengan itu seramai 3 orang Pentadbir (Pengetua/PK1) daripada 88 buah sekolah bestari yang mempunyai pengalaman dalam program sekolah bestari luar bandar telah dipilih untuk menjadi responden.5 Inter Rater Reliability Sebelum kajian rintis dijalankan.

33 hingga 5.33 Dapatan daripada Jadual 1 di atas.929 . Dapatan ini juga menjelaskan bahawa kesemua item yang dibina mempunyai inter rater reliability yang tinggi serta boleh dan sesuai digunakan bagi tujuan selanjutnya (rintis).894 2009 @ MDeC 19 .33 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 4. penyelidik telah menambahbaik soalan tersebut seperti yang dicadangkan oleh Rater 1 dan Rater 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 5 5 5 5 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 4 5 5 5 5 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 4 5 5 5 5 4. Seterusnya bagi item 8 dan 9. jelas menunjukkan bahawa purata kesesuaian kesemua item bagi soal selidik Pentadbir untuk kajian ini berada di antara julat 4.9: Nilai Alpha Soal selidik Murid Guru Nilai α . Rajah 2.

dan Budaya ICT Selepas selesai kesemua penambahbaikan di atas disempurnakan.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Penyelaras Bestari Pentadbir .30 yang dinamakan sebagai Sikap Penggunaan ICT.928 Dapatan Factor Analysis bagi soal selidik murid memperoleh 3 dimensi dengan muatan nilai eigen >. Penggunaan ICT. 2009 @ MDeC 20 .927 . kesemua soal selidik tersebut akan diteruskan dengan fasa kajian rintis bagi memperoleh kebolehpercayaan Cronbach Alpha.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 3 DATA ANALISIS 2009 @ MDeC 21 .

Murid yang dipilih ini akan dijadikan responden semula pada Fasa 2 dan Fasa 3. Walau bagaimanapun. seramai 528 orang murid telah dipilih secara rawak dari sekolah yang dipilih iaitu 15 buah sekolah bestari luar bandar. Taburan bilangan responden mengikut sekolah dipaparkan dalam Jadual 3. Bagi mendapatkan data murid yang lebih sempurna/tepat. murid (responden) yang tidak hadir/bertukar sekolah pada pengutipan data di Fasa 2 dan 3 tidak boleh diganti dengan murid lain. Proses pengumpulan data ini ditadbirkan sepenuhnya oleh para penyelidik. Jadual 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 3: DATA ANALISIS MURID 3.1: Taburan Responden Mengikut Fasa dan Sekolah Nama Sekolah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau TOTAL Fasa 1 29 35 36 36 36 36 37 36 35 35 37 39 29 36 36 528 Fasa 2 28 35 36 34 34 32 35 36 33 35 36 39 29 35 35 512 Fasa 3 27 35 36 33 34 32 35 36 33 35 35 39 29 35 35 509 2009 @ MDeC 22 .1 PENGENALAN Bagi Fasa 1.1 di bawah. seramai 512 orang murid sahaja telah mengembalikan soal selidik bagi Fasa 2 manakala seramai 509 orang murid pada Fasa 3.

49 Sikap Pengguna ICT Fasa 1 Pengguna ICT Fasa 2 Fasa 3 Budaya ICT Untuk melihat peningkatan berlaku antara fasa dan jumlah peningkatan yang berlaku di antara semua fasa ditunjukkan pada Jadual 3.23 0.97 2009 @ MDeC 23 .38 3.5 0 3.24 4.21 0.38 4.5 1 0. Carta 3.25 0.49 0.36 4.36 3. Bagi mengetahui tahap penggunaan ICT secara keseluruhannya analisis diskriptif yang melibatkan min telah digunakan dan dapatannya dipaparkan dalam Carta 3.5 3 2.5 4 3.28 0.32 4.49 4.11 4.2 di bawah.73 0.2 PENGUNAAN ICT Pengunaan ICT murid telah dikaji dengan menggunakan 16 item yang merangkumi tiga aspek iaitu Sikap terhadap penggunaan ICT.98 3.47 4.76 4.2: Min Aspek Sikap Fasa 1 Fasa 2 Peningkatan (F2-F1) Min Fasa 3 Peningkatan (F3-F2) Min Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Aspek Min Min Min Sikap pengunaan ICT Pengunaan ICT Budaya ICT 3.49 4.28 4. Penggunaan ICT dan Budaya ICT.1: Min Aspek Sikap 5 4.75 4.1 & Jadual 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 3. Jadual 3.11 3.24 0.5 2 1.2 di bawah.32 4.47 0.98 0.

Namun demikian jika peningkatan skor min purata dilihat antara dapatan Fasa 1 dan Fasa 2 adalah sebanyak 0.28 iaitu peningkatan sebanyak 0.38 pada Fasa 1 berbanding 4.24 iaitu peningkatan sebanyak 0. skor min Fasa 3 budaya ICT yang diperoleh bagi Fasa 3 adalah sebanyak 4. Manakala skor min Fasa 3 penggunaan ICT pula adalah sebanyak 4. Dapatan bagi Fasa 2 pula menunjukkan skor min yang diperoleh untuk sikap pada Fasa 1 adalah sebanyak 3.75 bagi kesemua tiga aspek yang dikaji.11 dengan peningkatan sebanyak 0. Ini ditambah dengan pelaksanaan kajian impak ini yang digunakan untuk melihat impak atau kesan berbanding output yang ditekankan dalam „semangat‟ SSQS. Dapat dirumuskan bahawa selepas Fasa 2.49 berbanding berbanding Fasa 2 pula ialah sebanyak 4. Dijangkakan peningkatan ini juga akan terus berlaku selepas Fasa 3. Ini juga boleh memberi gambaran bahawa pelaksanaan SSQS dan Kajian Impak Pembestarian telah saling melengkapi antara satu sama lain. Berbeza pula dengan skor min yang diperoleh untuk aspek penggunaan ICT iaitu 3.49 berbanding Fasa 2 pula adalah sebanyak 4.23.47 berbanding Fasa 2 pula adalah sebanyak 4. murid di sekolah bestari luar bandar telah menunjukkan peningkatan sikap. Peningkatan ini terjadi adalah disebabkan oleh practise effect terhadap murid dengan peluang yang mereka perolehi daripada menggunakan perkakasan dan peralatan ICT yang dibimbing oleh guru sejak dari kutipan data pertama (Fasa1) iaitu lebih kurang lapan minggu sebelum Fasa 2 ditadbir dan begitu juga sehingga Fasa 3 ditadbir.21. Dapatan ini juga menunjukkan bahawa instrumen SSQS yang dibekalkan kepada sekolah bagi mengukur bagaimana pembudayaan ICT telah dilaksanakan dengan sebaiknya pada peringkat sekolah dan telah menunjukkan keberkesanannya. Seterusnya analisis diskriptif lanjutan turut dijalankan bagi setiap item aspek-aspek penggunaan ICT bagi memperoleh dapatan yang lebih terperinci.32 berbanding Fasa 2 pula adalah sebanyak 4.11 iaitu peningkatan sebanyak 0. Sementara itu. penggunaan dan budaya penggunaan ICT dari tahap sederhana ke tahap yang tinggi. skor min yang diperoleh untuk sikap penggunaan ICT pada Fasa 3 adalah sebanyak 4.23 bagi ketiga-tiga aspek jika dibandingkan antara dapatan Fasa 2 dan Fasa 3.25.76.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Dapatan kajian menunjukkan terdapat peningkatan skor min pada purata sebanyak 0. Seperti yang diijangkakan bahawa peningkatan pada tahap tinggi ini akan berterusan sehingga ke Fasa 3. Manakala skor min Fasa 1 budaya ICT pula sebanyak 3. 2009 @ MDeC 24 .24 iaitu peningkatan sebanyak 0.73. Bagi Fasa 3.75.28 iaitu peningkatan sebanyak 0.36 berbanding Fasa 2 yang memperoleh skor min sebanyak 4.

Saya akan membeli komputer jika mempunyai wang 3.38 1. 3.3 di bawah memaparkan dapatan tersebut.07 3. 3.26 4. Saya suka berbincang dengan rakan-rakan tentang komputer 3. Saya bercadang untuk belajar komputer dalam masa terdekat.99 7.52 1.73 4.38 1.92 3. dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua 7 item sikap terhadap penggunaan ICT yang dikaji menurut pandangan murid adalah tinggi berbanding Fasa 2 dan Fasa 1.2. 3.12 Bagi Fasa 3. Saya suka menggunakan komputer. Saya suka menggunakan komputer untuk membuat kerja rumah/tugasan. Jadual 3.99 4.25 3.61 4.33 4.40 4. 2009 @ MDeC 25 .3: Item Sikap Penggunaan ICT Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Item Min Min Min 1.98 4. 3.31 6.1 Dapatan Diskriptif Aspek Sikap Penggunaan ICT Sebanyak 7 item telah digunakan untuk mengenal pasti Sikap penggunaan ICT dalam kalangan murid sekolah bestari luar bandar. Saya memerlukan komputer untuk belajar.13 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 3.29 3.55 1.39 4.21 0. Jadual 3. 4.51 0.52 4. Saya seronok pergi ke sekolah kerana ada komputer.13 2.19 4.43 4.97 4.74 0.

47 4.2 Dapatan Diskriptif Aspek Penggunaan ICT Sebanyak 5 item telah digunakan untuk mengenal pasti penggunaan ICT murid di semua sekolah bestari luar bandar dan dapatannya dipaparkan dalam Jadual 3. Berbanding dengan dapatan pada Fasa 1 dan Fasa 2 iaitu sikap keseluruhan murid terhadap penggunaan ICT pada ketika itu mula berubah daripada tahap sederhana.22 1.50 1. Jadual 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Manakala bagi Fasa 2.9 iaitu hampir mencapai tahap tinggi berbanding pada Fasa 1 kesemua item tersebut berada pada tahap sederhana.17 4.90 2009 @ MDeC 26 .96 11 Penggunaan komputer boleh meningkatkan kecemerlangan akademik saya di sekolah 3.80 4.44 4.15 4. 3.2.40 0. Perubahan yang agak baik ini disumbangkan oleh kemudahan perkakasan dan peralatan ICT yang telah digunakan oleh guru dan murid sepanjang treatment (8 minggu) di antara semua fasa. Justeru dapat dirumuskan bahawa sikap keseluruhan murid terhadap penggunaan ICT telah menunjukkan perubahan yang sangat ketara dengan berada pada tahap yang tinggi selepas Fasa 3.4: Item Penggunaan ICT Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Item Min Min Min 8 Komputer boleh membantu saya dalam pelajaran/kerja rumah.15 3.37 4.07 10 Pengggunaan komputer amat sesuai untuk mencapai cita-cita saya.37 0. dapatan kajian menunjukkan bahawa 4 item Sikap terhadap penggunaan ICT menurut murid adalah ditahap tinggi berbanding hanya 1 item sahaja yang berada pada tahap tinggi pada Fasa 1. Walaupun terdapat 3 item pada Fasa 2 menunjukkan tahap sederhana tetapi skor minnya adalah melebih 3.04 9 Masa penggunaan komputer di sekolah amat terhad. 3.46 4.4 di bawah. 3. 3.

Keputusan ini menjelaskan bahawa menurut murid sekolah bestari luar bandar aspek pengunaan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah masing-masing telah berubah dari sederhana pada Fasa 1 ke tahap tinggi pada Fasa 2. Manakala bagi Fasa 2 pula dapatan kajian menunjukkan kesemua item berkaitan dengan penggunaan ICT berada pada tahap tinggi kecuali item No.3 Dapatan Diskriptif Aspek Budaya Penggunaan ICT Jadual 3. Justeru dapat dirumuskan bahawa aspek penggunaan ICT di kalangan murid sekolah bestari luar bandar kini berada pada tahap yang tinggi selepas Fasa 3.5 di bawah menunjukkan hasil analisis diskriptif untuk 5 item yang telah digunakan untuk mengenal pasti budaya penggunaan ICT dalam kalangan murid sekolah bestari luar bandar. 3.2.39 4.05 4. 3.35 0. Berbeza pula dengan dapatan pada Fasa 1 tiada satupun daripada item yang dikaji pada aspek ini yang menunjukkan tahap tinggi kerana skor min yang diperoleh pada Fasa 1 ialah diantara 3.46.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 12 Penggunaan komputer merubah cara saya belajar. Walau bagaimanapun.15 hingga 3. dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua 5 item berkaitan penggunaan ICT yang dikemukakan telah berada pada tahap yang tinggi.96 Bagi Fasa 3. 9 „masa penggunaan komputer di sekolah amat terhad‟ mungkin disebabkan oleh sikap keinginan untuk menggunakan komputer (termasuk Internet) yang tinggi di kalangan murid tetapi ruang dan peluang ini dibatasi dengan bilangan komputer yang boleh digunakan agak terhad di sekolah. peningkatan yang rendah bagi item No. 2009 @ MDeC 27 . 9 yang masih berada pada tahap sederhana walaupun menunjukkan peningkatan dari segi skor min.

5: Item Budaya Penggunaan ICT Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Item Min Min Min 13 Saya perlu tahu menggunakan komputer untuk menceburi bidang kerjaya pada masa hadapan.61 4. 3.11 4. 2009 @ MDeC 28 . 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar . 3.Jadual 3.23 16 Saya tidak menyalahgunakan komputer. Manakala bagi Fasa 2 pula secara keseluruhannya terdapat peningkatan skor min Budaya Penggunaan ICT jika dilihat bagi Fasa 1 berbanding Fasa2. tahap pembudayaan penggunaan ICT dalam kalangan murid dalam kajian ini telah berubah dari sederhana pada Fasa 1 ke tahap tinggi pada Fasa 2.07 15 Penggunaan komputer tidak menghalang saya dari berkawan. Justeru dapat dirumuskan bahawa aspek penggunaan ICT di kalangan murid sekolah bestari luar bandar kini berada pada tahap yang tinggi selepas Fasa 3.54 0.39 4.52 1.29 4.47 Bagi Fasa 3.00 hingga 3.00 4. Berbeza dengan Fasa 2.47 1.37 4. dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan skor yang agak ketara apabila kesemua item budaya penggunaan ICT berada pada tahap tinggi. 3. Berbanding Fasa 1 bahawa kesemua item berkaitan aspek ini memperoleh nilai min di antara 3.43 4. Faktor yang mendorong kepada peningkatan ini mungkin disebabkan oleh galakkan yang diterima oleh pihak sekolah oleh pihak-pihak yang berwajib seperti pembimbing yang dilantik dan pegawai-pegawai yang bertanggungjawab dari KPM.93 14 Saya lebih suka belajar apabila guru menggunakan komputer.21 4.61 sahaja iaitu berada pada tahap sederhana.46 1. Misalnya bagi Fasa 2 kesemua item aspek budaya ICT telah memperoleh skor min melebih 4 yang membawa maksud berada pada tahap tinggi.

60 1.48 3.19 4.77 3.03 0.61 1. Sebaliknya SJKT Vageesar pula tidak menampakkan sebarang peningkatan dari segi skor min sikap dari Fasa 2 berbanding Fasa 3 kerana sekolah ini telahpun memperoleh skor yang tertinggi iaitu 4.33 4.62 0.44 0.94 4. dan SJKT Vageesar telah memperoleh skor min sikap penggunaan yang tertinggi.16 0. Manakala sekolah-sekolah lain yang turut memperoleh skor min sikap tahap tinggi melebihi 4.38 0.91 0.48 0.76 4.37 4.27 4.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 3.41 0.29 0.54 0 0.93 3.01 0.47 3.02 4.50 ialah SK Cherok Paloh.18 0. Dalam hal ini SMK Ampang Pecah.2.40 4.46 4.48 0. bagi Fasa 3.30 0.6 di atas.64 4.08 4.95 1.03 0.47 0.94 4.90 0.48 1.31 3.55 3.07 0.36 0.95 4.48 1.70 4.14 3.21 1.30 3.18 0.26 0.94.26 1.09 0.22 Dari Jadual 3.26 0.02 0.79 0.93 1.46 3.21 0.31 4.32 0.38 2.65 3. dapatan kajian menunjukkan bahawa semua sekolah bestari luar bandar telah mencapai tahap tinggi dalam aspek sikap penggunaan ICT. SK Tok Randok dan SK Arau.79 apabila dibandingkan skor min Fasa 2 dengan Fasa 3.32 3. 2009 @ MDeC 29 . Sementara itu skor min peningkatan yang tinggi telah ditunjukkan oleh SK Peserai iaitu sebanyak 0.4 Perbezaan Aspek Sikap Penggunaan ICT berdasarkan Sekolah Jadual 3.13 0.45 4.97 1.29 0.16 0.32 4.39 4.43 4.09 3.28 1.48 4.91 4.05 0.11 3.6: Skor Min Aspek Sikap Penggunaan ICT berdasarkan Sekolah Fasa 1 Sekolah Fasa 2 Peningkatan Fasa 2-1 Fasa 3 Peningkatan Fasa 3-2 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Sikap Pengunaan ICT SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 3.40 4.39 0.31 4.39 3.57 1.99 0.46 4.94 4.69 4.58 4.36 3.86 4.

09 4.5 Perbezaan Aspek Penggunaan ICT berdasarkan Sekolah Jadual 3.30 3. SJKT Vageesar. SJKC Mah Hua. Dan pada Fasa 1 juga SK Cherok Paloh pula didapati mempunyai tahap sikap ICT yang paling rendah.28 0.39 Penggunaan ICT 0. SMKA Muhamad Ali Ranau turut menunjukkan peningkatan yang ketara dalam hal ini. Manakala sekolah–sekolah lain seperti SK Arau. Perubahan dan peningkatan sikap yang ketara ini didorong oleh budaya penggunaan ICT yang telah diwujudkan di sekolah-sekolah tersebut.2. hanya SMK Ampang Pecah sahaja yang menunjukkan tahap yang tinggi berbanding sekolah-sekolah lain memperoleh tahap sederhana dalam aspek sikap penggunaan ICT.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Bagi Fasa 1. Kurangnya peningkatan bagi sekolah ini mungkin disumbangkan oleh sedikit kekecewaan oleh warga sekolah mengenai kekurangan kemudahan ICT yang ada bagi sekolah mereka berbanding sekolah-sekolah bestari yang lain. 3. alasan yang diberi adalah sekolah ini tidak mempunyai Pusat Akses.98 2009 @ MDeC 30 .7: Skor Min Aspek Penggunaan ICT berdasarkan Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Peningkatan Fasa 2-1 Fasa 3 Peningkatan Fasa 3-2 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Sekolah SK Pulau Sebang 3. bilangan komputer boleh guna yang kecil dan tidak diperuntukkan juruteknik (semasa kutipan data dijalankan). SK Tok Randok dan SMK (F) Besout. Dapatan pada Fasa 2 ini menunjukkan bahawa 9 buah sekolah telah berada pada tahap tinggi berbanding sekolahsekolah lain pula berada pada tahap sikap yang sederhana. Namun demikian bagi SK Jambu Lawar pula didapati tiada peningkatan skor min sikap secara ketara walaupun berada pada tahap tinggi. Contohnya. Contohnya di SMKA Muhamad Ali Ranau di mana ketiadaan pengetua tidak menghalang guru dan murid untuk menggunakan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran mereka.89 0. Namun demikian pada Fasa 2 terdapat peningkatan yang mendadak dari segi perubahan sikap dalam kalangan murid sekolah bestari luar bandar. Sekolah-sekolah yang menunjukkan peningkatan perubahan sikap yang paling ketara dalam Fasa 2 berbanding Fasa 1 ialah SK Cherok Paloh.

40 3.63 0.15 1.54 2.09 1. dan SK Arau telah memperoleh skor min penggunaan ICT melebih 4.17 3. Manakala pada Fasa 1 juga SK Cherok Paloh.47 1.19 4.04 0. SJKC Mah Hua dan SMK Megat Dewa pula didapati mempunyai tahap penggunaan ICT yang rendah.73 3.90 1.36 0.89 1.17 4.06 4.47 1. Sebaliknya pada pada Fasa 2 dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan yang melonjak dari segi penggunaan ICT dalam kalangan murid sekolah luar bandar.12 0.66 0.42 4.92 0. sekali lagi SMK Ampang Pecah dan SJKT Vageesar telah memperoleh skor min penggunaan ICT yang tertinggi berbanding sekolah-sekolah yang lain.25 3.21 2.06 0.13 0.89 apabila dibandingkan skor min Fasa 2 dengan Fasa 3.08 4.78 0. SMKA Muhamad Ali Ranau.20 1.10 4.33 1.27 3. Sebaliknya SJKT Vageesar pula kurang menampakkan sebarang peningkatan dari segi skor min sikap dari Fasa 2 berbanding Fasa 3 kerana sekolah ini telahpun memperoleh skor yang tertinggi iaitu 4.03 1.78 4.02 3.11 4. SK (F) Palong 14 dan SK Jambu Lawar sahaja yang menunjukkan tahap penggunaan ICT yang tinggi berbanding sekolah-sekolah lain memperoleh tahap sederhana.32 0.47 4.39 4.74 4.62 0.23 4.09 0.60 3.75 4.29 3.28 4.27 0.96 0.12 0.36 0.60 4.70 4.15 0.32 3.57 1.34 4.95 3. SMKA 2009 @ MDeC 31 .97 4. bagi Fasa 3.14 0.79 0.01 0.40.16 3.79.13 2.32 3. Sementara itu skor min peningkatan yang tertinggi telah ditunjukkan oleh SK Pulau Sebang iaitu sebanyak 0. Seterusnya sekolah-sekolah seperti SK Cherok Paloh. dapatan kajian menunjukkan bahawa semua sekolah bestari luar bandar telah mencapai tahap tinggi dalam aspek penggunaan ICT kecuali SMK Megat Dewa masih lagi dalam tahap yang sederhana.78 4.12 4.80 1.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 2. SMK Sematan.7 di atas. Sekolah-sekolah yang menunjukkan lonjakan tersebut ialah SK Cherok Paloh. Dapatan kajian menunjukkan bahawa bagi aspek penggunaan ICT pada Fasa 1 hanya SMK Ampang Pecah.25 0.43 0.79 4.44 4.38 Dari Jadual 3.07 0.38 4.28 0.61 4.02 0.44 1.48 0.10 0.84 4.13 2.41 0.31 4. Dalam hal ini. SMK (F) Besout. SJKC Mah Hua.14 1.

