(A) CONTENT BASED Definisi Konsep Menurut kamus dewan (1997:1318), sumber bermaksud asal, mula, atau punca

. Sonia Blandford (1999:xi) pula menjelaskan, “ Sumber ialah alat pembekalan atau sokongan yang dapat membantu pengurus sekolah mencapai matlamatnya. Peruntukan dan pengurusan sumber (belanjawan, bahan, masa dan manusia) adalah penting dalam pengurusan sekolah berkesan dan seharusnya berhubung kait dengan keperluan murid.” Kewangan bermakna perihal wang ataupun segala sesuatu yang berkaitan dengan wang. Kewangan ataupun sumber sekolah bermaksud peruntukan yang diberi oleh Kementerian Pendidikan dan daripada pungutan yang dibuat oleh sekolah sendiri termasuk derma dari para dermawan (Omardin Ashaari, 1996:337). Merujuk Kamus Dewan (1997:274), dasar bermaksud pendirian yang menjadi asas segala tindakan, polisi, faktor terpenting atau asas pokok. Belanjawan pula bermaksud butiran ringkas anggaran pendapatan, dan perbelanjaan. Menurut Parkinson (Sonia Blandford, 1999: 135), belanjawan ialah rancangan untuk masa hadapan, penyata sumber yang dipadankan dengan hasrat ataupun tujuan, dan agenda praktikal untuk tindakan.

Sumber Kewangan Sekolah Seperti yang sudah diterangkan sebelum ini sumber kewangan sekolah adalah daripada “Kumpulan Wang Sekolah.” Jenis-jenis kumpulan wang sekolah dikategorikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan wang kerajaan, kumpulan wang asrama dan kumpulan wang SUWA.

PENGURUSAN KEWANGAN SEKOLAH Sekolah ialah institusi masyarakat yang diwujudlkan bagi memberikan perkhidmatan dalam khususnya pendidikan. Pengetua bertanggungjawab sebagai pengurus kewangan sekolah perlu memahami dam mematuhi semua prosedur kewangan di sekolah. Oleh sebab itu, pengurusan kewangan sekolah adalah satu lagi perkara penting kepada setiap pengetua di Page 1 of 31

sekolah. Kewangan sebaiknya dilaksanakan mengikut peraturan-peraturan yang ditetapkan oleh Kementerian Pendidikan Malaysia. Pengurusan yang tidak jelas mengikut peraturan kewangan akan menjejaskan perjalanan sekolah secara keseluruhannya (Ibrahim Mamat, 2001). Pengurusan kewangan penting bagi membolehkan pengetua menyelia kerja-kerja yang melibatkan kewangan sekolah yang dijalankan oleh staf sokongannya dengan kerjasama guruguru. Seseorang pengetua juga mesti ingat bahawa tanggungjawab sebenar dan terakhir dalam urusan kewangan terletak pada dirinya. Selain itu, sebarang penyelewengan membawa padah yang besar kepada pengetua sendiri.

GARIS PANDUAN KEWANGAN SEKOLAH Sekolah ialah sebuah institusi pendidikan yang pentadbiran harta dan kewangannya adalah tertakluk pada peruntukan yang terdapat di bawah Akta Pendidikan 1961 dan Accounts & Audit Rules 1962. (KPM, 1994). Di bawah peruntukan tersebut pihak sekolah dikehendaki menyimpan akaun-akaun dan rekod-rekod lain yang berkaitan dengannya dengan sempurna serta menyediakan dan mengemukakan satu penyata akaun berkenaan tahun kewangan yang baru berlalu kepada pihak audit tidak lewat daripada 31 Mac pada tiap-tiap tahun. Seksyen yang berkaitan di bawah Akta Pendidikan berkenaan dengan perkara ini berbunyi seperti yang berikut, “Seseorang pengurus atau penyelia atau orang lain yang bertanggungjawab terhadap pengurusan sesebuah institusi pendidikan yang dibantu, harus mempunyai sebab bagi menyimpan akaun yang sempurna dan rekod –rekod lain dalam bentuk yang diperlukan oleh pihak kementerian untuk semua perkara kewangan yang berkaitan dengan institusi pendidikan yang dibantu, dan harus sudah menyediakan dan menyerahkan satu penyata akaun tahunan kewangan sebelum ini dengan segera tidak lewat daripada 31 Mac pada setiap tahun.” Walau bagaimanapun, mengikut Surat Pekeliling kewangan Bil 4 Walau

bagaimanapun, mengikut Surat Pekeliling kewangan Bil 4/88 pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata akaun tersebut satu bulan lebih awal iaitu pada 28 Februari atau 29 Februari tahun berikutnya (yang mana berkenaan). Ini adalah bertujuan membolehkan pelarasan atau pembetulan di buat pada penyata akaun tersebut apabila didapati perlu. Page 2 of 31

KUMPULAN WANG SEKOLAH Kumpulan wang sekolah adalah sejumlah wang yang dikendalikan oleh pihak sekolah daripada sumber kerajaan atau bukan kerajaan dan kumpulan wang ini perlu akaunkan mengikut peraturan-peraturan yang ditetapkan. Kumpulan wang yang terdapat di sekolah dikategorikan kepada tida kumpulan iaitu Kumpulan Wang Kerajaan, Kumpulan Wang SUWA dan Kumpulan Wang Asrama. Tiap-tiap kumpulan wang ini diselenggarakan secara berasingan yang lazimnya satu akaun bank akan dibuka bagi setiap kumpulan wang tersebut bagi menguruskan kira-kira urus niaga yang berlaku.

KUMPULAN WANG KERAJAAN Kumpulan Wang Kerajaan merupakan semua penerimaan yang diperoleh daripada bantuan dan pemberian kerajaan. Pemberian ini dibuat dalam pelbagai bentuk. Sebahagian besar wang disalurkan melalui bantuan per kapita yang diberi berdasarkan bilangan pelajar. Secara umumnya, ia digunakan bagi keperluan pengajaran dan pembelajaran serta penyelenggaraan sekolah secara keseluruhannya. Antara punca-punca kewangan yang diperakaunkan dalam kumpulan wang kerajaan termasuklah: 1. Bantuan pendidikan (pelajaran /per kapita) daripada kerajaan. 2. Bantuan biasiswa kerajaan. 3. Bantuan rancangan makanan tambahan / Rancangan Amalan Makanan dan Pemakanan. 4. Bantuan gotong-royong / modal. 5. Yuran Peperiksaan Kerajaan.

Apa-apa perbelanjaan yang dibuat daripada kumpulan wang ini hendaklah selaras dengan tujuan sesuatu bantuan atau pemberian.

