(A) CONTENT BASED Definisi Konsep Menurut kamus dewan (1997:1318), sumber bermaksud asal, mula, atau punca

. Sonia Blandford (1999:xi) pula menjelaskan, “ Sumber ialah alat pembekalan atau sokongan yang dapat membantu pengurus sekolah mencapai matlamatnya. Peruntukan dan pengurusan sumber (belanjawan, bahan, masa dan manusia) adalah penting dalam pengurusan sekolah berkesan dan seharusnya berhubung kait dengan keperluan murid.” Kewangan bermakna perihal wang ataupun segala sesuatu yang berkaitan dengan wang. Kewangan ataupun sumber sekolah bermaksud peruntukan yang diberi oleh Kementerian Pendidikan dan daripada pungutan yang dibuat oleh sekolah sendiri termasuk derma dari para dermawan (Omardin Ashaari, 1996:337). Merujuk Kamus Dewan (1997:274), dasar bermaksud pendirian yang menjadi asas segala tindakan, polisi, faktor terpenting atau asas pokok. Belanjawan pula bermaksud butiran ringkas anggaran pendapatan, dan perbelanjaan. Menurut Parkinson (Sonia Blandford, 1999: 135), belanjawan ialah rancangan untuk masa hadapan, penyata sumber yang dipadankan dengan hasrat ataupun tujuan, dan agenda praktikal untuk tindakan.

Sumber Kewangan Sekolah Seperti yang sudah diterangkan sebelum ini sumber kewangan sekolah adalah daripada “Kumpulan Wang Sekolah.” Jenis-jenis kumpulan wang sekolah dikategorikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan wang kerajaan, kumpulan wang asrama dan kumpulan wang SUWA.

PENGURUSAN KEWANGAN SEKOLAH Sekolah ialah institusi masyarakat yang diwujudlkan bagi memberikan perkhidmatan dalam khususnya pendidikan. Pengetua bertanggungjawab sebagai pengurus kewangan sekolah perlu memahami dam mematuhi semua prosedur kewangan di sekolah. Oleh sebab itu, pengurusan kewangan sekolah adalah satu lagi perkara penting kepada setiap pengetua di Page 1 of 31

sekolah. Kewangan sebaiknya dilaksanakan mengikut peraturan-peraturan yang ditetapkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia. Pengurusan yang tidak jelas mengikut peraturan kewangan akan menjejaskan perjalanan sekolah secara keseluruhannya (Ibrahim Mamat, 2001). Pengurusan kewangan penting bagi membolehkan pengetua menyelia kerja-kerja yang melibatkan kewangan sekolah yang dijalankan oleh staf sokongannya dengan kerjasama guruguru. Seseorang pengetua juga mesti ingat bahawa tanggungjawab sebenar dan terakhir dalam urusan kewangan terletak pada dirinya. Selain itu, sebarang penyelewengan membawa padah yang besar kepada pengetua sendiri.

GARIS PANDUAN KEWANGAN SEKOLAH Sekolah ialah sebuah institusi pendidikan yang pentadbiran harta dan kewangannya adalah tertakluk pada peruntukan yang terdapat di bawah Akta Pendidikan 1961 dan Accounts & Audit Rules 1962. (KPM, 1994). Di bawah peruntukan tersebut pihak sekolah dikehendaki menyimpan akaun-akaun dan rekod-rekod lain yang berkaitan dengannya dengan sempurna serta menyediakan dan mengemukakan satu penyata akaun berkenaan tahun kewangan yang baru berlalu kepada pihak audit tidak lewat daripada 31 Mac pada tiap-tiap tahun. Seksyen yang berkaitan di bawah Akta Pendidikan berkenaan dengan perkara ini berbunyi seperti yang berikut, “Seseorang pengurus atau penyelia atau orang lain yang bertanggungjawab terhadap pengurusan sesebuah institusi pendidikan yang dibantu, harus mempunyai sebab bagi menyimpan akaun yang sempurna dan rekod –rekod lain dalam bentuk yang diperlukan oleh pihak kementerian untuk semua perkara kewangan yang berkaitan dengan institusi pendidikan yang dibantu, dan harus sudah menyediakan dan menyerahkan satu penyata akaun tahunan kewangan sebelum ini dengan segera tidak lewat daripada 31 Mac pada setiap tahun.” Walau bagaimanapun, mengikut Surat Pekeliling kewangan Bil 4 Walau

bagaimanapun, mengikut Surat Pekeliling kewangan Bil 4/88 pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata akaun tersebut satu bulan lebih awal iaitu pada 28 Februari atau 29 Februari tahun berikutnya (yang mana berkenaan). Ini adalah bertujuan membolehkan pelarasan atau pembetulan di buat pada penyata akaun tersebut apabila didapati perlu. Page 2 of 31

KUMPULAN WANG SEKOLAH Kumpulan wang sekolah adalah sejumlah wang yang dikendalikan oleh pihak sekolah daripada sumber kerajaan atau bukan kerajaan dan kumpulan wang ini perlu akaunkan mengikut peraturan-peraturan yang ditetapkan. Kumpulan wang yang terdapat di sekolah dikategorikan kepada tida kumpulan iaitu Kumpulan Wang Kerajaan, Kumpulan Wang SUWA dan Kumpulan Wang Asrama. Tiap-tiap kumpulan wang ini diselenggarakan secara berasingan yang lazimnya satu akaun bank akan dibuka bagi setiap kumpulan wang tersebut bagi menguruskan kira-kira urus niaga yang berlaku.

KUMPULAN WANG KERAJAAN Kumpulan Wang Kerajaan merupakan semua penerimaan yang diperoleh daripada bantuan dan pemberian kerajaan. Pemberian ini dibuat dalam pelbagai bentuk. Sebahagian besar wang disalurkan melalui bantuan per kapita yang diberi berdasarkan bilangan pelajar. Secara umumnya, ia digunakan bagi keperluan pengajaran dan pembelajaran serta penyelenggaraan sekolah secara keseluruhannya. Antara punca-punca kewangan yang diperakaunkan dalam kumpulan wang kerajaan termasuklah: 1. Bantuan pendidikan (pelajaran /per kapita) daripada kerajaan. 2. Bantuan biasiswa kerajaan. 3. Bantuan rancangan makanan tambahan / Rancangan Amalan Makanan dan Pemakanan. 4. Bantuan gotong-royong / modal. 5. Yuran Peperiksaan Kerajaan.

Apa-apa perbelanjaan yang dibuat daripada kumpulan wang ini hendaklah selaras dengan tujuan sesuatu bantuan atau pemberian.