93 pada Fasa 2 menjadi 4. SJKT Vageesar.”lebih suka belajar apabila guru menggunakan komputer”. Kedua-dua sekolah ini sering memberikan alasan bahawa bilangan komputer yang ada di sekolah amat tidak mencukupi berbanding dengan jumlah murid. faktor seperti “penggunaan komputer menghalang dari berkawan” dan “penyalahgunaan komputer” turut menyumbang kepada tahap pembudayaan ICT yang rendah pada Fasa 1 tetapi telah diperbaiki dan meningkat pada Fasa 2.8. dapat dirumuskan bahawa aspek budaya penggunaan ICT di kalangan murid sekolah bestari luar bandar kini telah berada pada tahap yang tinggi selepas Fasa 3.8 juga menunjukkan bahawa kesemua item berkaitan aspek ini memperoleh nilai min yang rendah pada Fasa 1 telah meningkat pada Fasa 2. namun demikian sekolah-sekolah seperti SK Jambu Lawar dan SK (F) Palong 14 yang telahpun berada dalam tahap tinggi sejak Fasa 1 tidak begitu menampakkan peningkatan skor minnya. Justeru itu. bagi Fasa 3. “penggunaan komputer tidak halang dari berkawan” dan “tidak menyalahgunakan komputer” telah berubah secara ketara kepada lebih positif pada Fasa 2. Perubahan peningkatan skor min budaya penggunaan ICT juga turut berlaku bagi item “saya lebih suka belajar apabila guru menggunakan komputer” daripada 3. Bagi Fasa 2. murid lebih suka guru mengajar tanpa mengintegrasi ICT semasa proses p&p.46 pada Fasa 3. Keputusan ini menjelaskan bahawa tahap pembudayaan penggunaan ICT rendah di sekolah ini kerana murid kurang tahu menggunakan komputer. Contohnya SK Peserai (16 komputer) dan SK Pulau Sebang (12 komputer) sahaja (semasa kutipan data dibuat). Berbeza dengan Fasa 2. Malah dapatan kajian juga turut menunjukkan bahawa pada Fasa 2 ini sebanyak 10 buah sekolah telah berada pada tahap tinggi penggunaan ICT berbanding hanya 5 buah sekolah lain pula masih berada pada tahap penggunaan ICT yang sederhana. Sebaliknya sekolah SK Pulau Sebang dan SK Peserai pula didapati tiada peningkatan skor min penggunaan ICT secara ketara dalam kedua-dua Fasa 1 dan 2 dan masih berada pada tahap penggunaan ICT yang sederhana sahaja. dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua 4 item budaya penggunaan ICT yang dikaji menurut pandangan murid sekolah bestari luar adalah tinggi berbanding Fasa 2 dan Fasa 1. tahap pembudayaan penggunaan ICT dalam kalangan murid dalam kajian ini telah berubah dari sederhana pada Fasa 1 ke tahap tinggi tetapi tidak menyeluruh pada Fasa 2.6 Dapatan Diskriptif Aspek Budaya Penggunaan ICT Dari Jadual 3.2. SMK Megat Dewa dan SK Arau. Sungguhpun semua sekolah telah menunjukkan peningkatan skor min dalam aspek ini. 2009 @ MDeC 32 . SJKC Mah Hua. dapatan daripada Jadual 3. Justeru kesemua aspek yang agak negatif berkaitan iaitu “perlu tahu menggunakan komputer”. 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Muhamad Ali Ranau.

59 4.35 14 Saya lebih suka belajar apabila guru menggunakan komputer.27 15 Penggunaan komputer tidak menghalang saya dari berkawan.77 3.2.7 Perbezaan Aspek Budaya Penggunaan ICT berdasarkan Sekolah Jadual 3.14 1.41 3.04 4.79 1. 2.28 4.82 0.45 4. 2. 2.06 4.19 3.45 3.53 Budaya Penggunaan ICT 0.9: Skor Min Aspek Budaya Penggunaan ICT berdasarkan Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Peningkatan Fasa 2-1 Fasa 3 Peningkatan Fasa 3-2 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Sekolah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini 3.32 0.54 2.46 16 Saya tidak menyalahgunakan komputer.36 4.8: Item Budaya Penggunaan ICT Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningakatan Min Item Min Min Min (F3-F1) 13 Saya perlu tahu menggunakan komputer untuk menceburi bidang kerjaya pada masa hadapan.83 1.49 4.19 4.22 2.06 4.83 2009 @ MDeC 33 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Jadual 3.93 4.05 4.52 2.31 0.31 4.47 2. 2.68 0.14 0.46 2.

62 0.25 1. Sekolah-sekolah yang berada dalam tahap pembudayaan ICT yang tinggi ialah SK Pulau Sebang.9 di atas.05 0.30 4.43 1.15 4. Ini dikuti pula dengan sekolah SK Peserai dan SMK Sematan. SJKT Vageesar.72 4.33 1. SJKC Mah Hua.47 Dari Jadual 3. SMKA Muhamad Ali Ranau. dapatan kajian menunjukkan bahawa semua sekolah bestari luar bandar telah mencapai tahap tinggi dalam aspek budaya penggunaan ICT. SK (F) Palong 14. SMK Sematan.24 4.75 4.33 1.22 1.50 3. SMK Ampang Pecah.11 1.04 0.08 0.69 2. SMK Megat Dewa dan SK Arau. Sementara itu skor min peningkatan yang tertinggi telah ditunjukkan oleh SK Tasik Chini iaitu sebanyak 0.32 3.97 4. Secara keseluruhannya.61 3.73 2.47 4.47 4. Seterusnya sekolah-sekolah seperti SK Cherok Paloh. SJKC Mah Hua.04 0 0. Jika pada Fasa 1 hanya sekolah SK (F) Palong 14 dan SMK Ampang Pecah sahaja yang memperoleh budaya ICT yang tinggi tetapi pada Fasa 2 pula didapati hanya 2 buah sekolah iaitu SK Tasik Chini dan SK Peserai sahaja yang masih pada tahap sederhana makala sekolah lain telahpun melonjak ke tahap budaya yang tinggi. dan SMK Sematan telah memperoleh skor min penggunaan ICT yang tertinggi berbanding sekolah-sekolah yang lain.14 2.34 4.73 0.60 0 0.75 4.82 4.35 4. terdapat peningkatan skor min budaya ICT yang sangat ketara bagi kebanyakan sekolah-sekolah luar bandar pada Fasa 2 berbanding Fasa 1.25 2. bagi Fasa 3. SJKT Vageesar.50.19 3. SMK Ampang Pecah.78 2.95 1.14 3.01 0.09 4.29 1. SMKA Muhamad Ali Ranau.24 4.57 1.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 3. Dalam hal ini.31 0. SK Tok Randok dan SK Arau telah memperoleh skor min penggunaan ICT melebih 4.48 0.79 4.55 4.51 4.25 4.25 1.12 3.39 4.83 4.19 4. SK Cherok Paloh.20 1.14 3.78 4.10 0.72 4.47 4.11 1.05 1. 2009 @ MDeC 34 .99 apabila dibandingkan skor min Fasa 2 dengan Fasa 3.81 0. SK Tok Randok.40 1. SMK (F) Besout dan SMK Ampang Pecah pula kurang menampakkan sebarang peningkatan dari segi skor min budaya penggunaan ICT dari Fasa 2 berbanding Fasa 3 kerana sekolah ini telahpun memperoleh skor yang agak tinggi pada Fasa 2. SMK (F) Besout.33 0. Sebaliknya SJKT Vageesar.51 0.43 0.58 1.62 4.13 0. SK (F) Palong 14.12 0.

monitor dan papan kekunci. Walau bagaimanapun. hanya 2 buah komputer sahaja yang boleh berfungsi berbanding 11 yang rosak.1 Kemahiran Asas ICT Jadual 3.10: Skor dan Item Kemahiran Asas ICT Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Item Min Min Min (F3-F1) 1. Sebaliknya sekolah SK Tasik Chini dan SK Peserai pula masih berada pada tahap sederhana pembudayaan ICT dalam kalangan murid. Membentuk / save fail 2.87 3. 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Dapatan kajian menunjukkan bahawa bagi aspek pembudayaan ICT dari kalangan murid sekolah luar bandar di sekolah-sekolah yang menunjukkan peningkatan skor min yang melonjak ialah SK Cherok Paloh. Mengetahui perkakasan komputer seperti tetikus. Semasa proses kutipan data Fasa 2 dijalankan. peningkatan bagi setiap fasa dikaji.91 1.47 7.80 2009 @ MDeC 35 . 3. Namun demikian SK Tasik Chini didapati tiada peningkatan skor min penggunaan ICT secara ketara dalam kedua-dua fasa. ditunjukkan dalam Jadual 3.82 2.58 3. SK Tok Randok dan SK Arau.41 2.07 4.3.89 1. SMK (F) Besout.20 3. SMK Sematan.43 3.11 2.10 di bawah. 2. SMKA Muhamad Ali Ranau. Membentuk folder.98 0.51 3. SK Tasik Chini juga menunjukkan kekecewaan kerana komputer yang rosak tidak diambil tindakan oleh pihak berwajib untuk diperbaiki. Menggunakan Microsoft Word untuk menghasilkan 2.88 1.3 KEMAHIRAN ICT Sebanyak 18 item telah digunakan mengenal pasti tahap kemahiran ICT murid dengan masing-masing 9 item digunakan untuk mengenal pasti kemahiran asas ICT dan kemahiran tambahan murid. SJKC Mah Hua.55 3. 3. SJKT Vageesar.

10. Begitu juga dengan penggunaan Internet di mana ruang dan peluang murid untuk menggunakan kemudahan ini agak terhad.21 3.85 0. 2009 @ MDeC 36 . Dapatan ini menunjukkan bahawa guru masih tidak memberikan peluang kepada murid untuk menggunakan Modul Pembelajaran Kendiri (MPK) yang dibekalkan oleh KPM dan mungkin juga sekolah kurang/tidak membeli modul-modul MPK tambahan dengan perbelanjaan sekolah sendiri.86 1. Malah pada Fasa 3 juga murid sekolah bestari luar bandar telah menunjukkan bahawa mereka mempunyai kemahiran asas ICT yang tinggi kerana skor min yang diperoleh bagi kesemua kemahiran yang diuji adalah melebihi 3.98 2. monitor dan papan kekunci. Ini mungkin disebabkan oleh kebanyakkan sekolah yang tidak mempunyai Pusat Akses (hanya 7 sekolah yang ada daripada 15 sekolah kajian) dan bilangan komputer yang ada dan boleh guna juga agak terhad.29 2. dapatan menunjukkan bahawa tiada peningkatan bagi kedua-dua fasa tersebut. Menggunakan Microsoft Power Point untuk mempersembahkan tugasan. 3. dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan yang mendadak dalam semua jenis kemahiran yang diuji. Menggunakan Internet untuk mendapatkan bahan pembelajaran. Namun demkian bagi item No. Sehubungan dengan itu kemahiran asas penggunaan ICT yang paling tinggi penguasaan dikalangan murid ialah kemahiran mengetahui perkakasan komputer seperti tetikus. Menggunakan Modul Pembelajaran Kendiri untuk pembelajaran. serta kemahiran menggunakan Internet untuk mendapatkan bahan pembelajaran. bagi Fasa 3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar tugasan. 2. 8.94 0.69 11.00. 2.16 3.96 Dari Jadual 3. Dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan dalam semua kemahiran yang diuji bagi Fasa 1 berbanding Fasa 2 tetapi peningkatan tersebut tidaklah begitu ketara.57 12.98 3. 11 iaitu penggunaan Modul Pembelajaran Kendiri dan penggunaan Internet.29 3.

17 0.60 0.25 0.62 0.86 2.51 1.16 0.80 2.56 1.32 2.27 0.12 0.22 1.63 0.27 0.94 1.36 1.05 0.10 0.36 2.20 0.17 0.21 2.69 2.51 3.17 1.75 0.47 1.46 1.36 1.00 1.83 0.42 1.36 2.55 1.89 0.23 0.17 0.36 0.83 2.48 1.11: Perbandingan Jumlah Peningkatan Skor Min kemahiran Asas ICT Berdasarkan Sekolah Mengetahui perkakasan komputer Membentuk fail Membentuk folder Menggunakan Microsoft Word Menggunakan Microsoft Power Point Menggunakan Modul Pembelajaran Kendiri Menggunakan Internet SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 0.57 0.86 1.00 0.13 0.62 0.30 0.80 2.75 0.00 0.57 1.31 1.22 2.57 0.00 1.97 1.42 2.31 0.41 0.76 1.91 1.17 1.20 1.16 0.20 0.30 0.71 1.30 0.86 0.17 1.17 2.76 0.97 2.37 1.89 0.73 0.05 1.65 2.51 1.53 0.97 0.94 2.51 0.05 1.46 0.02 0.48 0.51 0.96 0.83 2.06 2009 @ MDeC 37 .27 2.11 0.93 1.05 2.25 2.69 1.75 0.22 0.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Jadual 3.55 1.59 1.63 1.14 1.16 0.88 2.

00 0.11 0. Menggunakan laman sembang (Internet Relay Chat.91 2009 @ MDeC 38 .12: Skor dan Item Kemahiran Tambahan ICT Fasa1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Item Min Min Min (F3-F1) 2. Yahoo Messenger.73 2.09 1. Menggunakan e-mel untuk berkomunikasi.73 1.76 1. Menggunakan pencetak 2. Menggunakan program Microsoft Access. Menggunakan program Microsoft Excel untuk menghasilkan tugasan.36 1.68 3.97 14. 6.76 1.Com atau Didik.43 2.2 Kemahiran Tambahan ICT Jadual 3. 1.70 17. Membina blog sendiri.78 1. 1.93 3.75 1.90 2.98 3.70 1. Membangunkan laman web.) 1.97 15.60 2.3.61 2. Facebook atau Myspace) 1.24 13.89 1.com.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 3.41 1. 1. 1. Menggunakan e-bahan dari portal untuk tujuan pembelajaran (Tutor. Membuang virus komputer Memasang softwer baru dalam komputer 1.70 1.69 2.66 3.99 9.73 1.83 10.60 3.78 3.00 3.03 16.28 5.90 1.66 1.72 2. 1.05 3.

03 1.62 2. Namun demikian kemahiran tambahan seperti membina laman web. Menggunakan emel untuk berkomunikasi. bagi Fasa 3. dan Menggunakan laman sembang.12. penggunaan excell. 2009 @ MDeC 39 .12 Dari Jadual 3.).15 1. dapatan kajian menunjukkan bahawa tahap kemahiran tambahan ICT bagi murid sekolah bestari luar bandar telah meningkat daripada tahap rendah pada Fasa 1 dan 2 ke tahap sederhana tinggi pada Fasa 3. 1.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 18.Com atau Didik. Boleh membaiki masalah (troubleshooting) peralatan ICT yang mudah.07 sahaja. Menggunakan ebahan dari portal untuk tujuan pembelajaran (Tutor. Dapatan kajian menunjukkan bahawa tahap kemahiran tambahan ICT bagi semua aspek masih lagi pada tahap yang rendah bagi kedua. blog dan kemahiran trouble shooting masih lagi pada tahap yang rendah walaupun ketiga-tiga kemahiran menunjukkan sedikit peningkatan. Membuang virus komputer.com.dua Fasa 1 dan Fasa 2 kecuali bagi Item No. penggunaan e-mail. Peningkatan ini agak ketara bagi kemahiran tambahan seperti Menggunakan pencetak. e-bahan untuk tujuan pembelajaran dan penggunaan laman sembang. Memasang softwer baru dalam komputer. 2 „menggunakan pencetak‟. angka ini menunjukkan bahawa tidak ramai murid yang telah didedahkan untuk menggunakan perkakasan pencetak ini kerana peningkatan min hanya 0. Sehubungan dengan itu kemahiran tambahan ICT yang paling tinggi skor min ialah kemahiran mesin pencetak. Walau bagaimanapun. Menggunakan program Microsoft Excel untuk menghasilkan tugasan. Menggunakan program Microsoft Access.

61 2.68 3.7 3.66 1.93 1.15 2.78 1.43 1. 2009 @ MDeC 40 .41 1.73 2 1.05 Fasa 2 Fasa 3 2.36 1.6 1.09 1.89 3.73 1. semua sekolah masih berada pada tahap kemahiran asas dan belum lagi masuk ke tahap kemahiran tambahan.76 1.03 1.7 3. Ini mungkin disebabkan oleh peluang yang terhad oleh murid bagi menggunakan kemudahan ICT yang juga bilangannya yang agak terhad.6 3.62 2 2.2: Skor Item Kemahiran Tambahan ICT Kemahiran Tambahan ICT Fasa 1 Menggunakan Pencetak Membuang Virus Memasang sofwer baru Menggunakan MS Excel Menggunakan MS Access Menggunakan E-bahan dari Portal Pendidikan Menggunakan E-mel Menggunakan Laman Sembang Membangunkan Laman Web Membina Blog Sendiri Membaiki Masalah (troubleshooting) 1. Begitu juga dengan pembudayaan ICT yang masih berada pada tahap „guna pada peringkat asas‟ dan bukan untuk „penguasaan yang lebih tinggi‟.11 1.69 Dapatan ini dapat menjelaskan bahawa secara puratanya.78 1.73 3.9 2.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Carta 3.98 1.72 1.76 1.75 3.66 3.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

Jadual 3.13: Perbandingan Jumlah Peningkatan Skor Min kemahiran Tambahan ICT berdasarkan Sekolah

Menggunakan pencetak

Membuang virus

Memasang softwer

Menggunakan program Microsoft Excel

Menggunakan program Microsoft Access.

Menggunakan e-bahan

Menggunakan e-mel

Menggunakan laman sembang

Membangunkan laman web.

Membina blog

Boleh membaiki masalah

SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau

2.17 1.74 3.05 1.92 1.80 1.00 1.10

3.27 3.91 3.22 3.36 3.44 1.56 2.29

3.17 2.91 2.86 2.28 2.88 0.80 2.25

2.41 2.60 3.38 3.44 3.08 1.56 1.83

3.27 2.02 3.94 3.63 3.77 2.67 1.91

2.82 1.48 3.55 3.02 3.36 2.44 1.40

2.55 3.51 3.30 3.33 3.94 2.11 1.35

2.20 3.57 3.67 3.27 3.16 2.78 1.16

1.17 1.74 1.41 2.38 2.44 2.91 1.32

1.31 1.97 2.33 2.19 2.39 2.78 1.83

1.31 1.45 1.92 1.33 1.55 2.86 1.08

0.53 0.68 1.68 0.48

0.83 1.22 2.94 1.40

0.39 1.66 2.64 1.08

1.39 1.02 2.68 0.54

4.00 1.48 3.40 0.88

3.25 1.31 3.25 0.42

3.36 1.57 2.20 0.37

3.50 1.51 3.11 0.32

1.94 1.71 2.31 0.76

2.02 1.91 2.60 0.86

3.00 2.02 1.97 1.06

1.35 1.62 1.25 0.69

1.97 1.37 1.91 1.13

0.92 1.24 2.31 1.25

3.53 1.44 1.67 0.69

3.89 1.41 2.00 1.02

4.00 1.27 1.38 0.83

2.53 1.24 1,.77 0.75

2.82 1.51 1.80 0.63

2.07 1.24 1.50 0.47

2.38 1.17 1.94 0.78

2.56 0.62 2.11 0.44

2009 @ MDeC

41

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

3. 4 ICT DAN PEMBELAJARAN

3.4.1 Tahap Kefahaman mengikut Mata Pelajaran

Berikut adalah dapatan tentang peningkatan tahap kefahaman akibat penggunaan komputer dalam mata pelajaran berikut:

Jadual 3.14: Skor Min Tahap Kefahaman mengikut Mata Pelajaran

Fasa 1

Fasa 2

Fasa 3

Jumlah Peningkatan Min

1.

Penggunaan Komputer meningkatkan tahap kefahaman saya dalam mata pelajaran berikut:

Min

Min

Min

3.74 a. Bahasa Melayu/Bahasa Malaysia

5.46

5.49

1.75

b. Bahasa Inggeris

3.43

5.09

5.19

1.76

c. Matematik

2.74

5.03

5.17

2.43

d. Sains

3.16

5.08

5.20

2.04

e. Pendidikan Islam/Moral

3.13

4.60

4.81

1.68

f. Sejarah/Kajian Tempatan

2.93

5.03

5.28

2.35

Dari Jadual 3.14, bagi Fasa 3, dapatan kajian menunjukkan bahawa perubahan peningkatan tahap kefahaman akibat penggunaan komputer telah berlaku dengan begitu ketara sekali bagi kesemua mata pelajaran yang dikaji. Peningkatan ini membolehkan tahap kefahaman murid bagi semua mata pelajaran telah meningkat dari tahap sederhana dan rendah pada Fasa 1 ke tahap tinggi pada Fasa 2. Seterusnya berada pada tahap yang amat tinggi bagi Fasa 3. Jika bagi Fasa 2, dua mata pelajaran telah menunjukkan lonjakkan yang sangat ketara ialah Matematik dan Sejarah/kajian Tempatan iaitu dari tahap rendah ke tahap tinggi. 2009 @ MDeC

42

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

Manakala mata pelajaran lain seperti Bahasa Melayu/Bahasa Malaysia, Bahasa Inggeris, Sains dan Pendidikan Islam/Moral pula telah meningkat dari tahap sederhana pada Fasa 1 ke tahap tinggi pada Fasa 2. Tetapi pada Fasa 3 kesemua mata pelajaran ini telah meningkat dengan begitu ketara termasuklah mata pelajaran Pendidikan Islam /Moral.