Page 3 of 31

c. wajib. Penyelenggaraan peralatan termasuk computer yang digunakan untuk pengajaran dan pembelajaran. perisian. Page 4 of 31 . video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran.BANTUAN PENDIDIKAN PELAJARAN ATAU PER KAPITA DARIPADA KERAJAAN Bantuan Per Kapita (Per Capita. bimbingan dan kaunseling serta lain-lain perbelanjaan berulangtahun atau perbelanjaan khas. LPBT / LPK Asrama dan PCG bagi aktiviti pra sekolah. ensiklopedia. Manakala PCG Bukan Mata Pelajaran pula terbahagi 3 iaitu pusaat sumber sekolah. Peruntukan PCH yang diterima oleh sekolah hendaklah dibelanjakan pada tahun semasa dan tidak melebihi 10% daripada jumlah asal PCG yang diterima dalam tahun berkenaan yang dibenarkan dibawa ke tahun hadapan. Selaras dengan perkembangan dan keperluan semasa dalam sektor pendidikan masa kini. Ia meliputi PCG mata pelajaran dan PCG bukan mata pelajaran. tambahan / bahasa asing dan elektif.PCG) adalah satu bantuan kewangan yang diperuntukkan kepada setiap murid sekolah sama ada sekolah bertaraf sekolah kerajaan ataupun Sekolah Bantuan Kerajaan. Pembelian buku rujukan. Pembelian peralatan kecil dan bahan habis guna (termasuk kertas Braille) bagi pengajaran dan pembelajaran. Bantuan Per Kapita Mata Pelajaran Bantuan per kapita mata pelajaran bagi teras. d. Keceriaan berunsurkan pendidikan seperti taman sains. Grant. taman herba dan lain-lain yang boleh memberikan pengukuhan kepada program pengajaran dan pembelajaran. ianya telah dipecahkan kepada 4 iaitu teras. b. (LPBT / LPK) Sekolah. JENIS BANTUAN PER KAPITA DAN MAKSUD PERBELANJAAN 1. wajib. tambahan / bahasa asing dan elektif yang diterima oleh sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: a. Berdasarkan kumpulan PCG mata pelajaran.

Ia hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Pembelian peralatan kecil dan bahan habis guna bagi tujuan pengajaran dan pembelajaran. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran. perisian. Program berunsurkan pendidikan yang boleh memberi pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama ada semasa cuti persekolahan ataupun hari persekolahan. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan. 2. Penyelenggaraan peralatan termasuk computer yang digunakan untuk pengajaran dan pembelajaran. Pembelian buku rujukan. f. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan.e. Bimbingan dan Kaunselling Page 5 of 31 . Program berunsurkan pendidikan yang boleh member pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama ada semasa cuti persekolahan ataupun hari persekolahan. Bantuan Per Kapita Bukan Mata Pelajaran a. ensiklopedia. Pusat Sumber Sekolah Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi pusat sumber sekolah meliputi perbelanjaan bagi perpustakaan dan pusat sumber pendidikan. Program Pendidikan Khas Integrasi – melengkapkan stesen pembelajaran bagi program pendidikan khas integrasi. b.

LPBT / LPK Sekolah Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi LPBT / LPK Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Bayaran bil telefon. Program dan lawatan berunsurkan pendidikan yang boleh memberi pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama ada semasa cuti persekolahan ataupun hari persekolahan. c. Perkhidmatan pengiklanan. interen dan pembentungan. perisian. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan. ensiklopedia. Pembaikan kecil sekolah. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran. telegram. elektrik. Bayaran sewaan yang berkaitan dengan program bimbingan dan kaunseling. Bayaran perkhidmatan penceramah luar mengikut kelayakan dalam peraturan-peraturan kewangan yang sedang berkuatkuasa. setem.Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi Bimbingan dan Kaunseling Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Pembelian buku rujukan. Page 6 of 31 . Penyelenggaraan peralatan termasuk komputer yang digunakan untuk pengajaran dan pembelajaran. Penyelenggaraan perabot dan peralatan dan peralatan kelengkapan pejabat termasuk komputer. Perkhidmatan percetakan untuk pengurusan sekolah dan bahan pengajaran dan pembelajaran. air.

Perbelanjaan untuk keceriaan / kesihatan murid / keselamatan sekolah. bahan habis guna dan ubat. air. d. dan pembetungan. - Bayaran balik bagi urusan kecemasan oleh guru / kakitangan sekolah berdasarkan kelayakan tambang teksi. - Pengangkutan murid dan bayaran insurans untuk murid-murid dan guru pengiring. kelulusan daripada Jawatankuasa Maklumat Pengkomputeran (JMPK) perlu diperoleh.00 perlu mendapatkan kelulusan Ketua PTJ. telegram. Perbelanjaan bagi keraian yang melibatkan lawatan pihak luar ataupun urusan rasmi.00 adalah dibenarkan.- Pengangkutan barang-barang. Pembelian bahan bakar. internet. Page 7 of 31 .000. LPBT / LPK Asrama Bantuan per kapita bukan mata pelajaran bagi LPBT / LPK Asrama Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: Bayaran bil telefon. - Bayaran yuran kursus untuk guru-guru dan kakitangan sekolah. Perolehan harta modal melebihi RM 10. Penyelenggaraan perabot dan peralatan kelengkapan pejabat termasuk komputer. Pembaikan kecil peralatan pengajaran dan pembelajaran bagi murid pendidikan khas dan program pendidikan khas integrasi. Manakala bagi perolehan komputer.000. Perolehan harta modal tidak melebihi RM 10. elektrik. setem. Pembaikan kecil sekolah.

b. - Pembelian bahan bakar. Pembelian peralatan kecil dan bahan habis guna bagi pengajaran dan pembelajaran. d. 3. Pembelian buku rujukan.- Perkhidmatan percetakan untuk pengurusan sekolah dan bahan pengajaran dan pembelajaran. Program dan lawatan berunsurkan pendidikan yang boleh member pengukuhan kepada proses pengajaran dan pembelajaran sama persekolahan. perisian. Pengangkutan barang-barang. Bantuan Per Kapita Pra Sekolah Bantuan Per Kapita Pra Sekolah hendaklah dibelanjakan bagi maksud perbelanjaan: a. ada semasa cuti persekolahan ataupun hari PROSEDUR TUNTUTAN Prosedur tuntutan PCG oleh sekolah terbahagi kepada 2 iaitu: Page 8 of 31 . Perbelanjaan untuk keceriaan. e. ensiklopedia. Pembelian majalah. buku rujukan dan lain-lain yang berkaitan bagi kegunaan murid di asrama. bahan habis guna dan ubat. Penyelenggaraan peralatan permainan dalam dan luar bilik darjah serta penyelenggaraan komputer dan lain-lain peralatan bagi pengajaran dan pembelajaran. - Perkhidmatan pengiklanan. kesihatan dan keselamatan penghuni asrama. video tape dan lain-lain yang bersesuaian untuk pengajaran dan pembelajaran. c. Perolehan harta modal adalah tidak dibenarkan.