Page 3 of 31

Berdasarkan kumpulan PCG mata pelajaran. d.BANTUAN PENDIDIKAN PELAJARAN ATAU PER KAPITA DARIPADA KERAJAAN Bantuan Per Kapita (Per Capita. LPBT / LPK Asrama dan PCG bagi aktiviti pra sekolah. bimbingan dan kaunseling serta lain-lain perbelanjaan berulangtahun atau perbelanjaan khas. Penyelenggaraan peralatan termasuk computer yang digunakan untuk pengajaran dan pembelajaran. Selaras dengan perkembangan dan keperluan semasa dalam sektor pendidikan masa kini. taman herba dan lain-lain yang boleh memberikan pengukuhan kepada program pengajaran dan pembelajaran. Manakala PCG Bukan Mata Pelajaran pula terbahagi 3 iaitu pusaat sumber sekolah. tambahan / bahasa asing dan elektif. Peruntukan PCH yang diterima oleh sekolah hendaklah dibelanjakan pada tahun semasa dan tidak melebihi 10% daripada jumlah asal PCG yang diterima dalam tahun berkenaan yang dibenarkan dibawa ke tahun hadapan. ianya telah dipecahkan kepada 4 iaitu teras. wajib. JENIS BANTUAN PER KAPITA DAN MAKSUD PERBELANJAAN 1. Keceriaan berunsurkan pendidikan seperti taman sains. ensiklopedia. Page 4 of 31 . c. perisian. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran. Bantuan Per Kapita Mata Pelajaran Bantuan per kapita mata pelajaran bagi teras. Ia meliputi PCG mata pelajaran dan PCG bukan mata pelajaran.PCG) adalah satu bantuan kewangan yang diperuntukkan kepada setiap murid sekolah sama ada sekolah bertaraf sekolah kerajaan ataupun Sekolah Bantuan Kerajaan. Pembelian buku rujukan. Pembelian peralatan kecil dan bahan habis guna (termasuk kertas Braille) bagi pengajaran dan pembelajaran. tambahan / bahasa asing dan elektif yang diterima oleh sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: a. b. (LPBT / LPK) Sekolah. wajib. Grant.

Bimbingan dan Kaunselling Page 5 of 31 . Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan. Pusat Sumber Sekolah Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi pusat sumber sekolah meliputi perbelanjaan bagi perpustakaan dan pusat sumber pendidikan. perisian. Penyelenggaraan peralatan termasuk computer yang digunakan untuk pengajaran dan pembelajaran. Program berunsurkan pendidikan yang boleh memberi pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama ada semasa cuti persekolahan ataupun hari persekolahan. Ia hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Pembelian peralatan kecil dan bahan habis guna bagi tujuan pengajaran dan pembelajaran. Bantuan Per Kapita Bukan Mata Pelajaran a. Pembelian buku rujukan. 2.e. ensiklopedia. Program Pendidikan Khas Integrasi – melengkapkan stesen pembelajaran bagi program pendidikan khas integrasi. f. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan. Program berunsurkan pendidikan yang boleh member pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama ada semasa cuti persekolahan ataupun hari persekolahan. b. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran.

Program dan lawatan berunsurkan pendidikan yang boleh memberi pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama ada semasa cuti persekolahan ataupun hari persekolahan. Penyelenggaraan perabot dan peralatan dan peralatan kelengkapan pejabat termasuk komputer. elektrik. setem. Bayaran perkhidmatan penceramah luar mengikut kelayakan dalam peraturan-peraturan kewangan yang sedang berkuatkuasa. Bayaran sewaan yang berkaitan dengan program bimbingan dan kaunseling. ensiklopedia.Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi Bimbingan dan Kaunseling Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Pembelian buku rujukan. LPBT / LPK Sekolah Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi LPBT / LPK Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Bayaran bil telefon. air. telegram. Pembaikan kecil sekolah. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan. Perkhidmatan pengiklanan. c. Perkhidmatan percetakan untuk pengurusan sekolah dan bahan pengajaran dan pembelajaran. interen dan pembentungan. Penyelenggaraan peralatan termasuk komputer yang digunakan untuk pengajaran dan pembelajaran. Page 6 of 31 . perisian.

d.00 adalah dibenarkan. Pembaikan kecil sekolah.00 perlu mendapatkan kelulusan Ketua PTJ. air. - Bayaran yuran kursus untuk guru-guru dan kakitangan sekolah. Penyelenggaraan perabot dan peralatan kelengkapan pejabat termasuk komputer. Manakala bagi perolehan komputer. kelulusan daripada Jawatankuasa Maklumat Pengkomputeran (JMPK) perlu diperoleh. elektrik. dan pembetungan. - Pengangkutan murid dan bayaran insurans untuk murid-murid dan guru pengiring. Pembaikan kecil peralatan pengajaran dan pembelajaran bagi murid pendidikan khas dan program pendidikan khas integrasi. Pembelian bahan bakar. Perolehan harta modal melebihi RM 10.000. Perbelanjaan bagi keraian yang melibatkan lawatan pihak luar ataupun urusan rasmi. Perbelanjaan untuk keceriaan / kesihatan murid / keselamatan sekolah.000. Page 7 of 31 .- Pengangkutan barang-barang. - Bayaran balik bagi urusan kecemasan oleh guru / kakitangan sekolah berdasarkan kelayakan tambang teksi. LPBT / LPK Asrama Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi LPBT / LPK Asrama Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Bayaran bil telefon. bahan habis guna dan ubat. telegram. Perolehan harta modal tidak melebihi RM 10. internet. setem.

Pembelian majalah. 3. - Perkhidmatan pengiklanan. buku rujukan dan lain-lain yang berkaitan bagi kegunaan murid di asrama. Pembelian buku rujukan. Pengangkutan barang-barang. Program dan lawatan berunsurkan pendidikan yang boleh member pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama persekolahan. e. perisian. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran. Bantuan Per Kapita Pra Sekolah Bantuan Per Kapita Pra Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: a. Perbelanjaan untuk keceriaan. Penyelenggaraan peralatan permainan dalam dan luar bilik darjah serta penyelenggaraan komputer dan lain-lain peralatan bagi pengajaran dan pembelajaran. ensiklopedia. ada semasa cuti persekolahan ataupun hari PROSEDUR TUNTUTAN Prosedur tuntutan PCG oleh sekolah terbahagi kepada 2 iaitu: Page 8 of 31 . b. c. bahan habis guna dan ubat. - Pembelian bahan bakar. d. kesihatan dan keselamatan penghuni asrama.- Perkhidmatan percetakan untuk pengurusan sekolah dan bahan pengajaran dan pembelajaran. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan. Pembelian peralatan kecil dan bahan habis guna bagi pengajaran dan pembelajaran.