Carta 3.3: Skor Min Tahap Kefahaman mengikut Mata Pelajaran

6 5 4 3 2 1 0 3.74

5.46 5.49

5.09 5.19

5.03 5.17

5.08 5.2

4.6 4.81 3.13

5.03

5.28

3.43 2.74

3.16

2.93

Bahasa Melayu Bahasa Inggeris

Matematik Fasa 1 Fasa 2

Sains Fasa 3

Pendidikan Islam/Moral

Sejarah/Kajian Tempatan

Seterusnya analisis lanjutan turut dijalan bagi mengenal pasti peningkatan tersebut berdasarkan sekolah dan dapatannya dipaparkan dalam Jadual 3.15 - 3.17 dibawah.

Jadual 3.15: Perbandingan Peningkatan Skor Min Tahap Kefahaman Mata Pelajaran Bahasa Malaysia dan Bahasa Inggeris mengikut Fasa serta Sekolah

Sekolah

Fasa 1

Fasa 2

Fasa 3

Jumlah Peningkatan Min (F3-F1)

Fasa 1

Fasa 2

Fasa 3

Jumlah Peningkatan Min (F3-F1)

Bahasa Malaysia SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad 3.59 4.31 3.35 3.08 3.44 3.39 4.86 5.14 6.21 5.42 3.35 5.50 5.19 5.74 5.48 6.22 5.43 4.25 5.72 5.31 5.78 1.89 1.91 2.08 1.17 2.28 1.92 0.92 3.10 3.57 2.75 2.69 3.08 3.06 4.70

Bahasa Inggeris 4.54 5.06 5.00 3.29 4.74 5.09 5.83 4.66 5.08 5.17 3.78 4.83 5.19 5.57 1.56 1.51 2.42 1.09 1.83 2.13 0.87

2009 @ MDeC

43

40 3.52 2.76 4.86 2.81 6.84 5.53 1.17 4.52 5.79 5.00 3.55 1.74 1.54 6.09 5.86 5.31 2.89 3.34 6.48 5..46 5.56 6.24 4.17 2.17 3.71 4.64 5.10 5.21 6.77 5.28 1.08 5.43 6.13 5.86 5.15 2.89 3.31 5.92 2.53 2.86 5.37 2.26 3.80 0.86 2.33 5.60 5.92 4.75 7.69 5.47 3.11 2.82 2.46 5.14 1.14 3.44 5.69 5.63 Sains 4.50 5.30 3.69 1.59 4.65 4.24 4.50 3.50 4.65 1.24 2.59 5.75 4.66 2.12 1.41 2.19 6.62 3.33 2.56 2.08 5.39 4.89 2.87 1.83 2.53 2.44 5.72 4.26 5.00 1.66 Jadual 3.98 2.12 0.52 1.40 4.55 1.51 4.56 1.75 6.28 3.53 3.41 1.18 6.00 4.21 4.29 3.58 2.81 4.06 1.52 4.20 0.03 6.16: Perbandingan Peningkatan Skor Min Tahap Kefahaman Mata Pelajaran Matematik dan Sains mengikut Fasa serta Sekolah Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Matematik SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua 2.17 2.31 5.80 4.44 5.06 4.29 2.17 5.70 4.41 4.46 3.09 5.89 4.80 1.40 4.04 0.69 5.41 2009 @ MDeC 44 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 3.21 3.00 3.97 1.17 4.87 3.12 5.39 4.50 4.83 1.92 1.37 5.53 6.29 4.78 6.82 5.51 6.06 2.08 3.79 2.48 4.08 4.69 3.69 0.75 6.31 2.00 5.41 4.11 5.86 3.95 3.03 3.62 6.86 5.

26 4.77 5.71 5.14 2.06 5.77 3.67 4.03 5.38 2.11 3.01 5.17 4.17 0.03 4.05 3.38 4.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 1.00 5.10 2.00 6.80 3.22 4.95 4.69 3.30 2.17 3.89 5.72 5.64 2.83 2.14 5.87 6.14 2.34 2.86 1.16 3.32 5.34 4.66 4.16 2.17 4.58 2.66 1.56 3.75 3.00 5.42 5.97 6.03 2.39 6.28 Jadual 3.86 4.73 4.05 2009 @ MDeC 45 .44 5.63 3.32 5.55 2.59 4.78 4.22 0.82 4.31 5.85 4.73 2.86 5.90 2.90 4.64 2.78 5.27 3.92 2.39 2.04 5.26 1.17: Perbandingan Peningkatan Skor Min Tahap Kefahaman Mata Pelajaran Pendidikan Islam/Moral dan Sejarah/Kajian Tempatan mengikut Fasa serta Sekolah Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) Pendidikan Islam/Moral SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 2.70 2.31 4.31 5.03 5.67 5.81 5.86 5.23 5.21 1.14 1.76 4.38 3.95 2.06 6.11 3.87 4.34 4.03 1.38 5.22 5.17 4.65 5.54 0.11 2.69 5.26 5.24 4.22 2.29 4.62 1.03 2.56 3.60 2.20 5.97 1.33 0.63 5.59 4.21 4.92 2.57 5.27 2.56 4.94 2.39 5.00 1.86 2.42 1.73 Sejarah/Kajian Tempatan 5.41 0.29 0.90 0.44 5.97 2.42 6.48 3.66 2.12 5.75 3.91 4.00 4.90 4.48 3.41 3.44 0.89 5.75 0.09 2.05 0.06 2.

29 e.31 b.59 4.18. Namun demikian peningkatan bagi sekolah SK Tasik Chini dan SK Peserai nampaknya tidak begitu menonjol kerana walaupun terdapat peningkatan tetapi kedua-dua sekolah ini masih lagi berada pada tahap sederhana bagi kebanyakan mata pelajaran.87 2.04 5.18: Skor Min Tahap Penglibatan mengikut Mata Pelajaran Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min (F3-F1) 2. Pendidikan Islam/Moral 2.80 4.94 5.31 5.56 d.72 4.56 4.2 Tahap Penglibatan mengikut Mata Pelajaran Jadual 3.4.92 5.74 5.74 c.08 5. Masalah bagi SK Tasik Chini dan SK Peserai. masalah peningkatan yang sederhana ini mungkin disumbangkan oleh bilangan komputer boleh guna yang agak kecil berbanding bilangan murid sekolah ini. 3.01 5.16 2.28 f. Sains 2.23 2. bagi Fasa 3. Matematik 2.72 Dari Jadual 3. Sejarah/Kajian Tempatan 2. Bahasa Inggeris 2. Bahasa Melayu/Bahasa Malaysia 3. Hal ini berbeza pada pada Fasa 2 apabila wujud 2009 @ MDeC 46 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Secara keseluruhannya dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan yang begitu mendadak dari segi skor min tahap kefahaman mata pelajaran bagi kebanyakan sekolah dari tahap sederhana/rendah pada Fasa 1 menjadi lebih tinggi pada Fasa 2.09 2.09 2.51 5. Penggunaan Komputer meningkatkan tahap penglibatan saya dalam kelas bagi mata pelajaran berikut Min Min Min a. dapatan kajian menunjukkan bahawa tahap penglibatan murid akibat penggunaan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran bagi kesemua mata pelajaran yang dikaji telah menunjukkan peningkatan yang ketara apabila kesemuanya berada pada tahap yang tinggi.39 2.

09 2. Pendidikan Islam/Moral dan Sejarah/Kajian Tempatan yang berada di tahap rendah pada Fasa 1 telah meningkat ke tahap tinggi pada Fasa 2.82 5.57 Bahasa Inggeris 4.40 2.78 2.74 2.94 5.09 4.14 2.92 5.71 4.51 5.4: Skor Min Tahap Penglibatan mengikut Mata Pelajaran 6 5 4 3 2 1 0 3. Matematik.73 5.51 5.73 2.26 2.96 2.41 3.23 2.84 5.00 2.08 5.17 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar peningkatan bagi semua bagi semua mata pelajaran dari tahap sederhana pada Fasa 1 ke tahap tinggi pada Fasa 2.925.29 4.09 2.16 5.08 1.94 4.35 1.95 1.39 5. Sains.47 5.78 3.83 4.29 4.67 6.87 2.724.33 2.16 4. Mata pelajaran seperti Bahasa Inggeris.19: Perbandingan Peningkatan Skor Min Tahap Penglibatan dalam Mata Pelajaran Bahasa Malaysia dan Bahasa Inggeris mengikut Fasa serta Sekolah Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Fas a3 Jumlah Peningkatan Min Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Bahasa Malaysia SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau 2.19 5.58 4.58 2.56 Bahasa Malaysia Bahasa Inggeris Metematik Sains Pendidikan Islam / Moral Sejarah / Kajian Tempatan Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jadual 3.77 3.91 5.315.31 5.61 1.89 3.70 1.015.11 5.84 2.23 2.94 3.02 2009 @ MDeC 47 .17 3. Carta 3.17 2.64 4.69 2.945.57 6.36 4.76 5.14 2.59 2.94 2.47 5.045.94 4.81 4.8 4.

08 2.86 6.10 4.46 3.00 1.24 Jadual 3.03 3.53 1.37 5.30 1.88 2009 @ MDeC 48 .50 2.78 4.83 5.19 5.26 2.60 2.81 7.60 5.29 6.83 2.42 5.31 4.67 6.96 3.57 5.43 2.77 6.50 5.12 2.46 6.36 1.14 3.08 4.94 3.62 1.49 5.72 6.39 4.28 1.10 2.62 5.15 6.40 2.88 2.21 3.05 2.32 4.97 4.03 5.42 5.80 2.78 3.20: Perbandingan Peningkatan Skor Min Tahap Penglibatan Mata Pelajaran Matematik dan Sains mengikut Fasa serta Sekolah Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Matematik SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua 2.28 3.57 4.41 1.05 4.11 5.65 2.26 2.47 5.78 2.00 6.33 2.58 4.47 5.33 4.11 5.06 5.10 3.00 5.05 1.17 4.86 5.89 4.06 5.60 3.33 6.56 3.97 3.36 4.64 4.14 4.69 5.23 6.20 4.45 5.40 6.69 1.60 1.08 5.02 4.22 2.52 4.43 3.83 1.20 3.27 1.62 2.34 6.44 5.31 2.97 2.67 5.81 4.74 4.33 4.50 5.59 5.69 2.06 5.25 2.26 3.27 4.41 4.49 2.71 3.44 4.28 2.54 5.40 1.03 3.54 1.77 5.14 2.94 1.25 1.46 Sains 4.86 4.20 2.88 4.64 5.08 6.73 3.38 2.82 6.08 5.59 5.69 2.03 2.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 2.84 4.06 6.21 3.36 1.28 4.00 3.40 3.11 2.88 4.08 5.72 5.71 3.87 5.11 1.00 3.57 7.47 5.48 4.54 2.03 1.

40 2.57 5.00 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 1.35 2.98 Jadual 3.42 5.86 3.65 3.58 5.88 3.97 4.19 3.72 4.58 4.90 3.42 3.19 6.06 6.46 2.69 1.37 5.63 1.56 4.78 5.90 4.09 4.40 4.52 1.31 2.97 4.07 5.83 2.81 3.14 2.89 2.06 5.58 1.42 4.17 4.24 3.08 4.49 3.17 4.83 1.57 1.42 5.00 5.56 3.18 3.03 5.31 5.63 5.86 6.56 1.55 1.35 1.31 5.94 5.06 2.78 4.75 2.08 3.28 5.63 5.20 0.34 4.76 3.75 1.53 4.33 0.97 3.23 1.61 5.37 5.51 2.64 6.94 4.77 6.30 4.75 1.51 2.45 1.03 5.00 4.56 0.54 1.73 5.58 5.33 5.89 1.50 1.77 4.29 4.11 6.14 5.14 5.25 5.77 2009 @ MDeC 49 .00 3.11 3.43 6.40 4.71 5.03 5.25 2.74 5.09 2.72 4.69 5.14 5.27 5.81 1.21: Perbandingan Peningkatan Skor Min Tahap Penglibatan dalam Pelajaran Pendidikan Islam/Moral & Sejarah/Kajian Tempatan mengikut Fasa serta Sekolah Sekolah Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Fasa 1 Fasa 2 Fasa 3 Jumlah Peningkatan Min Pendidikan Islam/Moral SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 2.10 1.26 4.31 2.45 3.51 3.02 1.44 2.69 4.68 2.91 4.67 5.53 2.97 1.56 5.38 1.47 3.72 2.87 1.31 5.55 2.38 2.03 4.20 3.30 Sejarah/Kajian Tempatan 5.97 4.28 0.17 1.25 0.54 3.65 3.21 4.56 3.

31 4.50 1.09 7.39 3.21 1.00 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4.22: Skor Min Peningkatan Tahap Kefahaman dan Penglibatan Mengikut Sekolah Sekolah Peningkatan Kefahaman 2.41 3.79 6.31 4.89 2.93 0.39 1.73 2009 @ MDeC 50 .52 4.28 8.92 2.68 5.97 3.49 1.63 2.42 5.25 2.59 Peningkatan Penglibatan Jumlah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 2.94 3.31 2.38 1.93 1.02 2.39 1.47 2.16 3.33 1.69 3.20 4.75 2.59 2.32 2.73 1.09 3.95 3.89 0.3 Tahap Kefahaman dan Penglibatan Mengikut Sekolah Jadual 3.29 1.44 1.14 4.09 0.

73 0 2 Peningkatan Kefahaman 4 6 Peningkatan Penglibatan 8 Jumlah 10 Jika diperhatikan dari Carta 3. Untuk itu juga.16 3.42 3.69 3.32 5.73 3 4.75 2.59 1.94 2.25 1. menulis dan mengira) di samping masalah peratus kehadiran ke sekolah yang agak sederhana.95 2.02 4.39 2.93 2.31 2. sekolah ada mengambil inisiatif yang menggunakan perisian komputer untuk tujuan 3M bagi digunakan oleh guru dan murid dengan 2009 @ MDeC 51 . Jadi.89 4.33 5.31 1.79 6.2 1.09 7.5. pentadbir dan guru mengambil pendekatan untuk memberikan penekanan kepada asas utama ini dahulu sebelum mereka didedahkan dengan kemahiran ICT yang lebih luas.39 3.89 2.41 5.21 2.14 0.5 1.38 8.49 1.39 1.63 2.5: Skor Min Peningkatan Tahap Kefahaman dan Penglibatan Mata Pelajaran mengikut Sekolah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 0.59 1.68 2.09 0.44 3.09 2.28 3.47 1. secara keseluruhannya dapatan kajian menunjukkan bahawa terdapat peningkatan yang begitu mendadak dari segi skor min tahap penglibatan mata pelajaran bagi kebanyakan sekolah dari tahap sederhana/rendah pada Fasa 1 menjadi lebih tinggi pada Fasa 2.92 4. Ini mungkin disebabkan oleh sekolah ini adalah sekolah orang asli yang hampir 50% murid di sekolah ini masih di peringkat asas 3M (membaca.93 3. Namun demikian peningkatan bagi sekolah SK Tasik Chini nampaknya tidak begitu menonjol kerana walaupun terdapat peningkatan tetapi sekolah ini masih lagi berada pada tahap sederhana bagi kebanyakan mata pelajaran.52 2.97 1.31 1.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Carta 3.29 4.

1 Latar Belakang Seramai 450 orang guru iaitu 30 orang guru bagi sebuah sekolah telah dipilih secara rawak dari 15 buah sekolah bestari luar bandar.7 9. Walau bagaimanapun.5 3.0 5. dengan bilangan komputer yang boleh guna yang agak rendah (2 komputer sahaja – semasa kutipan data dibuat).1 di bawah.2 3.0 8. seramai 334 orang sahaja yang telah mengembalikan soal selidik dengan sempurna untuk dijalankan analisis lanjutan.6 9.9 6.8 3. Sehubungan dengan itu.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar menggunakan perkakasan ICT.6 8.0 3. taburan bilangan responden mengikut sekolah dipaparkan dalam Jadual 4.0 7.7 7.5 9. Walau bagaimanapun. hasrat murni ini mungkin agak terhad untuk dilaksanakan.0 2009 @ MDeC 52 . Jadual 4.1: Taburan Responden Mengikut Sekolah Nama Sekolah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau JUMLAH Bilangan 24 10 11 26 13 22 29 30 19 25 30 25 12 30 28 334 Peratus 7. GURU 4.4 100.3 7.

1. Jumlah mereka yang berbuat demikian adalah seramai 14 orang sahaja.1.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4. 2009 @ MDeC 53 .1: Tempoh Mengajar di sekolah sekarang 24% 46% 0-5 Tahun 6-10 Tahun 30% Lebih dari 10 Tahun Dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 155 orang guru telah mengajar di sekolah sekarang 0 hingga 5 tahun. 4. Sementara itu jumlah guru yang telah berkhidmat di sekolah sekarang melebihi 10 tahun adalah seramai 79 orang. Manakala 100 orang lagi mempunyai pengalaman berkhidmat di sekolah sekarang antara 6 hingga 10 tahun.2 Tempoh Mengajar di sekolah sekarang Carta 4.3 Kursus ICT yang pernah dihadiri Dapatan kajian menunjukkan bahawa kursus ICT yang sering dihadiri oleh kebanyakan guru sekolah bestari luar bandar ialah kursus yang dianjurkan oleh pihak KPM dan juga kursus dalaman yang dikendalikan oleh guru penyelaras bestari sekolah masing-masing. Namun demikian terdapat juga guru sekolah bestari yang mengambil inisiatif untuk belajar sendiri ICT.

8%) 145 (45.7%) 34 (10.6%) 3 (0. pencetak.1 Kekerapan menggunakan Perkakasan & Peralatan ICT Sejak Berkursus Jadual 4.6%) 79 (23.4%) 66 (19.2%) (c) Perisian aplikasi yang dibekalkan (MS Word.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4.) Dapatan dari Jadual 4.7%) Lebih drp 10 kali 94 (28. dll) 181 (54.1%) 85 (25. 3 orang bagi peralatan seperti LCD.3%) 54 (16. dsb.2: Kekerapan menggunakan peralatan ICT (a) Perkakasan ICT yang dibekalkan melalui program sekolah bestari luar bandar ini 101 (30. Namun demikian terdapat juga sebilangan guru yang menyatakan bahawa mereka tidak menggunakannya.6%) 13 (3. MS Excel. menunjukkan bahawa hampir kesemua guru-guru sekolah bestari luar bandar menggunakan peralatan ICT yang dibekalkan dengan kekerapan sekurang-kurangnya 1 hingga 3 kali.9%) Tidak pernah 24 (7.3 kali 14 (4.4%) 19 (5.9%) 2 (0.1%) 4 – 10 kali 101 (30. MS PowerPoint dan MS Access) 212 (63. (contohnya EMIS.2.2%) 3 (0.6%) 84 (25. 3 orang tidak pernah menggunakan 2009 @ MDeC 54 .2 Penggunaan Perkakasan dan Peralatan ICT 4.8%) 97 (29.2 di atas.2%) (b) Peralatan ICT yang dibekalkan.9%) 8 (2. contohnya LCD. 2 orang tidak pernah gunakan perisian yang dibekalkan.0%) 124 (37.2%) 62 (18.2%) 12 (3.3%) 13 (3.2%) Tidak diterima (e) Kemudahan komunikasi elektronik (f) Sistem Pengurusan Sekolah yang dibekalkan.8%) 66 (19. pengimbas. Jumlah kumpulan guru ini ialah 14 orang bagi penggunaan perkakasan komputer.5%) (d) Kemudahan Internet yang dibekalkan 203 (60.2%) 53 (15.9%) 41 (12.9%) 11 (3.1%) 1 . Sistem Maklumat Murid.

2. 4.2 di atas menunjukkan seramai 137 orang guru sekolah bestari luar bandar pernah melawat laman web pendidikan lebih daripada 10 kali. 4.2: Kekerapan Melawat Laman Web Lebih daripada 10 Kali 4-10 kali 1-3 Kali Tidak Pernah /Tidak Tahu Carta 4. Sementara itu 62 orang guru hanya 1 hingga 3 kali sahaja pernah melawat laman web pendidikan. dan 13 orang lagi tidak pernah menggunakan sisitem pengurusan sekolah.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar kemudahan Internet dan komunikasi. 2009 @ MDeC 55 .2 Kekerapan Melawat Laman Web Pendidikan Carta 4.2. Sebaliknya terdapat seramai 12 orang guru daripada sekolah bestari luar bandar yang mengakui tidak pernah melawat laman web pendidikan. Sistem Pengurusan Peperiksaan dan sebagainya.3 Implimentasi Pengurusan Berbantukan Komputer Pengurusan berbantukan komputer bermaksud guru menggunakan perkakasan dan peralatan ICT untuk menguruskan pelajar seperti Sistem Maklumat Murid. Manakala 123 orang guru lagi pula menyatakan bahawa mereka telah melawat laman web pendidikan diantara 4 hingga 10 kali.