2. Sekolah yang tidak menyelenggarakan Akaun Kumpulan Wang Kerajaan (Bagi sekolah rendah dan menengah di Sabah. tuntutan PCG akan disalurkan ke sekolah melalui waran peruntukan kecil mengikut kadar berdasarkan bilangan murid yang ditetapkan. Sekolah ini perlu mengemukakan tuntutan PCG kepada Pusat Tanggungjawab (PTJ) masing-masing yang akan seterusnya mengemukakan kepada Pejabat Pembayar bagi urusan pembayaran dan mengkreditkan terus ke dalam Akaun sekolah berkenaan. Page 9 of 31 . Tuntutan PCG ditetapkan sekali setahun. tambahan / bahasa asing dan elektif. peruntukan PCG akan disalurkan melalui waran peruntukan kecil ke PPB / PPD mengikut kadar berdasarkan bilangan enrolmen murid yang telah ditetapkan. Tuntutan penyelarasn ini perlu dikemukakan selewat-lewatnya pada 31 Julai tahun semasa. Sekolah akan mencatatkan jumlah yang diterima dalam Akaun Kumpulan Wang Kerajaan mengikut kumpulan PCG yang ditetapkan iaitu teras. wajib. Sarawak dan Wilayah Persekutuan Labuan). Sekolah yang menyelenggarakan Akaun Kumpulan Wang Kerajaan (semua jenis sekolah di Semenanjung Malaysia dan Sekolah Teknik / Vokasional. Sarawak dan Wilayah Persekutuan dan Labuan). Bagi sekolah rendah yang tidak bertaraf PTJ. Tuntutan penyelarasan boleh dibuat sekali oleh sekolah yang mengalami pertambahan murid sekurang-kurangnya 5% ataupun 100 orang murid berbanding bilangan murid pada tarikh asas tuntutan.1. ASAS TUNTUTAN 1. Sekolah akan mencatatkan jumlah yang diterima dalam buku vot mengikut kumpulan PCG yang ditetapkan iaitu teras. Bagi sekolah yan bertaraf PTJ. 2. Tuntutan PCG tahun berkenaan adalah berdasarkan bilangan enrolmen murid pada 1 Oktober tahun sebelumnya. wajib. Peruntukan PCG yang diterima oleh sekolah hendaklah dibelanjakan pada tahun semasa dan tidak melebihi 10% daripada jumlah asal PCG yang diterima dalam tahun berkenaan yang dibenarkan dibawa ke tahun hadapan. tambahan / bahasa asing dan elektif. Sekolah Berasrama Penuh serta Sekolah Pendidikan Khas di Sabah.

7. 1966. Schools (Financial Assistance) Regulations. tuntutan adalah berdasarkan bilangan murid yang mengambil setiap mata pelajaran dalam setiap kumpulan elektif. 1974. 4. 4. 1960. Page 10 of 31 . Education (Grants) Regulation. 1958. 6. kerajaan telah member peruntukan kepada sekolah-sekolah berdasarkan kepada peraturan bantuan kewangan seperti berikut: 1. Schools (Financial Assistance) (Amendment) Regulations. 3. 2. 1961. Bagi mata pelajaran elektif di sekolah menengah. Schools (Financial Assistance) (Amendment) Regulations. Education (Grants) (Amendment) Regulations.3. Education (Grants) (Amendment) Regulations. 1962. tuntutan hendaklah dibuat berdasarkan bilangan enrolmen murid pada tarikh sekolah tersebut beroperasi dan peratus tuntutan yang dibenarkan adalah seperti berikut: Sekolah Beroperasi Januari – Mac April – Jun Julai – September Selepas September Peratus Tuntutan 100% 70% 50% 25% PERATURAN DAN PENGURUSAN KEWANGAN SEKOLAH Selepas sahaja negara mencapai kemerdekaan. 5. Bagi sekolah / asrama baru yang dibuka selepas 1 Oktober. Education (Grants) (Amendment) Regulations. Borang tuntutan PCG tahun berkenaan hendaklah dikemukakan oleh sekolah kepada PTJ masing-masing selewat-lewatnya pada 30 November tahun sebelumnya. 5. 1968.

Apabila Akta Pendidikan 1996 dikuatkuasakan pada bulan Januari 1998 dan Akta Pelajaran 1961 dimansuhkan. Selain itu. buku. “sumbangan bantuan dan sumbangan modal hendaklah tertakluk kepada syarat. Penyeliaan tempat tinggal. Yang ditetapkan.” Menteri mempunyai kuasa menggantung atau membatalkan pembayaran apa-apa sumbangan kepada mana-mana institusi pendidikan jika peruntukan di bawah Akta Pendidikan tidak dipatuhi. bagi maksud membolehkan murid itu menggunakan sepenuhnya kemudahan yang tersedia bagi mereka ataupun bagi maksud memperbaiki kesihatan dan kesejahteraan hidup mereka. tiada apa-apa jua dalam Akta ini boleh disifatkan sebagai mengenakan apa-apa kewajipan kepada Menteri untuk menubuhkan dan menyenggarakan suatu institusi pendidikan dibawah Akta ini atau untuk menyenggarakan keseluruhan atau sebahagian daripada suatu institusi pendidikan” Dalam seksyen 124 dinyatakan. Menteri boleh memberikan sama bantuan kewangan ataupun selainnya berkenaan dengan murid ataupun mana-mana golongan murid di institusi pendidikan kerajaan ataupun bantuan kerajaan dan bantuan itu boleh termasuk: 1. dan perkhidmatan perubatan dan pergigian. dsb. PEMBERIAN BANTUAN PER KAPITA Page 11 of 31 . seksyen 123. pengangkutan. 2. “Kecuali setakat yang wang diluluskan atau diperuntukkan bagi maksud itu oleh Parlimen atau selainnya. pinjaman ataupun bantuan lain. Pemberian dermasiswa. biasiswa. maka bantuan kewangan ke sekolah-sekolah tetap diberikan berdasarkan Akta yang baru Bahagian XI.

Bimbingan dan Kaunseling serta Lain Perbelanjaan Berulang Tahun / Lain-lain Perbelanjaan Khas (LPBT / LPK) sekolah.15(25) bertarikh 11 Februari 2004). Penswastaan dan Bekalan. Surat pekelilingini juga mengambil kira LPBT / LPK Asrama dan PCG bagi Aktiviti Prasekolah. ” Oleh itu ketua jabatan.P 1574/17/Jld. termasuk tatacara bagi memungut. menyimpan dan membayar wang awam dan tatacara bagi membeli. GERAN PELANCARAN (LAUNCHING GRANT) Geran pelancaran ialah peruntukan yang diberikan oleh behagian Pembangunan. Mengikut cadangan baru pemberian PCG ini kumpulan PCG mata pelajaran telah dikurangkan kepada empat iaitu Teras. Kementerian Pendidikan menggariskan peraturan dan tatacara baru dalam pemberian Bantuan Per Kapita mata pelajaran dan bukan mata pelajaran kepada sekolahsekolah. Wajib. Manakala.Mengikut pekeliling dari Kementerian Pendidikan (Rujukan K. Kementerian Pendidikan Malaysia kepada sekolah-sekolah yang baru beroperasi. Pusat Sumber Sekolah. Bantuan Per Kapita (Per Capita Grant – PCG) adalah bantuan kewangan yang diperuntukkan kepada setiap murid sekolah sama ada sekolah yang bertaraf Sekolah Kerajaan ataupun Sekolah Bantuan Kerajaan. KUASA DAN KAWALAN PERBELANJAAN “Untuk memastikan supaya hal-ehwal kewangannya dijalankan dengan teratur mengikut kehendak Badan Perundangan. yang bertindak melalui Perbendaharaan. Page 12 of 31 . menyimpan dan melupuskan barang-barang awam. Kerajaan. Pemberian ini dibuat bagi memastikan pelaksanaan pengajaran dan pembelajaran di sekolah berjalan dengan lancar. Ia meliputi PCG mata pelajaran dan PCG bukan mata pelajaran. menjalankan pula pengawalan yang lebih cermat atas perbelanjaan semua jabatannya dan atas semua perkara mengenai tatacara kewangan dan perakaunan. pengetua sekolah dan guru besar serta pihak Pusat Tanggungjawab (PTJ) perlu memastikan arahan kawalan perbelanjaan dipatuhi dengan betul supaya sekolah tidak menyalah guna peruntukan yang diberikan. Tambahan / Bahasa Asing dan Elektif.