Tuntutan PCG ditetapkan sekali setahun. Tuntutan PCG tahun berkenaan adalah berdasarkan bilangan enrolmen murid pada 1 Oktober tahun sebelumnya. Sekolah yang menyelenggarakan Akaun Kumpulan Wang Kerajaan (semua jenis sekolah di Semenanjung Malaysia dan Sekolah Teknik / Vokasional. tuntutan PCG akan disalurkan ke sekolah melalui waran peruntukan kecil mengikut kadar berdasarkan bilangan murid yang ditetapkan. Sekolah yang tidak menyelenggarakan Akaun Kumpulan Wang Kerajaan (Bagi sekolah rendah dan menengah di Sabah. Sarawak dan Wilayah Persekutuan dan Labuan). peruntukan PCG akan disalurkan melalui waran peruntukan kecil ke PPB / PPD mengikut kadar berdasarkan bilangan enrolmen murid yang telah ditetapkan. tambahan / bahasa asing dan elektif. wajib.1. Bagi sekolah rendah yang tidak bertaraf PTJ. Page 9 of 31 . Tuntutan penyelarasan boleh dibuat sekali oleh sekolah yang mengalami pertambahan murid sekurang-kurangnya 5% ataupun 100 orang murid berbanding bilangan murid pada tarikh asas tuntutan. Sekolah akan mencatatkan jumlah yang diterima dalam Akaun Kumpulan Wang Kerajaan mengikut kumpulan PCG yang ditetapkan iaitu teras. Sekolah akan mencatatkan jumlah yang diterima dalam buku vot mengikut kumpulan PCG yang ditetapkan iaitu teras. Sekolah ini perlu mengemukakan tuntutan PCG kepada Pusat Tanggungjawab (PTJ) masing-masing yang akan seterusnya mengemukakan kepada Pejabat Pembayar bagi urusan pembayaran dan mengkreditkan terus ke dalam Akaun sekolah berkenaan. 2. Sekolah Berasrama Penuh serta Sekolah Pendidikan Khas di Sabah. ASAS TUNTUTAN 1. tambahan / bahasa asing dan elektif. Tuntutan penyelarasn ini perlu dikemukakan selewat-lewatnya pada 31 Julai tahun semasa. wajib. Peruntukan PCG yang diterima oleh sekolah hendaklah dibelanjakan pada tahun semasa dan tidak melebihi 10% daripada jumlah asal PCG yang diterima dalam tahun berkenaan yang dibenarkan dibawa ke tahun hadapan. 2. Bagi sekolah yan bertaraf PTJ. Sarawak dan Wilayah Persekutuan Labuan).

Schools (Financial Assistance) Regulations. 6. Bagi mata pelajaran elektif di sekolah menengah. Schools (Financial Assistance) (Amendment) Regulations. Bagi sekolah / asrama baru yang dibuka selepas 1 Oktober. Schools (Financial Assistance) (Amendment) Regulations. tuntutan hendaklah dibuat berdasarkan bilangan enrolmen murid pada tarikh sekolah tersebut beroperasi dan peratus tuntutan yang dibenarkan adalah seperti berikut: Sekolah Beroperasi Januari – Mac April – Jun Julai – September Selepas September Peratus Tuntutan 100% 70% 50% 25% PERATURAN DAN PENGURUSAN KEWANGAN SEKOLAH Selepas sahaja negara mencapai kemerdekaan. 7. 1961. 3. kerajaan telah member peruntukan kepada sekolah-sekolah berdasarkan kepada peraturan bantuan kewangan seperti berikut: 1. Education (Grants) (Amendment) Regulations. 1966. Education (Grants) (Amendment) Regulations. 1960. 1962. 4.3. Borang tuntutan PCG tahun berkenaan hendaklah dikemukakan oleh sekolah kepada PTJ masing-masing selewat-lewatnya pada 30 November tahun sebelumnya. 1958. Education (Grants) (Amendment) Regulations. 1968. Page 10 of 31 . 5. 5. Education (Grants) Regulation. 4. tuntutan adalah berdasarkan bilangan murid yang mengambil setiap mata pelajaran dalam setiap kumpulan elektif. 2. 1974.

biasiswa. seksyen 123. maka bantuan kewangan ke sekolah-sekolah tetap diberikan berdasarkan Akta yang baru Bahagian XI. tiada apa-apa jua dalam Akta ini boleh disifatkan sebagai mengenakan apa-apa kewajipan kepada Menteri untuk menubuhkan dan menyenggarakan suatu institusi pendidikan dibawah Akta ini atau untuk menyenggarakan keseluruhan atau sebahagian daripada suatu institusi pendidikan” Dalam seksyen 124 dinyatakan. 2. “Kecuali setakat yang wang diluluskan atau diperuntukkan bagi maksud itu oleh Parlimen atau selainnya. dan perkhidmatan perubatan dan pergigian. Penyeliaan tempat tinggal. Pemberian dermasiswa.Apabila Akta Pendidikan 1996 dikuatkuasakan pada bulan Januari 1998 dan Akta Pelajaran 1961 dimansuhkan. Yang ditetapkan. dsb. PEMBERIAN BANTUAN PER KAPITA Page 11 of 31 . bagi maksud membolehkan murid itu menggunakan sepenuhnya kemudahan yang tersedia bagi mereka ataupun bagi maksud memperbaiki kesihatan dan kesejahteraan hidup mereka. pinjaman ataupun bantuan lain. buku.” Menteri mempunyai kuasa menggantung atau membatalkan pembayaran apa-apa sumbangan kepada mana-mana institusi pendidikan jika peruntukan di bawah Akta Pendidikan tidak dipatuhi. pengangkutan. “sumbangan bantuan dan sumbangan modal hendaklah tertakluk kepada syarat. Selain itu. Menteri boleh memberikan sama bantuan kewangan ataupun selainnya berkenaan dengan murid ataupun mana-mana golongan murid di institusi pendidikan kerajaan ataupun bantuan kerajaan dan bantuan itu boleh termasuk: 1.

Pemberian ini dibuat bagi memastikan pelaksanaan pengajaran dan pembelajaran di sekolah berjalan dengan lancar. menjalankan pula pengawalan yang lebih cermat atas perbelanjaan semua jabatannya dan atas semua perkara mengenai tatacara kewangan dan perakaunan.P 1574/17/Jld. Kementerian Pendidikan Malaysia kepada sekolah-sekolah yang baru beroperasi. Tambahan / Bahasa Asing dan Elektif.Mengikut pekeliling dari Kementerian Pendidikan (Rujukan K. Ia meliputi PCG mata pelajaran dan PCG bukan mata pelajaran. yang bertindak melalui Perbendaharaan. GERAN PELANCARAN (LAUNCHING GRANT) Geran pelancaran ialah peruntukan yang diberikan oleh behagian Pembangunan. Wajib. Bimbingan dan Kaunseling serta Lain Perbelanjaan Berulang Tahun / Lain-lain Perbelanjaan Khas (LPBT / LPK) sekolah.15(25) bertarikh 11 Februari 2004). Penswastaan dan Bekalan. Manakala. menyimpan dan melupuskan barang-barang awam. Mengikut cadangan baru pemberian PCG ini kumpulan PCG mata pelajaran telah dikurangkan kepada empat iaitu Teras. Page 12 of 31 . menyimpan dan membayar wang awam dan tatacara bagi membeli. KUASA DAN KAWALAN PERBELANJAAN “Untuk memastikan supaya hal-ehwal kewangannya dijalankan dengan teratur mengikut kehendak Badan Perundangan. Kementerian Pendidikan menggariskan peraturan dan tatacara baru dalam pemberian Bantuan Per Kapita mata pelajaran dan bukan mata pelajaran kepada sekolahsekolah. Pusat Sumber Sekolah. Bantuan Per Kapita (Per Capita Grant – PCG) adalah bantuan kewangan yang diperuntukkan kepada setiap murid sekolah sama ada sekolah yang bertaraf Sekolah Kerajaan ataupun Sekolah Bantuan Kerajaan. Surat pekelilingini juga mengambil kira LPBT / LPK Asrama dan PCG bagi Aktiviti Prasekolah. pengetua sekolah dan guru besar serta pihak Pusat Tanggungjawab (PTJ) perlu memastikan arahan kawalan perbelanjaan dipatuhi dengan betul supaya sekolah tidak menyalah guna peruntukan yang diberikan. termasuk tatacara bagi memungut. Kerajaan. ” Oleh itu ketua jabatan.