6 4. sekali sahaja 14% Belum tetapi bercadang 71% Tidak pernah/ tidak tahu Dari Carta 4. Sebaliknya seramai 24 seorang guru pula mengaku belum lagi mengimplimentasi tetapi bercadang mengimplimentasikannya dalam masa yang terdekat.4 Kekerapan Melibatkan Murid mengintegrasi ICT Carta 4.3 6.2.3 di atas. Sementara itu seramai 28 orang pula mengatakan tidak pernah mengimplimentasi pengurusan berbantukan komputer.6 22.9 9.2 Setiap hari Sekali seminggu Sekali sebulan Beberapa kali dalam 3 bulan Sekali Tidak pernah Dari Carta 4.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Carta 4.3: Kekerapan Implimentasi Pengurusan Berbantukan Komputer 8% 7% Ya. dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 14 orang guru sekolah bestari luar bandar melibatkan murid dalam pengintegrasian ICT dalam pengajaran setiap 2009 @ MDeC 56 . dapatan kajian menunjukkan bahawa majoriti daripada guru sekolah bestari luar bandar iaitu seramai 237 orang pernah mengiplimentasikan pengurusan berbantukan komputer lebih daripada sekali.5 18.4 di atas. Manakala seramai 45 orang guru pula pernah mengimplimentasi hanya sekali sahaja.4: Kekerapan Melibatkan Murid Menggunakan ICT Kekerapan Melibatkan Murid 38. 4. lebih dari sekali Ya.

2009 @ MDeC 57 . Namun demikian dapatan kajian juga menunjukkan seramai 75 orang hanya menggalakan murid menggunakan ICT dalam pengajaran beberapa kali dalam 3 bulan sahaja.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar hari. Seterusnya seramai 61 orang guru pula pula melibatkan murid mengintegrasi ICT sebulan sekali. Manakala 129 guru lain pula berbuat demikian seminggu sekali. kajian menunjukkan bahawa seramai 214 orang guru sekolah bestari luar bandar mengaku pernah menggunakannya bersama murid.2. Manakala 120 orang guru sekolah bestari luar bandar pula menyatakan bahawa mereka tidak pernah menggunakannya bersama murid. 4.5: Penggunaan Teknologi ICT Bersama Murid Ya Tidak 36% 64% Dari aspek penggunaan teknologi dalam pelbagai bentuk terkini.5 Penggunaan Teknologi Bersama Murid Carta 4. Sebaliknya 32 orang guru pula menyatakan mereka tidak pernah melibatkan murid mengintegrasi ICT. Seterusnya 23 orang lagi melibatkan murid dalam mengintegrasi ICT sekali sahaja.

1%) 132 (39.4%) 57 (17. (d) Memberi peluang kepada murid menyemak dan membetulkan hasil kerja mereka.0%) 57 (17.2.1%) 102 (30. dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua guru sekolah bestari luar melakukan perubahan pengurusan pengintegrasian ICT sekurang-kurangnya 1 hingga 3 kali dalam tahun semasa.3%) 53 (15.8%) 124 (37. (h) Memberi peluang kepada murid memilih tajuk sendiri untuk projek kajian mereka. Sebaliknya guru-guru kurang memberi peluang kepada murid menyemak dan membetulkan hasil kerja serta memberi peluang untuk murid memilih tajuk sendiri. (f) Memberi peluang kepada murid membuat kajian sendiri dengan menggunakan Internet.3.8%) Dari Jadual 4. Dapatan kajian juga turut menunjukkan bahawa paling ramai guru menyatakan tidak 2009 @ MDeC Lebih drp 10 kali 87 (26.3 kali 5 (3.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4.0%) 78 (23.1%) 104 (31. (e) Memberi peluang kepada murid mempersembahkan hasil kerja mereka kepada kelas. para guru sekolah bestari luar bandar lebih kerap menggunakan perisian komputer untuk kerja-kerja pentadbiran dan pengurusan berbanding aspek-aspek yang lain.7%) 85 (25.4%) 93 (27.5%) 49 (14. 171 (51.2%) 230 (68. membuat bahan edaran) (c) Menyampaikan sesuatu maklumat kepada murid dengan menggunakan teknologi komputer.9%) 1 . (b) Menggunakan komputer untuk kerja-kerja pentadbiran (seperti penggredan markah.7%) 85 (25.5%) 133 (39.9%) 18 (5.8%) Tidak pernah Tidak diterima 58 . Dalam hal ini.5%) 89 (26.9%) 36 (10. kehadiran murid.4%) 77 (23.9%) 29 (8.9%) 88 (26.2%) 133 (39.1%) 74 (22.6%) 70 (21.8%) 110 (32.1%) 86 (25. (g) Memberi peluang kepada murid bekerja dalam projek secara berkumpulan.7%) 36 (10.3: Kekerapan Melakukan Perubahan Integrasi ICT (a) Mengakses Internet dalam membantu membangunkan pengajaran atau aktiviti.4%) 55 (16.5%) 4 – 10 kali 63 (18.6 Kekerapan Perubahan Integrasi ICT Jadual 4.8%) 55 (16.

3. bilik bestari dan sebagainya. Manakala 164 orang guru lagi pula menyatakan sekolah mereka mempunyai bilik komputer dan Pusat Akses.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar pernah memberi peluang kepada murid memilih tajuk sendiri untuk projek kajian mereka berbanding aspek-aspek yang lain.6: Bilik Khas 11% 9% Bilik Komputer 31% Bilik Komputer dan Pusat Akses 49% Bilik Komputer dan Bilik Khas Bilik Komputer.3 Bilik Kemudahan ICT 4. Akhir sekali seramai 30 orang guru pula menyatakan bahawa sekolah mereka mempunyai bilik komputer. Seterusnya seramai 37 orang guru pula menyatakan mereka mempunyai kemudahan bilik komputer dan bilik khas seperti bilik APD. 2009 @ MDeC 59 . 4. Pusat Akses dan bilik khas.1 Memiliki Bilik Khas Carta 4. Pusat Akses dan Bilik Khas Dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 103 orang dari sekolah bestari luar bandar menyatakan sekolah mereka mempunyai bilik komputer.

2 Bilangan Komputer di Makmal Komputer Carta 4.2 Capaian Internet Carta 4.3.4 26 26 7. 4.3.8: Bilangan Komputer 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 40. Manakala hanya 11 orang guru sahaja yang menyatakan bahawa tiada capaian Internet.6 0 1-10 Komputer 11-20 Komputer 21-30 Komputer 31-40 Komputer Lebih dari 40 Komputer Bilangan Komputer di Makmal Komputer 2009 @ MDeC 60 .7: Capaian Internet 3% Ya Tidak 97% Dapatan kajian menunjukkan bahawa kebanyakan (seramai 323 orang) daripada guru sekolah bestari luar bandar menyatakan bahawa komputer yang dinayatakan dalam bilik mempunyai capaian Internet.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4.

8 27. 4. Sementara itu seramai 87 orang guru pula mengakui menggunakan makmal komputer kurang daripada sekali dalam sebulan. Manakala seramai 87 orang guru pula menyatakan bahawa sekolah mereka mempunyai sebanyak 21 hingga 30 buah komputer.4 26.8 di atas.3. Namun demikian 70 orang dari sekolah bestari luar bandar tidak pernah menggunakan makmal komputer untuk mengajar. Manakala 93 orang guru lagi mengajar dalam makmal sekurang-kurangnya sekali pada setiap minggu.0 Dapatan kajian menunjukkan bahawa hanya seramai 6 orang guru sahaja yang melakukan pengajaran dalam makmal pada sekurang-kurangnya sekali pada setiap hari.4: Kekerapan Mengajar di Makmal Kekerapan Setiap hari Setiap minggu Setiap bulan Kurang daripada sekali dalam sebulan Tidak pernah Bilangan 6 93 78 87 70 Peratus 1.4 Kekerapan Melakukan Pengajaran dalam Makmal Komputer Jadual 4. menunjukkan bahawa seramai 135 orang guru menyatakan bahawa sekolah mereka mempunyai bilangan komputer antara 11 hingga 20 buah.8 23. Akhir sekali seramai 87 orang guru pula menyatakan bahawa sekolah mereka mempunyai lebih daripada 40 buah komputer.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Dari Carta 4.0 21. Seterusnya seramai 25 orang guru lagi menyatakan bahawa sekolah mereke mempunyai bilangan komputer diantara 31 hingga 40 buah komputer. Seterusnya seramai 78 orang lagi menggunakan makmal sekurang-kurangnya sekali pada setiap bulan. 2009 @ MDeC 61 .

9: Kekerapan Guna EduWebTV Kekerapan Guna WebTV 4.5 Kekerapan Menggunakan EduWebTV Carta 4.5 4.3.3. Manakala seramai 134 orang guru pula menggunakan EduWebTV kurang daripada sekali dalam sebulan.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4. 48 orang guru lagi menggunakan EduWebTV setiap bulan.3 2.6 Murid Menggunakan Komputer Sendiri Carta 4.5 4 kali sebulan 2 atau 3 kali Kurang drpd sebulan sekali dlm sebulan Tidak Pernah Dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 9 orang guru sekolah bestrai luar bandar menggunakan EduWebTV setiap minggu. Sementara itu seramai 143 orang guru pula mengakui bahawa mereka tidak pernah gunakan EduWebTV dalam pengajaran.10: Murid Guna Komputer Sendiri 2009 @ MDeC 62 . 4.5 3.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Ya Tidak 26% 74% Dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 248 orang guru sekolah bestari luar bandar menyatakan bahawa murid mereka menggunakan komputer sendiri untuk membuat kerja sekolah.15 4. penglibatan. minat untuk terus belajar dan pencapaian murid. minat untuk berinteraksi. 4. Manakala seramai 86 orang guru lagi menyatakan bahawa murid mereka tidak menggunakan komputer sendiri untuk membuat kerja sekolah.15 4.25 4.19 4.4 Pandangan Guru terhadap Penggunan ICT oleh Murid. Malah para guru juga sangat 2009 @ MDeC 63 .11: Skor Min Pandangan Guru Terhadap Murid 4.2 4.95 Pandangan Guru Terhadap Penggunaan ICT oleh Murid Dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua guru sekolah bestari luar bandar sangat setuju bahawa penggunaan ICT boleh meningkatkan motivasi.05 4 3. Carta 4.22 4.1 4.21 Penggunaan ICT boleh meningkatkan motivasi murid Komunikasi secara Ict meningkatkan minat murid Pengajaran berpusatkan murid berjaya ditingkatkan 4.22 4.05 Meningkatkan penglibatan pelajar dalam aktiviti P&P Meningkatkan minat murid untuk belajar Meningkatkan pencapaian murid 4.

Pendidikan Muzik (seorang). GURU PENYELARAS BESTARI Dapatan Kajian 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar bersetuju bahawa penggunaan ICT dalam p&p berjaya meningkatkan pengajaran berpusatkan murid. Sebaliknya 12 orang daripada Guru Penyelaras Bestari sekolah luar bandar didapati bukan pengkhususan ICT. Berikut adalah dapatan taburan latar belakang guru penyeleras bestari bagi semua sekolah tersebut.1: Pengkhususan GPB Ya Tidak 20% 80% Dapatan menunjukkan bahawa hanya seramai 3 orang daripada jumlah 15 orang Guru Penyelaras Bestari yang berpengkhususan ICT iaitu SMK (F) Besout. Pendidikan Islam (dua orang).1 Pengkhususan ICT/Multimedia Rajah 5. dan Pengajian Melayu (seorang). 2009 @ MDeC 64 . 5. Kumpulan Guru Penyeleras Bestari bukan pengkhususan ICT ini sebenarnya merupakan mereka yang berpengkhususan dalm Bahasa Inggeris (dua orang). Manakala baki 6 orang Guru Penyelaras Bestari tidak memberikan maklumat berkaitan. SMK Sematan dan SMK Megat Dewa.1 Latar Belakang GPB Seramai 15 orang Guru Penyelaras Bestari (GPB) telah memberikan maklum balas terhadap soal selidik yang dikemukakan. Dapatan ini menggambarkan bahawa kebanyakan GPB (12 orang) mempunyai kemahiran tambahan ICT (contohnya kemahiran menguruskan sistem dan rangkaian) yang agak kurang semasa dilantik sebagai GPB di sekolah mereka.1.

SK Cherok Paloh. dan SMK Sematan.3) dikalangan GPB telah dikemukakan dan dapatannya dipaparkan dalam Jadual 5.1 Tahap Pengetahuan/Kemahiran ICT (Kompetensi) GPB Sebanyak 14 item berkaitan dengan lima domain pengetahuan/kemahiran ICT (sila lihat Rajah 5. Manakala 3 orang (20%) lagi memberi jawapan bahawa mereka tidak pernah mengikuti kursus ICT iaitu Guru Penyelaras Bestari bagi SK Pulau Sebang. 2009 @ MDeC 65 .2: Pernah Mengikuti Kursus ICT/Multimedia 20% Ya Tidak 80% Dapatan kajian menunjukkan bahawa tiada semua Guru Penyelaras Bestari sekolah luar bandar yang pernah mengikuti kursus ICT dalam tahun semasa.2 Mengikuti kursus ICT dalam tahun semasa Rajah 5.1. 5. 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Walau bagaimanapun. kesemua mereka mempunyai kemahiran asas mengenai aplikasi penggunaan ICT.2 Kompetensi GPB 5. Sehubungan dengan itu hanya 12 orang (80 %) daripada 15 orang Guru Penyelaras Bestari sahaja yang pernah mengikuti kursus berkaitan ICT.2.3 di bawah.

27 2009 @ MDeC 66 . 5. Menggunakan terminologi yang tepat berkaitan ICT.1: Skor Min Item berkaitan tahap Pengetahuan/Kemahiran ICT GPB secara keseluruhan Item Skor Min 1. 5. Meningkatkan kemahiran terkini tentang ICT.3: Komponen Kompetensi Guru Penyelaras Bestari Jadual 5. 5.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Rajah 5.33 3.07 2. Mengemaskini pengetahuan terkini tentang ICT.

5.27 6 Mengurus sistem dan rangkaian.00 10 Menyelenggara laman web sekolah 4.33 7 Mengurus infrastruktur ICT a.87 12.53 9 Menyelenggara peralatan ICT. Makmal komputer b.60 5. 5. 4. Menggunakan peralatan ICT dalam penyediaan bahan pengajaran 6. 4.53 11 Menggunakan aplikasi ICT (EMIS. Pusat Akses (hanya 8 buah sekolah ada ) c.47 5 Boleh menggunakan dapatan kajian terkini tentang pengajaran dan pembelajaran dengan teknologi apabila merancang pengajaran.13 2009 @ MDeC 67 . Peralatan Komputer 5.WSMS.33 5.SMM.40 8 Merekabentuk laman web sekolah. Rangkaian d.ISIS atau eSPKB) 4.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 4 Boleh merekabentuk pelbagai aktiviti pembelajaran dengan mengintegrasi teknologi 5.32 4.

dapatan menunjukkan bahawa Guru Penyelaras Bestari mempunyai pengetahuan/kemahiran pada tahap yang sederhana sahaja bagi mengurus rangkaian. Namun demikian dalam aspek mengurus infrastruktur ICT. Walau bagaimanapun. Selain daripada itu dapatan kajian juga menunjukkan bahawa Guru Penyelaras Bestari mempunyai tahap kemahiran yang tinggi dalam menggunakan terminologi yang tepat berkaitan ICT. mengemas kini pengetahuan terkini tentang ICT. kesemua GPB menunjukkan kelemahan dalam aspek pengurusan sistem & rangkaian dan kemahiran menguruskan Learning Management System (LMS).SMM). dan menggunakan aplikasi ICT masih lagi pada tahap yang sederhana sahaja. 2009 @ MDeC 68 . Pusat Akses dan peralatan komputer. merekabentuk pelbagai aktiviti pembelajaran dengan mengintegrasi teknologi. Ini diikuti pula dengan pengetahuan/kemahiran ICT berkaitan dengan penggunaan peralatan ICT dalam pengurusan sekolah serta membimbing warga sekolah dalam penggunaan ICT.93 15. Membimbing warga sekolah dalam penggunaan ICT di sekolah 5. meningkatkan kemahiran terkini tentang ICT. Kemudahan Internet juga agak penting kerana kemudahan ini membolehkan guru boleh mencari sumber rujukan untuk pembinaan bahan pengajaran yang baru dan sebagai alat komunikasi (contohnya emel). dan menggunakan dapatan kajian terkini tentang pengajaran dan pembelajaran dengan teknologi apabila merancang pengajaran. Begitu juga dengan kemahiran menguruskan LMS kerana dengan adanya sistem ini. mereka bentuk laman web sekolah. dapatan kajian menunjukkan bahawa Guru Penyelaras Bestari mempunyai tahap pengetahuan/kemahiran yang tinggi bagi maklmal komputer.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 13 Menggunakan peralatan ICT dalam pengurusan sekolah 5. Namun demikian kemahiran ICT berkaitan dengan mengurus sistem dan rangkaian. Dapatan ini menunjukkan bahawa GPB mempunyai potensi untuk menjadi pembimbing berkesan kepada guru-guru. Sementara itu bagi aspek mengurus infrastruktur ICT pula. ko-kurikulum dan sistem aplikasi pentadbiran sekolah (contohnya Sistem Maklumat Murid . Kedua-dua kemahiran ini adalah penting kerana sistem dan rangkaian adalah nadi kepada kesemua aplikasi secara talian seperti sistem maklumat murid. menyelenggara laman web sekolah.93 Dapatan kajian menunjukkan bahawa Guru Penyelaras Bestari mempunyai kemahiran ICT yang tertinggi dalam menggunakan peralatan ICT dalam menyediakan bahan pengajaran. perhubungan guru-murid dan pentadbir-guru boleh ditingkatkan walaupun di bukan waktu sekolah.

69) dan diikuti oleh GPB dari SMK Ampang Pecah dan GPB dari SMK (F) Besout (6.61 6.00 Min kecekapan Guru Penyelaras Bestari Rajah 5. Kuala Kubu Bahru dan GPB dari SJKT Vageesar mempunyai minat yang agak tinggi dalam mengurus dan menyelenggara perkakasan/peralatan ICT dan sistem dan rangkaian. Rajah 5.46). Manakala GPB dari SMK (F) Besout berlatarbelakangkan ICT dalam pengkhususan pengajian di peringkat Ijazah pertama.69 3.4 di bawah.46 6.69 4.00 8.2 Kompetensi GPB Mengikut Sekolah Kesemua GPB juga diukur akan kompetensi mereka memandangkan peranan dan sumbangan mereka ke atas kejayaan pembestarian sekolah seperti ditunjukkan di dalam Jadual dan Rajah 5.2. 2009 @ MDeC 69 .00 6. Analisis daripada Kajian kualitatif (sila rujuk Bab 7) menunjukkan GPB dari SMK Ampang Pecah.69 6.00 2.00 3.92 4.64 4.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 5.07 6.30 3. Kuala Selangor mempunyai kompetensi yang tertinggi (6.00 6.4: Kompetensi GPB mengikut sekolah SK Arau SMK Megat Dewa SK Tok Randok SJKC Mah Hua SMK Ampang Pecah SMK Sematan SMK (F) Besout SJKT Vageesar SMKA Muhamad Ali Ranau SK Jambu Lawar SK (F) Palong 14 SK Peserai SK Tasik Cini SK Ceruk Paloh SK Pulau Sebang 0.4 di atas menunjukkan bahawa Guru Penyelaras Bestari dari SJKT Vageesar.15 6.46 6.00 4.77 5.69 4.

3%) (a) Perkakasan komputer yang dibekalkan melalui program sekolah bestari luar bandar ini (b) Peralatan komputer yang dibekalkan.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar PENTADBIR 6.1.1 Penggunaan Teknologi dalam Pengurusan dan Pentadbiran 6.3%) 3 (20.1 Kursus ICT Dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua 15 orang pentadbir sekolah bestari luar bandar telah menyatakan bahawa mereka telah mengikuti kursus ICT. dll) (c) Perisian aplikasi yang dibekalkan (MS Word. pencetak. contohnya LCD. Kursus ICT yang pernah dihadiri Dapatan kajian menunjukkan bahawa kursus ICT yang sering dihadiri oleh pentadbir sekolah bestari ialah kursus yang dianjurkan oleh pihak KPM dan juga kursus dalaman yang dikendalikan oleh guru penyelaras bestari.1. MS Excel. MS PowerPoint dan MS Access) (d) Kemudahan Internet yang dibekalkan 11 (73.7 %) 11 2 (13.3%) 12 (80.3 kali Tidak pernah Tidak diterima 2 (13. Ini menunjukkan bahawa mereka telah mempunyai sekurang-kurangnya asas pengetahuan dan kemahiran menggunakan ICT dalam pengurusan dan dalam p&p.3 %) 3 - - - - - - - 1 - - 2009 @ MDeC 70 . Namun demikian terdapat juga pentadbir sekolah bestari yang pernah menghadiri kursus ICT atas inisiatif sendiri (3 orang pentadbir menyatakan perkara ini iaitu pentadbir dari SK Peserai.1: Kekerapan menggunakan peralatan ICT Lebih drp 10 kali 4 – 10 kali 1 .2 Kekerapan menggunakan peralatan ICT berikut sejak berkursus Jadual 6. SMKA Muhamad Ali Ranau.0%) 2 (13.0%) 13 (86. pengimbas. dan SMK Megat Dewa) 6.