tuntutan perlu dibuat berdasarkan bilangan enrolmen murid pada tarikh sekolah itu beroperasi dan peratus tuntutan yang dibenarkan adalah sepeerti yang berikut: Sekolah Beroperasi Januari – Mac April – Jun Peratus Tuntutan 100% 70% Page 13 of 31 .00 Bagi sekolah atau asrama baru yang dibuka selepas tarikh 1 Oktober.00 5. 3.00 250.5 Tahun 2002.00 5. Tuntutan PCG tahun itu adalah berdasarkan bilangan enrolmen mulai 1 Oktober tahun sebelumnya. Kadar yang diluluskan bergantung pada kategori sekolah. Bagi mata pelajaran elektif sekolah menengah. Contoh perkiraan kadar PCG yang layak dituntut bagi mata pelajaran elektif sastera Ikhtisas adalah seperti berikut: Mata Pelajaran Ekonomi Asas Perdagangan Prinsip Akaun Ekonomi Rumahtangga Jumlah Bilangan Murid 100 50 150 100 400 Kadar (RM) 5.00 4500. Tuntutan Per Capita Grant (PCG) ditetapkan sekali setahun. Borang tuntutan PCG tahun itu perlu dikemukakan oleh sekolah kepada Pusat Tanggung Jawab (PTJ) masing-masing selewat-lewatnya pada 30 November tahun sebelumnya. Merujuk kepada Surat Pekeliling Kewangan Bil. Asas Tuntutan bagi sekolah –sekolah adalah seperti berikut: 1.00 3000.00 Jumlah (RM) 500. 2. 4.Tujuan adalah bagi membantu pengurusan sekolah memulakan operasi pentadbiran. tuntutan adalah berdasarkan bilangan murid yang mengambil setiap mata pelajaran dalam setiap kumpulan elektif.00 750.00 30.

Julai – September Selepas September 50% 25% Ketua pusat Bertanggungjawab (PTJ) yang ditetapkan adalah seperti dalam jadual berikut: Jenis Sekolah Sekolah berasrama Penuh Sekolah Sukan Sekolah Menengah Teknik/ Vokasional Ketua PTJ Pengarah Bahagian Sekolah. 3. Tuntutan perlu menggunakan borang yang ditetapkan. 2. Asrama dan Program Pendidikan Intergrasi Sekolah Rendah Menengah TUNTUTAN PENYELARASAN 1. Jabatan Sekolah Pengarah Bahagian Pengurusan Teknik dan Vokasional. Khas Sekolah di Rendah. Tuntutan penyelarasan ini perlu di kemukakan selewat-lewatnya pada 31 julai tahun semasa. Jabatan Pendidikan Teknik Sekolah Pendidikan Khas Pengarah Pendidikan Khas. Tuntutan penyelarasan boleh dibuat sekali oleh sekolah yang mengalami pertambahan murid sekurang-kurangnya 5% atau 100 orang murid berbanding bilangan murid pada tarikh asas tuntutan. Tuntutan peyelarasan bagi Aktiviti Prasekolah adalah tidak dibenarkan. Sekolah Pengarah Pendidikan Negeri Dan Menengah . Jabatan Sekolah Pengarah Bahagian Sukan. Page 14 of 31 . Jabatan Pendidikan Khas Prasekolah.

Lain-lain pindahan adalah tidak dibenarkan kecuali dengan kelulusan daripada ketua PTJ dengan mengisi boring pindahan yang ditetapkan. Bantuan PCG yang dipindah keluar tidak dibenarkan pindah masuk semula ataupun sebaliknya bagi satu tahun kewangan. Rekod subsidiari perlu dibuat pada ruang berasingan dalam Akaun Kumpulan Wang kerajaan daripada murid biasa. PERINGATAN 1. Bantuan PCG bagi murid di bawah program Pendidikan Khas Intergrasi perlu dibuat pada ruang berasingan dalam Akaun Kumpulan Wang Kerajaan daripada murid biasa. Pengetua/guru besar dikehendaki menyelenggara dan mengemaskinikan rekod buku tunai Akaun Kumpulan Wang Kerajaan setiap masa. Pengetua /guru besar diingatkan supaya memaklumkan kepada Ketua Bidang dalam mesyuarat Jawatankuasa Kewangan dan Akaun Peringkat Sekolahmengenai jumlah peruntukan PCG yang diterima supaya perancangan perbelanjaan dapat dilakukan dan peruntukan yang diberikan dapat dimanfaatkan oleh murid sepenuhnya. 2. Sekolah yang menyelenggara Akaun Kumpulan Wang Kerajaan dibenarkan membuat pindahan antara kumpulan bantuan PCG mata pelajaran sahaja. Pengetua/guru besar adalah bertanggungjawab sepenuhnya bagi memastikan supaya baki pada setiap ruangan mengikut bantuan dalam Akaun Kumpulan Wang Kerajaan tidak defisit. 2. Rekod subsidiari perlu dibuat bagi mengawal peruntukan Page 15 of 31 . 3. Sebelum pemindahan bantuan PCG dibuat. Sekolah yang tidak menyelenggara Kumpulan Wang Kerajaan hanya dibenarkan membuat pindahan antara kumpulan bantuan PCG mata pelajaran dan bukan mata pelajaran dengan kelulusan daripada ketua PTJ dengan mengisi borang yang sama. pengetua/guru besar perlu memastikan baki bantuan PCG selepas pemindahan mencukupi bagi menampung keperluan sehingga akhir tahun.PINDAH BANTUAN PCG 1.