Tuntutan Per Capita Grant (PCG) ditetapkan sekali setahun.5 Tahun 2002.00 4500.Tujuan adalah bagi membantu pengurusan sekolah memulakan operasi pentadbiran. tuntutan perlu dibuat berdasarkan bilangan enrolmen murid pada tarikh sekolah itu beroperasi dan peratus tuntutan yang dibenarkan adalah sepeerti yang berikut: Sekolah Beroperasi Januari – Mac April – Jun Peratus Tuntutan 100% 70% Page 13 of 31 .00 750. 3. Tuntutan PCG tahun itu adalah berdasarkan bilangan enrolmen mulai 1 Oktober tahun sebelumnya. Asas Tuntutan bagi sekolah –sekolah adalah seperti berikut: 1.00 Jumlah (RM) 500. Kadar yang diluluskan bergantung pada kategori sekolah.00 250. Bagi mata pelajaran elektif sekolah menengah.00 Bagi sekolah atau asrama baru yang dibuka selepas tarikh 1 Oktober. Merujuk kepada Surat Pekeliling Kewangan Bil. 4.00 5.00 5.00 30. Contoh perkiraan kadar PCG yang layak dituntut bagi mata pelajaran elektif sastera Ikhtisas adalah seperti berikut: Mata Pelajaran Ekonomi Asas Perdagangan Prinsip Akaun Ekonomi Rumahtangga Jumlah Bilangan Murid 100 50 150 100 400 Kadar (RM) 5. tuntutan adalah berdasarkan bilangan murid yang mengambil setiap mata pelajaran dalam setiap kumpulan elektif. Borang tuntutan PCG tahun itu perlu dikemukakan oleh sekolah kepada Pusat Tanggung Jawab (PTJ) masing-masing selewat-lewatnya pada 30 November tahun sebelumnya. 2.00 3000.

Asrama dan Program Pendidikan Intergrasi Sekolah Rendah Menengah TUNTUTAN PENYELARASAN 1.Julai – September Selepas September 50% 25% Ketua pusat Bertanggungjawab (PTJ) yang ditetapkan adalah seperti dalam jadual berikut: Jenis Sekolah Sekolah berasrama Penuh Sekolah Sukan Sekolah Menengah Teknik/ Vokasional Ketua PTJ Pengarah Bahagian Sekolah. Jabatan Sekolah Pengarah Bahagian Sukan. Jabatan Sekolah Pengarah Bahagian Pengurusan Teknik dan Vokasional. Tuntutan peyelarasan bagi Aktiviti Prasekolah adalah tidak dibenarkan. Sekolah Pengarah Pendidikan Negeri Dan Menengah . Tuntutan penyelarasan ini perlu di kemukakan selewat-lewatnya pada 31 julai tahun semasa. 3. Jabatan Pendidikan Teknik Sekolah Pendidikan Khas Pengarah Pendidikan Khas. Jabatan Pendidikan Khas Prasekolah. Khas Sekolah di Rendah. Tuntutan perlu menggunakan borang yang ditetapkan. Page 14 of 31 . Tuntutan penyelarasan boleh dibuat sekali oleh sekolah yang mengalami pertambahan murid sekurang-kurangnya 5% atau 100 orang murid berbanding bilangan murid pada tarikh asas tuntutan. 2.

Sebelum pemindahan bantuan PCG dibuat. 3. Sekolah yang tidak menyelenggara Kumpulan Wang Kerajaan hanya dibenarkan membuat pindahan antara kumpulan bantuan PCG mata pelajaran dan bukan mata pelajaran dengan kelulusan daripada ketua PTJ dengan mengisi borang yang sama. Sekolah yang menyelenggara Akaun Kumpulan Wang Kerajaan dibenarkan membuat pindahan antara kumpulan bantuan PCG mata pelajaran sahaja. Pengetua /guru besar diingatkan supaya memaklumkan kepada Ketua Bidang dalam mesyuarat Jawatankuasa Kewangan dan Akaun Peringkat Sekolahmengenai jumlah peruntukan PCG yang diterima supaya perancangan perbelanjaan dapat dilakukan dan peruntukan yang diberikan dapat dimanfaatkan oleh murid sepenuhnya. PERINGATAN 1. 2.PINDAH BANTUAN PCG 1. Rekod subsidiari perlu dibuat bagi mengawal peruntukan Page 15 of 31 . Lain-lain pindahan adalah tidak dibenarkan kecuali dengan kelulusan daripada ketua PTJ dengan mengisi boring pindahan yang ditetapkan. 2. Rekod subsidiari perlu dibuat pada ruang berasingan dalam Akaun Kumpulan Wang kerajaan daripada murid biasa. Bantuan PCG bagi murid di bawah program Pendidikan Khas Intergrasi perlu dibuat pada ruang berasingan dalam Akaun Kumpulan Wang Kerajaan daripada murid biasa. Bantuan PCG yang dipindah keluar tidak dibenarkan pindah masuk semula ataupun sebaliknya bagi satu tahun kewangan. Pengetua/guru besar adalah bertanggungjawab sepenuhnya bagi memastikan supaya baki pada setiap ruangan mengikut bantuan dalam Akaun Kumpulan Wang Kerajaan tidak defisit. pengetua/guru besar perlu memastikan baki bantuan PCG selepas pemindahan mencukupi bagi menampung keperluan sehingga akhir tahun. Pengetua/guru besar dikehendaki menyelenggara dan mengemaskinikan rekod buku tunai Akaun Kumpulan Wang Kerajaan setiap masa.