Sementara itu bagi kekerapan penggunaan Internet dan kemudahan komunikasi elektronik yang dibekalkan pula. Sementara itu. terdapat dua orang pentadbir sekolah bestari luar bandar (SK Jambu Lawar dan SMKA Muhamad Ali Ranau) yang hanya menggunakan 1 hingga 3 sistem pengurusan sekolah yang dibekalkan berbanding rakan mereka yang lain.1.1: Kekerapan Melawat Laman Web Kekerapan Melawat Laman Web 10 3 2 0 Lbh drp 10 kali 4-10 kali 1-3 kali Tidak pernah Dapatan kajian menunjukkan bahawa kebanyakan (iaitu seramai 10 orang) daripada pentadbir sekolah bestari luar bandar melawat laman web pendidikan lebih daripada 10 kali.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar (73.0%) 5 (33.3%) (20.4 Kekerapan Melawat Laman Web Pendidikan Carta 6.7%) 2 (13.3 %) (e) Kemudahan komunikasi elektronik 8 (53.0%) 6 (40. 2009 @ MDeC 71 . Manakala 3 orang lain pula menyatakan bahawa mereka melawat laman web pendidikan diantara 4 hingga 10 kali. 6. dsb.3%) 8 (53.7 %) 1 (6. hanya pentadbir SK Peserai sahaja menggunakannya dengan kekerapan yang minima iaitu 1 hingga 3 kali berbanding pentadbir sekolah bestari yang lain.3 %) (6. Sementara itu 2 orang pentadbir daripada sekolah bestari (SK Pulau Sebang dan SMKA Muhamad Ali Ranau) pula menyatakan hanya 1 hingga 3 kali sahaja pernah melawat laman web pendidikan.) - - Dapatan kajian menunjukkan bahawa hampir kesemua pentadbir sekolah bestari luar bandar menggunakan peralatan ICT yang dibekalkan dengan kekerapan sekurangkurangnya 4 hingga 10 kali. Sistem Maklumat Murid. (contohnya EMIS.3 %) - (f) Sistem Pengurusan Sekolah yang dibekalkan. Dapatan ini menunjukkan pentadbir mempunyai sikap untuk menguasai ilmu dan pengetahuan terkini mengenai teknologi ICT khususnya berkaitan dengan teknologi untuk pendidikan.

1 Kekerapan Guru Mengintegrasi ICT Carta 6.2. Namun demikian beliau bercadang mengimplimentasikannya dalam masa yang terdekat.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 6.2 Implimentasi Pengurusan Berbantukan Komputer Carta 6.2: Kekerapan Implimentasi 16 14 12 10 8 6 4 2 0 14 2 0 Pernah Tidak Pernah Belum ttp bercadang Implementasi Pengurusan Berbantukan Komputer Dapatan kajian menunjukkan bahawa hampir kesemua iaitu 14 orang daripada pentadbir sekolah bestari luar bandar pernah mengiplimentasikan pengurusan berbantukan komputer kecuali seorang sahaja (SK (F) Palong 14) yang belum berbuat demikian.3: Kekerapan Guru Menggunakan ICT 2009 @ MDeC 72 . 6.

2 Penggunaan Teknologi Bersama Guru Carta 6. Dapatan ini menunjukkan bahawa pentadbir sentiasa berada di tahap ‟sedia memberi galakkan‟ kepada guru di bawah penyeliaan mereka untuk mengintegrasi teknologi dalam pengurusan dan p&p. SMK Sematan. SK (F) Palong 14. Manakala 6 enam pentadbir pula berbuat demikian seminggu sekali. SMKA Muhamad Ali Ranau. 6. Seterusnya 2 orang pentadbir (SK Tok Randok dan SMK (F) Besout) pula menggalakkan guru mengintegrasi ICT sebulan sekali. Namun demikian dapatan kajian juga menunjukkan seramai 2 orang pentadbir iaitu dari sekolah (SMK Megat Dewa dan SK Tasik Chini) hanya menggalakan guru menggunakan ICT dalam pengajaran beberapa kali dalam 3 bulan.4: Penggunaan Teknologi Bersama Guru 2009 @ MDeC 73 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 7 6 6 5 5 4 3 2 2 1 0 0 Setiap hari Sekali seminggu Sekali sebulan Beberapa kali dlm 3 bln Kekerapan Guru Mengintegrasi ICT Sekali Tidak pernah 0 2 Dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 5 orang pentadbir (SK Peserai. dan SMK Ampang Pecah) menggalakkan guru mengintegrasi ICT dalam pengajaran setiap hari.2.

7%) 5 (33. kajian menunjukkan bahawa seramai 12 orang pentadbir sekolah bestari luar bandar mengaku pernah menggunakannya bersama guru.3%) 3 (20.2: Kekerapan Melakukan Perubahan Integrasi ICT Lebih drp 25 kali 11 – 25 kali 1 .3%) - 2 1 10 2 2009 @ MDeC 74 .10 kali Tidak pernah Tidak diterima (i) Mengakses Internet dalam membantu dan mencadangkan kepada guru cara untuk membangunkan bahan pengajaran atau aktiviti pengajaran (j) Menggunakan perisian komputer untuk kerja-kerja pentadbiran dan pengurusan 3 (20.3 Kekerapan Melakukan Perubahan Integrasi ICT Jadual 6.3%) - - - (k) Menyampaikan sesuatu maklumat kepada guru dengan menggunakan teknologi elektronik (l) Menyampaikan sesuatu maklumat 6 (40.7%) 7 (46.2.0%) 4 (26.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Ya Tidak 20% 80% Dari aspek penggunaan teknologi dalam pelbagai bentuk terkini.7%) 2 (13. 6.0%) 11 (73. SK Tasik Chini dan SK Arau) pula menyatakan bahawa mereka tidak pernah menggunakannya bersama guru. Manakala tiga daripada pentadbir sekolah bestari luar bandar (SK Pulau Sebang.0%) 4 (26.

para pentadbir sekolah bestari luar bandar lebih kerap menggunakan perisian komputer untuk kerja-kerja pentadbiran dan pengurusan berbanding aspek-aspek yang lain. Akhir sekali sebanyak 7 buah sekolah bestari menggunakan lebih daripada 5 buah komputer dlam pentabiran dan pengurusan sekolah. 6. sebanyak 2 buah sekolah menggunakan sekurang-kurangnya 1 hingga 2 buah komputer dalam pentadbiran dan pengurusan sekolah. Dapatan ini menunjukkan pentadbir mahukan pentadbiran sekolah dengan lebih cekap dengan dibantu oleh penggunaan teknologi dalam pengurusan. Sehubungan dengan itu.2. Dapatan ini membuktikan bahawa pembudayaan penggunaan ICT telah berlaku lebih awal di kalangan pentadbir sekolah.5: Bilangan Komputer Pentadbiran Sekolah Bilangan Komputer Pentadbiran Sekolah 7 6 2 0 0 Komputer 1-2 Komputer 3-4 komputer Lbh dr 5 Komputer Dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua 15 buah sekolah bestari luar bandar menggunakan komputer dalam pentadbiran dan pengurusan sekolah masing-masing. khususnya dalam amalan pengurusan mereka.3 Bilangan Komputer Untuk Pentadbiran dan Pengurusan Sekolah Carta 6. Sebaliknya bagi aspek mengakses Internet dalam membantu dan mencadangkan kepada guru cara untuk membangun bahan p&p serta menyampaikan maklumat kepada waris/ibu bapa menggunakan ICT pula terdapat 2 orang pentadbir (SK Pulau Sebang dan SK Arau) menyatakan tidak pernah. Manakala 6 buah sekolah lagi menggunakan 3 hingga 4 buah komputer.3%) (6.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar kepada ibubapa/waris murid/pelajar dengan menggunakan teknologi elektronik (13. Dalam hal ini.7%) (13. 2009 @ MDeC 75 .3%) Dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua pentadbir sekolah bestari luar bandar melakukan perubahan pengurusan pengintegrasian ICT sekurang-kurangnya 1 hingga 10 dalam tahun semasa.7%) (66.

SMK Megat Dewa.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 6.6: Capaian Internet 27% Ya. pada semua Komputer Ya. SK Tasik Chini dan SK Arau) yang menyatakan bahawa komputer yang digunakan untuk kerja-kerja pengurusan dan pentadbiran sekolah tidak mempunyai capaian Internet berbanding sekolah-sekolah lain sekurang-kurangnya beberapa buah komputer mempunyai capaian Internet. 2009 @ MDeC 76 . Pastinya Pentadbir juga mempunyai sikap mahu mengurangkan amalan tradisional dalam pengurusan sekolah. Terdapat empat buah sekolah (SK Pulau Sebang.4 Capaian Internet Komputer Pentadbiran Sekolah Carta 6. Dapatan ini menggambarkan bahawa pentadbir menitikberatkan penggunaan aplikasi pengurusan ICT yang dibekalkan kepada pihak sekolah yang memerlukan on-line.2. pada beberapa komputer Tidak 60% 13% Dapatan kajian menunjukkan bahawa tidak semua komputer yang digunakan untuk kerjakerja pentadbiraan dan pengurusan oleh sekolah bestari luar bandar mempunyai capaian Internet.

1 Kekerapan Menilai Guru menggunakan ICT dalam p&p Carta 6.7: Bilangan Komputer di Pusat Akses Bilangan Komputer di Pusat Akses 7 1 0 1-10 komputer 11-20 Komputer 21-30 Komputer 0 31-40 komputer 0 Lbh dr 40 komputer Semasa kajian di buat.3.5. hanya 7 buah sekolah daripada 8 buah sekolah bestari yang memiliki Pusat Akses mempunyai 1 hingga 10 komputer.4 Pemantauan Penggunaan ICT 6.3 Pusat Akses 6.1 Bilangan Komputer di Pusat Akses Carta 6.8: Kekerapan Menilai Guru Kekerapan Menilai Guru 11 3 1 0 Setiap minggu Setiap bulan Tidak Pernah Setiap hari 2009 @ MDeC 77 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 6. Manakala hanya sebuah sekolah sahaja yang mempunyai bilangan komputer di Pusat Akses antara 11 hingga 20 buah komputer. 6.

dan SMK Megat Dewa) menyatakan bahawa mereka tidak pernah menilai guru menggunakan EduWebTV dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran. dan SMK Ampang Pecah) menilai guru menggunakan EduWebTV dalam p&p setiap minggu. Manakala 3 orang pentadbir sekolah (SK Pulau Sebang.9: Kekerapan Menilai Guru Guna EduWebTV Kekerapan Menilai Guru Guna WebTV 8 4 3 0 Setiap hari Setiap Minggu Setiap Bulan Tidak pernah Dapatan kajian menunjukkan bahawa seramai 4 orang pentadbir sekolah (SK Tasik Chini. SK Tok Randok. Dapatan ini dengan jelas menunjukkan bahawa Pentadbir mahu memastikan guru menggunakan ICT dalam p&p mereka dengan memberikan galakkan dan bimbingan jika perlu. Dapatan ini jelas menunjukkan bahawa teknologi EduWebTV masih tidak popular di kalangan Pentadbir dan juga guru-guru di sekolah.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Dapatan kajian menunjukkan bahawa kesemua pentadbir sekolah bestari luar bandar menilai guru menggunakan ICT dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran sekurangkurangnya setiap kali sebulan.2 Kekerapan menilai Guru Menggunakan EduWebTV Carta 6. Manakala 8orang lagi pula menilai guru menggunakan EduWebTV sebulan sekali. Namun demikian seorang pentadbir (SJKC Mah Hua) menilai guru menggunakan ICT dalam p&p setiap hari. 2009 @ MDeC 78 . 6.5. SK (F) Palong 14. SMKA Muhamad Ali Ranau.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 6.11: Penyediaan Komputer Khas 7% Ya Tidak 93% 2009 @ MDeC 79 .10: Guru Guna Komputer Sendiri Ya Tidak 13% 87% Dapatan kajian menunjukkan bahawa sebanyak 13 buah sekolah bestari luar bandar menyatakan bahawa guru mereka menggunakan komputer sendiri untuk membuat kerja sekolah.3 Guru Menggunakan Komputer Sendiri Carta 6.4 Penyediaan Komputer Khas. Manakala 2 buah sekolah bestari (SK Tasik Chini dan SK Jambu Lawar) sahaja yang menyatakan bahawa guru mereka tidak menggunakan komputer sendiri untuk membuat kerja.5. 6.5. Dapatan ini menunjukkan bahawa guru di sekolah amat prihatin dengan kepentingan menggunakan ICT dalam tugasan seharian mereka dan sanggup menggunakan komputer sendiri. Carta 6.

Carta 6.62 4.6 Pandangan Pentadbir terhadap Penggunan ICT oleh Guru.98 Penggunaan ICT Komunikasi secara Boleh meningkatkan ICT meningkatkan motivasi Guru minat guru untuk berinteraksi meningkatkan penglibatan guru dalam aktiviti sekolah Meningkatkan pretasi kerja guru 2009 @ MDeC 80 . Ini juga menunjukkan bahawa Pentadbir cuba memberikan peluang kepada guru-guru untuk menggunakan kemudahan ICT yang disediakan oleh pihak sekolah bagi membantu guru menjalankan tugasan mereka di sekolah.12: Skor Min Pandangan Pentadbir Terhadap Guru Pandangan Pentadbir Terhadap Guru 4.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Dapatan kajian menunjukkan bahawa hampir kesemua pentadbir sekolah bestari (14 orang daripada 15 orang) menyediakan komputer khas untuk guru membuat kerja-kerja pengajaran dan pembelajaran. Sebaliknya hanya sebuah sekolah (SMK Megat Dewa) sahaja yang tidak menyediakan kemudahan ini.21 3.37 4. 6.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 4 KUALITATIF (FOCUSED GROUP) 2009 @ MDeC 81 .

1 Pendahuluan Satu kajian berbentuk kualitatif telah dijalankan ke atas dua buah sekolah terpilih di negeri Selangor.28 = ****) 82 . Sabah dan Sarawak. Jadual 7. Kedua-dua sekolah ini dipilih berdasarkan skor peningkatan iaitu skor min peningkatan yang ditunjukkan oleh semua indikator dalam komponen Murid. 1 2 3 4 5 6 Nama Sekolah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar 2009 @ MDeC Skor Peningkatan 16.1 di bawah menunjukkan skor peningkatan bagi semua sekolah bestari luar bandar yang dikaji.2 Sampel Dalam kajian ini.52% = ****) 13. Kuala Kubu Bharu.1: Skor Peningkatan bagi semua sekolah yang dikaji. Jadual 7. Selangor dan Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil Vageesar.08 = ****) 17.52 (54.81 (71.64 = ****) 16.24 = ****) 17.08 = ***) 17.02 (68.63 (66. individu perseorangan) untuk meneliti. Hasil dapatan kajian ini diharap akan dapat membantu pihak-pihak yang terlibat secara langsung (MDeC dan KPM) dan tidak langsung (PIBG.32 = 65.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 4: KUALITATIF (FOCUSED GROUP) 7. Kedua-dua buah sekolah dipilih berdasarkan prestasi tertinggi hasil dari kajian kuantitatif (Repeated Measure Method) iaitu Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2009 di seluruh Semenanjung. Bil. Tujuan kajian kualitatif ini dijalankan ialah sebagai satu bentuk triangulasi bagi mengesah dan mengukuhkan hasil dapatan kajian kuantitatif yang telah dilaksanakan selama enam bulan bermula bulan Mei 2009. Kuala Selangor. dua buah sekolah iaitu sebuah sekolah menengah dan sebuah sekolah rendah telah dipilih sebagai sampel. 7. Selangor. merancang dan mengimplementasikan program pembestarian sekolah secara menyeluruh pada masa hadapan. Penggunaan Star rating adalah dikira mengikut standard kategori pencapaian yang digunakan dalam instrumen dan pencapaian SSQS. Sekolah tersebut ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Ampang Pecah.41 (69. Guru dan GPB.

48 (53. Latar belakang penjaga/ibu bapa yang mempunyai anak disekolah ini terdiri daripada nelayan. 2009 @ MDeC 83 .16 = ***) Dengan menggunakan pendekatan “purposive sampling” (prestasi tertinggi). Selangor.00 = *****) 15.04 (60.72 = ****) 18. guru dan murid. Guru Penyelaras Bestari.40 = ****) 16.35 (73.08 = ****) 15.92 = ***) 19.82 (67. Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil Vageesar.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 7 8 9 10 11 12 13 14 15 SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau 13.28 = ****) 18. Kuala Kubu Bharu. Sekolah Tamil dalam kategori luar bandar ini mempunyai 35 orang guru dan sokongan PIBG yang kukuh. Lebih kurang 20% sahaja penjaga/ibu bapa sahaja yang memiliki komputer di rumah.08 (72. Berdasarkan kepada dua sampel yang telah dipilih. buruh dan bekerja sendiri yang hanya berpendapatan rendah dan sederhana. Kuala Selangor adalah sekolah rendah Gred A dan mempunyai murid berjumlah 560 orang dari 350 keluarga.68 (62.80 (55.32 = ****) 13.04 = 40. pengkaji telah menetapkan empat kategori responden dari setiap sampel untuk dipilih bagi dijalankan sesi temu bual secara langsung di lapangan. Pentadbir terdiri dari seorang Pengetua dan seorang Guru Besar.89 (80. Sekolah ini adalah sebuah sekolah Gred A dalam kategori luar Bandar. Sekolah mempunyai 64 orang guru dan murid berjumlah 964 orang dari 680 keluarga dari kawasan berhampiran dan juga dari pekan kecil Rasa. sekolah yang dipilih ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Ampang Pecah. Murid pula terdiri dari empat orang murid lelaki dan perempuan dari setiap buah sekolah. Sekolah dilengkapi dengan fasiliti ICT. Majoriti penjaga/ibu bapa adalah dari kumpulan berpendapatan rendah dan lebih kurang 30% sahaja murid mempunyai komputer di rumah. seorang GPB sekolah rendah dan seorang guru dari setiap sekolah. Sekolah ini mempunyai fasiliti ICT.20 = ***) 10. Kategori tersebut ialah pentadbir. Kesemua responden ini telah memberi kerjasama sepenuhnya sewaktu sesi temubual dijalankan. Guru pula terdiri dari seorang guru Penyelaras Bestari (GPB) sekolah menengah.

Teknik temubual telah dijalankan ke atas beberapa responden yang dipilih secara rawak (murid dan guru) di kedua-dua buah sekolah tersebut. 7. aplikasi dan infrastruktur. Kedua-dua pentadbir ini mempunyai elemen dan character „kepimpinan teknologi‟ yang sangat penting bagi menjayakan pembestarian di kedua-dua sekolah ini. Pentadbir telah memainkan peranan sebagai penggerak utama untuk memotivasikan semua guru dan murid supaya sentiasa berada dalam environmen pembestarian. 2009 @ MDeC 84 . guru dan murid sekolah terbabit. Semua bukti tersebut terdapat dalam transkrip temu bual yang telah dijalankan ke atas Pengetua/Guru Besar. Guru Penyelaras Bestari. Pengkaji juga telah membuat pemerhatian dan rakaman audio/video serta fotografi bagi menjelaskan lagi realiti yang berlaku dalam bilik darjah sewaktu guru sedang mengajar (penggunaan Interactive White Board). Di samping itu. Hasil analisis tersebut dibincangkan secara mendalam selaras dengan objektif kajian ini. Pentadbir Kedua-dua buah sekolah mempunyai pentadbir yang bermotivasi tinggi dan telah memberi sokongan padu kepada semua guru bagi menjayakan program pembestarian ini. pemerhatian dan rakaman audio/video. “halangan” dan “outlook”.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 7. Sumber bahan primer ini akan mengesahkan amalan dan pembudayaan penggunaan ICT berlaku dalam proses pengajaran dan pembelajaran murid. Contohnya. 7. Satu set soalan berbentuk separa berstruktur telah dibina untuk dijadikan panduan sewaktu sesi temu bual dijalankan. pengumuman daripada pihak pentadbir sekolah kepada guru menggunakan emel. Data dan maklumat direkod dan dianalisis mengikut tema yang ditetapkan.4 Metodologi Kajian Beberapa kaedah dan teknik telah digunakan oleh pengkaji bagi mengutip data dan sampel dari dua buah sekolah terpilih. Ketiga-tiga tema tersebut dibentuk berdasarkan kepada Piawaian Kelayakan Sekolah Bestari (SSQS) dan laporan bulanan oleh Project Monitoring Office. analisis dokumen.5 Perbincangan i.5 Dapatan Kajian Hasil dapatan daripada kajian kualitatif ini adalah berdasarkan kepada sesi temu bual. Semua data dan maklumat dianalisis berdasarkan kepada tiga tema utama iaitu “kejayaan”. teknik menganalisis dokumen juga dijalankan untuk mendapatkan bukti terhadap pelaksanaan program pembestarian ini berdasarkan panduan SQSS iaitu komponen penggunaan ICT. Mereka sentiasa memikirkan untuk meningkatkan usaha membudayakan pembestarian sekolah dari semasa ke semasa. modal insan.