TANGGUNGJAWAB PENGURUS SEKOLAH Pengurus sekolah perlu bertanggungjawab bagi – a) Penyediaan penyata kewangan tahunan bagi tahun berakhir 31 Disember tiap-tiap tahun mengikut prinsip perakaunan yang diterima umum.yang diberi kepada program itu mengikut kumpulan mata pelajaran dan bukan mata pelajaran. Begi mata pelajaran elektif. Sastera Ikhtisas dan Kemanusiaan). 4. Bawah seksyen 130 Akta Pendidikan 1996 dinyatakan pada subseksyen 2. Sains Tulen. 3. Pengajian Islam. Semua tuntutan PCG yang tidak dikemukakan dan tidak dibayar dalam tahun kewangan itu luput dan tidak boleh dituntut dalam tahun berikutnya. satu lagi rekod subsidiari perlu disediakan bagi setiap kumpulan mata pelajaran itu (contohnya. pentadbiran harta dan kewangan sekolah tertakluk kepada peruntukan yang terdapat dalam Peraturan – Peraturan Pendidikan (Akaun dan Audit) 2002 yang dikeluarkan dibawah Akta Pendidikan 1996.” Pihak sekolah dikehendaki menyelengaraan dan menyimpan akaun-akaun dan rekod-rekod dengan sempurna serta menyediakan dan mengemukakan satu penyata akaun mengenai tahun kewangan yang baru berlalu kepada pihak audit tidak lewat daripada 31 Mac setiap tahun. dan Page 16 of 31 . “ Menteri boleh membuat peraturan –peraturan bagi atau berkenaan dengan semua atau mana-mana perkara yang berikut: (m) penyimpanan buku akaun dan pengauditan akaun institusi pendidikan yang menerima sumbangan. TATACARA PENGURUSAN KEWANGAN DAN PERAKAUNAN SEKOLAH Sebagai institusi pendidikan.

Akan tetapi mengikut Surat Pekeliling Kewangan Kementerian Pendidikan Bil. Daftar bil 8. pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata akaun itu sebulan lebih awal iaitu pada 28 Februari ataupun 29 Februari tahun berikutnya. Buku tunai runcit Page 17 of 31 . REKOD KEWANGAN Rekod kewangan yang penting mengikut peraturan 3 dalam Akta Pendidikan 1996 adalah seperti berikut: 1. 4/88. Penyata penyesuaian bank 6. Daftar kutipan harian 7. Buku tunai 2. PENALTI Seseorang yang melanggar peraturan-peraturan ini melakukan suatu kesalahan dan apabila disabitkan boleh didenda tidak melebihi lima ribu ringgit atau dipenjara selama tempoh tidak melebihi tiga bulan atau kedua-duanya. Ini bertujuan membolehkan penyelarasan atau pembetulan dibuat pada penyata akaun itu jika didapati perlu. Resit pelajar 3.b) Pengemukaan penyata kewangan itu kepada Ketua Pusat Tanggungjawab yang kemudiannya perlu mengemukakan penyata kewangan tahunan itu kepada Bahagian Audit tidak lewat daripada 31 Mac tahun yang berikutnya. Kewajipan pengurus sekolah memberikan jawapan atas apa-apa laporan atau pertanyaan audit Pengurus sekolah perlu memberikan jawapan atas apa-apa laporan atau pertanyaan audit yang dibuat oleh juruaudit dalam tempoh tiga bulan daripada tarikh laporan atau pertanyaan audit itu. Resit pejabat 4. Penyata bank 5.

9. Pesanan tempatan Penyata kewangan dan belanjawan tahunan sekolah Penyata sekolah merupakan penyata yang menunjukkan kedudukan kewangan untuk sesuatu tahun berakhir pada 31 Disember bagi tiap-tiap kumpulan wang yang diselenggarakan oleh sekolah. Daftar aset dan inventori 14. Baucar 15. (Perkeliling Kewangan Bil. di mana-mana yang perlu. Walau bagaimanapun. Penyata kewangan mengandungi penyata-penyata berikut: 1. Menyediakan maklumat yang tepat dengan mengisi borang tuntutan Bantuan Per Kapita Kerajaan bagi mendapatkan peruntukan. 2. Baucar kecil 16. Buku cek sekolah 12. 1. Daftar stok buku resit 13. Penyata penerimaan dan pembayaran 3. 4/88) Anggaran Belanjawan Tahunan Terdapat 2 tugas utama seseorang pengetua atau guru besar yang berkaitan dengan belanjawan tahunan ini. Page 18 of 31 . Jadual kedatangan murid 10. Daftar penghuni asrama 11. Menyediakan anggaran perbelanjaan sebenar sekolah setelah peruntukan diperoleh. pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata kewangan sekolah pada ataupun sebelum 28 Februari kepada pihak audit supaya pihak sekolah mempunyai tempoh satu bulan sehingga 31 Mac bagi membuat pemmbetulan sekiranya ada. Nota-nota akaun Pihak sekolah dikehendaki mengemukakan penyata kewangan tahunan sekolah pada pihak audit sekolah selewat-lewatnya pada 31 Mac tahun berikutnya. Penyata pendapatan dan perbelanjaan 2. Lembaran imbangan 4.

Penyata ini menunjukkan satu ringkasan penerimaan dan bayaran daripada buku tunai dengan mengambil baki wang dalam bank pada awal tahun dan dicampurkan jumlah penerimaan serta ditolak jumlah bayaran bagi mendapatkan baki wang dalam bank pada akhir tahun. Penyata ini menunjukkan jumlah semua penerimaan yang sepatutnya diterima dan jumlah semua pembayaran yang sepatutnya dibayar pada tahun berkenaan. liabiliti dan baki kumpulan wang terkumpul pada 31 Disember tahun yang dilaporkan. 2. Penyata ini disediakan mengikut asas akruan iaitu segala penerimaan yang sepatutnya diterima tetapi masih belum diterima dan segala pembayaran yang sepatutnya dibayar tetapi masih belum dibayar pada akhir tahun perlu diambil kira. Nota-nota Akaun Page 19 of 31 . 2. Penyata pendapatan dan perbelanjaan 1. Penyata ini menunjukkan jumlah penerimaan sebenar yang telah diterima dan juga jumlah sebenar yang telah dibayar dalam tempoh tahun kewangan yang berkenaan serta kedudukan baki wang yang ada dalam bank pada akhir tahun. Lembaran imbangan Lembaran Imbangan ialah laporan berkenaan kedudukan kewangan sesebuah sekolah pada suatu masa tertentu.Penyata penerimaan dan pembayaran 1. Penyata ini menunjukkan jumlah aset. Ianya turut memaparkan kelebihan ataupun kekurangan pendapatan atas perbelanjaan bagi tahun berkenaan.

Sekolah-sekolah ini dikategorikan sebagai Pusat Tanggungjawab Peruntukan. Oleh itu bantuan disalurkan terus ke sekolah-sekolah tanpa melalui jabatan pelajaran negeri ataupun pejabat pelajaran daerah. BANTUAN PER KAPITA Kementerian Pelajaran Malaysia berhasrat mengurangkan kerenah birokrasi dalam menyalurkan bantuan ke sekolah-sekolah. Projek ini hanya melibatkan 1005 buah sekolah sahaja buat masa ini. dan ia ditambahkan lagi pada masa yang akan datang. JADUAL Page 20 of 31 .Nota-nota ini memberikan maklumat lanjut bagi amaun-amaun yang terdapat dalam penyata Kewangan Tahunan Sekolah.