satu lagi rekod subsidiari perlu disediakan bagi setiap kumpulan mata pelajaran itu (contohnya. Semua tuntutan PCG yang tidak dikemukakan dan tidak dibayar dalam tahun kewangan itu luput dan tidak boleh dituntut dalam tahun berikutnya. Begi mata pelajaran elektif. “ Menteri boleh membuat peraturan –peraturan bagi atau berkenaan dengan semua atau mana-mana perkara yang berikut: (m) penyimpanan buku akaun dan pengauditan akaun institusi pendidikan yang menerima sumbangan.yang diberi kepada program itu mengikut kumpulan mata pelajaran dan bukan mata pelajaran. Sains Tulen. dan Page 16 of 31 .” Pihak sekolah dikehendaki menyelengaraan dan menyimpan akaun-akaun dan rekod-rekod dengan sempurna serta menyediakan dan mengemukakan satu penyata akaun mengenai tahun kewangan yang baru berlalu kepada pihak audit tidak lewat daripada 31 Mac setiap tahun. pentadbiran harta dan kewangan sekolah tertakluk kepada peruntukan yang terdapat dalam Peraturan – Peraturan Pendidikan (Akaun dan Audit) 2002 yang dikeluarkan dibawah Akta Pendidikan 1996. 3. TANGGUNGJAWAB PENGURUS SEKOLAH Pengurus sekolah perlu bertanggungjawab bagi – a) Penyediaan penyata kewangan tahunan bagi tahun berakhir 31 Disember tiap-tiap tahun mengikut prinsip perakaunan yang diterima umum. TATACARA PENGURUSAN KEWANGAN DAN PERAKAUNAN SEKOLAH Sebagai institusi pendidikan. Pengajian Islam. Bawah seksyen 130 Akta Pendidikan 1996 dinyatakan pada subseksyen 2. 4. Sastera Ikhtisas dan Kemanusiaan).

Ini bertujuan membolehkan penyelarasan atau pembetulan dibuat pada penyata akaun itu jika didapati perlu. Resit pelajar 3. Penyata bank 5. pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata akaun itu sebulan lebih awal iaitu pada 28 Februari ataupun 29 Februari tahun berikutnya. REKOD KEWANGAN Rekod kewangan yang penting mengikut peraturan 3 dalam Akta Pendidikan 1996 adalah seperti berikut: 1. Daftar bil 8.b) Pengemukaan penyata kewangan itu kepada Ketua Pusat Tanggungjawab yang kemudiannya perlu mengemukakan penyata kewangan tahunan itu kepada Bahagian Audit tidak lewat daripada 31 Mac tahun yang berikutnya. 4/88. Buku tunai runcit Page 17 of 31 . Daftar kutipan harian 7. Akan tetapi mengikut Surat Pekeliling Kewangan Kementerian Pendidikan Bil. PENALTI Seseorang yang melanggar peraturan-peraturan ini melakukan suatu kesalahan dan apabila disabitkan boleh didenda tidak melebihi lima ribu ringgit atau dipenjara selama tempoh tidak melebihi tiga bulan atau kedua-duanya. Resit pejabat 4. Penyata penyesuaian bank 6. Buku tunai 2. Kewajipan pengurus sekolah memberikan jawapan atas apa-apa laporan atau pertanyaan audit Pengurus sekolah perlu memberikan jawapan atas apa-apa laporan atau pertanyaan audit yang dibuat oleh juruaudit dalam tempoh tiga bulan daripada tarikh laporan atau pertanyaan audit itu.

Buku cek sekolah 12. pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata kewangan sekolah pada ataupun sebelum 28 Februari kepada pihak audit supaya pihak sekolah mempunyai tempoh satu bulan sehingga 31 Mac bagi membuat pemmbetulan sekiranya ada. 2. Daftar penghuni asrama 11. di mana-mana yang perlu.9. Menyediakan anggaran perbelanjaan sebenar sekolah setelah peruntukan diperoleh. Page 18 of 31 . Menyediakan maklumat yang tepat dengan mengisi borang tuntutan Bantuan Per Kapita Kerajaan bagi mendapatkan peruntukan. Pesanan tempatan Penyata kewangan dan belanjawan tahunan sekolah Penyata sekolah merupakan penyata yang menunjukkan kedudukan kewangan untuk sesuatu tahun berakhir pada 31 Disember bagi tiap-tiap kumpulan wang yang diselenggarakan oleh sekolah. Walau bagaimanapun. Baucar kecil 16. Baucar 15. 1. Penyata penerimaan dan pembayaran 3. Penyata kewangan mengandungi penyata-penyata berikut: 1. Lembaran imbangan 4. 4/88) Anggaran Belanjawan Tahunan Terdapat 2 tugas utama seseorang pengetua atau guru besar yang berkaitan dengan belanjawan tahunan ini. Penyata pendapatan dan perbelanjaan 2. Daftar aset dan inventori 14. Daftar stok buku resit 13. Jadual kedatangan murid 10. Nota-nota akaun Pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata kewangan tahunan sekolah pada pihak audit sekolah selewat-lewatnya pada 31 Mac tahun berikutnya. (Perkeliling Kewangan Bil.

Penyata ini menunjukkan jumlah aset. Nota-nota Akaun Page 19 of 31 . 2. Penyata ini menunjukkan jumlah penerimaan sebenar yang telah diterima dan juga jumlah sebenar yang telah dibayar dalam tempoh tahun kewangan yang berkenaan serta kedudukan baki wang yang ada dalam bank pada akhir tahun. Penyata ini menunjukkan satu ringkasan penerimaan dan bayaran daripada buku tunai dengan mengambil baki wang dalam bank pada awal tahun dan dicampurkan jumlah penerimaan serta ditolak jumlah bayaran bagi mendapatkan baki wang dalam bank pada akhir tahun.Penyata penerimaan dan pembayaran 1. Lembaran imbangan Lembaran Imbangan ialah laporan berkenaan kedudukan kewangan sesebuah sekolah pada suatu masa tertentu. liabiliti dan baki kumpulan wang terkumpul pada 31 Disember tahun yang dilaporkan. Penyata pendapatan dan perbelanjaan 1. Penyata ini disediakan mengikut asas akruan iaitu segala penerimaan yang sepatutnya diterima tetapi masih belum diterima dan segala pembayaran yang sepatutnya dibayar tetapi masih belum dibayar pada akhir tahun perlu diambil kira. Penyata ini menunjukkan jumlah semua penerimaan yang sepatutnya diterima dan jumlah semua pembayaran yang sepatutnya dibayar pada tahun berkenaan. Ianya turut memaparkan kelebihan ataupun kekurangan pendapatan atas perbelanjaan bagi tahun berkenaan. 2.

Nota-nota ini memberikan maklumat lanjut bagi amaun-amaun yang terdapat dalam penyata Kewangan Tahunan Sekolah. Oleh itu bantuan disalurkan terus ke sekolah-sekolah tanpa melalui jabatan pelajaran negeri ataupun pejabat pelajaran daerah. Sekolah-sekolah ini dikategorikan sebagai Pusat Tanggungjawab Peruntukan. Projek ini hanya melibatkan 1005 buah sekolah sahaja buat masa ini. BANTUAN PER KAPITA Kementerian Pelajaran Malaysia berhasrat mengurangkan kerenah birokrasi dalam menyalurkan bantuan ke sekolah-sekolah. JADUAL Page 20 of 31 . dan ia ditambahkan lagi pada masa yang akan datang.