Kemahiran hands-on dan technology-rich assessement strategies dicadang supaya diperbanyakkan dan dilatih oleh pakar dari Institut Aminudin Baki (IAB).Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Di samping itu. Pihak JPN Selangor telah menjangkaui negeri lain dengan membentuk satu pasukan pemantauan khas untuk sekolah Bestari negeri ini yang dikenali sebagai „Smart Force‟ dan bergiat aktif dalam merealisasikan program pembestarian ini. Institut Perguruan atau universiti. kekurangan infrastruktur (makmal dan perkakasan/peralatan komputer) menyekat peluang murid daripada menggunakan fasiliti ICT sebanyak yang mungkin. Guru Penyelaras Bestari Kedua-dua guru GPB mempunyai kelebihan yang tersendiri dalam bidang ICT. JPN Selangor juga sangat aktif dalam menjayakan program Pengurusan Pusat Akses Cemerlang Negeri Selangor dan Pertandingan Pengurusan Makmal Komputer Cemerlang. Sementara di sekolah rendah pula. adalah tidak menghairankan kerana semua semua pihak telah bergabung tenaga dalam usaha ini hingga berjaya melahirkan sekolah menengah dan rendah luar bandar terbaik. ii. Keadaan ini telah membantu pihak sekolah dari aspek fasiliti dan moral. Autoriti yang diterima dari Pentadbir untuk menguruskan program pembestarian sekolah ini membuahkan hasil kerana beliau banyak menggunakan pengalaman dan kreativiti sendiri untuk menjayakan program ini. PIBG SJKT Vageesar misalnya sejak dari awal telah membantu sekolah mendapatkan komputer tambahan dari pihak luar. Peranan PIBG juga amat besar dalam membantu usaha tersebut. Di samping itu. pentadbir juga mencadangkan agar latihan guru amat penting bagi meningkatkan kefahaman. Hal ini membuktikan bahawa wujudnya kerjasama yang erat antara PIBG dan sekolah dan ini boleh membawa kejayaan kepada pihak sekolah. Dalam konteks “outlook” program sekolah bestari luar bandar. Antaranya. Walau bagaimanapun. bagi SMKAP ialah murid yang tinggal agak jauh dari sekolah dan terpaksa mengikut jadual bas sekolah. GPB di SMKAP memang mempunyai kemahiran tinggi dalam ICT dan amat dedikasi dalam melaksankan tugas tanpa mengira masa. kemahiran dan pengalaman asalkan tidak menjejaskan proses p&p guru setiap hari. kedua-dua pentadbir mengakui bahawa terdapat juga halangan dalam melaksanakan program pembestarian secara lebih berkesan. selain daripada meningkatkan fasiliti ICT di sekolah masing-masing. Hal ini membuatkan murid tidak dapat menggunakan kemudahan komputer yang disediakan selepas waktu sekolah. Justeru itu. Usaha proaktif menubuhkan Briged Cyber dua tahun sebelum sekolah ini dipilih sebagai sekolah menengah bestari luar bandar telah menghasilkan sebuah 2009 @ MDeC 85 . analisis menunjukkan pihak pentadbir sentiasa mendapat sokongan berterusan dari pihak luar seperti MDeC dan Jabatan Pelajaran Negeri (JPN) yang amat proaktif dalam memainkan peranan masing-masing dalam program ini jika dibandingkan dengan negeri lain (kebetulan kedua dua buah sekolah terbaik ini berada dalam negeri Selangor).

berkemahiran dan boleh menguasai ICT khususnya sewaktu mengajar subjek masing-masing. mereka mengharapkan agar GPB itu sendiri hendaklah mempunyai minat. beliau melupakan hasrat untuk memohon pertukaran balik ke negeri asal iaitu Pulau Pinang. iii. Hanya dengan cara ini mereka boleh menjadi model dan contoh kepada semua guru di sekolah masing-masing. GPB dan semua guru dalam mewujudkan suasana „bekerja dalam satu pasukan dan saling membimbing antara guru yang mahir dan guru yang kurang mahir‟ memberi sumbangan besar dalam 2009 @ MDeC 86 . Pengalaman dan kemahiran mengendalikan komputer menjadi asset utama kepada sekolah ini. Usaha berterusan dari Pengetua dan Guru Besar sekolah masing-masing berjaya memotivasikan kebanyakan guru untuk bersatu tenaga menjayakan program pembestarian ini. Dengan ilmu yang mendalam akan menjadikan guru sebagai model kepada murid. Kesimpulannya.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar kejayaan dalam program ICT di sekolah ini. guru-guru banyak dibantu dan dibimbing oleh GPB yang dedikasi dan sentiasa berfikiran positif. Antaranya ialah faktor ilmu dalam ICT amat penting untuk dikuasai oleh setiap orang guru. kerjasama yang erat antara pentadbir. GPB di SJKT Vageesar pula adalah bekas seorang pekerja komputer dengan sebuah kilang komputer sebelum memasuki Institut Perguruan. pandangan GPB selari dengan pentadbir bahawa kekurangan infrastruktur terutama bilik darjah dan bilangan komputer di makmal yang tidak lengkap membantut usaha pembestarian berlaku dengan lebih pantas. Di samping itu. Guru Guru-guru di kedua buah sekolah tersebut mempunyai kelebihan tersendiri kerana pentadbir masing-masing menjadi pendorong utama dalam usaha membestarikan sekolah. Merujuk kepada harapan GPB (outlook) untuk memotivasikan rakan guru dalam usaha pembestarian ini. Di samping itu. kebanyakan guru menggunakan fasiliti ICT dalam proses pengajaran dan pembelajaran walaupun berhadapan dengan gangguan elektrik dan Internet dari masa ke semasa. Bagi GPB guru sepatutnya lebih bersedia. faktor minat. Beliau sendiri telah melahirkan satu idea yang pragmatik iaitu membentuk satu moto bagi mengintegrasikan ICT dalam p&p di SMKAP yang dinamakan “Gaya Pembelajaran Global”. Hasilnya. kemahiran tersendiri dan kreativiti dalam menjalankan tugas. Di samping itu. motivasi tinggi di samping memiliki kemahiran dan pengalaman dalam ICT yang kesemuannya dimiliki oleh kedua-dua GPB tersebut merupakan faktor penyumbang utama dalam usaha pihak sekolah untuk membestarikan guru dan murid. Apabila sekolah telah dipilih sebagai sekolah bestari luar bandar. Namun masih terdapat beberapa halangan seperti yang diakui oleh GPB. Minat dan usaha untuk mengutamakan tugas seharian (walaupun masih mengajar 30 waktu) telah berjaya membantu sekolah menjadi yang terbaik.

Murid-murid Murid di kedua-dua buah sekolah mengakui bahawa mereka memahami konsep sekolah bestari dan mendapat maklumat dari semasa ke semasa tentang sekolah bestari dari pentadbir. peranan pihak luar (MDeC dan KPM) perlu lebih membimbing dan melatih daripada memberi arahan. Hal ini menjadikan muridmurid berfikiran positif dan masing-masing berusaha untuk menimbulkan environmen sekolah bestari yang sebenar. guru dan rakan dari Briged Bestari. Misalnya. Natijahnya. bekerja dalam satu pasukan dan proaktif dalam menjalankan tugas seharian. fenomena ini hanya berlaku pada peringkat awal pelaksanaan sekolah bestari. Namun demikian.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar usaha membestarikan sekolah. Walau bagaimanapun. tidak dapat dinafikan bahawa mana-mana institusi atau organisasi tidak dapat lari dari mempunyai staf yang kurang berminat dengan arus dan perkembangan teknologi terkini (20%). perlunya diberi penekanan tentang kemudahan infrastruktur dahulu kerana jika semua peralatan ICT lengkap dan sedia ada. Proses pembestarian sekolah pada pandangan guru-guru khususnya dari segi latihan. Tetapi bagi GPB di SMKAP. Bagi mereka juga. Dari segi peranan sebagai model sekolah bestari luar bandar. mereka berjaya membuktikan hasil usaha mereka dibandingkan dengan 13 sekolah bestari luar bandar lain di seluruh negara yang mungkin lebih banyak kemudahan fasiliti ICT. guru-guru yakin boleh membantu dan berkongsi pengalaman dan kemahiran dengan rakan-rakan dari sekolah lain. murid-murid SMKAP telah agak lama menubuhkan Kelab Siber 2009 @ MDeC 87 . iv. Memang tidak dapat dinafikan bahawa tidak semua guru bersetuju dengan sebarang perubahan baru yang boleh menjejaskan status quo seseorang guru dalam menjalankan tugasnya sehariann tugas sehariannya. terdapat lebih kurang 20% guru yang masih kurang peka dengan usaha pembestarian tersebut. Keputusan kajian juga membuktikan guru-guru di kedua buah sekolah tersebut berjaya membuktikan bahawa mereka mempunyai matlamat yang sama. Salah satu faktor penting menjadikan kedua buah sekolah ini terkehadapan dari sekolah lain ialah peranan utama yang dimainkan oleh Briged Bestari masingmasing. guru bersedia menggunakan segala kemudahan tersebut dengan berkesan khususnya dalam proses p&p. Analisis menunjukkan kedua-dua buah sekolah mempunyai guru-guru yang celik ICT iaitu 80% dan mereka ini peka dengan usaha pembestarian sekolah. Didapati kedua-dua buah sekolah mempunyai peratus yang agak kecil (lebih kurang 20%) dalam kalangan guru yang sukar berubah sikap dan tidak ambil peduli dengan usaha pembestarian sekolah masing-masing.

Satu lagi kelebihan dalam kalangan murid di kedua buah sekolah ini ialah budaya „ringan tulang‟ dalam membantu rakan-rakan untuk belajar dan menguasai kemahiran komputer. usaha dan pelaksanaan tugas demi untuk menjadi yang terbaik dalam kalangan sekolah yang terlibat.6 Kesimpulan Tidak dapat dinafikan bahawa kerjasama semua pihak dalam sesebuah institusi atau organisasi sama ada pentadbir. Mereka akui. mereka dapat menggunakan alat inovatif tersebut secara langsung dalam bilik darjah. GPB. peningkatan fasiliti ICT dan latihan terkini bagi GPB dan guru-guru yang merangkumi kemahiran mengguna dan ilmu untuk mengintegrasi ICT dalam meningkatkan kefahaman murid dalam proses p&p serta kemahiran technology-rich assessement strategies dan higher order thinking skills dilihat amat perlu pada masa ini.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar sebelum sekolah mereka dipilih sebagai sekolah bestari luar bandar. Mereka akui terpaksa berkongsi fasiliti ICT. minat dan kesungguhan yang ditunjukkan oleh murid di kedua-dua buah sekolah tersebut diharap dapat merealisasikan matlamat kerajaan untuk membestarikan sekolah luar bandar di negara kita. Merujuk kepada wawasan menjadiakan sekolah mereka sebagai sekolah model. murid-murid yakin mereka boleh membantu dan membimbing murid sekolah lain jika diberi peluang. bagi memantapkan lagi kapasiti sekolah ini. Pengalaman menggunakan kemudahan ICT yang disediakan oleh guru dalam kelas juga memberi impak besar dalam meningkatkan minat dan motivasi murid. Environmen inilah yang dialami dan dipunyai oleh kedua-dua buah sekolah tersebut. Analisis menunjukkan peranan ahli-ahli Briged Bestari di kedua-dua sekolah ini amat berkesan untuk menarik minat muridmurid lain mendekati ICT. Faktor ini menyumbang kepada melemahkan minat dan usaha untuk murid memahirkan diri dalam bidang komputer dan ICT. Budaya mengajar dan membimbing rakan yang kurang mahir dalam bidang komputer menjadikan ramai murid bersedia untuk belajar dan kemudian menguasai kemahiran komputer. Hal ini membuktikan bahawa mereka memang proaktif dan telah bersedia sejak awal lagi dalam usaha pembestarian sekolah. Keputusan kajian menunjukkan murid lebih berminat belajar kerana fasiliti ICT memudahkan mereka faham dan menarik minat untuk belajar. Murid mengakui bahawa antara halangan utama dalam usaha membestarikan sekolah masing-masing ialah kekurangan kemudahan asas ICT yang ada sekolah. 7. 2009 @ MDeC 88 . Pada waktu yang sama. guru dan murid sesebuah sekolah akan menentukan kejayaan dalam apa jua bidang. peranan yang dimainkan oleh pihak luar institusi atau organisasi tersebut telah berjaya meningkatkan lagi minat. Pada waktu yang sama. Walau bagaimanapun. Namun. Terbukti bahawa kedua-dua buah sekolah di atas telah menjadi sekolah dan model terbaik dalam program sekolah bestari luar bandar di Malaysia. Briged Bestari mampu melaksanakan tugas untuk membantu semua pihak berkaitan dalam usaha pembestarian tersebut.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 5 ISU & CADANGAN 2009 @ MDeC 89 .

2 Latihan Lanjutan  Penggunaan ICT di tahap inovatif (higher order thinking skill) (Taxsonomy Bloom. sintesis dan penilaian.  Kebanyakan guru yang ditanya juga (kualitatif) mengatakan kurang berlaku amalan train the trainers secara formal di sekolah mereka disebabkan jadual dan aktiviti sekolah yang amat sibuk. Oleh itu. Kebanyakan rumah murid adalah jauh dari sekolah dan mereka terpaksa balik awal ke rumah. 1965).1 Luar Bandar  Kesemua sekolah yang dikaji terletak di luar bandar dan 70% daripada ibubapa/waris adalah berpendapatan rendah. Isu ini menyebabkan guru yang dilatih oleh pihak KPM tidak dapat menyampaikannya kepada guru-guru lain di sekolah secara formal.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 5: ISU DAN CADANGAN ISU 8.2.1 MURID 8. 8. Ini agak mengekang peluang mereka untuk menggunakan komputer di luar waktu sekolah (contohnya di sebelah petang).2.2 GURU 8.  8. analisis. kemungkinan mereka dapat membeli komputer sendiri untuk digunakan di rumah adalah agak kecil.3 Motivasi  Sikap sebahagian guru (lebih kurang 30%) yang menganggap program di sekolah terlalu banyak (over load) 2009 @ MDeC 90 .2. Kebanyakan guru yang ditanya mahukan kemahiran ini kerana mereka hanya mengajar menggunakan ICT pada peringkat pengetahuan dan kefahaman tetapi jarang dan mungkin tidak berkemahiran untuk sampai di peringkat lebih tinggi seperti aplikasi.1. 8.1 Infrastruktur  Hampir dua pertiga guru melaporkan bahawa tidak ada perkakasan komputer yang cukup untuk digunakan di kelas untuk tujuan pengajaran dan pembelajaran.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 8.3. 8.6 GURU  Latihan lanjutan bagi meningkatkan kemahiran Higher order thinking skilsl (Bloom Taxonomy.1 Pengetahuan dan Konsep Sekolah Bestari  Ramai Guru Sandaran Tidak Terlatih (GSTT) & guru berkemahiran ICT bertukar di pertengahan dan di hujung tahun menyebabkan proses asimilasi pengetahuan dan konsep sekolah bestari sukar dikekalkan di sekolah.4. Ini juga selaras dengan standard SSQS di komponen Modal Insan. Ini boleh meningkatkan perhubungan antara guru-murid dan guru-pentadbir dapat ditingkatkan walaupun di luar waktu kelas. Terdapat juga Pengetua yang memahami pengetahuan dan konsep sekolah bestari ini ditukarkan dan digantikan dengan pengetua yang baru dari sekolah bukan sekolah bestari.  Latihan lanjutan juga diperlukan oleh guru untuk meningkatkan kemahiran „Technology – rich assessment strategies‟ (non-pencil & paper tetapi menggunakan ICT untuk menghasilkan tugasan murid berbentuk folio. simulation. Ini selaras dengan standard SSQS (Utilization – Indikator 13).1 Latihan Lanjutan  Kesemua GPB memerlukan latihan lanjutan mengenai kemahiran Pengurusan Sistem dan Rangkaian. 8.3. 8. 1965) perlu diberi kepada guru-guru di sekolah bestari luar bandar.Indikator 19. seseorang GPB hanya akan berhubung secara bersendirian jika mahukan bantuan dari GPB yang lain. Dengan adanya kemahiran ini. LMS dapat diwujud dan diselenggarakan di sekolah.4 PENTADBIR 8.5 MURID  Penggunaan makmal di luar waktu sekolah adalah satu kaedah untuk meningkatkan kemahiran ICT Tambahan di kalangan murid. Oleh itu. interaksi murid 2009 @ MDeC 91 . project.3 GURU PENYELARAS BESTARI (GPB) 8.  Kesemua GPB juga mahukan kemahiran menguruskan Learning Management System (LMS).1 Kesatuan GPB  Setakat ini (kecuali Selangor) tidak ada satu kesatuan/pasukan GPB bagi semua sekolah bestari luar bandar. Penggunaan fasiliti ICT di kalangan murid-murid masih kurang   CADANGAN 8.

(Komponen Utilization – Indikator 7)  Integrasi ICT dalam p&p seharusnya tidak tertumpu kepada mata pelajaran PPSMI sahaja tetapi kepada mata pelajaran lain. Ini juga bersesuaian dengan standard SSQS Komponen Aplikasi – Indikator 5). (Komponen Utilization – Indikator 12-15). peluang pelajar buat kajian dengan guna ICT (16.  GPB juga perlu ditingkatkan kemahiran mereka dalam menguruskan Learning Management System (LMS). Kemahiran ini sudah tentu akan dapat membantu mewujudkan LMS di sekolah dan dengan itu perhubungan antara guru-murid dan gurupentadbir dapat ditingkatkan walaupun di luar waktu kelas (SSQS . Ini akan mempercepatkan lagi proses membudayakan penggunaan ICT di sekolah. JPN Selangor)  Pemilihan GPB mestilah tepat dengan mengambil kira minat dan talent untuk dikembangkan.komponen Utilization SSQS – Indikator 12 & 14)  Satu task-force team bagi semua GPB sekolah bestari luar bandar perlu ditubuhkan dan diselia oleh JPN (contohnya.8% = 1*).7 GPB  Latihan Lanjutan perlulah diberikan kepada GPB bagi meningkatkankemahiran Pengurusan Sistem dan Rangkaian bagi memastikan sistem rangkaian dan Internet di sekolah lebih realible.3% (1*) . Ini selaras dengan SSQS (Komponen Aplikasi – Indikator 7)  Perlu kerap memberi peluang kepada murid mengintegrasikan ICT dalam p&p. Ini juga selaras dengan standard SSQS di mana penggunaan pada kekerapan sekali seminggu – 38. pembimbing guru dan murid. Ini juga selaras dengan standard SSQS (Komponen Utilization – Indikator 16 dan komponen Human Capital – Indikator 14). Ini selaras dengan standard SSQS (Komponen Utilization – Indikator 5) 8.  Peranan GPB perlulah diperluaskan lagi iaitu sebagai pakar rujuk.6% = 2*).  EduWebTV perlu digunakan dengan lebih meluas oleh guru.  Guru dan murid perlu lebih banyak menggunakan ICT sebagai medium berkomunikasi dan menyampaikan maklumat kepada rakan-rakan guru dan murid. Dapatan menunjukkan hanya 3 orang GPB sahaja berkelulusan ICT di peringkat Ijazah pertama.5% = 1*).Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar menggunakan ICT dan sebagainya). persembahan pelajar menggunakan ICT (10. Dapatan menunjukkan bahawa hanya 134 orang guru menggunakan kemudahan ini pada kekerapan kurang sekali dalam sebulan = 4. Ini juga selaras dengan standard SSQS (Human Capital – Indikator 14) 2009 @ MDeC 92 .

2009 @ MDeC 93 . komitmen dan kepimpinan Pentadbir (kepimpinan berteknologi).Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Peranan GPB bukan sahaja memikul tugas & tanggungjawab pembestarian sekolah tetapi pengiktirafan haruslah diberi memandangkan beban tugasn dan tanggungjawab yang harus dipikul. 8. GPB dan guru. Ia juga boleh meningkatkan Motivasi dan readiness guru dan ini akan memberi kesan kepada murid terutama pada proses pengajaran dan pembelajaran di kelas dimana pengintegrasian ICT dalam pengurusan dan p&p akan secara langsung dapat ditingkatkan.8 PENTADBIR • Kursus Change Management perlu diadakan untuk Pentabdir bagi meningkatkan Perubahan sikap. • Pihak KPM seharusnya memastikan semua pentadbir mempunyai visi dan misi serta pelan strategik dalam pengintegrasian ICT dalam pengurusan sekolah dan juga dalam proses pengajaran dan pembelajaran.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 6 KESIMPULAN 2009 @ MDeC 94 .