Malahan ada sesetengahnya yang langsung tidak membuat bayaran. Pungutan duit yuran yang tergendala akibat kelewatan ibu bapa murid menjelaskannya. 3. Ada kalanya pembayaran dibuat tetapi barangan tersebut didapati tidak wujud. Kebiasaaannya penggunaan “Local Order” menyebabkan pihak sekolah terpaksa membayar dengan harga yang agak tinggi kerana belian secara hutang. Perbelanjaan yang kadang-kala melebihi pendapatan. Guru kelas harus memainkan peranan bagi menyelesaikan masalah ini dengan sentiasa mengingatkan berkenaan duit yuran yang perlu dijelaskan kepada murid yang belum menjelaskannya. Pembelian yang tidak mengikut prosedur yang telah ditetapkan. Jawatan Setiausaha Kewangan Sekolah tidak diberikan kepada kerani kewangan yang tahu berkenaan akaun. Hal ini biasanya melibatkan pembelian alatan sukan. Rekod tidak dikemaskinikan. 5. Page 21 of 31 . 2. 6.(B) APPLIED KNOWLEDGE MASALAH-MASALAH DALAM PENGURUSAN KEWANGAN SEKOLAH 1. Hal ini akan mengakibatkan perbelanjaaan melebihi pendapatan yang berlaku tanpa disedari. 4. Hal ini terjadi kerana belanjawan yang dicadangkan tidak betul dan ada kalanya perbelanjaan yang tidak lengkap juga turut menyebabkan perbelanjaan melebihi pendapatan. Membuat bayaran pada barangan yang tinggi harganya. Hal ini menimbulkan masalah kerana kebanyakan pengetua dan guru-guru tidak mengetahui dalam mengemaskinikan rekod-rekod yang berkaitan dengan kewangan sekolah.

Mengagih sumber atau peruntukan kewangan dengan betul. Penerimaan wang sama ada Bantuan Per Kapita Kerajaan atau Wang SUWA yang lamabt dimasukkan ke bank. . Mengenal pasti aktiviti utama pengurusan kewangan: . . Ketua Bidang / Panitia memohon bagi membeli sesuatu barangan tanpa mengikut kehendak ahli-ahlinya. . 8. Hal ini akan menyebabkan pembaziran kerana barangan yang dibeli tidak digunakan dan ada kalanya berlaku pertindihan dalam pembelian sesuatu barang. . . TINDAKAN PENGETUA SEKOLAH Tindakan yang boleh diambil oleh pengetua bagi memantapkan lagi pengurusan kewangan sekolah.Kerugian kewangan hasil perbelanjaan.Kelewatan.Pembuangan masa.Merancang perolehan sumber atau peruntukan kewangan.7. . 2.Menggunakan sumber atau peruntukan kewangan dengan baik. Mengenal pasti aktiviti utama yang berisiko tinggi serta terdedah kepada peluang dan permasalahan: . mengesan aliran perbelanjaan dan perolehan.Pembaziran tenaga manusia. 1.Penghakisan keyakinan. Page 22 of 31 . Hal ini akan menyebabkan pihak sekolah tidak dapat membuiat pembelian dan terpaksa menghadapi bayaran tertunggak. .Mengawal.

Malahan ada sesetengahnya yang langsung tidak membuat bayaran. . 2. Di Page 23 of 31 .Apakah akibat buruk jika masalah timbul? . bijaksana. . . adil.Apakah prosedur kerja yang mudah terjejas? . Antaranya adalah telus.Kenapa masalah boleh berlaku? . 5.Mengenal pasti proses kerja atau prosedur kerja berisiko tinggi. Biasakan diri dengan soalan yang berkait dengan pengurusan seperti: . Hal ini terjadi kerana belanjawan yang dicadangkan tidak betul dan ada kalanya perbelanjaan tidak ikut belanjawan.Mungkinkah masalah-masalah berlaku? Masalah-masalah Dalam Pengurusan Kewangan Sekolah 1. Amalkan nilai-nilai teras pengurusan. Pungutan duit yuran yang tergendala akibat kelewatan ibu bapa murid menjelaskannya. serta bersyukur. Perbelanjaan yang kadang-kala melebihi pendapatan. 4.Menilai sistem kawalan dalaman sama ada berupaya ataupun tidak bagi meminimumkan risiko. Guru kelas harus memainkan peranan bagi menyelesaikan masalah ini dengan sentiasa mengingatkan berkenaan duit yuran yang perlu dijelaskan kepada murid yang belum menjelaskannya.3.Mengenal pasti masalah yang mungkin berlaku sekiranya prosedur kerja tidak dikawal selia.Apakah masalah yang mungkin timbul? . amanah dan jujur.Kesan dan impak negatif ke atas organisasi sekiranya kelemahan tidak dikenal pasti dan tidak diatasi. Kawal selia dengan rapi proses perjalanan aktiviti utama: .

Penerimaan wang sama ada Bantuan Per kapita Kerajaan atau Wang Suwa yang lambat dimasukkan ke bank. Hal ini biasanyamelibatkan pembelian alatan sukan. Kebiasaannya penggunaan “Local Order” menyebabkan pihak sekolah terpaksa membayar dengan harga yang agak tinggi kerana belian secara hutang.samping itu rekod pembelian yang tidak lengkap juga turut menyebabkan perbelanjaan melebihi pendapatan. Membuat bayaran pada brangan yang tinggi harganya. 4. Hal ini akan mengakibatkan perbelanjaan barangan tersebut didapati tidak wujud. sebahagian daripada pemberian peruntukan yang besar itu tidak diuruskan dengan baik kerana terdapatnya pembaziran di sesetengah sekolah. 5. Page 24 of 31 . 3. Hal ini akan menyebabkan pihak sekolah tidak dapat membuat pembelian dan terpaksa menghadapi bayaran tertunggak. melebihi pendapatan yang berlaku tanpa disedari. Ada kalanya pembayaran dibuat tetapi Masalah Sumber Dan Belanjawan sekolah Setiap tahun Kementerian Pendidikan mengadakan perbelanjaan yang tinggi bagi mendidik pelajar-pelajar di sekolah-sekolah kerajaan bagi mempertingkatkan mutu pelajaran dan pendidikan. Rekod tidak dikemaskinikan. 7. Bagaimanapun. Jawatan Setiausaha Kewangan Sekolah tidak diberikan kepada kerani kewangan yang tahu berkenaan akaun. Hal ini menimbulkan masalah kerana kebanyakan Pengetua dan guru-guru tidak mengetahui dalam mengemaskinikan rekod-rekod yang berkaitan dengan kewangan sekolah. Pembelian yang tidak mengikut prosedur yang telah ditetapkan. Ketua Bidang/Panitia memohon bagi membeli sesuatu barangan tanpa mengikut kehendak ahli-ahlinya. 8. Hal ini akan menyebabkan pembaziran kerana barangan yang dibeli tidak digunakan dan ada kalanya berlaku pertindihan dalam pembelian sesuatu barang. 6.