Page 21 of 31 . 4. 5. Membuat bayaran pada barangan yang tinggi harganya. Hal ini akan mengakibatkan perbelanjaaan melebihi pendapatan yang berlaku tanpa disedari. Malahan ada sesetengahnya yang langsung tidak membuat bayaran.(B) APPLIED KNOWLEDGE MASALAH-MASALAH DALAM PENGURUSAN KEWANGAN SEKOLAH 1. Kebiasaaannya penggunaan “Local Order” menyebabkan pihak sekolah terpaksa membayar dengan harga yang agak tinggi kerana belian secara hutang. Hal ini terjadi kerana belanjawan yang dicadangkan tidak betul dan ada kalanya perbelanjaan yang tidak lengkap juga turut menyebabkan perbelanjaan melebihi pendapatan. Ada kalanya pembayaran dibuat tetapi barangan tersebut didapati tidak wujud. Jawatan Setiausaha Kewangan Sekolah tidak diberikan kepada kerani kewangan yang tahu berkenaan akaun. Guru kelas harus memainkan peranan bagi menyelesaikan masalah ini dengan sentiasa mengingatkan berkenaan duit yuran yang perlu dijelaskan kepada murid yang belum menjelaskannya. Pungutan duit yuran yang tergendala akibat kelewatan ibu bapa murid menjelaskannya. 6. 2. 3. Perbelanjaan yang kadang-kala melebihi pendapatan. Hal ini biasanya melibatkan pembelian alatan sukan. Rekod tidak dikemaskinikan. Pembelian yang tidak mengikut prosedur yang telah ditetapkan. Hal ini menimbulkan masalah kerana kebanyakan pengetua dan guru-guru tidak mengetahui dalam mengemaskinikan rekod-rekod yang berkaitan dengan kewangan sekolah.

Mengawal. TINDAKAN PENGETUA SEKOLAH Tindakan yang boleh diambil oleh pengetua bagi memantapkan lagi pengurusan kewangan sekolah. Mengenal pasti aktiviti utama yang berisiko tinggi serta terdedah kepada peluang dan permasalahan: . .Pembuangan masa. . 2. Page 22 of 31 .Pembaziran tenaga manusia.Mengagih sumber atau peruntukan kewangan dengan betul. Hal ini akan menyebabkan pihak sekolah tidak dapat membuiat pembelian dan terpaksa menghadapi bayaran tertunggak. mengesan aliran perbelanjaan dan perolehan. . Ketua Bidang / Panitia memohon bagi membeli sesuatu barangan tanpa mengikut kehendak ahli-ahlinya. 8.Menggunakan sumber atau peruntukan kewangan dengan baik. .Kelewatan.7. Hal ini akan menyebabkan pembaziran kerana barangan yang dibeli tidak digunakan dan ada kalanya berlaku pertindihan dalam pembelian sesuatu barang. 1. .Merancang perolehan sumber atau peruntukan kewangan.Kerugian kewangan hasil perbelanjaan. Mengenal pasti aktiviti utama pengurusan kewangan: . . .Penghakisan keyakinan. Penerimaan wang sama ada Bantuan Per Kapita Kerajaan atau Wang SUWA yang lamabt dimasukkan ke bank.

Kenapa masalah boleh berlaku? . adil.Apakah akibat buruk jika masalah timbul? .Apakah prosedur kerja yang mudah terjejas? . Kawal selia dengan rapi proses perjalanan aktiviti utama: .Apakah masalah yang mungkin timbul? .Menilai sistem kawalan dalaman sama ada berupaya ataupun tidak bagi meminimumkan risiko. Hal ini terjadi kerana belanjawan yang dicadangkan tidak betul dan ada kalanya perbelanjaan tidak ikut belanjawan. serta bersyukur.Mengenal pasti proses kerja atau prosedur kerja berisiko tinggi. .Mengenal pasti masalah yang mungkin berlaku sekiranya prosedur kerja tidak dikawal selia. Amalkan nilai-nilai teras pengurusan. Guru kelas harus memainkan peranan bagi menyelesaikan masalah ini dengan sentiasa mengingatkan berkenaan duit yuran yang perlu dijelaskan kepada murid yang belum menjelaskannya. 4. amanah dan jujur. Perbelanjaan yang kadang-kala melebihi pendapatan. 5. Malahan ada sesetengahnya yang langsung tidak membuat bayaran. Pungutan duit yuran yang tergendala akibat kelewatan ibu bapa murid menjelaskannya.3. bijaksana. Antaranya adalah telus. . Di Page 23 of 31 . .Kesan dan impak negatif ke atas organisasi sekiranya kelemahan tidak dikenal pasti dan tidak diatasi.Mungkinkah masalah-masalah berlaku? Masalah-masalah Dalam Pengurusan Kewangan Sekolah 1. Biasakan diri dengan soalan yang berkait dengan pengurusan seperti: . 2.

6. sebahagian daripada pemberian peruntukan yang besar itu tidak diuruskan dengan baik kerana terdapatnya pembaziran di sesetengah sekolah. Hal ini akan mengakibatkan perbelanjaan barangan tersebut didapati tidak wujud. Ketua Bidang/Panitia memohon bagi membeli sesuatu barangan tanpa mengikut kehendak ahli-ahlinya. 4. 3. Ada kalanya pembayaran dibuat tetapi Masalah Sumber Dan Belanjawan sekolah Setiap tahun Kementerian Pendidikan mengadakan perbelanjaan yang tinggi bagi mendidik pelajar-pelajar di sekolah-sekolah kerajaan bagi mempertingkatkan mutu pelajaran dan pendidikan. Bagaimanapun. Penerimaan wang sama ada Bantuan Per kapita Kerajaan atau Wang Suwa yang lambat dimasukkan ke bank. Rekod tidak dikemaskinikan. Pembelian yang tidak mengikut prosedur yang telah ditetapkan. Jawatan Setiausaha Kewangan Sekolah tidak diberikan kepada kerani kewangan yang tahu berkenaan akaun.samping itu rekod pembelian yang tidak lengkap juga turut menyebabkan perbelanjaan melebihi pendapatan. Hal ini akan menyebabkan pihak sekolah tidak dapat membuat pembelian dan terpaksa menghadapi bayaran tertunggak. 7. Hal ini menimbulkan masalah kerana kebanyakan Pengetua dan guru-guru tidak mengetahui dalam mengemaskinikan rekod-rekod yang berkaitan dengan kewangan sekolah. 5. 8. Hal ini biasanyamelibatkan pembelian alatan sukan. Kebiasaannya penggunaan “Local Order” menyebabkan pihak sekolah terpaksa membayar dengan harga yang agak tinggi kerana belian secara hutang. Hal ini akan menyebabkan pembaziran kerana barangan yang dibeli tidak digunakan dan ada kalanya berlaku pertindihan dalam pembelian sesuatu barang. Page 24 of 31 . melebihi pendapatan yang berlaku tanpa disedari. Membuat bayaran pada brangan yang tinggi harganya.