Walau bagaimanapun.000 sekolah di seluruh negara dilancarkan nanti. penyelidik merasakan GPB boleh memainkan peranan sebagai resource person kepada guru yang dikira kurang bermotivasi ini akan diberikan sokongan. Faktor kepelbagaian jenis sekolah dan dengan mengambil kira faktor lokasi sekolah iaitu luar bandar. kesan impak yang baik ke atas kesemua 4 komponen „manusiawi‟ ini boleh dibanggakan. bagi memantapkan lagi kapasiti sekolah ini. Terbukti bahawa kedua-dua buah sekolah di atas telah menjadi sekolah dan model terbaik dalam program sekolah bestari luar bandar di Malaysia. Pastinya cabaran ini boleh ditangani dengan menyediakan pelan tindakan yang menyeluruh dari segi sistem pelaksanaan program ini di mana semua guru pasti akan terlibat secara langsung. Kajian impak ini juga boleh dijadikan satu panduan bagi saling melengkapi dengan panduan pelaksanaan sekolah bestari iaitu Piawaian Kelayakan Sekolah Bestari (SSQS). kajian ini mendapati cabaran paling besar sekolah adalah kurang motivasi daripada sebilangan guru (20-30%). mengitegrasi teknologi dalam pengajaran dan pembelajaran.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAB 6: KESIMPULAN Adalah terbukti bahawa program sekolah bestari luar bandar telah memberikan banyak kesan impak yang baik dan berguna walaupun program ini baru dilaksanakan kurang daripada satu tahun. Pada waktu yang sama. Jelas sekali kedua-dua sekolah ini boleh menjadi model terbaik untuk sekolah rendah dan sekolah menengah. Environmen inilah yang dialami dan dipunyai oleh kedua-dua buah sekolah yang telah mencapai skor peningkatan tertinggi iaitu SJKT Vageesar. Pastinya. Ini akan membantu sekolah mempercepatkan proses mewujudkan persekitaran pembelajaran yang kondusif. peningkatan fasiliti ICT dan latihan terkini bagi GPB dan guru-guru yang merangkumi kemahiran mengguna dan ilmu untuk mengintegrasi ICT dalam meningkatkan kefahaman murid dalam proses p&p serta kemahiran higher order thinking skills dan technology-rich assessement strategies dilihat amat perlu pada masa ini. masih terdapat ruang yang boleh dimantapkan lagi. guru dan murid sesebuah sekolah akan menentukan kejayaan dalam apa jua bidang. bimbingan. peranan yang dimainkan oleh pihak luar institusi atau organisasi tersebut telah berjaya meningkatkan lagi minat. membudayakan pengurusan cekap dan boleh meningkatkan produktiviti dan melahirkan murid yang kreatif dan interaktif. sumber rujukan dan latihan berterusan kerana inilah strategi utama yang boleh mengurangkan secara drastik bilangan guru yang kurang bermotivasi ini. Kuala Kubu Bahru. kerjasama semua pihak dalam sesebuah institusi atau organisasi sama ada pentadbir. Pastinya kesemua 15 sekolah luar bandar ini boleh dijadikan sekolah penanda aras bagi sekolah luar bandar yang lain apabila program pembestarian 10. Pentabir yang mengamalkan corak pentadbiran „kepimpinan berteknologi‟ pastinya akan dapat meningkatkan pembudayaan penggunaan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran dan dalam pengurusan di sekolah selaras dengan semangat dan hasrat sekolah bestari. Dalam perlaksanaan penanda aras sekolah bestari luar bandar. GPB. Untuk itu. Kuala Selangor dan SMK Ampang Pecah. usaha dan pelaksanaan tugas demi untuk menjadi yang terbaik dalam kalangan sekolah yang terlibat. Walau bagaimanapun. 2009 @ MDeC 95 .

semua pentadbir sekolah seharusnya sudah menukarkan corak pentadbiran mereka kepada gaya ini bagi memastikan program sekolah bestari ini berjaya. (Eds. Pastinya dengan adanya program sekolah bestari ini. S. minat untuk belajar dan penglibatan murid dalam aktiviti p&p. and Duffy.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Untuk itu. Kellaghan. University of Memphis. (Chapter 16). Evaluation models (2nd ed.. & T.asp?show=article&id=839 Bloom. F. Satu lagi komponen iaitu Guru Penyelaras Bestari (GPB) merupakan penggerak terpenting di sesebuah sekolah bestari. (1999) The effects of attitudes and self-efficacy on the level of technology integration (LOTI) in student-developed lessons.). Wilson. D. Available online at http://ts. Australian National University. The Technology Source. Craner. Boston: Kluwer Academic Publishers.). Centre for Mathematics and its Applications. K. Madaus. Cagiltay. J.. (2001) Seven Principles of Effective Teaching: A Practical Lens for Evaluating Online Courses. Penglibatan ICT telah terbukti dapat menghasilkan modal insan yang diperlukan oleh negara untuk masa akan datang dan dapat meningkatkan motivasi murid. Vol. Longmans.L. Workshop on Design of Longitudinal Studies and Analysis of Repeated Measures Data. 2009 @ MDeC 96 . R. Cummings. M. Stufflebeam. pontensi untuk mengembangkan kepada peringkat meningkatkan pencapaian perlulah dimantapkan lagi kerana ini tidak diukur dalam SSQS. T. 1.L. Oleh itu.mivu. (1991). The CIPP model for evaluation. Green. (2000). Lim. In D. (1965) Taxonomy of educational objectives: the classification of educational goals. S. B. March/April 2001. C. M. Stufflebeam. seharusnya kumpulan ini diberikan perhatian yang lebih oleh pihak MDeC dan KPM bagi memastikan peranan mereka sebagai sumber rujukan. Rujukan: Graham.M. R. pembimbing dan penyelenggara sistem dan aplikasi di sekolah sentiasa berada pada up-to-date.org/default. & Krathwohl. D. G. B.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix a FOTOGRAF : SMK AMPANG PECAH 2009 @ MDeC 97 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar APPENDIX A : SMK AMPANG PECAH 2009 @ MDeC 98 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2009 @ MDeC 99 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2009 @ MDeC 100 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2009 @ MDeC 101 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix B FOTOGRAF : SJKT VAGEESAR 2009 @ MDeC 102 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar APPENDIX B : SJKT VAGEESAR 2009 @ MDeC 103 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2009 @ MDeC 104 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2009 @ MDeC 105 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix C NAMA SEKOLAH 2009 @ MDeC 106 .

15. 5. Nama Sekolah SK Pulau Sebang SK Cherok Paloh SK Tasik Chini SK Peserai SK (F) Palong 14 SK Jambu Lawar SMKA Muhamad Ali Ranau SJKT Vageesar SMK (F) Besout SMK Sematan SMK Ampang Pecah SJKC Mah Hua SK Tok Randok SMK Megat Dewa SK Arau Kategori Sekolah Kebangsaan (Melaka) Sekolah Kebangsaan (Pahang) Sekolah Orang Asli (Pahang) Sekolah Kebangsaan (Johor) Sekolah Rendah-Felda (Negeri Sembilan) Sekolah Kebangsaan (Kelantan) Sekolah Menengah Agama (Sabah) Sekolah Rendah Tamil (Selangor) Sekolah Menengah felda (Perak) Sekolah Menengah (Sarawak) Sekolah Menengah Kebangsaan (Selangor) Sek. 2. 7. 12.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar APPENDIX C (NAMA SEKOLAH) Bil 1. 11. 6. 4. Jenis Kebangsaan Cina (Pulau Pinang) Sekolah Kebangsaan (Terengganu) Sekolah Menengah Kebangsaan (Kedah) Sekolah Kebangsaan (Perlis) 2009 @ MDeC 107 . 8. Ren. 10. 13. 3. 14. 9.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix D INSTRUMEN KAJIAN : MURID 2009 @ MDeC 108 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar APPENDIX D SEKOLAH BESTARI KAJIAN IMPAK PROGRAM PEMBESTARIAN SEKOLAH-SEKOLAH LUAR BANDAR SOAL SELIDIK MURID Nama Murid: Nama Sekolah: Kod Sekolah: Tarikh: 2009 @ MDeC 109 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

BAHAGIAN 1: PENGENALAN MURID
Tandakan (√ ) hanya satu (1) mata pelajaran utama yang anda wakili Bahasa Malaysia/Bahasa Melayu Bahasa Inggeris Matematik Sains Pendidikan Islam/Pendidikan Moral Sejarah/Kajian Tempatan

BAHAGIAN 2: PENGGUNAAN ICT

Sangat Tidak Setuju

Nyatakan reaksi anda terhadap setiap item dengan cara membulatkan nombor dalam ruang yang disediakan. Pastikan anda memberi respon terhadap semua pernyataan berikut.

Sangat Setuju

1. 2. 3. 4. 5.

Saya suka menggunakan komputer. Saya suka berbincang dengan rakan-rakan tentang komputer Saya suka menggunakan komputer untuk membuat kerja rumah/tugasan. Saya seronok pergi ke sekolah kerana ada komputer. Saya memerlukan komputer untuk belajar

1 1 1 1 1

2 2 2 2 2

3 3 3 3 3

4 4 4 4 4

5 5 5 5 5

2009 @ MDeC

110

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

6. 7. 8 9 10 11 12 13 14

Saya bercadang untuk belajar komputer dalam masa terdekat. Saya akan membeli komputer jika mempunyai wang, Komputer boleh membantu saya dalam pelajaran/kerja rumah. Masa penggunaan komputer di sekolah amat terhad. Pengggunaan komputer amat sesuai untuk mencapai cita-cita saya. Penggunaan komputer boleh meningkatkan kecemerlangan akademik saya di sekolah Penggunaan komputer merubah cara saya belajar. Saya perlu tahu menggunakan komputer untuk menceburi bidang kerjaya pada masa hadapan. Saya lebih suka belajar apabila guru menggunakan komputer.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3

4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4

5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

15 Penggunaan komputer tidak menghalang saya dari berkawan. 16 Saya tidak menyalahgunakan komputer.

BAHAGIAN 3: KEMAHIRAN ICT

Sangat Rendah

Sangat Tinggi

Nyatakan tahap kemahiran ICT anda dengan cara membulatkan nombor dalam ruang yang disediakan. Pastikan anda memberi respon terhadap semua penyataan berikut.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Mengetahui perkakasan komputer seperti tetikus, monitor dan papan kekunci. Menggunakan pencetak. Membentuk / save fail Membentuk folder. Membuang virus komputer Memasang sofwer baru dalam komputer. Menggunakan Microsoft Word untuk menghasilkan tugasan. Menggunakan Microsoft Power Point untuk mempersembahkan 2009 @ MDeC

0 0 0 0 0 0 0 0

1 1 1 1 1 1 1 1

2 2 2 2 2 2 2 2

3 3 3 3 3 3 3 3

4 4 4 4 4 4 4 4 111

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

tugasan. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. Menggunakan program Microsoft Excel untuk menghasilkan tugasan. Menggunakan program Microsoft Access. Menggunakan Modul Pembelajaran Kendiri untuk pembelajaran. Menggunakan Internet untuk mendapatkan bahan pembelajaran. Menggunakan e-bahan dari portal untuk tujuan pembelajaran (Tutor.Com atau Didik.com.) Menggunakan e-mel untuk berkomunikasi. Menggunakan laman sembang (Internet Relay Chat, Yahoo Messenger, Facebook atau Myspace) Membangunkan laman web. Membina blog sendiri. Boleh membaiki masalah (troubleshooting) peralatan ICT yang mudah. 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4

BAHAGIAN 4: ICT dan PEMBELAJARAN

Sangat Rendah

Sangat Tinggi

1.

Penggunaan Komputer meningkatkan tahap kefahaman saya dalam mata pelajaran berikut: a. Bahasa Malaysia/Bahasa Melayu b. Bahasa Inggeris c. Matematik d. Sains e. Pendidikan Islam/Pendidikan Moral f. Sejarah/Kajian Tempatan 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7

2009 @ MDeC

112

Pendidikan Islam/Pendidikan Moral f. Terima kasih atas kerjasama yang telah diberikan. Bahasa Inggeris c. Sejarah/Kajian Tempatan 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 Sekian. Bahasa Malaysia/Bahasa Melayu b.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 2. Penggunaan Komputer meningkatkan tahap penglibatan saya dalam kelas bagi mata pelajaran berikut a. 2009 @ MDeC 113 . Matematik d. Sains e.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix E INSTRUMEN KAJIAN : PENTADBIR 2009 @ MDeC 114 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar APPENDIX E SEKOLAH BESTARI KAJIAN IMPAK PEMBESTARIAN SEKOLAH-SEKOLAH LUAR BANDAR SOAL SELIDIK PENTADBIR Pengetua / Guru Besar Penolong Kanan Pentadbiran Nama Sekolah: Nama: Kod Sekolah: Tarikh: 2009 @ MDeC 115 .

contohnya LCD. pencetak. MS Excel. berapa kerapkah anda menggunakan: Lebih drp 10 kali 4 – 10 kali 1 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAHAGIAN I: Penggunaan Teknologi dalam Pengurusan dan Pentadbiran (Tandakan ( ) pada kotak yang disediakan untuk soalan-soalan berikut). Jika tidak terus ke soalan 8)   Pernah Tidak pernah 2.3 kali Tidak pernah Tidak diterima (a) Perkakasan komputer yang dibekalkan melalui program pembestarian ini (b) Peralatan komputer yang dibekalkan. Sejak menamatkan kursus di atas. Kursus ICT manakah yang pernah anda hadiri?    Kursus Yang Dianjurkan oleh pihak KPM (Contohnya IAB) Kursus Dalaman oleh GPB/Guru Kursus atas inisiatif sendiri (bersijil) 3. MS PowerPoint dan MS Access) (d) Kemudahan Internet yang dibekalkan (e) Kemudahan komunikasi elektronik 2009 @ MDeC 116 . Pernahkah anda mengikuti kursus ICT? (Jika pernah. 1. dll) (c) Perisian aplikasi yang dibekalkan (MS Word. pengimbas. sila jawab soalan 2 -7.

berapa kerapkah anda menggalakkan guru supaya mengintegrasikan teknologi dalam pengajaran?       Setiap hari Sekali seminggu Sekali sebulan Beberapa kali dalam 3 bulan Sekali Tidak pernah 7. berapa kerapkah anda melawat laman web Pendidikan?     Lebih drp 10 kali 4 – 10 kali 1 . Sistem Maklumat Murid.) 4. Sejak menamatkan kursus di atas. Sejak menamatkan kursus. Pernahkah anda bersama guru menggunakan teknologi dalam pelbagai bentuk yang terkini sejak menyertai kursus di atas?   Ya Tidak 2009 @ MDeC 117 . dsb. 6. Sejak menamatkan kursus. (contohnya EMIS.3 kali Tidak pernah/Tidak tahu 5. pernahkan anda mengimplementasikan pengurusan berbantukan komputer?    Pernah Tidak pernah Belum lagi tetapi saya bercadang mengimplementasikannya.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar (f) Sistem Pengurusan Sekolah yang dibekalkan.

Sila nyatakan pilihan anda dengan skala seperti berikut Sangat tidak Setuju 2 1 (a) Tidak cukup komputer (perkakasan dan peralatan) yang boleh digunakan (b) Perisian yang perlu tidak ada 3 4 5 Sangat Setuju (c) Tidak cukup akses kepada Internet (d) Sistem yang dibekalkan tidak cukup lengkap seperti aplikasi pengurusan dari segi perkakasan.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Soalan 8 bagi Pentadbir yang TIDAK PERNAH menggunakan teknologi dalam pengurusan 8. perisian dan utiliti (e) Sistem Pengurusan berteknologi yang dibekalkan tidak membantu sekolah mencapai objektif pengurusan (f) Anda tidak mempunyai keyakinan dalam menguasai skil teknologi (g) Anda tidak mempunyai perancangan dan masa yang cukup (h) Anda tidak mendapat sokongan daripada pihak atasan (i) Anda tidak mendapat sokongan dalam hal bantuan teknikal 2009 @ MDeC 118 . Sebab-sebab di bawah mungkin menyebabkan anda tidak menggunakan teknologi dalam pengurusan.

Berapa kerapkah anda melakukan bagi perkara berikut dalam tahun semasa? Lebih drp 25 kali 11 – 25 kali 1 .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 9. hanya beberapa komputer yang ada Tidak.10 kali Tidak pernah Tidak diterima (m) Mengakses Internet dalam membantu dan mencadangkan kepada guru cara untuk membangunkan bahan pengajaran atau aktiviti pengajaran (n) Menggunakan perisian komputer untuk kerja-kerja pentadbiran dan pengurusan (o) Menyampaikan sesuatu maklumat kepada guru dengan menggunakan teknologi elektronik (p) Menyampaikan sesuatu maklumat kepada ibubapa/waris murid/pelajar dengan menggunakan teknologi elektronik 10. Berapakah bilangan komputer yang digunakan khusus untuk tujuan pentadbiran dan pengurusan sekolah?     0 komputer (langkau ke soalan 12) 1-2 komputer 3-4 komputer Lebih daripada 5 komputer 11. 12. Adakah sebahagian atau kesemua komputer di pusat akses mempunyai capaian Internet? Ya Tidak 2009 @ MDeC 119 . Adakah sekolah anda mempunyai pusat akses? Ya Tiada (langkau ke soalan 15) 13. Adakah semua komputer tersebut mempunyai capaian Internet?        Ya. pada semua komputer Ya.

berapa banyakkah komputer yang ada di pusat akses?      1 – 10 komputer 11 – 20 komputer 21 – 30 komputer 31 – 40 komputer Lebih daripada 40 komputer 15. Kekerapan anda menilai guru menggunakan EduWebTV dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran?     Setiap hari Setiap minggu Setiap bulan Tidak pernah 17.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 14. Kekerapan anda menilai guru menggunakan ICT dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran?     Setiap hari Setiap minggu Setiap bulan Tidak pernah 16. Secara keseluruhan. Adakah pihak pentadbiran menyediakan komputer khas untuk guru membuat kerjakerja p&p dan pengurusan di sekolah?   Ya Tidak 2009 @ MDeC 120 . Adakah anda mempunyai guru yang menggunakan komputer sendiri untuk membuat kerja sekolah?   Ya Tidak 18.

2009 @ MDeC 121 . Pandangan pentadbir terhadap guru? Sila nyatakan pilihan anda dengan skala seperti berikut Sangat tidak Setuju 1 (a) Penggunaan ICT boleh meningkatkan motivasi guru 2 3 4 Sangat Setuju 5 (b) Komunikasi secara ICT meningkatkan minat guru untuk berinteraksi (c) Meningkatkan penglibatan guru dalam aktiviti sekolah (d) Meningkatkan prestasi kerja guru Jutaan terima kasih diucapkan kerana menjawab soalan-soalan di atas.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 19.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix F INSTRUMEN KAJIAN : GURU PENYELARAS BESTARI 2009 @ MDeC 122 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar APPENDIX F SEKOLAH BESTARI KAJIAN IMPAK PROGRAM PEMBESTARIAN SEKOLAH-SEKOLAH LUAR BANDAR SOAL SELIDIK GURU PENYELARAS BESTARI Nama GPB: Nama Sekolah: Kod Sekolah: Tarikh: 2009 @ MDeC 123 .

................... 2009 @ MDeC 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 124 .............) 2. 3............. Meningkatkan kemahiran terkini tentang ICT........ 2... 4 5 Menggunakan terminologi yang tepat berkaitan ICT........ Adakah pengkhususan anda dalam bidang ICT/Sains Komputer/Teknologi Maklumat/ Multimedia? Ya Tidak (sila nyatakan ....... Pernahkah anda mengikuti kursus ICT dalam tahun semasa? Pernah Tidak Pernah BAHAGIAN 2: TAHAP PENGETAHUAN/KEMAHIRAN ICT Tiada Kemahiran Berkemahiran Tinggi 1. Mengemaskini pengetahuan terkini tentang ICT... Boleh merekabentuk pelbagai aktiviti pembelajaran dengan mengintegrasi teknologi Boleh menggunakan dapatan kajian terkini tentang pengajaran dan pembelajaran dengan teknologi apabila merancang pengajaran..Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar BAHAGIAN 1: LATAR BELAKANG 1...

WSMS. Rangkaian h. Peralatan Komputer 8 9 10 11 12. Makmal komputer f. 13 14.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 6 7 Mengurus sistem dan rangkaian. Pusat Akses 1 2 3 4 5 6 7 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 g. Menyelenggara peralatan ICT. Merekabentuk laman web sekolah. Mengurus infrastruktur ICT e. Menyelenggara laman web sekolah Menggunakan aplikasi ICT (EMIS. Terima kasih atas kerjasama yang telah diberikan.ISIS atau eSPKB) Menggunakan peralatan ICT dalam penyediaan bahan pengajaran Menggunakan peralatan ICT dalam pengurusan sekolah Membimbing warga sekolah dalam penggunaan ICT di sekolah Sekian.SMM. 2009 @ MDeC 125 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix G INSTRUMEN KAJIAN : GURU 2009 @ MDeC 126 .

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

APPENDIX G

SEKOLAH BESTARI

KAJIAN IMPAK PEMBESTARIAN SEKOLAH-SEKOLAH LUAR BANDAR

SOAL SELIDIK GURU
Nama Sekolah:

Nama Guru:

Kod Sekolah:

Tarikh:

2009 @ MDeC

127

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

BAHAGIAN 1: Pengenalan Guru

1. Tandakan (√ ) hanya satu (1) mata pelajaran utama yang diajar

Bahasa Malaysia/Bahasa Melayu

Bahasa Inggeris

Matematik

Sains

Pendidikan Islam/Pendidikan Moral

Sejarah/Kajian Tempatan

2. Berapa lama anda telah mengajar di sekolah sekarang ?

Tahun

Tandakan (√ )

0–5

6 – 10

lebih dari 10

2009 @ MDeC

128

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar

20. Kursus ICT manakah yang pernah anda hadiri?

  

Kursus Yang Dianjurkan oleh pihak KPM Kursus Dalaman oleh GPB/Rakan-rakan Guru Belajar sendiri

BAHAGIAN II: Penggunaan Teknologi dalam Pengajaran dan Pembelajaran

21. Sejak menamatkan kursus di atas, berapa kerapkah anda menggunakan:
Lebih drp 10 kali 4 – 10 kali 1 - 3 kali Tidak pernah Tidak diterima

(a) Perkakasan komputer yang dibekalkan melalui program pembestarian ini (b) Peralatan komputer yang dibekalkan, contohnya LCD, scanner, printer, dll) (c) Perisian aplikasi yang dibekalkan (MS Word, Excel, PowerPoint dan Access) (d) Kemudahan Internet yang dibekalkan (e) Kemudahan komunikasi elektronik (f) Aplikasi ICT yang dibekalkan, contohnya Modul Pengajaran, dsb.)

2009 @ MDeC

129

lebih daripada sekali Ya. Sejak menamatkan kursus.3 kali Tidak pernah/Tidak tahu 23. Sejak menamatkan kursus. Sejak menamatkan kursus di atas.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 22. berapa kerapkah anda melibatkan pelajar dalam mengintegrasikan teknologi dalam pengajaran?       Setiap hari Sekali seminggu Sekali sebulan Beberapa kali dalam 3 bulan Sekali Tidak pernah 25. pernahkan anda mengimplementasikan pengajaran berbantukan komputer atau koswer yang anda bina semasa berkursus?     Ya. berapa kerapkah anda melawat laman web Pendidikan?     Lebih drp 10 kali 4 – 10 kali 1 . sekali sahaja Belum lagi tetapi saya bercadang mengimplementasikannya sebelum sesi persekolahan berakhir tahun ini Tidak pernah 24. Pernahkah anda bersama pelajar menggunakan teknologi dalam pelbagai bentuk yang terkini sejak menyertai kursus di atas?   Ya Tidak 2009 @ MDeC 130 .

Sila nyatakan pilihan anda dengan skala seperti berikut: Sangat tidak Setuju 1 (j) Tidak cukup komputer (perkakasan dan peralatan) yang boleh digunakan (k) Perisian yang perlu tidak ada Sangat Setuju 5 2 3 4 (l) Tidak cukup akses kepada Internet (m) Sistem yang dibekalkan tidak cukup lengkap seperti aplikasi pengajaran (n) Sistem Pengajaran berteknologi yang dibekalkan tidak membantu guru mencapai objektif pengajaran (o) Anda tidak mempunyai keyakinan dalam menguasai skil teknologi (p) Anda tidak mempunyai perancangan dan masa yang cukup (q) Anda tidak mendapat sokongan daripada pihak atasan (r) Anda tidak mendapat sokongan dalam hal bantuan teknikal (s) Anda tidak menerima cukup bahan-bahan pengajaran 27. Sebab-sebab di bawah mungkin menyebabkan anda tidak menggunakan teknologi dalam pengajaran. Sejak menamatkan latihan di atas.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Soalan 9 bagi guru yang TIDAK menggunakan teknologi dalam pengajaran 26. berapa kerapkah anda melakukan perkara berikut (dalam tahun semasa)? 2009 @ MDeC 131 .