maka terdapat sekolah-ekolah yang tidak menyediakan belanjawan sekolah. kelemahan-kelemahan dalam pengurusan kewangan atau sumber juga berlaku kerana kekurangan kawalan yang sempurna dalam aspek-aspek berikut: Pembelian Page 25 of 31 . dan dilantik tidak diberikan kursus. kelemahan-kelemahan dalam pengurusan kewangan berlaku di sekolah. Pengetua tidak merancang terlebih dahulu tentang sumbersumber pendapatan dan keperluan-keperluan perbelanjaan. mengawal dan dalam menentukan pengurusan kewangan di sekolahnya dengan cekap dan berkesan. Menurut Zaidatol Akmaliah (1990:56-57) selain daripada faktor-faktor di atas. Oleh sebab pengetua kurang pengalaman. Perkara ini bukan disengajakan tetapi kerana kekurangan tenaga pengawai yang berkebolehan. Pengetua dikehendaki mengkaji dan mematuhi segala prosedur kewangan bagi menentukan kelicinan pengurusan kewangan sekolah. bagi sekolahsekolah yang kecil yang masih tiada kerani. Oleh yang demikian. kepimpinan dan sikap pengetua itu sendiri mempunyai perkaitan yang rapat bagi menjayakan pengurusan kewangan sesebuah sekolah itu. Maka dalam keadaan sedemikian.55). pengetua banyak bergantung kepada kerani yang berpengalaman dalam hal-hal berkaitan dengan pengurusan kewangan di sekolah. Perbelanjaan tanpa perancangan menyebabkan wang bantuan untuk sesuatu mata pelajaran tertentu disalurkan untuk tujuan lain. pengetahuan dalam ilmu menyimpan kirakira perlu bagi membolehkan pengetua membuat perancangan kewangan di samping menyelia kerja-kerja perkeranian dengan berkesan. Mengikut sistem Kementerian Pendidikan Malaysia. mengurus. pengetua selaku pentadbir sekolah adalah bertanggungjawab penuh bagi merancang. Masalah-masalah sumber Sistem pelantikan pengetua tidak berdasarkan latihan dan kepakaran. Keadaan yang kurang memuaskan juga berpunca daripada kurangnya kawalan dan bimbingan pihak jabatan Pendidikan. Menurut Zaidatol Akmaliah (1990. tetapi belajar mentadbir secara cuba jaya. Faktor peribadi pengetua seperti kemahiran. Jadi. keadaannya lebih menyulitkan.Pengetua sekolah emainkan peranan penting dalam menguruskan kewangan sekolah.

Pengetua membeli dan membayar terlebih dahulu dengan wangnya sendiri dan menuntut daripada sekolah kemudian. 5. Borang-borang pesanan tempatan dikeluarkan pada akhir tahun sahaja untuk tujuan pengauditan. 2. Pembayaran 1. Pungutan dan Penyimpanan Wang di Bank 1. Kutipan yuran khas. Ini membolehkan tambahan dibuat selepas cek ditandatangani. sewa kantin. Terdapat pengetua yang mengambil barang-barang dahulu daripada pembekal dan pesanan dibuat kemudian. Pembayaran dibuat lebih daripada sekali kerana pihak sekolah menerima invois ulangan. ini engakkibatkan kehilangan apabila pelajar berkenaan meninggalkan sekolah ataupun berlakunya pertukaran pengusaha kantin/kedai buku. Bayaran dibuat tanpa baucar dan dokumen-dokumen sokongan bagi membuktikan ketepatan harga.1. 3. sewa kedai buku tidak dikutip pada masa yang ditetapkan . Cek-cek tidak rapat ke kiri sama ada perkataan ataupun angka. Pengetua membeli alatan yang nilainya melebihi $500. Kutipan yuran dilakukan tetapi resit tidak dikeluarkan. 2. 4. 3. Ini melanggar peraturan yang ditetapkan.00 setiap unit tanpa mendapatkan sebut harga ataupun kelulusan daripada pihak jabatan Pendidikan Negeri. Buku-buku Akaun Page 26 of 31 . 2. Pengetua dan guru kanan membeli sesuatu alatan kerana dipengaruhi oleh jurujual yang datang ke sekolah dengan tawaran-tawaran tertentu. Pembelian alatan dibuat tanpa menggunakan borang-borang pesanan.

masalah-masalah lain seperti yang dinyatakan oleh Abdullah Sani Bin Yahaya (1995:19).1. 2. Bagi dana SUWA. Pengetua tidak memeriksa buku-buku akaun yang diselenggarakan oleh kerani sekolah. Penyelenggaraan Stok 1. Ini membebankan pihak sekolah dan terpaksa Page 27 of 31 . tidak penting dan menyerahkan tugas kepada pembantu tadbir. masalah antara sekolah kecil dan sekolah besar yang berbelanja sama banyak dalam menguruskan sesuatu hal. tetapi potongan-potongan itu tidak dihantar ke jabatan-jabatan yang berkenaan. terdapat pengurus yang boros. Di samping itu. masalah timbul apabila terdapat perbezaan sosioekonomi pelajar. Potongan Potongan dibuat daripada gaji guru/kakitangan sekolah untuk tujuan pembayaran cukai pendapatan. 2. Berbalik pada peranan pengurus. koperasi guru dan sebagainya. adalah seperti berikut: Kes-kes pembaziran dan penyelewengan di kalangan pengurus khasnya di sekolah rendah. iaitu berbelanja tidak mengikut tujuan sesuatu bantuan dan tidak membuat perancangan. perumahan. Buku-buku akaun tidak dicatatkan dengan kemas kini. Buku-buku stok tidak diselenggarakan dengan kemas kini. Ini berlaku di banyak sekolah. Tambahan lagi keupayaan dan corak pengurusan guru besar tidak berubah dan tidak mencapi tahap yang diharapkan. KWSP. Prosedur menerima dan mengeluarkan alatan tidak dipatuhi. Sekolah kecil akan menghadapi masalah kerana kekurangan sumber kewangan. Malah terdapat guru besar atau pengetua yang menganggap mengurus kewangan adalah kerja yang remeh. Dengan kata lain mereka tidak mengaplikasikan kurikulum kursus dengan tugasan harian. Selain itu. seperti membeli minyak enjin rumput. Terdapat juga pengurus yang merunggut dalam belanjawan yang di luar jangkaan. Hal ini akan menjejaskan kutipan yuran.