mengurus. Keadaan yang kurang memuaskan juga berpunca daripada kurangnya kawalan dan bimbingan pihak jabatan Pendidikan. Menurut Zaidatol Akmaliah (1990. keadaannya lebih menyulitkan. Perkara ini bukan disengajakan tetapi kerana kekurangan tenaga pengawai yang berkebolehan. dan dilantik tidak diberikan kursus. Masalah-masalah sumber Sistem pelantikan pengetua tidak berdasarkan latihan dan kepakaran. Oleh yang demikian. Mengikut sistem Kementerian Pendidikan Malaysia. bagi sekolahsekolah yang kecil yang masih tiada kerani. pengetua selaku pentadbir sekolah adalah bertanggungjawab penuh bagi merancang.55). Oleh sebab pengetua kurang pengalaman. Maka dalam keadaan sedemikian. Perbelanjaan tanpa perancangan menyebabkan wang bantuan untuk sesuatu mata pelajaran tertentu disalurkan untuk tujuan lain. kepimpinan dan sikap pengetua itu sendiri mempunyai perkaitan yang rapat bagi menjayakan pengurusan kewangan sesebuah sekolah itu.Pengetua sekolah emainkan peranan penting dalam menguruskan kewangan sekolah. Menurut Zaidatol Akmaliah (1990:56-57) selain daripada faktor-faktor di atas. mengawal dan dalam menentukan pengurusan kewangan di sekolahnya dengan cekap dan berkesan. pengetua banyak bergantung kepada kerani yang berpengalaman dalam hal-hal berkaitan dengan pengurusan kewangan di sekolah. tetapi belajar mentadbir secara cuba jaya. kelemahan-kelemahan dalam pengurusan kewangan berlaku di sekolah. Pengetua dikehendaki mengkaji dan mematuhi segala prosedur kewangan bagi menentukan kelicinan pengurusan kewangan sekolah. Faktor peribadi pengetua seperti kemahiran. Jadi. maka terdapat sekolah-ekolah yang tidak menyediakan belanjawan sekolah. pengetahuan dalam ilmu menyimpan kirakira perlu bagi membolehkan pengetua membuat perancangan kewangan di samping menyelia kerja-kerja perkeranian dengan berkesan. kelemahan-kelemahan dalam pengurusan kewangan atau sumber juga berlaku kerana kekurangan kawalan yang sempurna dalam aspek-aspek berikut: Pembelian Page 25 of 31 . Pengetua tidak merancang terlebih dahulu tentang sumbersumber pendapatan dan keperluan-keperluan perbelanjaan.

Pungutan dan Penyimpanan Wang di Bank 1. 3. sewa kantin. Pembayaran dibuat lebih daripada sekali kerana pihak sekolah menerima invois ulangan. Pengetua dan guru kanan membeli sesuatu alatan kerana dipengaruhi oleh jurujual yang datang ke sekolah dengan tawaran-tawaran tertentu.1. Terdapat pengetua yang mengambil barang-barang dahulu daripada pembekal dan pesanan dibuat kemudian. Cek-cek tidak rapat ke kiri sama ada perkataan ataupun angka. Kutipan yuran khas. Bayaran dibuat tanpa baucar dan dokumen-dokumen sokongan bagi membuktikan ketepatan harga. ini engakkibatkan kehilangan apabila pelajar berkenaan meninggalkan sekolah ataupun berlakunya pertukaran pengusaha kantin/kedai buku. Pengetua membeli dan membayar terlebih dahulu dengan wangnya sendiri dan menuntut daripada sekolah kemudian. 2.00 setiap unit tanpa mendapatkan sebut harga ataupun kelulusan daripada pihak jabatan Pendidikan Negeri. Pengetua membeli alatan yang nilainya melebihi $500. 4. Pembayaran 1. 3. Ini membolehkan tambahan dibuat selepas cek ditandatangani. 2. sewa kedai buku tidak dikutip pada masa yang ditetapkan . Ini melanggar peraturan yang ditetapkan. 2. 5. Kutipan yuran dilakukan tetapi resit tidak dikeluarkan. Pembelian alatan dibuat tanpa menggunakan borang-borang pesanan. Borang-borang pesanan tempatan dikeluarkan pada akhir tahun sahaja untuk tujuan pengauditan. Buku-buku Akaun Page 26 of 31 .

Buku-buku akaun tidak dicatatkan dengan kemas kini. masalah timbul apabila terdapat perbezaan sosioekonomi pelajar. perumahan. tetapi potongan-potongan itu tidak dihantar ke jabatan-jabatan yang berkenaan. Sekolah kecil akan menghadapi masalah kerana kekurangan sumber kewangan. Dengan kata lain mereka tidak mengaplikasikan kurikulum kursus dengan tugasan harian. adalah seperti berikut: Kes-kes pembaziran dan penyelewengan di kalangan pengurus khasnya di sekolah rendah. Ini membebankan pihak sekolah dan terpaksa Page 27 of 31 . koperasi guru dan sebagainya. 2. Buku-buku stok tidak diselenggarakan dengan kemas kini.1. Prosedur menerima dan mengeluarkan alatan tidak dipatuhi. Terdapat juga pengurus yang merunggut dalam belanjawan yang di luar jangkaan. 2. tidak penting dan menyerahkan tugas kepada pembantu tadbir. terdapat pengurus yang boros. Potongan Potongan dibuat daripada gaji guru/kakitangan sekolah untuk tujuan pembayaran cukai pendapatan. Pengetua tidak memeriksa buku-buku akaun yang diselenggarakan oleh kerani sekolah. Ini berlaku di banyak sekolah. seperti membeli minyak enjin rumput. Malah terdapat guru besar atau pengetua yang menganggap mengurus kewangan adalah kerja yang remeh. KWSP. Hal ini akan menjejaskan kutipan yuran. Di samping itu. iaitu berbelanja tidak mengikut tujuan sesuatu bantuan dan tidak membuat perancangan. Berbalik pada peranan pengurus. masalah-masalah lain seperti yang dinyatakan oleh Abdullah Sani Bin Yahaya (1995:19). Penyelenggaraan Stok 1. Bagi dana SUWA. Selain itu. Tambahan lagi keupayaan dan corak pengurusan guru besar tidak berubah dan tidak mencapi tahap yang diharapkan. masalah antara sekolah kecil dan sekolah besar yang berbelanja sama banyak dalam menguruskan sesuatu hal.