Adakah sekolah anda mempunyai bilik yang mempunyai kemudahan perkakasan dan peralatan ICT?    Makmal Komputer (sila jawab soalan 15) Pusat Akses (sila jawab soalan 16) Lain-lain ______________________(nyatakan) 2009 @ MDeC 132 . kehadiran pelajar. (t) Memberi peluang kepada pelajar menyemak dan membetulkan hasil kerja mereka. hanya beberapa komputer yang ada Tidak 30. (u) Memberi peluang kepada pelajar mempersembahkan hasil kerja mereka kepada kelas.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Lebih drp 10 kali 4 – 10 kali 1 . pada semua komputer Ya. (w) Memberi peluang kepada pelajar bekerja dalam projek secara berkumpulan.3 kali Tidak pernah Tidak diterima (q) Mengakses Internet dalam membantu membangunkan pengajaran atau aktiviti. Adakah komputer di dalam bilik darjah anda mempunyai capaian Internet? Ya. 28. membuat bahan edaran) (s) Menyampaikan sesuatu maklumat kepada pelajar dengan menggunakan teknologi komputer. (v) Memberi peluang kepada pelajar membuat kajian sendiri dengan menggunakan Internet. bukannya makmal komputer sekolah)?      Ya Tidak (langkau ke Soalan 13) 29. (r) Menggunakan komputer untuk kerjakerja pentadbiran (seperti penggredan markah. (x) Memberi peluang kepada pelajar memilih tajuk sendiri untuk projek kajian mereka. Adakah bilik darjah anda mempunyai komputer? (bilik yang anda sering gunakan untuk mengajar.

Berapa kerapkah anda menggunakan EduWebTV dalam pengajaran? Setiap minggu Setiap bulan Kurang daripada sekali dalam sebulan Tidak pernah 2009 @ MDeC 133 . berapa banyakkah komputer yang ada di Pusat Akses? 1 – 10 komputer 11 – 20 komputer 21 – 30 komputer 31 – 40 komputer Lebih daripada 40 komputer 34. Kesusahan anda untuk menjadualkan masa menggunakan makmal komputer? Sangat susah Agak susah Tiada pendapat Mudah Sangat mudah 36. Secara keseluruhan. Adakah sebahagian atau kesemua komputer yang ditandakan di atas (Soalan 13) mempunyai capaian Internet?                           Ya Tidak 32. Berapa kerapkah anda melakukan pengajaran di makmal komputer? Setiap hari Setiap minggu Setiap bulan Kurang daripada sekali dalam sebulan Tidak pernah 35. Secara keseluruhan. berapa banyakkah komputer yang ada di Makmal Komputer? 1 – 10 komputer 11 – 20 komputer 21 – 30 komputer 31 – 40 komputer Lebih daripada 40 komputer 33.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 31.

adakah anda mempunyai pelajar yang mengguna komputer di luar sekolah seperti di: pusat komuniti. Adakah anda mempunyai pelajar yang menggunakan komputer di rumah untuk membuat kerja sekolah?   Ya Tidak 38. 2009 @ MDeC 134 . atau pusat teknologi awam?    Pusat komuniti Perpustakaan awam Pusat Teknologi awam 39. Pandangan guru terhadap pelajar? Sila nyatakan pilihan anda dengan skala seperti berikut Sangat tidak Setuju 1 (e) Penggunaan ICT boleh meningkatkan motivasi pelajar (f) Penggunaan ICT meningkatkan minat pelajar untuk berinteraksi (g) Pengajaran berpusatkan pelajar berjaya ditingkatkan (h) Meningkatkan penglibatan pelajar dalam aktiviti p&p (i) Meningkatkan minat pelajar untuk terus belajar (j) Meningkatkan pencapaian pelajar 2 3 4 Sangat Setuju 5 Jutaan terima kasih diucapkan kerana menjawab soalan-soalan di atas.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar 37. perpustakaan awam. Untuk membuat kerja sekolah mereka.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar Appendix H DAPATAN: KUALITATIF 2009 @ MDeC 135 .

(ii) Guru Penyelaras Bestari (GPB) (GPB1-SMKAP). P: “…serahkan atas tindakan Jawatankuasa ICT dan bestari sekolah…”.  Peranan pihak luar. P: ”Saya dapat melihat perkara ini berlaku kerana kadar penggunaan Pusat Akses di sekolah ini agak berebut walaupun dibuka hingga lewat petang”.  Peluang kepada murid menggunakan fasiliti ICT.(GPB2-SJKTV) 2009 @ MDeC 136 . GB: “…digalakkan untuk menggunakan semua fasiliti ICT pada waktu pagi (seawal jam 7. Tema “Kejayaan” (i) Pentadbir (P-Pengetua). GB: “Pertama dengan galakan berterusan dari pentadbir. GB: “Motivasi yang berterusan kepada guru-guru sekolah dengan galakan dan peluang latihan berterusan”.  Galakan kepada semua guru. (GB-Guru Besar)  Kunci utama membolehkan sekolah ini berjaya: P: “GPB dan jawatankuasa ICT merupakan penggerak/kunci utama…”. dengan galakan secara tidak langsung dengan menganjurkan pertandingan ICT-based di kalangan guru. Kedua.…JPN (terbaik)”.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar A. P: “Kerjasama dan sokongan dari JPN amat baik”.…”.  Peranan dan sumbangan guru-guru P: “…70-80% guru berada dalam keadaan “boleh dan mahir” menggunakan fasiliti ICT”. GB: “80 guru berada dalam keadaan „minat‟ menggunakan fasiliti ICT”.00 pagi dan pada waktu rehat)”. GB: “…PIBG (sumbangan komputer di Fasa 1). contohnya pertandingan membina blog & merekabentuk brosur antara panitia.

GPB1: “Guru-guru beri sokongan yang sangat baik”.”  Sikap guru dan murid terhadap usaha untuk membestarikan sekolah GPB1: “… 80 % guru sangat positif terutama guru muda”. eksplorasi.” GPB2: “Anjurkan bengkel seperti MS Powerpoint. 2009 @ MDeC 137 . GPB2: “Kami kerja secara berpasukan”. GPB2: ”Gunakan aplikasi sendiri seperti e-pintar. GPB2: “Bagi saya 90% guru bersikap positif terhadap ICT dan bestari…”.  Peranan dan sumbangan guru-guru. muat turun bahan dari web site. komunikasi dan mod gabungan”. Guru digalakkan buat projek mengikut panitia mesti gunakan ICT dan dibantu oleh Briged Bestari.. GPB1: “Murid saya gunakan Oracle. GPB2: “Guru-guru sangat komited dan ingin belajar”. video-video dari youtube dan program Skor A”.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Kunci utama yang membolehkan sekolah ini berjaya sebagai sekolah terbaik.  Galakan guru-guru dan murid sekolah ini menggunakan ICT dalam p&p setiap hari. GPB1: “Komitmen murid dan pentadbir”.  Penggunaan modul dan aplikasi untuk meningkatkan prestasi murid dan guru? GPB1: “Saya gunakan pelbagai kaedah iaitu tutorial. bina blog dan sebagainya untuk guru.  Peluang diberi kepada murid untuk menggunakan semua fasiliti ICT yang ada dalam bentuk aktiviti pembelajaran.

(G2-SJKTV)  Kunci utama yang membolehkan sekolah ini berjaya sebagai sekolah terbaik.  Galakkan kepada semua murid terutamanya murid-murid yang kurang pengetahuan dalam ICT. GPB1: “Kami kerja dalam pasukan dan ada juga sistem mentor. 2009 @ MDeC 138 . Sokongan pentadbir pun sangat baik.  Peranan dan sumbangan rakan-rakan guru dan pentadbir sekolah dalam memastikan kejayaan pembestarian.” (iii) Guru (G1-Guru SMKAP).. beliau sentiasa baca my-idea dan bincang. jadi guru dan murid dapat belajar dengan mudah. GPB2: ”Pertologan secara individu seperti muat turun bahan. Selalu bagi galakan kerana GB sendiri orang ICT”. Iaitu guru yang pandai dalam ICT diberi 5 orang guru dalam satu pasukan”. GPB2: “Kalau bahan p&p pula kami beri murid 100% peluang untuk guna bahan terutama untuk buat projek folio. beri peralatan (i-Kit untuk agama). G1: “…Ini banyak kelebihan terutama infra yang cukup.  Galakkan kepada semua guru terutamanya guru-guru yang kurang pengetahuan dalam ICT.. Terdapat juga segmen my-idea dimana pandangan guru boleh disuarakan dalam blog”. Guru mudah dalam melaksanakan p&p. G2: ”Kami ada blog yang boleh dikongsi bahan mengajar serta menghantar maklumat. brochure dan MS Powerpoint”. Bila buat kursus semua terlibat… agak 70%”.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar GPB1: ”Saya beri kebebasan kepada murid eksplore tetapi dengan bantuan dan tunjuk ajar juruteknik”. G2: “Ada pengiktirafan kepada guru kerana ada hadiah pertandingan blog terbaik dan bilangan email terbanyak. G1: “…kebanyakan guru memang sudah terdedah kepada ICT agak lama. memang ada ilmu . Ada pengiktirafan seperti hadiah untuk guru.

(iv) Murid (M1. M2: … 80% murid tahu guna ICT”. M3: ”…ada Internet dan email…dan kami selalu email kawan”. M4: ”Briged Bestari selalu tolong kami…” 2009 @ MDeC 139 . M2: “Bapa beli komputer dan semua aktiviti berkaitan IT semua hadir.M2-murid SMKAP).. M1: ”Sesuatu peristiwa ada pertandingan untuk murid. PPoint dan Excel”. eksperimen lama kelamaan canggih. M1: ”…Briged Bestari dan sebagai ahli.  Dorongan ibu bapa dan guru. M3: ”saya selalu sms kawan Tanya kalau tak tahu komputer”.” M2: ”Saya tolong tunjuk mula dari asas nak guna komputer…”. jadi saya main peranan untuk mengalakkan murid bertanding.  Peranan dan sumbangan rakan-rakan untuk membestarikan sekolah.. M4: ”waktu free.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar G1: ”Saya beri pendekatan dari mudah kepada yang susah guna MS Word dulu. MWord. tetapi masih ada lagi Briged Cyber. Cikgu Saemah sudah tubuh Briged Cyber dua tahun sebelum. bila-bila boleh masuk makmal komputer”. (M3. kami banyak bantu guru bina bahan pelajaran. buat jadual sains. Nak jadi ahli BB mesti lalui 5 ujian.” M3: :”ayah dan mak saya pergi kursus komputer…” M4: ”bapa suruh saya pandai dalam komputer”.M4-murid SJKTV)  Keistimewan sekolah ini hingga berjaya sebagai sekolah terbaik. G2: “Semua subjek diwajibkan oleh GB guna ICT dalam p&p”. office. M1: ”Sebelum sekolah ini dipilih sebagai Sekolah Bestari.

secara tidak langsung semua murid mesti buat”. M3: ”cikgu suruh buat yang senang dulu…taip biodata. Tema “Halangan” (i) Pentadbir (P=Pengetua). GB: ”Pertama perkakasan dan makmal ICT. (GB=Guru Besar)  Halangan utama dalam membudayakan pembestarian di sekolah? P: “Sekolah ini mempunyai masalah di mana ramai murid tinggal jauh dari sekolah (di pekan dan kampung Rasa). B. Ini menghalang aktiviti ko-kurikulum termasuk aktiviti peningkatan ilmu ICT di kalangan murid”. sekolah ini terdapat banyak GSTT yang dilatih tetapi tamat perkhidmatan selepas sesuatu tempoh”. ada kelas ICTL (Information Comunication Technology Literature). (ii) Guru Penyelaras Bestari (GPB) (GPB1-SMKAP). M2: “Mudah faham sebab papan hitam dua warna sahaja tetapi ICT pelbagai…” M3: ”…lagi kami motivasi”. mereka perlu balik pada jam 2. M1: “… sebab bila guna ICT tak bosan dan mudah faham”. M2: “Murid yg tak sempat ambil ICTL (sebelum 2008) guru arah buat kerja buat kerja dengan komputer. Kedua. M4: ”mudah faham dan seronok guna…”  Galakan dan sokongan guru kepada murid yang kurang pengetahuan ICT. surat kiriman…” M4: ”cikgu bagi kelas komputer 2 jam seminggu”. secara tak langsung program ini menarik minat murid”.00 petang.30 ptg kerana bas selepas itu hanya pada jam 6. M1: “Ting 1.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Penggunaan i-Kit membantu dalam p&p. Jadi. Sangat terhad pada masa kini di mana murid berkongsi komputer dan jadual waktu penggunaan guru dan murid tidak boleh diperluaskan. (GPB2-SJKTV) 2009 @ MDeC 140 .

sekarang 21 buah komputer sudah rosak”. G2: ”Golongan kecil ini rasa penggunaaan ini melambatkan mengajar.  Penggunaan ICT dalam kalangan guru dan murid menjejaskan usaha mewujudkan budaya pembestarian di sekolah.(G2-Guru SJKTV)  halangan utama dalam membudayakan pembestarian di sekolah. Kekangan waktu kerana masih mengajar 30 masa dan belum ada pelantikan secara rasmi dan satu lagi masalah power cut dan gangguan capaian Internet”.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Halangan utama dalam membudayakan pembestarian di sekolah. GPB1: ”Ilmu sebab kita kena ada ilmu untuk diguasai dan cara menyampaikannya kepada guru”. (iii) Guru (G1-Guru SMKAP). G1: ”Infra (terutama Internet) masih kurang. GPB2: ”Infrastruktur masih kurang. GPB1: ”Hanya berlaku pada peringkat awal kerana takut beban bertambah tetapi sekarang tiada. Kita kena bijak mengurus masa”. kalau boleh semua murid berpeluang guna ICT tetapi di Pusat Akses dan makmal komputer saja ada Internet”.  Penggunaan ICT dalam kalangan guru dan murid boleh menjejaskan usaha mewujudkan budaya pembestarian. 2009 @ MDeC 141 .”.. kerana bilangan komputer perlu ditambah kerana minat murid begitu tinggi”.. GPB2: ”Ada juga keluhan dari guru terutama yang guru senior iaitu yang 20% tadi tapi tidak pula sekat/bangkang secara langsung usaha guru-guru lain”. G2: ”Infrastruktur. Guru lebih suka guna ICT kerana mereka rasa mudah. mungkin ilmu kurang dan tak mahu belajar maka guna chalk and talk. G1: ”Bagi saya tiada masalah kerana bahan yang saya buat boleh saya guna untuk tahun akan datang.

Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  sikap negatif murid menghalang usaha pembestarian. G1: ”Kemudahan asas memang tak cukup dan bila dah rancang nak guna ICT. Bukan semua ada komputer di rumah”. C. Tema “Outlook” (i) Pentadbir (P=Pengetua). G2: ”…kurang…”. (iv) Murid (M1.M4-murid SJKTV)  Halangan pihak sekolah dalam usaha membudayakan pembestarian. M4:”tak cukup dan murid susah juga guna”. M2: ”Komputer tak cukup dan terpaksa kongsi…”. M4:”…gangguan dalam kelas…”  Kemudahan dan penggunaan ICT yang sekolah sediakan.  Infrastruktur menghalang usaha membestarikan sekolah. M1:”Tak cukup dan berebut…”. (GB=Guru Besar) 2009 @ MDeC 142 . (M3. G2: ”Contohnya selalu Internet tergendala…”. G1: ”Murid negatif dan lemah ada masalah disiplin dan susah nak kawal”. M1: ”Bila cari maklumat dapat tapi murid tidak semudah itu nak download dalam pen drive tak boleh. Minta kebenaran pun sukar kalau cikgu tak ada tak boleh masuk. M3:”komputer sikit tapi murid banyak…”. M3:”komputer kurang… kami berebut selalu”. M2:”masih kurang membuatkan kami kurang guna…”. tiba-tiba komputer rosak dan terjejas…”.M2-murid SMKAP).

perkakasan  Peranan yang patut dimainkan oleh pihak MDeC dan KPM dalam meluaskan pembudayaan bestari ini di semua sekolah di seluruh negara. port untuk pendrive dan port untuk Internet (bagi kelas yang tidak ada komputer). sekolah ingin mencadangkan agar latihan dibuat pada waktu hujung minggu bagi mengelakkan gangguan perjalanan p&p”. GB: ”Ya. beliau sangat berminat dan sekolah melihat ini sebagai satu advantage dalam membantu sekolah meningkatkan motivasi guru-guru yang lain. Bukan sahaja guru tetapi beliau juga terus memotivasikan murid-murid terutama kumpulan briged cyber/bestari di sekolah ini. P: “… latihan kepada guru perlu ditingkatkan lagi”. komputer. P: ”…elok ditekankan supaya semua guru mahir dalam menggunakan dan peralatan ICT terlebih dahulu”. Pentadbir akan sentiasa menyokong GPB dalam hal ini termasuk memberikan beliau 2009 @ MDeC 143 .”  Pandangan untuk mereka bentuk pengajaran menggunakan teknologi bagi mengurangkan peranan guru dalam kelas. P: “GPB sekolah ini sangat istimewa kerana kebolehan dan kemahirannya dalam ICT dan paling penting kepandaian beliau dalam memujuk guru-guru yang kurang pengetahuan ICT supaya mendekati dan menguasai kemahiran ICT. Institut Perguruan mahupun universiti boleh membantu dalam hal ini. GB: ”… sekolah berharap setiap kelas akan dibekalkan dengan LCD. Memandangkan sekolah ini luar bandar dan banyak latihan yang diadakan di KL dan Shah Alam. GB: ”…sama seperti jawapan sebelumnya”. P: “Latihan sangat penting.  Sumbangan guru penyelaras bestari dalam meningkatkan motivasi guru-guru dalam program pembestarian. GB: “Latihan yang diberikan oleh PKG dan JPN banyak berkisar kepada kemahiran menggunakan peralatan dan perisian tetapi kurang kepada technology-rich assessement strategies. …peruntukkan khas untuk „maintainance‟ dan latihan guru (khususnya GPB). lebih-lebih lagi melihatkan keadaan murid yang agak suka sangat apabila guru menggunakan ICT.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar  Cadangan berkaitan dengan latihan guru-guru dalam usaha meluaskan program pembestarian. Dirasakan pihak IAB.

(ii) Guru Penyelaras Bestari (GPB) (GPB1-SMKAP). supaya di faham tugas GPB”.(G2-Guru SJKTV)  Cadangan berkaitan dengan latihan guru-guru dalam usaha meluaskan program pembestarian. (iii) Guru (G1-Guru SMKAP). bincang melalui blog”.Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar bantuan kewangan jika beliau ingin menyertai kursus-kursus ICT dan membeli peralatan ICT yang berguna kepada sekolah”. Perlu buat promosi dan pendedahan kepada orang luar apa sekolah buat. G1: ” Perlu lengkapkan infra bila lengkap semua aplikasi dapat guna dengan baik”.  Model kepada sekolah Bestari lain.. Guru-guru perlu mempunyai keyakinan tinggi dari penguasaan teknologi ICT”. (GPB2-SJKTV)  Sekiranya kerajaan ingin meluaskan program pembestarian ini. G1: ”Dari aspek dalaman. sikap murid perlu menjadi contoh. … bagi idea dalam my-idea untuk menambah baik program pembestarian”. apakah cadangan tuan/puan? GPB1: ”Saya rasa perlu ada satu penyelarasan dari segi tugas dan tanggungjawab. tanggungjawab dan peranan. … jika ada tiga kelas.. dua kelas saya guna bermakna setiap hari guna” G2: ”…saya ajar rakan bina blog kerana saya dapat hadiah blog terbaik. G2: ” … adakan kursus dan bengkel hands on yang lebih banyak”. . GPB2: ”Perlu adakan taklimat kepada semua GPB supaya ada penyelarasan dari segi tugas..” G2: ”boleh kongsi bahan p&p dengan rakan guru dari sekolah lain. G1: ”Saya lihat p&p dimana saya guna secara optimum. guna segala kemudahan ICT ...  Sumbangan terbesar dalam menjayakan program pembestarian. 2009 @ MDeC 144 . disiplin dan imej luaran.

Contohnya. M4: ”saya sendiri suka guna komputer dan saya suka tolong kawan juga…”. 2009 @ MDeC 145 . M3: ”tolong mereka ajar komputer”.M2-murid SMKAP). (M3.M4-murid SJKT)  Peranan murid jika sekolah ini menjadi model sekolah bestari .Kajian Impak Program Sekolah Bestari Luar Bandar (iv) Murid (M1. M4: ”… sama-sama ajar murid sekolah lain. sebab saya ahli Briged Bestari”. M1: ”Boleh bantu dari segi buat bengkel kepada orang lain”. M2: ”Saya boleh tunjuk benda baru misalnya I-Kit dan IWD yang mana sekolah lain tak ada”. M1: ”… jika ada berkaitan ICT saya sanggup korban masa hingga ke malam”. M2: ”Saya sebagai ahli Cyber memang banyak bantu sekolah. nak sambut Lawatan Pengarah.  Sumbangan besar murid dalam menjayakan program pembestarian. M3: ”Saya suka cari bahan dari Internet dan kongsi dengan kawan-kawan di sekolah”. kami bekerja sampai malam”.