4. taklimat ke bawah.mencari sumber lain. kekerapan perbincangan. 1990:44). terdapat guru besar di luar bandar mengorbankan wang sendiri bagi membantu pada pringkat awal. Dengan itu. Menurut Zaidatol Akmaliah (1990:45) lagi. Persembahan. Belanjawan hendaklah disediakan dengan terperinci supaya ia dapat dijadikan dasar perancangan kerja dan tugas kewangan. Pengurusan belanjawan. jadi pengetua perlu membuat keputusan perlaksanaan aktiviti kewangan. pertimbangan dan penggunaan belanjawan itu. 2. pengetua perlu mengadakan sebaikbaiknya belanjawan bagi tempoh lima tahun dan juga belanjawan tahunan. belanjawan sekolah adalah inti pentadbiran. dan penglibatan dalam perancangan. pengetua perlu merancang bukan sahaja untuk jangka panjang tetapi juga untuk jangka pendek. Oleh itu. iaitu penubuhan sistem jawatankuasa kewangan. 5. Belanjawan yang dapat menyediakan program pendidikan yang boleh memberi kesan yang baik kepada polisi pendidikan. Daripada segi perancangan. Dokumen belanjawan yang didefinisikan sebagai satu perancangan yang sistematik dan dapat membuat ramalan pendapatan dan perbelanjaan sekolah dalam tempoh yang ditentukan. Daripada belanjawan efektif ini. 3. Sebenarnya proses merancang belanjawan bertujuan memastikan pendapatan yang diperoleh dan digunakan dengan sewajarnya. Abdullah Sani (1995:101) menggariskan beberapa perancangan lain bagi menentukan kecekapan pengurusan. Penilaian belanjawan. Taklimat ke Page 28 of 31 . Ini penting kerana ia membantu pihak sekolah menentukan polisi kewangan dan juga polisi pendidikannya. Dasar belanjawan sekolah yang terpaksa Belanjawan sekolah ialah satu aspek perancangan pendidikan. iaitu membuat anggaran pendapatan dan perbelanjaan yang penting bagi membiayai perkhidmatan dan kelengkapan yang diperlukan oleh pihak sekolah dalam usaha menyediakan satu program pendidikan yang berkesan (Zaidatol Akmaliah Lope Pihie. Belanjawan yang elektif hendaklah mengambil kira: 1.

dan ia membolehkan peruntukan sumber dibuat berasaskan perhubungan faedah atau kos. Belanjawan Tambahan Belanjawan ini bermakna menjadikan belanjawan tahun apa pun sebagai asas kepada angka sebenar tahun lepas atau angka yang dianggarkan dalam belanjawan (Sonia Blanford. 1999:140). memerlukan justifikasi tentang setiap perbelanjaan yang dicadangkan. Selain belanjawan efektif. 1999:141). menurut Sonia Blandford (1999:137). Begitu juga dengan perbincangan yang lebih kerap bagi membincangkan jumlah pemberian bantuan pelajaran bagi setiap mata pelajaran dan setiap panitia. sekolah harus menyediakan belanjawan alternatif sebelum belanjawan akhir dikemukakan. Beberapa reka bentuk belanjawan yang dapat menyumbang kepada keberkesanan pengurusan sumber sekolah ialah seperti berikut: Belanjawan berprogram Belanjawan ini dikenali pada praktiknya sebagai Sistem Belanjawan Merancang Memprogramkan. Ia penting bagi menangani halangan yang akan datang.bawah haruslah dijalankan bagi memberi maklumat kepada guru-guru dan kakitangan lain tentang peruntukan dan belanjawan sekolah. pengurus kewangan perlu membina kefahaman yang lebih luas tentang reka bentuk belanjawan. PENTINGNYA PENGURUSAN KEWANGAN YANG CEKAP Page 29 of 31 . secara teorinya bermula daripada asas sifar (Sonia Blandford. Kelebihannya ialah ia memberi maklumat tentang objektif organisasi. Ia juga tertumpu kepada kesan jangka panjang. Di samping itu. Belanjawan Berasaskan Sifar Tujuan utama belanjawan ini ialah bagi menunjukkan lebih kawalan ke atas belanjawan. apabila sekolah mempunyai belanjawan yang semakin besar untuk dikawal.

Kementerian Kewangan telah bersetuju untuk menaikkan had kuasa mempertimbang dan menyetujui terima perolehan oleh semua Agensi-Agensi Kerajaan. “Selaras dengan keperluan ihtisab (accountability) para pengurus yang bertepatan dengan konsep let managers manage bagi agensi kerajaan.” Pihak Kesatuan Perkhidmatan Perguruan Kebangsaan (NUTP) turut merasa bimbang tentang pengurusan perbelanjaan yang besar ini apabila ia meminta pihak Kementerian Pendidikan memantau secara konsisten pelaksanaan peruntukan berjumlah RM 5 bilion bagi pengajaran dan pembelajaran. Mereka menegaskan langkah itu perlu supaya ‘pisang tidak berbuah dua kali seperti yang berlaku dalam projek pembinaan makmal komputer di sekolah-sekolah. Kesatuan itu bersetuju supaya tugas pemantauan pelaksanaan program pendidikan dijalankan oleh Pengawai Pendidikan Daerah. Kebimbangan pihak kesatuan Page 30 of 31 . Kementerian Pelajaran Malaysia mengeluarkan pekeliling-pekeliling kewangan.1 juta telah diperuntukkan dalam Rancangan Malaysia ke-9.149. dan pengawai di Jabatan Pendidikan Negeri juga sama-sama turun padang bagi membantu dalam pemantauan itu. negeri dan juga daerah. Pihak Perbendaharaan juga mengeluarkan surat pekelilingnya mengenai penurunan kuasa kepada agensi-agensi kerajaan supaya dapat menguruskan kewangan masing-masing dengan cekap. Selaras dengan tindakan Kementerian untuk menurunkan lebih kuasa kepada para pengurusan Agensi-agensi Kerajaan. mengadakan seminar-seminar serta kursus bagi pengetua dan guru besar serta pengawai-pengawai kewangan sekolah dari semasa ke semasa pada peringkat kebangsaan. Bagi menjamin pengurusan kewangan ditadbirkan dengan baik dna memuaskan. maka semua Agensi-Agensi Kerajaan adalah diwajibkan mematuhi sepenuhnya peraturan perolehan yang ditetapkan di paragraph 3 SPP ini. sebanyak RM 45.Oleh sebab peruntukan perbelanjaan bagi pendidikan adalah tinggi. Pengetua dan guru besar sekolah perlu mengambil langkah yang bijak dan berkesan supaya perbelanjaan bagi pendidikan di sekolah dapat dimanfaatkan dengan sepenuhnya oleh para pelajar dan pengajaran dan pembelajaran berjalan dengan memuaskan.

beban tugas yang berat. seperti ketidakcekapan pengurusan kewangan di peringkat sekolah. peraturan-peraturan yang ketat.” (c ) PRACTISED OBSERVATION Page 31 of 31 . dan kurang pengetahuan dalam pengurusan kewangan. “Sebahagian besar daripada masalah kewangan berpunca daripada kekangan yang dihadapi oleh Unit Kewangan dan Akaun JPN itu sendiri. Adalah dilaporkan.mempunyai kebenarannya sebab dalam kajian yang dibuat oleh Bahagian Perancangan dan Penyelidikan (EPRD) pada tahun 1994 dan 1995 mengenai pengurusan kewangan pada peringkat Jabatan Pendidikan Negeri. Pejabat Pendidikan Daerah dan sekolah terdapat ketidakcekapan dalam pengurusan kewangan.