Dokumen belanjawan yang didefinisikan sebagai satu perancangan yang sistematik dan dapat membuat ramalan pendapatan dan perbelanjaan sekolah dalam tempoh yang ditentukan. pengetua perlu mengadakan sebaikbaiknya belanjawan bagi tempoh lima tahun dan juga belanjawan tahunan. terdapat guru besar di luar bandar mengorbankan wang sendiri bagi membantu pada pringkat awal. Belanjawan yang elektif hendaklah mengambil kira: 1. Dasar belanjawan sekolah yang terpaksa Belanjawan sekolah ialah satu aspek perancangan pendidikan. 2. Belanjawan hendaklah disediakan dengan terperinci supaya ia dapat dijadikan dasar perancangan kerja dan tugas kewangan. pertimbangan dan penggunaan belanjawan itu. 3. dan penglibatan dalam perancangan. Penilaian belanjawan. Ini penting kerana ia membantu pihak sekolah menentukan polisi kewangan dan juga polisi pendidikannya. Belanjawan yang dapat menyediakan program pendidikan yang boleh memberi kesan yang baik kepada polisi pendidikan. 1990:44). 5. Taklimat ke Page 28 of 31 . 4.mencari sumber lain. Menurut Zaidatol Akmaliah (1990:45) lagi. jadi pengetua perlu membuat keputusan perlaksanaan aktiviti kewangan. kekerapan perbincangan. iaitu penubuhan sistem jawatankuasa kewangan. iaitu membuat anggaran pendapatan dan perbelanjaan yang penting bagi membiayai perkhidmatan dan kelengkapan yang diperlukan oleh pihak sekolah dalam usaha menyediakan satu program pendidikan yang berkesan (Zaidatol Akmaliah Lope Pihie. pengetua perlu merancang bukan sahaja untuk jangka panjang tetapi juga untuk jangka pendek. Dengan itu. Pengurusan belanjawan. Persembahan. Sebenarnya proses merancang belanjawan bertujuan memastikan pendapatan yang diperoleh dan digunakan dengan sewajarnya. belanjawan sekolah adalah inti pentadbiran. taklimat ke bawah. Abdullah Sani (1995:101) menggariskan beberapa perancangan lain bagi menentukan kecekapan pengurusan. Daripada belanjawan efektif ini. Oleh itu. Daripada segi perancangan.

Selain belanjawan efektif. Di samping itu. sekolah harus menyediakan belanjawan alternatif sebelum belanjawan akhir dikemukakan.bawah haruslah dijalankan bagi memberi maklumat kepada guru-guru dan kakitangan lain tentang peruntukan dan belanjawan sekolah. Beberapa reka bentuk belanjawan yang dapat menyumbang kepada keberkesanan pengurusan sumber sekolah ialah seperti berikut: Belanjawan berprogram Belanjawan ini dikenali pada praktiknya sebagai Sistem Belanjawan Merancang Memprogramkan. Ia penting bagi menangani halangan yang akan datang. menurut Sonia Blandford (1999:137). Belanjawan Tambahan Belanjawan ini bermakna menjadikan belanjawan tahun apa pun sebagai asas kepada angka sebenar tahun lepas atau angka yang dianggarkan dalam belanjawan (Sonia Blanford. apabila sekolah mempunyai belanjawan yang semakin besar untuk dikawal. Ia juga tertumpu kepada kesan jangka panjang. Kelebihannya ialah ia memberi maklumat tentang objektif organisasi. 1999:141). PENTINGNYA PENGURUSAN KEWANGAN YANG CEKAP Page 29 of 31 . Belanjawan Berasaskan Sifar Tujuan utama belanjawan ini ialah bagi menunjukkan lebih kawalan ke atas belanjawan. memerlukan justifikasi tentang setiap perbelanjaan yang dicadangkan. pengurus kewangan perlu membina kefahaman yang lebih luas tentang reka bentuk belanjawan. Begitu juga dengan perbincangan yang lebih kerap bagi membincangkan jumlah pemberian bantuan pelajaran bagi setiap mata pelajaran dan setiap panitia. secara teorinya bermula daripada asas sifar (Sonia Blandford. 1999:140). dan ia membolehkan peruntukan sumber dibuat berasaskan perhubungan faedah atau kos.

Selaras dengan tindakan Kementerian untuk menurunkan lebih kuasa kepada para pengurusan Agensi-agensi Kerajaan. maka semua Agensi-Agensi Kerajaan adalah diwajibkan mematuhi sepenuhnya peraturan perolehan yang ditetapkan di paragraph 3 SPP ini. Bagi menjamin pengurusan kewangan ditadbirkan dengan baik dna memuaskan. sebanyak RM 45.1 juta telah diperuntukkan dalam Rancangan Malaysia ke-9. Pengetua dan guru besar sekolah perlu mengambil langkah yang bijak dan berkesan supaya perbelanjaan bagi pendidikan di sekolah dapat dimanfaatkan dengan sepenuhnya oleh para pelajar dan pengajaran dan pembelajaran berjalan dengan memuaskan.149. “Selaras dengan keperluan ihtisab (accountability) para pengurus yang bertepatan dengan konsep let managers manage bagi agensi kerajaan.Oleh sebab peruntukan perbelanjaan bagi pendidikan adalah tinggi. mengadakan seminar-seminar serta kursus bagi pengetua dan guru besar serta pengawai-pengawai kewangan sekolah dari semasa ke semasa pada peringkat kebangsaan. Kementerian Kewangan telah bersetuju untuk menaikkan had kuasa mempertimbang dan menyetujui terima perolehan oleh semua Agensi-Agensi Kerajaan. Mereka menegaskan langkah itu perlu supaya ‘pisang tidak berbuah dua kali seperti yang berlaku dalam projek pembinaan makmal komputer di sekolah-sekolah. Kementerian Pelajaran Malaysia mengeluarkan pekeliling-pekeliling kewangan. Pihak Perbendaharaan juga mengeluarkan surat pekelilingnya mengenai penurunan kuasa kepada agensi-agensi kerajaan supaya dapat menguruskan kewangan masing-masing dengan cekap. dan pengawai di Jabatan Pendidikan Negeri juga sama-sama turun padang bagi membantu dalam pemantauan itu. Kebimbangan pihak kesatuan Page 30 of 31 . negeri dan juga daerah. Kesatuan itu bersetuju supaya tugas pemantauan pelaksanaan program pendidikan dijalankan oleh Pengawai Pendidikan Daerah.” Pihak Kesatuan Perkhidmatan Perguruan Kebangsaan (NUTP) turut merasa bimbang tentang pengurusan perbelanjaan yang besar ini apabila ia meminta pihak Kementerian Pendidikan memantau secara konsisten pelaksanaan peruntukan berjumlah RM 5 bilion bagi pengajaran dan pembelajaran.

peraturan-peraturan yang ketat.mempunyai kebenarannya sebab dalam kajian yang dibuat oleh Bahagian Perancangan dan Penyelidikan (EPRD) pada tahun 1994 dan 1995 mengenai pengurusan kewangan pada peringkat Jabatan Pendidikan Negeri. seperti ketidakcekapan pengurusan kewangan di peringkat sekolah. Pejabat Pendidikan Daerah dan sekolah terdapat ketidakcekapan dalam pengurusan kewangan. Adalah dilaporkan. beban tugas yang berat. dan kurang pengetahuan dalam pengurusan kewangan.” (c ) PRACTISED OBSERVATION Page 31 of 31 . “Sebahagian besar daripada masalah kewangan berpunca daripada kekangan yang dihadapi oleh Unit Kewangan dan Akaun JPN itu sendiri.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful